Oss (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Oss
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Oss Wapen van de gemeente Oss
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Oss (gemeentegrenzen CBS 2016)
Situering
Provincie Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant
Coördinaten 51° 45′ 0″ NB, 5° 31′ 0″ OL
Algemeen
Oppervlakte 170,93 km²
- land 163,16 km²
- water 7,77 km²
Inwoners (1 juli 2021) 92.796?
(569 inw./km²)
% migratieachtergr. (1 januari 2020) 19,4% (niet-westers: 9,9%, westers: 9,4%)
Bestuurscentrum Oss
Belangrijke verkeersaders A59, A50, N329, N625, N626, N603, N324, N277, RING, Burg. Delenkanaal, Spoorlijn Tilburg - Nijmegen
Politiek
Burgemeester (lijst) Wobine Buijs-Glaudemans (VVD)
Bestuur VDG, CDA, VVD
Zetels
VDG
SP
CDA
VVD
PvdA
D66
Beter Oss
GroenLinks
37
11
9
7
3
2
2
2
1
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 34.900 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (01-01-2019[1]) € 234.000
WW-uitkeringen (2014) 43 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 5340-5351, 5366-5373, 5386
Netnummer(s) 0412, 0486, 073
CBS-code 0828
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Amsterdamse code 10834
Website www.oss.nl
Statistieken
Religie (2010-2015[2]) 58,7% rooms-katholiek
31,0% geen gezindte
4,8% moslim
3,1% protestant
2,5% overige gezindte
Bevolkingspiramide (2008)
Bevolkingspiramide van de gemeente Oss
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Topografische gemeentekaart van Oss, per juni 2019

Oss is een gemeente in de provincie Noord-Brabant, in Nederland. De grootste kern van de gemeente is de stad Oss.

In 1994 zijn de gemeenten Berghem en Megen, Haren en Macharen bij Oss gevoegd. In 2003 werd de gemeente Ravenstein vrijwillig bij Oss gevoegd. In 2011 is de gemeente Lith vrijwillig samengevoegd.[3] In 2015 is de gemeente verder uitgebreid met de kern Geffen, door de opheffing van de gemeente Maasdonk. De overige twee kernen van die gemeente, Vinkel en Nuland, zijn naar de gemeente 's-Hertogenbosch gegaan.

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente ligt tussen de gemeenten 's-Hertogenbosch en Wijchen. De gemeentegrenzen volgen aan de noordkant de meanders van de rivier de Maas. Met de oeverwallen die zich naar het noorden uitstrekken tussen de bochten van de Maas is de gemeente Oss een van de meest noordelijk gelegen gemeentes van Noord-Brabant.

Aan de overkant van de rivier ligt het Land van Maas en Waal met de aangrenzende Gelderse gemeentes (van west naar oost) West Maas en Waal, Druten en Wijchen. Verder grenst de gemeente Oss aan (met de klok mee) de gemeentes Grave, Landerd, Bernheze en 's-Hertogenbosch.

Belangrijke verkeersroutes die door de gemeente lopen zijn de A59 (Serooskerke bij ZierikzeeKnooppunt Paalgraven bij Oss) en de A50 die vanuit Emmeloord via Apeldoorn en Arnhem naar Oss loopt, en vanaf Knooppunt Paalgraven verder is doorgetrokken naar Eindhoven. De N329, ook 'Weg van de Toekomst' genoemd, verbindt het knooppunt Paalgraven (A50/A59) met de Dorpenweg (eerder N626) van Lith naar Ravenstein en de veerpont bij Megen.

Verder is er de spoorlijn Tilburg - Nijmegen, met drie stations (Oss West, Oss en Ravenstein), waarvan station Oss een intercitystation is. De sprinters rijden heen en weer tussen 's-Hertogenbosch en Nijmegen. Verder rijden er nog streekbussen: de lijnen Eindhoven-Oss, Oss-Uden-Veghel.

Opvallende waterwegen zijn de Maas in het noorden, en de Hertogswetering van Grave naar Gewande die de stad Oss pal aan de noordzijde passeert. Ook is er een zijarm van de Maas gegraven, waarvandaan sinds de jaren 60 van de twintigste eeuw het Burgemeester Delenkanaal naar de haven in Oss loopt.

Verkeer[bewerken | brontekst bewerken]

Autoverkeer[bewerken | brontekst bewerken]

Oss ligt redelijk centraal voor andere steden, in noordoostelijke richting zijn Arnhem, Nijmegen, Apeldoorn en Zwolle te bereiken via de A50. In zuidoostelijke richting zijn Veghel en Eindhoven via dezelfde rijksweg te bereiken. In zuidwestelijke richting zijn 's-Hertogenbosch en Waalwijk (maar ook Zierikzee) bereikbaar via de A59. In noordelijke richting (N329) zijn Oss-Centrum, Oss- Industrie, Haven Oss, Megen en Druten snel te bereiken. Via de voormalige N603 in zuidelijke richting zijn Heesch, Nistelrode, Vorstenbosch en Veghel te bereiken. Op de N625 in noordwestelijke richting zijn Lithoijen, Lith, Maren-Kessel, 't Wild, Empel toegankelijk. In zuidelijke richting vanaf de N625 is het Frans Heesenstadion toegankelijk. Op de N324 zijn vanaf knooppunt Paalgraven Schaijk en Grave beschikbaar. Vanaf Ravenstein in oostelijke richting via de N277 is Zeeland en Uden toegankelijk.

Busverkeer[bewerken | brontekst bewerken]

Oss heeft bij station Oss een busstation. Oss voert daarom ook grote lijnen uit in de gehele zuidoostelijke provincie. Lijnen zijn: Eindhoven-Veghel-Uden-Oss. Zeeland-Schaijk-Oss. Oss-Maren Kessel-Empel-'s-Hertogenbosch. Oss had tot 2014 twee stadsbuslijnen. Deze zijn in 2015 opgehouden te bestaan.[4]

Treinverkeer[bewerken | brontekst bewerken]

Oss heeft drie stations: station Oss, station Oss West en station Ravenstein. In 1881 kwam het station Oss gereed, en daarmee de spoorlijn van 's-Hertogenbosch naar Nijmegen, aangelegd door de Nederlandsche Zuid-Ooster Spoorweg-Maatschappij. Na jarenlang buiten bedrijf te zijn geweest rijden er sinds 2009 weer goederentreinen over het enkelsporige traject naar het bedrijventerrein. Veevoederfabrikant Cehave wordt daar bediend. Er is sprake om de spoorlijn door te trekken om een verderop gelegen containerbedrijf ook een spooraansluiting te gaan geven. Als reden dat Cehave nieuw leven laat blazen in haar spooraansluiting zijn de ervaringen in het nabijgelegen Veghel. Al deze stations zijn gelegen aan de Brabantse Lijn (Tilburg - Nijmegen). In beide richtingen stopt tweemaal per uur een sprinter op station Oss en station Oss West en twee intercity's op station Oss. De intercity's rijden tussen Zwolle en Roosendaal, de sprinter rijden tussen Arnhem en Dordrecht.

Verkeer op het water[bewerken | brontekst bewerken]

Oss is sinds 1994 een van de weinige plaatsen in Zuid-Nederland met een haven voor schepen tot 2000 ton. De Maashaven van Oss is toegankelijk voor de grootste binnenvaartschepen, tweebaksduwvaart en kruiplijncoasters. De Containerterminal Oss voert frequente diensten uit op Rotterdam en Antwerpen. Oss ligt op ruim 100 kilometer van Rijnmond, Scheldemond, IJmond en Ruhrgebied. Ook heeft de gemeente Oss een sluis in Lithoijen.

Inwoners[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Oss telde op 1 juli 2021 92.796 inwoners op een oppervlak van 170,6 km² (bron: CBS).

Kernen[bewerken | brontekst bewerken]

Steden en dorpen[bewerken | brontekst bewerken]

Woonplaats (BAG) Inwoners 2021[5]
Berghem 10.700
Demen 180
Deursen (inclusief Dennenburg) 690
Dieden 215
Geffen 4.995
Haren 725
Herpen 2.905
Huisseling 345
Keent 50
Koolwijk 2.905
Lith 3.130
Lithoijen 890
Macharen 745
Maren-Kessel 1.380
Megen 1.740
Neerlangel 65
Neerloon 200
Oijen 1.260
Oss 58.550
Overlangel 445
Ravenstein 3.060
Teeffelen 190

* Voor de kleinere kernen van de voormalige gemeente Ravenstein (zie onder) heeft het inwoneraantal betrekking op het gehele kerngebied en niet alleen op de woonkern (bebouwde kom) zelf.

Overige officiële kern:

Buurtschappen[bewerken | brontekst bewerken]

Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen: Achterste Heide, Duurendseind, Gement, Boveneind, Benedeneind, Kleine Koolwijk en Voorste Heide

Oorspronkelijke indeling[bewerken | brontekst bewerken]

De huidige gemeente Oss is tot stand gekomen na vier opeenvolgende herindelingen, in 1994, 2003, 2011 en 2015. Hieronder volgt een overzicht van de voormalige gemeenten en de officiële kernen ervan:

Voormalige gemeente Datum opheffing Officiële kernen binnen deze gemeente
Berghem 1 januari 1994 Berghem
Megen, Haren en Macharen 1 januari 1994 Haren, Macharen, Megen
Oss 1 januari 1994 Oss
Ravenstein 1 januari 2003 Demen, Dennenburg, Deursen, Dieden, Herpen, Huisseling, Keent, Koolwijk, Neerlangel, Neerloon, Overlangel, Ravenstein
Lith 1 januari 2011 Lith, Lithoijen, Oijen, Maren, Kessel, Maren-Kessel, 't Wild, Teeffelen
Maasdonk 1 januari 2015 Geffen

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

Gemeenteraad[bewerken | brontekst bewerken]

        
De 37 zetels zijn als volgt verdeeld:

De gemeenteraad van Oss bestaat uit 37 zetels. Hieronder de behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 1994:

Gemeenteraadszetels
Partij 1994 1998 2002 2006 2011 2014 2018
SP 9 13 15 11 9 9 11
Voor De Gemeenschap 5 3 5 6 8 11 10
VVD 3 5 4 4 6 3 4
CDA 11 8 8 7 6 7 4
Beter Oss - - - - - 2 3
D66 2 1 - - 2 2 2
GroenLinks - - 1 1 1 1 2
PvdA 3 3 2 5 4 2 1
Trots op Nederland - - - - 1 - -
Duurzaam Nederland - - - 1 - - -
Totaal 33 33 35 35 37 37 37

Raadsgriffier:

College van B en W[bewerken | brontekst bewerken]

College van burgemeester en wethouders van 2018-2022:

Burgemeester:

  • Mw. drs. W.J.L. (Wobine) Buijs-Glaudemans (VVD), Openbare orde en veiligheid, Dienstverlening, Organisatie, Regionale samenwerking en internationalisering, Stadspromotie, Communicatie, Global Goals

Wethouders:

  • Dhr. mr. F.F.G.P. (Frank) den Brok (VDG), 1e locoburgemeester, Financiën, Belastingen, Economie, Bedrijventerreinen, Haven, Heesch-West, Pivot Park, Grondbedrijf, Vastgoed, Voorzieningen, Plan Walkwartier, Cultuur, 5G, Herpen, Ravenstein, Oss centrum
  • Dhr. C.P.W. (Kees) van Geffen (VDG), 2e locoburgemeester, Werk en inkomen: inkomen, armoedebeleid, schuldhulpverlening Participatiewet, re-integratie, sociale werkvoorziening, arbeidsmarkt, werkgelegenheid, Onderwijs, Jeugdzorg, Sport, Megen, Haren en Macharen, Ruwaard
  • Dhr. mr. J.L.E.M.H. (Johan) van der Schoot (CDA), 3e locoburgemeester, Ontwikkeling buitengebied, Wonen/ R.O. kernen, Klimaat en energie, Milieu, Openbare Ruimte, Recreatie & Toerisme, Erfgoed, Omgevingswet, Geffen, Oss Noord West
  • Dhr. T.W.G. (Thijs) van Kessel (VVD), 4e locoburgemeester, Zorg en WMO, Welzijn, Gezondheidsbeleid, Jeugd- en jongerenwerk, Burgerparticipatie, Markten en kermissen, Verenigingen, subsidiebeleid en evenementen, Integratie en asielbeleid, Lith, Oss Zuid
  • Dhr. mr. J.H.T. (Joop) van Orsouw (Beter Oss), 5e locoburgemeester, Ontwikkeling stedelijk gebied, Stadscentrum, Plan Walkwartier, Woonbeleid / volkshuisvesting, Stedenbouw, Verkeer en vervoer, Infrastructuur, Woonwagenbeleid, Berghem, Schadewijk

Gemeentesecretaris:

  • Dhr. drs. H. (Henk) Mensink, Eerste adviseur van college van burgemeester en wethouders, Eindverantwoordelijke voor de ambtelijke organisatie, Voorzitter Directie Team, WOR-bestuurder

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

Erfgoed[bewerken | brontekst bewerken]

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Daarnaast zijn er in totaal voor 263 (Joodse) personen Stolpersteine of struikelstenen aangebracht, in het kader van het project van Gunter Demnig dat de slachtoffers van het nationaalsocialisme zichtbaar maakt in de straat. [6][7]

Aangrenzende gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
        West Maas en Waal (Gld)       Wijchen (Gld) 
      Brosen windrose nl.svg      
 Maasdriel (Gld)    
           
 's-Hertogenbosch       Bernheze, Landerd       Grave 

Stedenband[bewerken | brontekst bewerken]

Oss heeft sinds 2012 een stedenband met:

Bronnen & noten[bewerken | brontekst bewerken]

  1. WOZ-waarde naar record, hoogste stijging sinds jaren. CBS (13 september 2019). Geraadpleegd op 25 mei 2020.
  2. Helft Nederlanders is kerkelijk of religieus. CBS (22 december 2016). Geraadpleegd op 24 mei 2020.
  3. PDF[dode link]
  4. Oss verliest ook laatste twee stadsbussen, BD.nl, 17 december 2013.
  5. Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2021, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
  6. Bezienswaardigheden - TracesOfWar.nl. www.tracesofwar.nl (15 november 2019). Geraadpleegd op 23 juli 2020.
  7. Struikelstenen Oss. Gearchiveerd op 15 november 2019.
Zie de categorie Oss van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.