| Beleg van Oudewater |
| Onderdeel van de Tachtigjarige Oorlog |
 |
| Datum |
7 augustus, 1575 |
| Locatie |
Oudewater |
| Resultaat |
Oudewater werd compleet uitgemoord en ingenomen door de Spanjaarden |
| Strijdende partijen |
 Stad Oudewater
Geuzen |
 Spanjaarden |
|
| Commandanten |
|
|
| Troepensterkte |
| 350 rekruten + de 1700 inwoners |
ca.11.000 |
|
| Verliezen |
|
|
Het Beleg van Oudewater vond plaats tussen 19 juli en eindigde met een bloedbad op 7 augustus 1575 tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Deze gebeurtenis wordt ook wel het Bloedbad van Oudewater of Oudewaterse moord genoemd.
Nadat de stad in 1568 in Spaanse handen viel, verscheen op 19 juni 1572, Adriaen van Swieten voor de stadspoorten van Oudewater. Op dat moment werd de stad lichtelijk bezet en zou van Swieten met slechts negentien man de stad ingenomen hebben.
De raad van de stad nam dezelfde week nog deel aan de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht, en erkende Willem van Oranje als hun stadhouder.
Begin mei 1575 begaf de nieuw aangewezen Spaans gezinde stadhouder Gilles de Berlaymont zich naar een kampplaats ter hoogte van Beverwijk, maar omdat diverse landgedeeltes onder water waren gezet trok hij zich terug naar Utrecht. Daar kreeg hij het bevel van Don Luis de Requesens over een aantal Waalse en Spaanse garnizoenen die uit totaal 11.000 manschappen bestonden. Eind juni werd het stadje Buren ingenomen en marcheerde het leger vervolgens naar Oudewater.
Willem van Oranje had via bronnen vernomen dat het Spaanse leger zich op het zuidelijke kwartier zou gaan richten, en stuurde brieven naar Oudewater om de landerijen rond de stad onder water te laten zetten en vrouwen en kinderen naar Gouda over te laten hevelen. De berichten werden niet opgevolgd en op 19 juli kwam het leger voor de poorten. Het beleg duurde een week voort en bestond uit kleine beschietingen naar elkander, maar op 6 augustus hadden de Spanjaarden tientallen kanonnen gestationeerd en gaven ze de stedelingen nog enkele uren om zich over te geven. Voordat de stad een besluit kon nemen werd de stad bestookt met een honderdtal schoten en ontstonden er bressen in de muren. De stedelingen konden de gaten nog stutten, maar de volgende ochtend wisten de Spanjaarden de stad binnen te dringen. Huizen werden in brand gestoken en vrouwen en kinderen werden bruut omgebracht. Volgens overleveringen werd driekwart van de bevolking omgebracht, anderen beweren de gehele bevolking
Nog elk jaar wordt deze aanslag herdacht op de eerste zondag na 7 augustus. Nadat de bevolking van Oudewater bruut was uitgemoord (volgens legendevorming zouden er drie overlevenden aan het bloedbad in de stad ontsnapt zijn) trok het leger van Berlaymont naar Schoonhoven en nam de stad tussen 12 en 23 augustus in.
| Bronnen, noten en/of referenties
|
