Gooik

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Gooik
Gemeente in België Vlag van België
Gooik (België)
Gooik
Geografie
Gewest Vlag Vlaanderen Vlaanderen
Provincie Vlag Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant
Arrondissement Halle-Vilvoorde
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
40,21 km² (2021)
84,85%
9,32%
5,83%
Coördinaten 50° 48' NB, 4° 7' OL
Bevolking (bron: Statbel)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
9.428 (01/01/2023)
49,46%
50,54%
234,45 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2023)
18,98%
58,76%
22,26%
Buitenlanders 4,07% (01/01/2022)
Politiek en bestuur
Burgemeester Gunther De Wilde (CD&V)
Bestuur CD&V
Zetels
CD&V
N-VA
21
16
5
Economie
Gemiddeld inkomen 23.449 euro/inw. (2020)
Werkloosheidsgraad 2,88% (jan. 2019)
Overige informatie
Postcode
1755
1755
1755
1755
Deelgemeente
Gooik
Kester
Leerbeek
Oetingen
Zonenummer 054 - 02
NIS-code 23024
Politiezone Pajottenland
Hulpverleningszone Vlaams-Brabant West
Website www.gooik.be
Detailkaart
ligging binnen het arrondissement Halle-Vilvoorde
in de provincie Vlaams-Brabant
Portaal  Portaalicoon   België

Gooik is een gemeente in de Belgische provincie Vlaams-Brabant en het arrondissement Halle-Vilvoorde. De gemeente telt meer dan 9.000 inwoners en noemt zichzelf "de Parel van het Pajottenland".

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

De geschiedenis van Gooik begint net voor onze jaartelling met de aanleg van de heerbaan Bavai-Asse. In de buurt van deze Romeinse verbindingsweg naar Tongeren-Keulen ontstonden ver­scheidene villae.

Van de Karolingische tijd tot de elfde eeuw lag de fusiegemeente Gooik in de Brabantgouw. De deelgemeente Gooik werd reeds in de negende eeuw (samen met Lennik en Wambeek) vermeld als bezit van de Sint-Gertrudusabdij te Nijvel. Aan de Uidekrij, het oor­spronkelijke cen­trum van de Romeinse nederzetting, werd in de twaalfde eeuw de basis van de Sint-Nicolaaskerk gelegd. In dezelf­de tijd begon op 4 km daarvandaan de devotie rond het Heilig Kruis in het ge­hucht de Wastyne, de Woestijn. Het grondgebied Gooik behoor­de tot de abdij van Nijvel.

Gooik raakte door zijn ligging op de grens van Brabant, Vlaanderen en Henegouwen haast constant bij conflicten betrokken. Eind veertiende eeuw brandde Michel de Lig­ne het dorp plat omdat hertogin Jeanne enkele jaren achter­stond met het betalen van wijnrechten. De vazallen onttrokken macht aan de abdij van Nijvel. Gooik werd een heerlijkheid met uitgebreide rechten, afhankelijk van Gaasbeek.

Van de dertiende eeuw tot de vijftiende eeuw was Gooik bezit van de heren van Kraainem. Henri Taye van Elewijt, heer van Wemmel, kocht het dorp in 1430. Engelbert Taye werd in 1652 tot baron verheven. Enkele jaren later werd Willem-Albert van Grysperre, voorzitter van de Brabantse Raad, baron van Gooik.

Eind zeventiende eeuw verwoestten troepen van Lodewijk XIV het kasteel, in Gooik waren op dat ogenblik Nederlandse en Spaanse huurlingen gelegerd. De legers van de Zonne­koning zijn nog enkele keren door Gooik getrokken. Vervolgens kwam deelgemeente Gooik, tot aan het einde van de 18de eeuw, in het kwartier van Brussel van het hertogdom Brabant te liggen. Juridisch hing de baronie af van de meierij van Gaasbeek. Het wapenschild van Gooik met de De 3 Hamers is afgeleid van dat van de familie Gottignies, die als baronnen Gooik beheersten.

Na de Franse invasie werd Gooik (toen als Goyck gespeld) als gemeente ingedeeld bij het kanton Sint-Martens-Lennik van het Dijledepartement.[1] Dit departement werd nadat de Fransen verdreven waren omgevormd tot de provincie Zuid-Brabant, de latere Belgische provincie Brabant.

In 1977 werden de Pajotse gemeenten Gooik, Kester, Leerbeek en Oetingen tussen Halle en Ninove samengevoegd tot de fusiegemeente Gooik.

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

Naast het dorp Gooik zelf heeft de fusiegemeente nog 3 andere deelgemeenten, namelijk Kester, Leerbeek en Oetingen. Ten westen van de dorpskom van Gooik liggen enkele gehuchten die samen bekend staan als Strijland.

Tabel[bewerken | brontekst bewerken]

# Naam Opp.
(km²)
Inwoners
(2020)
Inwoners
per km²
NIS-code
1 Gooik 17,13 4.014 234 23024A
2 Kester 11,17 1.798 161 23024D
3 Leerbeek 4,35 1.208 278 23024B
4 Oetingen 7,56 2.167 287 23024C

Gooik grenst aan de gemeenten Roosdaal, Lennik, Pepingen, Herne, Ninove en Galmaarden.

De gemeente wilt na de lokale verkiezingen van 13 oktober 2024 fuseren met Galmaarden en Herne.

Bezienswaardigheden[bewerken | brontekst bewerken]

Zie Lijst van onroerend erfgoed in Gooik voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Natuur en landschap[bewerken | brontekst bewerken]

Gooik ligt op een hoogte van 27-90 meter. In het zuiden vindt men de natuurgebieden Kesterheide met ten noorden daarvan het Lombergbos.

Toerisme[bewerken | brontekst bewerken]

Demografische ontwikkeling[bewerken | brontekst bewerken]

Demografische evolutie voor de fusie[bewerken | brontekst bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1970=volkstellingen; 1976 = inwonertal op 31 december

Demografische evolutie van de fusiegemeente[bewerken | brontekst bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1831 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari
Inwoners
van jaar tot jaar
Op 1 januari
1992 tot heden
Aantal[2]
1992 8.221
1993 8.267
1994 8.257
1995 8.393
1996 8.511
1997 8.602
1998 8.732
1999 8.785
2000 8.834
2001 8.844
2002 8.877
2003 8.905
2004 8.876
2005 8.851
2006 8.895
2007 8.879
2008 8.933
2009 8.921
2010 9.015
2011 9.104
2012 9.181
2013 9.156
2014 9.198
2015 9.218
2016 9.212
2017 9.238
2018 9.236
2019 9.170
2020 9.189
2021 9.230
2022 9.392
2023 9.428

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Zetelverdeling gemeenteraad 2019-2024
16
5
16 
De 21 zetels zijn als volgt verdeeld:

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeesters[bewerken | brontekst bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1795 - 1808 Josse Van Campenhoudt
1808 - 1832 Jan Baptist Walravens
1832 - 1836 Petrus Wyns?
1836 - 1842 Petrus Thibaut
1842 - 1879 Charles-Joseph (de) Wouters
1879 - 1887 Petrus Ludovicus De Ro
1888 - 1893 Joseph Abbeloos
1893 - 1904 ? Kestemont
1904 - 1911 Frans Walravens
1911 - 1932 Jan-Baptist De Coen
1932 - 1938 Joseph De Ro
1939 - 1954 Cyriel Everaet (UCB / CVP)
1954 - 1971 Cesar Van Den Branden
1971 - 1974 Cyriel De Rick
1974 - 1976 Cesar Van Den Branden
1977 - 1982 Jan Anthoons (CVP)
1983 - 1987 Gustaaf De Doncker (NCP)
1987 - 1988 Alfons Willems (NCP/PVV)
1989 - 2021 Michel Doomst (CVP/CD&V)
2022 - 2023 Simon De Boeck (CD&V)
2023 - heden Gunther De Wilde (CD&V)

Legislatuur 2001-2006[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester is Michel Doomst van de CVP. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 14 op 19 zetels.

Legislatuur 2007-2012[bewerken | brontekst bewerken]

De burgemeester blijft Michel Doomst van de CD&V - N-VA. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 14 op 19 zetels.

Legislatuur 2013-2018[bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester is Michel Doomst van de CD&V. Deze partij heeft de absolute meerderheid met 13 op 21 zetels.

Legislatuur 2019-2024[bewerken | brontekst bewerken]

De burgemeesterssjerp bleef na de verkiezingen voor Michel Doomst van de CD&V. Zijn partij haalde de absolute meerderheid met 16 op 21 zetels. Begin 2022 gaf hij zijn burgemeesterszetel door aan Simon De Boeck eveneens CD&V.[3] In september 2023 werd deze opgevolgd door Gunther De Wilde eveneens van de CD&V.[4][5] Dit zou alles te maken hebben met de nakende fusie van Gooik met Herne en Galmaarden tot Pajottegem.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken | brontekst bewerken]

Partij 10-10-1976[6] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[7] 14-10-2012[8] 14-10-2018
Stemmen / Zetels % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 19 % 21 % 21
CVP1 / CD&V-N-VAB / CD&V2 50,651 10 46,621 9 51,771 10 58,691 12 65,491 14 70,28B 14 55,02 13 56,82 16
NCPA / CD&V-N-VAB / N-VA 49,35A 9 53,38A 10 48,23A 9 34,97A 7 27,74A 5 0 18,89 4 22,4 5
NCPA / Go:sp.a-VLD-Groen!C / Open Vld1 / Forza Azura2 29,72C 3 19,311 4 5,52 0
NCPA / Go:sp.a-VLD-Groen!C / sp.a-Samen1 / sp.a2 2 6,81 0 2,72 0
Agalev1 / Go:sp.a-VLD-Groen!C / Groen2 - - - 4,671 0 6,781 0 0 - 6,42 0
Vlaams Belang - - - - - - - 6,4 0
GRAP - - - 1,67 0 - - - -
Totaal stemmen 5254 5707 5924 6197 6659 6738 6824 6849
Opkomst % 97,8 96,39 95,99 96,87 94,18 94,2
Blanco en ongeldig % 2,38 3,56 3,33 3,29 4,05 3,53 2,64 2,8

De zetels van de gevormde coalitie staan vetjes afgedrukt. De grootste partij is in kleur.
De gemeente zal na de lokale verkiezingen van 13 oktober 2024 onder de naam Pajottegem fuseren met Galmaarden en Herne.

Cultuur[bewerken | brontekst bewerken]

Verenigingen[bewerken | brontekst bewerken]

  • Heemkundige Kring van Gooik: Tot in 1984 was er weinig heemkundig opzoekingswerk in publicatie omgezet. Op dat moment werd de Heemkundige Kring opgericht die hierin verbetering bracht.
  • Gooikoorts Folkfestival

Jumelages[bewerken | brontekst bewerken]

Gooik heeft sedert 1979 een jumelage met de gemeente Altenberge, in het Münsterland in Duitsland.

Bekende Gooikenaars[bewerken | brontekst bewerken]

Zie ook[bewerken | brontekst bewerken]

Nabijgelegen kernen[bewerken | brontekst bewerken]

Strijland, Leerbeek, Sint-Kwintens-Lennik, Onze-Lieve-Vrouw-Lombeek, Neigem

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Gooik van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.