Fabiola de Mora y Aragón
| Fabiola, gravin de Mora y Aragón |
||
| 1928 | ||
 |
||
| Vijfde Koningin der Belgen | ||
| Periode | 1960-1993 | |
| Voorganger | Astrid, Prinses van Zweden | |
| Opvolger | Paola, Prinses Ruffo di Calabria | |
| Vader | Gonzalo de Mora | |
| Moeder | Blanca de Aragón | |
Fabiola Fernanda María de las Victorias Antonia Adelaida gravin de Mora y Aragón (Madrid, 11 juni 1928), is van Spaanse adel. Door haar huwelijk in 1960 werd ze Fabiola, koningin der Belgen. De titel koningin behield ze na het overlijden van haar man koning Boudewijn I in 1993.
Inhoud |
Afkomst [bewerken]
Fabiola werd geboren in het Paleis van Zurbano in de Spaanse hoofdstad Madrid. Ze was de derde van de zeven kinderen van Don Gonzalo de Mora y Fernández Riera del Olmo, markies van Casa Riera en graaf van Mora (1887-1957) en zijn vrouw Doña Blanca de Aragón y Carrillo de Albornóz Barroeta-Aldamar y Elío (1892-1981). Via haar moeder stamt ze af van de graven van Elio, Johan II van Aragón en Beatrice van Portugal. Haar doopmeter was koningin Victoria Eugenia. Haar familie onderhield goede banden met de toenmalige Spaanse nationaalkatholieke én fascistische dictator Franco, aan wie ze later als koningin met Boudewijn verscheidene controversiële bezoeken bracht en met wie ze een uitgebreide correspondentie onderhield.
Haar broer Jaime de Mora y Aragón was bekend als Spaans acteur en playboy - een schrille tegenstelling met zijn vrome zuster. Fabiola dacht eraan in het klooster te treden, maar veranderde van mening na haar ontmoeting met Boudewijn, die haar meenam naar België. Van Carmen Polo, de echtgenote van Franco kreeg ze het fameuze kroondiadeem als huwelijksgeschenk. Als koningin verborg ze haar Spaanse herkomst niet. Fabiola bezat samen met haar echtgenoot de villa Astrida (genoemd naar haar schoonmoeder Koningin Astrid) te Motril in Spanje, waar ze jaarlijks verbleven. Tijdens een van die vakanties overleed koning Boudewijn.
Sprookjes [bewerken]
Fabiola schreef kinderverhalen. Ter gelegenheid van de vijftiende verjaardag van attractiepark De Efteling werd de attractie De Indische Waterlelies gebouwd, een uitbeelding van een van de twaalf sprookjes uit de bundel Los doce Cuentos maravillosos (vertaald als De twaalf wonderlijke sprookjes van Koningin Fabiola en uitgegeven bij Desclée de Brouwer met illustraties van Lia Timmermans in 1961), die Fabiola in het Spaans schreef in 1955, vijf jaar voor ze huwde met de Belgische koning Boudewijn.
Opgeleid als verpleegster, staat ze bekend om haar sociale betrokkenheid.
De ontdekkingsreiziger Guido Derom noemde in 1961 een net ontdekte Antarctische bergketen naar haar.
Koningin der Belgen [bewerken]
Huwelijk [bewerken]
Ze leerde Boudewijn kennen na bemiddeling van hulpbisschop Suenens. Beiden zijn diepgelovig en hun eerste ontmoeting vindt plaats in Lourdes. Het hof kondigt op 16 september 1960 officieel de verloving van gravin Fabiola met Koning Boudewijn. Fabiola was zeer intiem verbonden met de familie van de Spaanse dictator. Diens echtgenote, Carmen Polo had er op aangedrongen aanwezig te zijn toen de Spaanse militaire regering, vertegenwoordigd door Fernando María Castiella, het officiële geschenk zou overhandigen. De goede verhouding bleef bestaan tot de dood van Franco. In 2012 weigerde Fabiola de historica Anne Morelli inzicht te geven in haar correspondentie met de dictator.[1]
Fabiola en Boudewijn trouwden in Brussel (burgerlijk in de Troonzaal van het koninklijk paleis, kerkelijk in de Sint-Michielskathedraal) op 15 december 1960. Haar getuigen waren : de Markies van Casa Riera (broer), Graaf Alejandro de Mora en de Graaf van Barcelona. Johannes XXIII stuurt Kardinaal Siri als pontificaal gezant die de persoonlijke gelukwensen en een bijzondere apostolische zegen overmaakt aan het vorstenpaar, Mgr. Forni leest een boodschap voor. Kardinaal Van Roey zegent het huwelijk in.
Tijdens de huwelijksplechtigheid droeg Fabiola het diadeem der Tien Provinciën dat haar schoonmoeder Koningin Astrid na haar huwelijk met de toekomstige koning Leopold III op 25 februari 1927 ontvangen had als geschenk van het Belgische volk (door nationale intekening). Haar witte huwelijksjapon werd ontworpen door Cristobal Balenciaga.
Gravin Fabiola de Mora y Aragón kreeg door haar huwelijk de titel Koningin der Belgen. Ze is nooit hertogin van Brabant of Prinses van België geweest.
Fabiola ging al gauw met een grove borstel door de koninklijke huishouding in Laken. Ook in het Belvédère wilde ze eens huis houden, maar stootte ze op haar schoonzus. Koningin Fabiola en koning Boudewijn bleven kinderloos. Ze raakte tot vijfmaal toe zwanger, een eerste maal in 1961. Het nieuws werd bekendgemaakt door Paus Johannes XXIII, maar na een aantal weken eindigde de zwangerschap. Ook in 1962 en 1963 werd ze zwanger, maar telkens liep het fout af. Nadat behandelend gynaecoloog Albea kon bevestigen dat een nieuwe zwangerschap waarschijnlijk geen ernstig gezondheidsrisico zou betekenen, is koningin Fabiola nog tweemaal in verwachting geweest. Na haar laatste zwangerschap, die een buitenbaarmoederlijke bleek te zijn, gaf het echtpaar de hoop op. Het leven van koningin Fabiola zelf zou op haar leeftijd in gevaar komen bij een nieuwe poging. Beiden berustten in hun lot en beschouwden dit als een kans om "meer van alle kinderen te kunnen houden". De pijn van het kinderloos bestaan heeft mogelijk bijgedragen bij Boudewijns standpunt met betrekking tot zijn weigering de abortuswet te tekenen.
Koningin-weduwe [bewerken]
Na het overlijden van haar echtgenoot in 1993 trok ze zich grotendeels terug uit het publieke leven. Ze woont sindsdien op het Kasteel van Stuyvenberg. Ze blijft wel trouw bezig met een aantal zaken: ze is nog steeds actief in de Koning Boudewijnstichting en volgt van nabij de Koningin Elisabethwedstrijd. Jaarlijks wordt er de eerste prijs, die haar naam draagt, uitgereikt. Ook haar fonds is nog steeds actief, en ze is meestal bij officiële plechtigheden aanwezig. Ook heeft ze nog steeds andere activiteiten, soms in het buitenland; zo verscheen ze op het Festival Internacional de Música Sacra Rey Balduino en verleende ze haar bescherming aan het EMF[2].
Doodsbedreiging [bewerken]
Op 16 mei 2009 werd er bij de Belgische krant La Dernière Heure een brief afgeleverd waarin door een onbekende groep gedreigd werd een aanslag te plegen op het leven van de koningin. De koningin zou volgens deze brief gedood worden met een kruisboog op 21 juli, de Belgische nationale feestdag, tijdens het defilé.[3][4] Een aanslag werd niet gepleegd; wel waren er maatregelen genomen die haar veiligheid moesten garanderen.[5] Op het einde zwaaide de vorstin naar het publiek met een appel, waarmee ze naar Willem Tell verwees.
Begin 2010 werd er opnieuw een dreigbrief ontvangen.[6][7] Op de Belgische nationale feestdag, 21 juli, zou de koningin wederom slachtoffer kunnen worden van een aanslag op haar leven. De veiligheidsdiensten zouden Fabiola gevraagd hebben niet te provoceren en geen grapjes meer uit te halen (zoals in 2009, toen ze met een appel zwaaide).[8]
Gezondheid [bewerken]
Medio januari 2009 werd de koningin enige tijd in een ziekenhuis opgenomen voor een longaandoening en een infectie van de luchtwegen nadat zij enkele dagen eerder een schildklieroperatie had ondergaan. Haar gezondheidstoestand was ernstig[9], en daarbij leed zij zichtbaar aan artrose en reuma.[10] Ze kon na enige tijd evenwel het ziekenhuis weer verlaten.
Nalatenschap [bewerken]
Op 10 januari 2013 kwam Fabiola in het nieuws omdat zij gelden, waar ook via belastinggeld ontvangen dotaties konden deel van uitmaken, zou hebben ondergebracht in een private stichting waardoor de erfgenamen minder erfbelasting zouden hoeven te betalen.[11] De stichting, genaamd "Fons Pereos", had als eerst genoemde doel het ondersteunen van neven en nichten van de oprichtster, en hun afstammelingen, mits geboren uit hun eerste, rooms-katholiek gesloten huwelijk.[12] Op 12 januari 2013 werd bekend dat de eerste minister Di Rupo voor de begroting van 2013 al de dotatie van Fabiola met bijna een half miljoen voorstelde te verlagen vanaf 2013 tot € 923.000.[13] Op 25 januari 2013 werd bekend dat Fabiola het Fons Pereos zou opheffen. [14] Volgens artikel 17 van de statuten zouden de gelden verdeeld worden over de stichting die door haar man is opgericht bij testament van 1992 en een in 1999 door haar zelf in Spanje opgerichte stichting.
Zie ook [bewerken]
Vernoemingen [bewerken]
- Er zijn verschillende ziekenhuizen, bejaardenhuizen, jeugdhuizen naar Fabiola vernoemd, onder meer een kinderziekenhuis en een privékliniek in Spanje.
- Er is een straat of laan naar koningin Fabiola genoemd in onder meer Gent, Gullegem, Moeskroen, Oostkamp, Ottignies, Heznsy, Ligny, La Calamine, Estaimpuis, Saint-Vaast en La Louvière.
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Koningin der Belgen |
|---|---|
|
Louise Marie van Orléans · Marie Henriëtte van Oostenrijk · Elisabeth in Beieren · Astrid van Zweden · Fabiola de Mora y Aragón · Paola Ruffo di Calabria |
|
 |
Zie de categorie Queen Fabiola of Belgium van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
