Lijst van basilieken

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een conopeum, één van de kenmerken van een basiliek

Een basiliek (Latijn: basilica) is een eretitel voor een katholiek kerkgebouw met een bijzondere betekenis. Dit kan zijn omdat de kerk van groot historische belang is, omdat er een bijzonder reliek ligt, of omdat de kerk het centrum is van een bepaalde devotie of bedevaart. De eretitel wordt door de paus toegekend. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen verschillende basilieken. Zo zijn er basilieken met de titel basilica major en die met de titel basilica minor. Onder die laatste groep vallen ook de zogenaamde Patriarchale basilicae minores. Verreweg de meeste basilieken vallen onder de groep basilica minor, zo'n 1500 wereldwijd.

Basiliek als eretitel[bewerken]

Heden ten dage krijgt een rooms-katholieke kerk de benaming basiliek als eretitel, bijvoorbeeld voor een bekend bedevaartsoord of voor een kerk met een bijzonder verleden of een bijzondere functie of betekenis. Dit gebeurt bij besluit van het Vaticaan. Als kenmerk van deze eretitel wordt de kerk dan voorzien van conopeum en tintinnabulum. Deze symbolische kenmerken worden op het priesterkoor geplaatst. Men onderscheidt twee soorten basilieken: de basilica major (grote basiliek) en de basilica minor (kleine basiliek).

Basilica major[bewerken]

De titel Basilica Major is voorbehouden aan vier Romeinse kerken. Sinds een besluit van Benedictus XVI uit 2006 worden deze tegenwoordig ook wel pauselijke basilieken genoemd:

Basilica minor[bewerken]

Alle overige basilieken (ongeveer 1500 wereldwijd) zijn basilica minor. Ze zijn te herkennen aan het conopeum en tintinnabulum (baldakijn en klokje), die aan weerszijden van het hoofdaltaar zijn geplaatst. Voor de titel is vereist dat de kerk een zekere historische betekenis heeft of een belangrijke relikwie bezit en daarnaast een centrum vormt voor pastorale werken en liturgie binnen een bisdom.[1]

Patriarchale basilicae minores[bewerken]

Binnen de basilica minor hebben sommige basilieken een patriarchale status.

Niet-patriarchale basilicae minores[bewerken]

Alle overige basilieken zijn basilicae zonder patriarchale status. Sommige van deze basilieken zijn tevens kathedraal. Ook zijn er heiligdommen en bedevaartskerken bij.

België[bewerken]

België telt officieel 28 basilieken:

Basiliek Plaats Bouwjaar Jaar van verheffing Reden van verheffing Afbeelding
Sint-Andriesbasiliek (Benedictijner-abdij van Zevenkerken) Sint-Andries vanaf 1100 1952 Sint-Andriesabdij Zevenkerken 1.jpg
Heilig-Bloedbasiliek Brugge 1134-1157 1923 Heilig Bloed-bedevaartsoord Basilica of the Holy Blood - Saint-Baselius Chapel, Bruges, Belgium..jpg
Basiliek van het Heilig Hart te Berchem Berchem 1875 1878 Berchem Basiliek2.JPG
Basiliek van het Heilig Hart te Koekelberg Koekelberg 1905-1970 1952 BasKoek.jpg
Sint-Maartensbasiliek Luik vanaf 965 1886 Eglise-liege-stmartin-leloup-1735.jpg
Sint-Martinusbasiliek Halle vanaf 727 1946 Onze-Lieve-Vrouw van Halle bedevaartsoord KerkHalle.jpg
Sint-Maternusbasiliek Walcourt vanaf 922 1950 Onze-Lieve-Vrouw van Walcourt Walcourtbasiliek 3-08-2009 17-00-33.JPG
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Basse-Wavre Waver vanaf 16e eeuw 1999 Basilique Notre Dame de Basse Wavre.JPG
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Chèvremont Vaux-sous-Chèvremont 1928 Notre-Dame du Château-Neuf-bedevaartsoord
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe van Dadizele Dadizele 1882 Onze-Lieve-Vrouwe Onbevlekt Ontvangen-bedevaartsoord Dadizele - Basiliek OLV Onbevlekt Ontvangen 2.jpg
Basiliek van Onze-Lieve Vrouw van Godsdal (Cisterciënzer-abdij van Godsdal) Aubel vanaf 1216 1946 Val Dieu JPG02.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Goede Bijstand Bon-Secours 1910 Notre-Dame du chêne-entre-deux-bois-bedevaartsoord Bons-Secours 051122 (1).JPG
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Goede Hoop (Premonstratenzer-abdij van Notre-Dame de Bonne-Espérance) Vellereille-les-Brayeux 1957 0 Vellereille-les-Brayeux - Abbaye de Bonne Espérance.JPG
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw met het Gouden Hart Beauraing 2013
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk Mechelen 1663-1681 1987 Bedevaartsoord (Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijk) Voorgevel Hanswijk.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Kortenbos Kortenbos vanaf 1639 1936 Bedevaartsoord OLVvanKortenbos 9-09-2009 12-11-00.JPG
Onze-Lieve-Vrouw-van-Lourdesbasiliek[2] Edegem 1931-1933 2008 Edegem Basiliek1.JPG
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes Oostakker 1875-1877 1924 Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes-bedevaartsoord Basiliek Oostakker-Lourdes.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Orval (Cisterciënzer-abdij Notre-Dame d'Orval) Villers-devant-Orval 1132 1939 Abbaye d'Orval - Cour d'honneur 1.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Scherpenheuvel Scherpenheuvel 1627 1922 Bedevaartsoord Belgie scherpenheuvel basiliek02.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Tongeren Tongeren vanaf 1240 1927 Bedevaartsoord Onze-Lieve-Vrouwe Basiliek Tongeren.JPG
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Tongre Tongre-Notre-Dame vanaf 1081 1927 Tongre-Notre-Dame Bas1JPG.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Troost Vilvoorde 1641-1643 2006
Sint-Petrus en Sint-Paulusbasiliek Saint-Hubert vanaf 1064 1927 Heilige Hubertus-bedevaartsoord Saint-Hubert JPG02c.jpg
Sint-Pieter en Paulusbasiliek (Benedictijner-Sint-Pieter en Sint-Paulusabdij) Dendermonde 1902 1939 Enige abdij bisdom Gent Dendermonde-basiliek.JPG
Sint-Salvatorskathedraal Brugge vanaf 9e eeuw 1921 Brugge Sint-Salvatorskathedraal 9-03-2010 16-40-29.jpg
Sint-Servaasbasiliek (Premonstratenzer-abdij van Grimbergen) Grimbergen vanaf 1660 1999 Grimbergenabdijkerk2.jpg
Virga Jessebasiliek Hasselt vanaf 1334 1998 Bedevaartsoord Virgajesse1.JPG

Nederland[bewerken]

Nederland telt anno 2017 26 basilieken.

Basiliek Plaats Bouwjaar Jaar van verheffing Reden van verheffing Afbeelding
Basiliek van de H.H. Agatha en Barbara Oudenbosch 1867-1880 1912 Oudenbosch Basilica04.JPG
Sint-Amelbergabasiliek Susteren vanaf 714 2007 Zevenjaarlijkse heiligdomsvaart Sint Amelbergakerk Susteren.jpg
Kathedrale basiliek Sint Bavo Haarlem 1895-1930 1948 Haarlemkathedraal.jpg
Sint-Calixtusbasiliek Groenlo 1906-1908 2014 Groenlo, kerk1 foto4 2010-07-18 16.54.JPG
Sint-Georgiusbasiliek Almelo 1900-1902 2009 Sint Georgiuskerk Almelo.JPG
Sint-Jansbasiliek Laren 1924 1937 Sint-Jansprocessie Laren kerk 17juni2006.jpg
Sint-Jansbasiliek Oosterhout vanaf 1277 1977 Kerkoosterhout.jpg
Sint-Janskathedraal Den Bosch vanaf 1370 1929 Zoete Moeder Sint-Jans-Hertogenbosch.jpg
Basiliek van de Heilige Kruisverheffing Raalte 1891-1892 1992 Kerk Raalte.jpg
Sint-Lambertusbasiliek Hengelo 1890 1998 Lambertusbasiliek Hengelo.JPG
Sint-Liduinabasiliek Schiedam 1878-1881 1990 Liduina van Schiedam Singelkerk.jpg
Basiliek van de Heilige Nicolaas[3] Amsterdam 1884-1887 2012 Devotie Mirakel van Amsterdam;
verering H. Nicolaas van Myra, stadspatroon van Amsterdam
Amsterdam St Nicolaaskerk 1900.jpg
Sint-Nicolaasbasiliek IJsselstein 1885-1887 1972 Onze Lieve Vrouw van Eiteren Toren.Nicolaasbasiliek.IJsselstein.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart Sittard 1875-1877 1883 Bedevaartskerk en devotie van Onze-Lieve-Vrouw van het Heilig Hart Basiliek Sittard.JPG
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-Tenhemelopneming Maastricht vanaf 5e eeuw 1933 Maastrichtolvkerk.jpg
Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopneming Zwolle 1394-1399 1999 Verering Thomas a Kempis Zwolle Peperbus.jpg
Sint-Pancratiusbasiliek Tubbergen 1576 2000 Pancratiusbasiliek Grotestraat 70 Tubbergen.jpg
Sint-Petrusbasiliek Boxmeer vanaf 10e eeuw 1999 Heilig Bloedwonder en bijbehorende jaarlijkse processie Boxmeer basiliek coat of arms2.jpg
Sint-Petrusbasiliek Boxtel 15e - 16e eeuw 2011 Heilig Bloedwonder en bijbehorende jaarlijkse processie

St Petrus Boxtel 7810.jpeg

Sint-Petrusbasiliek Oirschot 13e - 16e eeuw 2013 Devotie Onze Lieve Vrouw van de Heilige Eik; verheffing d.d. 23 juni 2013[4]

Oirschotpetruskerk.jpg

Sint-Plechelmusbasiliek Oldenzaal vanaf 8e eeuw 1950 Verering Sint-Plechelmus Oldenzaalplechelmus1.jpg
Basiliek van het Heilig Sacrament Meerssen 14e eeuw 1938 Eucharistisch wonder en brandwonder Basiliek van Meerssen.jpg
Sint-Servaasbasiliek Maastricht vanaf 384 1985 Maastricht BW 4.JPG
Sint-Willibrordusbasiliek Hulst vanaf 10e eeuw 1930 HulstKerk.JPG
Sint-Franciscusbasiliek Bolsward 1934 2017 Devotie Maria van Sevenwouden en verering Zalige Titus Brandsma; verheffing d.d. 28 mei 2017 Sint-Franciscuskerk3 Bolsward.jpg
Basiliek van de H.H. Wiro, Plechelmus en Otgerus Sint Odiliënberg vanaf 8e eeuw 1957 Basiliek van Wiro, Plechelmus en Otgerus Sint Odilienberg.jpg

Suriname[bewerken]

Suriname telt 1 basiliek.

Basiliek Plaats Bouwjaar Jaar van verheffing Reden van verheffing Afbeelding
Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal (Paramaribo)[5][6] Paramaribo 1883-1887 2014 Sint-Petrus-en-Pauluskathedraal.jpg

Europa[bewerken]

(Onvolledig)

Duitsland[bewerken]

Frankrijk[bewerken]

Italië[bewerken]

Luxemburg[bewerken]

Luxemburg telt één basiliek:

Polen[bewerken]

Portugal[bewerken]

Slovenië[bewerken]

Spanje[bewerken]

Afrika[bewerken]

Land Plaats Basiliek Jaar van verheffing Foto
Algerije Algiers Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Afrika 1875 NOTRE DAME D'AFRIQUE.ALGER.jpg
Algerije Annaba Basiliek van Sint-Augustinus 1914 Église Saint-Augustin d'Annaba en mai 2009.JPG
Benin Ouidah Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis 1989 Basilica of Ouidah.jpg
Egypte Caïro Basiliek van de Heilige Theresia van het Kind Jezus (Caïro) 1972
Egypte Caïro Kathedraal van Onze-Lieve-Vrouw van Fatima[7] 1993
Ghana Kumasi Kathedrale Basiliek van Sint-Petrus 2004
Ghana Navrongo Kathedrale Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Smarten 2006
Ivoorkust Yamoussoukro Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Vrede 1990
Kameroen Yaoundé Basiliek van Maria Koningin der Apostelen 2006
Kenia Nairobi Kathedrale Basiliek van de Heilige Familie 1904
Nigeria Onitsha Kathedrale Basiliek van de Allerheiligste Triniteit 2007
Oeganda Lodonga Basiliek van de Heilige Maagd Maria 1961
Oeganda Namugongo Basiliek van de Martelaren van Oeganda 1993
Rwanda Kabgayi Kathedrale Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw (Kabgayi) 1992
Senegal Poponguine Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Verlossing 1991
Tunesië Carthago Kathedraal van de Heilige Lodewijk 1918 Acropolium.jpg

Azië[bewerken]

Land Plaats Basiliek Jaar van verheffing Afbeelding
China Shanghai Basiliek van O.L.V. Hulp van Christenen (She Shan Basiliek) 1942 Stairs She Shan Basilica 20050410.jpg
Filipijnen Manilla Basiliek van de Black Nazarene, Quiapo (Quiapo Church) 1987 Quiapo Church.jpg
Filipijnen Manilla Kathedrale Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis 1958 Manila Cathedral Front.jpg
Filipijnen Malolos Kathedrale Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis
Filipijnen Manilla Minor Basilica of San Lorenzo Ruiz 1992 001-binondochurch.jpg
Filipijnen Manilla Basilica Minore de San Sebastian (Sint-Sebastiaanbasiliek) 1891[8] Sschurch1.jpg
Filipijnen Cebu City Basilica Minore del Santo Niño Basilica Minore del Santo Nino.jpg
Filipijnen Naga City Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Peñafrancia 1985 Penafrancia Church 2007.jpg
Filipijnen Piat Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe- van Piat 1997
Filipijnen Taal Basiliek van Sint-Maarten van Tours 1948 Taal basilica 4.jpg
Filipijnen Tayabas City Basiliek van Sint-Michael de Aartsengel 1988 Minor Basilica of St. Michael Archagel Facade.JPG
India Bandel Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans 1988
India Bangalore St Maria's Basiliek, Shivajinagar 1973
India Chennai Basiliek van de National Shrine van St Thomas, Santhome (San Thome Church) 1956 Santhome Basilica.jpg
India Goa Velha Basiliek van Bom Jesus 1946 Goa Velha Basilica Bom Jesus.jpg
India Kochi St Maria's Metropolitan MajorArchCadedral Basiliek, Ernakulam 1974
India Kochi St George's Basiliek,Angamaly,Ernakulam 2009
India Kochi Holy Cross Cadedral Basiliek 1984 Kochi Santa Cruz A.jpg
India Kochi National Shrine Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Ransom, Vallarpadam 2004 Vallarpadam Church.jpg
India Mumbai Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van de Mount, Bandra (Mount Maria Church) 1954 Mount Mary Church, Bandra 2.jpg
India Ranchi Basiliek van de Divine Motherhood van Onze-Lieve-Vrouw, Raja Ulhatu 2004
India Sardhana Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe van Graces 1961
India Thiruvaiyaru Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwe van Lourdes, Poondi (Poondi Madha Basiliek) 1999
India Thiruvananthapuram Pro-Cathedral van St Maria Queen van Peace 2008
India Thoothukudi Onze Lieve Vrouwe van Snows Shrine Basiliek 1982
India Thrissur Basiliek van Onze-Lieve-Vrouwevan Dolours 1992
India Tiruchirappalli Basiliek van de Heilige Verlosser 2006
India Velankanni Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw van Good Health 1962 Vailankanni Basilica.JPG
Israël Haifa Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw, Sterre der Zee, Stella Maris Carmelite Monastery 1839 Carmelite Monastery P8020007.JPG
Israël Jeruzalem Heilig Grafkerk Church of the Holy Sepulchre.jpg
Israël Jeruzalem Kerk van Alle Naties Jerusalem Church of all nations BW 7.jpg
Israël Jeruzalem Basiliek van St Stephen 1903 St. Etienne Monestary P6080036.JPG
Israël Jeruzalem Sint-Annakerk 1954 Jerusalem St Anna BW 2.JPG
Israël Jeruzalem Basiliek van de Dormition van de Virgin Maria, Hagia Maria Sion Abbey 1957 HPIM0375.jpg
Israël Lager Galilea Basiliek van de Transfiguratie, Tabor Berg Tabor BW 2.JPG
Israël Mateh Yehuda Church van Emmaus (House van St Cleophas) 1919 Emmaus Nicopolis basilica.JPG
Israël Nazareth Basiliek van de Aankondiging Nazaret Verkuendigungsbasilika BW 16.JPG
Sri Lanka Tewatta Basiliek van Onze Lieve Vrouwe van Lanka 1973
Taiwan Kaohsiung Kathedrale Basiliek van de Heilige Rozenkrans 1995 玫瑰聖母主教座堂.JPG
Taiwan Wanluan Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis, Wanchin 1984
Vietnam Ho Chi Minhstad Kathedrale Basiliek van de Onbevlekte Ontvangenis 1962 Saigon Notre-Dame Basilica Side.JPG
Vietnam La Vang Basiliek van Onze Lieve Vrouwe van La Vang 1961
Vietnam Nam Định Basiliek van Phú Nhai 2008

Oceanië[bewerken]

Noord-Amerika[bewerken]

Mexico[bewerken]

Verenigde Staten van Amerika[bewerken]

Zuid-Amerika[bewerken]

Ecuador[bewerken]

Peru[bewerken]

  • Lima:
    • Kathedrale Basiliek
    • Minor Basilica de Nuestra Señora de la Merced
    • Minor Basilica de Nuestra Señora del Rosario
    • Minor Basilica de San Francisco
    • Minor Basilica de Santa Rosa de Lima
    • Minor Basilica de María Auxiliadora
  • Cuzco
  • Arequipa: Kathedrale Basiliek
  • Ayacucho: Kathedrale Basiliek
  • Trujillo: Kathedrale Basiliek
  • Puno: Kathedrale Basiliek

Venezuela[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]