Duivendrecht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Duivendrecht
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Duivendrecht
Duivendrecht
Situering
Provincie Vlag Noord-Holland Noord-Holland
Gemeente Vlag Ouder-Amstel Ouder-Amstel
Coördinaten 52° 20′ NB, 4° 56′ OL
Algemeen
Inwoners 5000
Overig
Postcode 1115
Netnummer 020
Detailkaart
Ligging van Duivendrecht in Ouder-Amstel
Ligging van Duivendrecht in Ouder-Amstel
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Duivendrecht ligt in de Groote Duivendrechtse Polder, gelegen rechts van het midden op deze oude kaart van Amstelland.
Zijkant van de rooms-katholieke Sint-Urbanuskerk.
Toegang tot de opslagplaats van Blooker.
Boerderijen
Beeldentuin in Duivendrecht

Duivendrecht is een dorp in de gemeente Ouder-Amstel, onder de rook van Amsterdam in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het dorp heeft ongeveer 5000 inwoners en ligt ingeklemd tussen Amsterdam-Oost (wijk Overamstel), Amsterdam-Zuidoost (wijk Venserpolder) en Diemen.

Dorp[bewerken]

Duivendrecht bestond uit drie delen: het dorp, een deel van het industrieterrein Overamstel/Amsterdam Business Park en een landelijk gebied aan de Amstel, namelijk de Groot- en Klein Duivendrechtse polders.

Vlak naast het station ligt de best bereikbare kerk van Nederland, de Sint-Urbanuskerk. De protestantse "kleine kerk" staat verderop aan de grootste en oudste straat, de Rijksstraatweg, die dwars door het dorp loopt. Over deze straat loopt het grootste gedeelte van de Bordjesroute, een "historische" wandelroute door Duivendrecht.

Alleen de Sint-Urbanuskerk en de lange Rijksstraatweg zijn nog als historische elementen herkenbaar in het dorp. De meeste boerderijen zijn verdwenen. Naast de kerk staan Sophia's Hoeve en de Anthoniushoeve, beide uit het eind van de 19e eeuw en beide sinds 2003 rijksmonument.

De naam Duivendrecht[bewerken]

De oorsprong van de naam Duivendrecht is niet met zekerheid bekend. De oudst bekende variant "Due Vene Trajectum", een Latijnse naam, duidt op een verbinding in een waterrijk gebied. Duivendrecht is namelijk ook altijd een plaats geweest waar veel verbindingswegen doorheen liepen, bijvoorbeeld die naar Utrecht, en nu nog zowel voor auto's als treinen. De naam van Duivendrecht werd in allerlei varianten teruggevonden in documenten en op kaarten. Aan het einde van de 18e eeuw ging men ervan uit dat er nabij de Duivendrechtse brug een knecht woonde die duiven hield, maar de naam was al eeuwen oud. Een andere verklaring werd dat er ene Doeve bij de drecht leefde, die toezicht hield en tol hief.

Geschiedenis[bewerken]

Het gebied waar nu Duivendrecht ligt, behoorde aanvankelijk tot Utrecht en niet tot het graafschap Holland. De bisschop van Utrecht benoemde dienstmannen om het gebied te besturen. De Heren van Amstel gedroegen zich in de 13e eeuw onafhankelijk tegenover Utrecht en werden vriendjes met Holland. Ze verkregen veel macht en invloed totdat zij betrokken raakten bij de moord op graaf Floris V van Holland in 1296.

In 1343 bleek dat er uit Doevendrecht (Duivendrecht) ganzen en vis werden geleverd aan het grafelijke hof. Duivendrecht bestond echter alleen uit een paar boerderijen en vissershuizen aan de Duivendrechtsekade, de Molenkade en het noorden van de Duivendrechtselaan (de huidige Rijksstraatweg).

De Duivendrechtsebrug was een bekend begrip omdat de brug lag in de verbindingsweg tussen Amsterdam en Utrecht. Deze was er sinds 1629, toen het Watergraafsmeer (of Diemermeer) werd drooggelegd. Bij de Duivendrechtse Brug werd tol geheven en toezicht gehouden.

Omdat veel mensen Duivendrecht zo bezochten, verrezen er aan de weg woningen, winkels, herbergen, boerderijen, molens en uitspanningen. Duivendrecht werd na 1900 een echt dorp. Voor de komst van de Rijksweg A2 was het begin van de Rijksstraatweg bij de Duivendrechtsebrug het begin van de doorgaande route naar Utrecht via de Bijlmermeer, Abcoude, Loenen, Breukelen en Maarssen. Tegenwoordig is de Rijksstraatweg een doodlopende weg bij het station Duivendrecht.

In 1787 kreeg Holland een inval van Pruisen te verduren, Duivendrecht speelde een rol in de verdediging van Amsterdam. De stad zag het belang van Duivendrecht als basis van voedselvoorziening, voornamelijk melk en melkproducten.

Aan de Amstel liggen de Groot-Duivendrechtse en Klein-Duivendrechtse polders (1637/1638). Hier lag aan de Amstel een lange rij van boerderijen tot aan het buurdorp Ouderkerk.

Veel historisch materiaal is te vinden in het Historisch Museum Ouder-Amstel. Van 1972 tot 2001 heette het museum de Oudheidskamer.

Duivendrecht-Oost was vroeger onderdeel van de gemeente Weesperkarspel.

Sint-Urbanuskerk[bewerken]

De Sint-Urbanuskerk ("Grote Kerk") bestaat sinds 1878, maar er was sinds 1350 al een kapel aanwezig, die na de Alteratie niet gebruikt werd, omdat rooms-katholieke kerken verboden werden door de protestante overheid. De kerk is vaak in conflict geweest met de Nederlandse Spoorwegen, die de omgeving drastisch hebben veranderd. Ten noorden van de kerk aan de Rijksstraatweg staan verschillende oude boerderijen, arbeiderswoningen en oude winkelpanden. Aan de overkant staat een restaurant (nu Lotgenoten geheten, maar vroeger bekend onder andere namen). Er is in de Rijksstraatweg nog een vroegere spoorwegovergang van het goederenspoor dat hier heeft gelegen.

In 1923 kwam er een tweede kerk, een protestante kerk ("kleine kerk"), hier lag ook de eerste school. Tot aan de jaren zestig lag er aan het eind van de Kloosterstraat het Klooster Sint Michaël (een vrouwenklooster van de orde der Clarissen). Dit is in verband met de aanleg van de Amsterdamse ringweg, de A10 afgebroken, het beeld van de aartsengel Michaël is bewaard gebleven en staat nu aan het eind van de Kloosterstraat. Op de oorspronkelijke plaats van het klooster bevindt zich nu het Michaëlplein.

Amsterdam rukt op[bewerken]

In 1921 annexeerde Amsterdam de Amsteloever: het huidige Overamstel en de Omval. Hierdoor ging ook de oude Duivendrechtse kade naar Amsterdam. Aan de Duivendrechtsekade werden stomme films gemaakt (de eerste van Nederland) en aan de Omval stond Blooker Cacaobedrijf, aan de Omval staat vandaag de dag de Rembrandttoren.

In de 20e eeuw verstedelijkte Duivendrecht sterk, er kwamen moderne gebouwen en in de jaren zeventig werd de Zonnehof gebouwd, een complex van flatgebouwen, dat de "Chinese Muur" wordt genoemd. In Duivendrecht liggen nu de A2 en de A10. Het Amsterdamse bedrijventerrein Overamstel, tegenwoordig bekend als Amstel Business Park, werd uitgebreid met het gebied "Amstel II" in Ouder-Amstel.

Het stadion Amsterdam ArenA zou aanvankelijk op Duivendrechts grondgebied worden gebouwd, maar hier voelde Ouder-Amstel niets voor. De ArenA werd uiteindelijk boven de Stramanweg gebouwd, net binnen het Amsterdamse grondgebied.

In 2006 werd de grens van Amsterdam en Duivendrecht herzien omdat deze soms door kantoren en bedrijven liep. De trainingsvelden van Ajax (naast het nieuwe stadion) kwamen nu ook in Amsterdam te liggen.

In 2013 hebben de gemeente Ouder-Amstel en Post NL, in overleg met bedrijven in het gebied, besloten dat een deel van Duivendrecht per 2014 als afzonderlijke woonplaats wordt beschouwd, met de naam "Amsterdam-Duivendrecht" en het postcodenummer 1114. Het betreft het gebied tussen de spoorlijn Amsterdam-Utrecht (de grens met het eigenlijke Duivendrecht), de gemeentegrens van Amsterdam (stadsdeel Oost), de A2 en de grens met Amsterdam Zuidoost. Dit gebied omvat het zuidelijk deel van het bedrijventerrein Amstel Business Park (vroeger Amstel II) (met een oppervlakte van 80 hectare), enkele volkstuinparken, de golfbaan Amsterdam Old Course, Amstelborch/Borchland en het Sportpark De Toekomst.

Kunst[bewerken]

Verspreid over het dorp staan kunstzinnige abstracte beelden. Verder waren het landschap en de boerderijen van Duivendrecht een geliefd onderwerp om te schilderen, voor verschillende schilders onder wie Piet Mondriaan die de boerderij Weltevreden schilderde, en Hermanus Koekkoek jr (J. van Couver) (1836-1909), schilder van Hollands landschap met molen bij Duivendrecht. Enkele van Mondriaans schilderijen van Duivendrecht hangen in het Philadelphia Museum of Art (in Philadelphia).

In het Dorpshuis van Duivendrecht aan het Dorpsplein worden regelmatig tentoonstellingen en exposities gehouden met schilderijen van verschillende kunstenaars.

Geboren[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]