Vliegbasis Leeuwarden

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Vliegbasis Leeuwarden
Bord aan toegangsweg Vliegbasis Leeuwarden
Bord aan toegangsweg Vliegbasis Leeuwarden
IATA: LWR ICAO: EHLW
Algemene informatie
Beheerder Roundel of the Netherlands border.svg Koninklijke Luchtmacht
Plaats Leeuwarden, Nederland
Hoogte 1 m
Coördinaten 53° 14′ NB, 005° 46′ OL
Civiele activiteiten zweefvliegen (Friese Aero Club)
modelvliegen (Aeria)
Navigatie
TACAN LWD CH094 X
ILS sinds 2005
Locatie in Nederland
Vliegbasis Leeuwarden
Vliegbasis Leeuwarden
Startbanen
Baan Lengte Materiaal
06/24 2957 m Asfalt
09/27 2000 m Asfalt
Portaal  Portaalicoon   Luchtvaart

Vliegbasis Leeuwarden is een van de drie laatste MOB's (Main Operation Base) van de Koninklijke Luchtmacht. De basis ligt enkele kilometers ten noordwesten van de Friese hoofdstad Leeuwarden. Er zijn circa 800 personen (militairen en burgers) werkzaam.

Geschiedenis[bewerken]

Bombardement op vliegveld Leeuwarden door B-26 Marauder bommenwerpers op 24 februari 1944

Vanaf 1938 was Leeuwarden oorspronkelijk een burgervliegveld met een grasmat, maar in 1940 werd het veld na bezetting door de Luftwaffe omgebouwd tot Fliegerhorst Leeuwarden en van een vast baanstelsel voorzien. Hiervoor werd onder meer puin gebruikt dat was verkregen door het bombardement op Rotterdam.

Vanaf Fliegerhorst Leeuwarden werden in de bezettingsperiode door de Luftwaffe dag- en nachtvluchten uitgevoerd met:

Door zijn noordelijke ligging werd de basis vaak gebombardeerd door de Royal Air Force (RAF), wanneer deze op weg naar Bremen en Hamburg was. De schade werd echter altijd vlot hersteld omdat de ligging van Leeuwarden het de Duitse bommenwerpers mogelijk maakte om rechtstreeks naar Engeland en terug te vliegen.

Vanaf eind 1944 kreeg het veld het echter zo zwaar te verduren dat operaties bijna onmogelijk werden en vlak voor de bevrijding werden de hangars en startbanen door achtergebleven Duitsers opgeblazen. Een van de oudste gebouwen (het oude KLM gebouw) werd echter gespaard en is nu een museum.

Na de oorlog werd het vliegveld herbouwd voor de KLM-vluchten naar Luchthaven Schiphol. In 1949 werd Leeuwarden in gebruik genomen als vliegbasis van de Koninklijke Luchtmacht.

In de eerste jaren van de NAVO oefenden verschillende luchtmachten op de vliegbasis Leeuwarden; deze was in die tijd een van de meest gebruikte vliegbases van West-Europa. Men beschikte over 5 ranges (oefenterreinen) waar vliegtuigen met scherp mochten schieten of bommen mochten afgooien; hiervan zijn alleen de Vliehors en de 'Temporary Reserved Airspaces' (TRA) boven de Noordzee over.

Leeuwarden werd onder het voormalige Commando Lucht Verdediging (CLV) de eerste basis van de Koninklijke Luchtmacht waar straalvliegtuigen van het type Gloster Meteor F. Mk.8 gestationeerd werden. De Meteor werd in 1956 vervangen door het type Hawker Hunter F. Mk.4 en later de F. Mk.6. In 1964 werd deze weer vervangen door de Lockheed F-104 Starfighter en vanaf 1979 wordt gevlogen met het standaard multifunctionele NAVO-gevechtsvliegtuig General Dynamics F-16 Fighting Falcon.

Squadrons[bewerken]

De basis gedurende de Open Dagen Koninklijke Luchtmacht in 2001
F-16 tijdens een open dag

Op de basis zijn de volgende squadrons (Sqn) gehuisvest met in het kort de uitvoerende taken:

  • 322 TACTES (F-16) Sqn Belast met training, evaluatie en standaardisatie.
  • 920 onderhouds Sqn Belast met onderhoud van elektronische en mechanische apparatuur en het wagenpark.
  • 921 logistiek Sqn Belast met alle logistieke werkzaamheden, bevoorrading etc.
  • 922 basis Sqn Belast met de platformtaken als verkeersleiding, brandweer, meteo.

Op de basis is ook een reservisten squadron gevestigd.

Taken[bewerken]

Leeuwarden vormt samen met de andere F-16 basis, Vliegbasis Volkel en de helikopterbasis Vliegbasis Gilze-Rijen de Main Operating Bases (MOB) van de Koninklijke Luchtmacht. Volkel en Leeuwarden zijn de enige bases in Nederland waar jachtvliegtuigen gestationeerd zijn. Andere bases zoals Soesterberg, Ypenburg, Deelen, De Peel en Twenthe zijn in de loop der jaren opgeheven.

De basis is locatie voor de periodieke NAVO oefening Frisian Flag. Ook vindt op Leeuwarden de Fighter Weapon Instructor Training (FWIT) plaats waarbij personeel van alle NAVO luchtmachten tot wapeninstructeur wordt opgeleid. Een andere is de Quick Reaction Alert (QRA); een hoge paraatheidsgraad ten behoeve van de verdediging van het luchtruim.

De in september 2013 bekendgemaakte rijksbegroting had voor de vliegbasis Leeuwarden verstrekkende gevolgen. In samenhang met reductie van het aantal F-16’s werd het aantal squadrons teruggebracht naar een.

Ongelukken en incidenten[bewerken]

In 2016 op 9 juni is een van vliegbasis Leeuwarden opgestegen straaljager van het type F-5E bij Bitgum neergestort. De straaljager boorde zich naast een huis in de grond. Het ging om een toestel van het Zwitserse display team Patrouille Suisse, dat tijdens een trainingsvlucht voor de Luchtmachtdagen een ander vliegtuig uit het team raakte. De piloot bracht zich met zijn schietstoel in veiligheid, maar raakte wel gewond aan beide enkels. Het tweede toestel zette met succes een noodlanding in.

Bijzonderheden[bewerken]

  • Periodiek worden op de basis in juni de Luchtmachtdagen gehouden.
  • Op de vliegbasis Leeuwarden is de zweefvliegclub Friese Aero Club gevestigd.
  • De modelvliegclub LLC Aeria heeft een eigen vliegplaats op de vliegbasis Leeuwarden.

Externe links[bewerken]