Binnenhof (Den Haag)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

52° 5' NB, 4° 19' OL

Het Binnenhof gezien vanaf de Korte Vijverberg

De Ridderzaal op het Binnenhof

Het Binnenhof is een gebouwencomplex in het centrum van Den Haag en al eeuwenlang het centrum van de Hollandse en Nederlandse politiek. Den Haag is ontstaan rond het Binnenhof, dat door de geschiedenis heen steeds in veel opzichten het middelpunt van de residentie is geweest.
Het Buitenhof is een aangrenzend plein.

[bewerk] Oorsprong

Over het ontstaan van het Binnenhof is niets met zekerheid bekend. Het oudste gebouw was een donjon en zou er voor 1230 hebben gestaan; het ligt nu nog onder het Rolgebouw. Volgens een onbewezen theorie zou het terrein van het Binnenhof in 1229 door graaf Floris IV van Holland zijn gekocht.

[bewerk] Uitbreiding

Wel zeker is dat zijn zoon Willem II begon met de uitbreiding tot een kasteelcomplex waar ook het toen ommuurde Buitenhof en de Gevangenpoort deel van uitmaakten. Tussen 1248 en 1280 bouwde hij de hofkapel en de Gothische Ridderzaal. Onder zijn zoon graaf Floris V kwam het kasteel vermoedelijk af;
Onder Floris V was het Binnenhof vermoedelijk korte tijd residentie van de graven van Holland. Hierna woonden de graven van Henegouwen slechts tijdelijk op het Binnenhof. Desondanks breidden zij het kasteel uit met nieuwe gebouwen. Onder enkele graven van Beierse huis was het kasteel weer wel residentie. Met name Albrecht van Beieren heeft er lang gewoond.
Het Binnenhof was eeuwenlang omringd door grachten en aan de noordkant door de Hofvijver. Van die grachten kon je door het Spui naar Delft varen. Dit was o.a. belangrijk voor de aanvoer van bier, want alleen steden met stadsrechten mochten bier maken. Tegenwoordig is alleen de Hofvijver er nog en een klein stukje gracht naast het Torentje.

Naast het Torentje, met daarin sinds 1849 de werkkamer van de minister-president, ligt het Mauritshuis museum, gebouwd in 1640 als woning voor graaf Johan Maurits van Nassau-Siegen.

Aan de andere kant van het Torentje is de Maurits- of Grenadierspoort te zien, die toegang geeft tot het Binnenhof. Recht tegenover het Torentje in het voormalige ministerie van Koloniën bevinden zich kantoorruimtes van de Tweede Kamer.

[bewerk] De Ridderzaal

De Ridderzaal is een grote zaal in het Gotisch gebouw, dat midden in het Binnenhof staat. Hier wordt jaarlijks op de derde dinsdag in september de troonrede uitgesproken door de koning.
In 1904 werd de Ridderzaal gerestaureerd en in 2006 grondig gerenoveerd. De vlaggen zijn verdwenen en er hangen nu wandkleden aan de muur. Ook zijn het podium en de bekleding van de troon vernieuwd en is het baldakijn kleiner gemaakt.

[bewerk] De Trêveszaal

Een paar gedenkwaardige gebeurtenissen hebben in de Trêveszaal plaats gevonden, o.a.:

Tijdens de Tachtigjarige Oorlog zijn onderhandelingen gevoerd die tot het Twaalfjarig Bestand van 1609 hebben geleid.
In 1697 werd een delegatie van Russische gezanten ontvangen. Tsaar Peter I woonde toen in Zaandam.
In 1995 ontmoeten Premier Kok en de Duitse Bondskanselier Kohl elkaar.

Tegenwoordig vergadert het kabinet iedere vrijdag in de Trêveszaal.

[bewerk] Het Keurhuis

Ten Noorden van de Ridderzaal staat het klein huis met het opschrift "'t Goutsmits Keurhuys". Dit werd in 1640 gebouwd en hier was het goud- en zilversmidskeurhuis, hier werden dus de keurmerken in zilveren en gouden voorwerpen geslagen.

[bewerk] De poorten

Lang was het hele terrein van het Binnenhof en het Buitenhof ommuurd. Er waren poorten aangebracht om de buitenhoven te kunnen betreden en poorten om helemaal naar buiten te gaan.
Aan de Westkant kon je het Binnenhof verlaten door de Stadhouderspoort, zo kwam je op het Buitenhof. Daar waren o.a. de stallen. Daar nam je aan de Noordkant de Gevangenpoort, waarna je met een ophaalbrug de Haagse Beek overstak en op de Plaats kwam, waar boeven terecht werden gesteld. Daaromheen woonden allerlei mensen die met het Hof te maken hadden.
Vanuit het Binnenhof kon je aan de Oostkant door de Mauritspoort (1634) naar de moestuinen om te wandelen of naar het Haagsche Bos om te jagen. Aan de Zuidkant van het Binnenhof gaf de Hofpoort toegang tot de Hofsingel. Deze poort is pas in de 18de eeuw aangebracht.

[bewerk] De Hofkapel

Sinds 1591 hield de Waals-Hervomde gemeente haar diensten in de oude kapel op het Binnenhof. Zodra Lodewijk Napoleon in 1806 het Binnenhof als residentie betrok, moesten in de hofkapel Katholieke diensten worden gehouden. Hij gaf aan de Waals-Hervormden een bijdrage om in het Noordeinde de huidige Waalse kerk te bouwen. Het werd een eenvoudige kerk, de herenbanken en de preekstoel zijn nog uit de bouwtijd. In 1885 werd het orgel toegevoegd.
De Hofkapel werd in de 19e eeuw afgebroken.

[bewerk] De fontein

De fontein is niet speciaal voor het Binnenhof gemaakt.
Tijdens de bouw van het Rijksmuseum in Amsterdam werd in 1883 de ‘Internationale Koloniale en Uitvoerhandel Tentoonstelling’ gehouden op het ervoor gelegen Museumplein. Daar werd deze fontein tentoongesteld. Hij werd ontworpen door Pierre Cuypers die ook verantwoordelijk was voor de inrichting van de Ridderzaal. Pas in 1885 werd de fontein op het Binnenhof geplaatst.
In de 70-er jaren en in 2006-2007 is de fontein gerestaureerd. Bij de laatste restauratie is de fontein weer geschilderd in de oorspronkelijke kleuren bruin en goud uit 1883.
Rondom de fontein staat de tekst:
Ter nagedachtenis aan den Graaf van Holland, Koning Willem II, den begunstiger der Stedelijke wijsheden, den beschermer der Kunst, den stichter der kastelen van 's-Gravenhage en Haarlem.

[bewerk] Waterpomp

Bij de ingang naar het nieuwe gebouw van de Tweede Kamer staat één van de weinige oude pompen van Den Haag. Er zijn nog enkele oude pompen bekend, o.a. op het Lange Voorhout, bij de Grote Kerk en in enkele hofjes.

[bewerk] Diversen

Het Binnenhof en de Gevangenpoort behoren tot de Top 100 der Nederlandse UNESCO-monumenten.
Het Binnenhof is tegenwoordig niet meer voor verkeer toegankelijk, alleen voor vergunninghouders.
Lodewijk Napoléon Bonaparte, eerste koning van Nederland van 1806-1810, heeft tot september 1807 op het Binnenhof gewoond. De waalse gemeente moet de hofkapel op het Binnenhof verlaten en krijgt een ander onderkomen in het Noordeinde aangeboden, want de hofkapel wordt nu een katholieke kapel voor de nieuwe koning.
Het stadhuis van Nijmegen heeft ook een Trêvezaal.