Arameeërs

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Arameeërs
(Suryoye Oromoye / Aramaye)
ܣܽܘܪܝܳܝܶܐ ܐܳܪܳܡܳܝܶܐ
De Aramese vlag
De Aramese vlag
Totale bevolking ca. 3,3 miljoen[1]
Verspreiding Syrië, Libanon, Irak, Turkije, Iran, België, Nederland, Duitsland, Zweden, Verenigde Staten, Jordanië, Australië, Canada, Rusland, Zwitserland, Denemarken, Italië en andere diaspora
Taal Syrisch, Suryoyo en Aramees
Geloof Syrisch-orthodox, Syrisch-katholiek, Maronitisch en Assyrisch-orthodox
Verwante groepen Semieten, Mhalmites
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

De Arameeërs die zichzelf ook wel identificeren als Syrische christenen/Syriërs (niet te verwarren met Syrische Arabieren) of Suroye/Suryoye/Suryoyo [2] zijn een Semitisch volk uit het Midden-Oosten. Hun ontstaansgeschiedenis gaat terug tot het oude Mesopotamië en zijn daarmee één van de oudste volkeren op aarde. Arameeërs hebben een eigen taal, het Aramees. Ooit was het een wereldtaal. De Arameeërs bekeerden zich al heel vroeg tot het christendom. De komst van de islam betekende de teloorgang van de Aramese beschaving, hoewel het Grieks de Aramese taal eerder al in veel streken had verdrongen. Tegenwoordig leven de Arameeërs in diaspora vooral in West-Europa, Amerika en India. De reden dat de Arameeërs in een diaspora leven is vooral door de meerdere genocides op het Aramese volk waarvan de Aramese Genocide het grootste verder werden de Arameeërs erg onderdrukt in hun thuisland.

Geschiedenis[bewerken]

Vanaf het derde millennium v.Chr. (ca. 2400-2000 v.Chr.) infiltreerden semi-nomadische stammen, de Amuru (Sumerisch voor westerlingen), in Syrië en Mesopotamië. Ze vestigden zich in het gebied waar de Hurrieten woonden, vermengden zich met hen en vormden zo de Arameeërs. De Arameeërs waren Semitische stammen, die verspreid woonden in Mesopotamië, Syrië en het land ten oosten van de Jordaan. Zij vormden nooit een staatkundige eenheid.

  • Aram der twee stromen was een gebied tussen twee takken van de Eufraat. Volgens de Bijbel werkte aartsvader Jakob daar voor zijn schoonvader Laban (Padan Aram).
  • De Chaldeeën, die zich in 1200 v.Chr. in de oude Sumerische steden vestigden, zijn oorspronkelijk ook van Aramese afkomst.
  • Aram-Maäka was een gebied in de Golan, dat in het Bijbelboek Jozua wordt genoemd. In het begin van Davids regering was het kennelijk nog een zelfstandig staatje, later is het een onderdeel van Israël (vergelijk 2 Samuel 10:6 met 2 Samuel 20: 19).
  • Soba lag tussen het Libanongebergte en het anti-Libanongebergte, in Syrië. De Bijbel vertelt dat ze verslagen werden door Israëlische koningen Saul, David en Salomo. Aantekeningen in spijkerschrift vermelden deze Arameeërs al in 1200 v.Chr.

Het bekendste van de Aramese rijken was de staat met de stad Damascus als centrum. Deze staat, meestal kortweg aangeduid als Aram, was voortdurend in oorlog met de koningen van het Noordelijke rijk Israël (tienstammenrijk), totdat de dreiging van grootmacht Assyrië zo groot werd,dat de twee kleine staatjes een bondgenootschap sloten. In 773 v.Chr. hield Salmanassar IV een strafexpeditie. In 732 v.Chr. liep Tiglat-Pileser III Damascus onder de voet. De oppergod van de Arameeërs van Damascus heette Rimmon of Hadad-Rimmon.

In een van de vuurhaarden van de wereld leeft nog een volk dat zich vanouds Arameeër ("Syriër", niet te verwarren met het Arabische Syrië) noemt, de Aramese taal spreekt en een van de oudste Semitische volkeren is. De Arameeërs vormen een overwegend christelijke bevolkingsgroep die al zo'n 4500 jaar woont in hetzelfde gebied van Beth Nahrin (Mesopotamië), het land tussen en langs de rivieren de Eufraat en de Tigris, tegenwoordig in Zuidoost-Turkije, Syrië, Noord-Irak, Jordanië en Libanon.

De bekendste steden van de Arameeërs waren onder andere Damascus, Urhoy (Urfa), Antiochië (Antakya) (gesticht 300 v.Chr. door de Griekse koning van Syrië, Seleucus I; , Amid (Diyarbakir), Merde (Mardin), Midyat, Nsibin (Nusaybin), Gozrto d-Qardu (Cizre), Siirt, Bitlis, Kharput (Elazig), Malatya, Mara’ash (Maras) en Beth Zebday (İdil). Deze steden liggen tegenwoordig in Turkije en Syrië. Het centrum van de Arameeërs was Syrië (Aram) met als hoofdstad Damascus. De namen Aram en Arameeërs zijn inheemse benamingen voor Syrië en Syriërs.

De hedendaagse Arameeërs beschouwen zich als een volk dat met zijn kennis, taal en handel veel bijgedragen aan de wereldbeschaving, maar dat gedurende de geschiedenis zwaar onderdrukt en vervolgd is geweest en tot op de dag van vandaag nog steeds onderdrukt wordt. Zo werden honderdduizenden Arameeërs die in het noorden van Mesopotamië (het huidige zuidoosten van Turkije en noordwesten van Iran) leefden, in de periode 1915-1920 met geweld gedeporteerd, uitgehongerd en vermoord. Dit wordt door sommige landen erkend als genocide. De reden voor de afname van het aantal Arameeërs kan ook gezocht worden in de tweederangsstatus die de christelijke Arameeërs hadden in de verschillende islamitische regimes in het Midden-Oosten.

Verspreiding van de Arameeërs[bewerken]

Aramese wereldpopulatie.

██ meer dan 500.000

██ 100.000 - 500.000

██ 50.000 - 100.000

██ 10.000 - 50.000

██ minder dan 10,000

De Arameeërs worden beschouwd als een van de inheemse volkeren van het Midden-Oosten. Hun vaderland verspreidt is Mesopotamië (Aramees: Beth Nahrin ܒܝܬ ܢܗܪܝܢ).

Turkije[bewerken]

De Arameeërs bevinden zich vooral in (Zuidoost-Turkije) maar ook in grote steden als Istanbul en Ankara bijvoorbeeld. Zuidoost-Turkije ook wel Tur Abdin (Aramees: ܛܘܪ ܥܒܕܝܢ) genoemd door de Arameeërs wat betekent berg der dienaren van God. Ligt in een geografisch gezien zeer kleine regio van Zuidoost-Turkije, in de Mardin-Midyat regio. Het kent een oude cultuurgeschiedenis die dateert van eeuwen voor Christus. De Arameeërs maken een belangrijk deel uit van de geschiedenis van de regio. Ook had deze regio grote betekenis in de begintijd van het christendom. Het christendom is wijdverspreid binnen de grenzen van het gebied: in het westen Mardin, in het noorden het oude Hasankeyf, in het oosten Cizre en Nusaybin in het zuiden. 50% van de bevolking van de regio woont op het platteland en houdt zich bezig met landbouw en veeteelt.

De Aramese populatie in Turkije nam af na de Aramese Genocide ze vluchtten namelijk naar buurlanden zoals Syrië, Armenië etc. In 1974 woonden er nog ± 100.000 christenen in Tur Abdin Tegenwoordig wonen er nog maar 1800 personen, grotendeels oudere mensen.De voornaamste nog functionerende kloosters zijn Deirulzafaran (bij Mardin), Mor Gabriel (ten oosten van Midyat), Mor Melke (richting Nisibis-Nusaybin aan de Syrische grens). De Mariakerk van het dorp Hah ten noordoosten van Midyat dateert uit de 6e eeuw. De Britse reizigster Gertrude Bell bezocht de regio in 1909. "The Thousand and One Churches" is de titel van haar reisverslag over Tur Abdin.

Aramese vrouwen in traditionele kledij Mardin,Turkije (1905)

Syrië[bewerken]

Er is een zeer grote Aramese populatie in Syrië 400.000 namelijk. Ze wonen voornamelijk in de Al-Hasakeh-regio. Na de Genocide van Simele is er een groot aantal Arameeërs gevlucht uit Syrië en is in een diaspora gaan leven.

Irak[bewerken]

In Irak wonen de Arameeërs vooral in het noorden in steden met relatief veel Armeniërs, Koerden, Alevieten & Yezidi's

Diaspora[bewerken]

Sinds de Aramese Genocide zijn veel Arameeërs gevlucht uit hun thuisland naar een meer veilige en comfortabel leven in het westen. Sinds het begin van de 20e eeuw is de Aramese bevolking in het Midden-Oosten drastisch afgenomen door geloofsonderdrukkingen waardoor bijvoorbeeld Christenen in Turkije verplicht een Turkse achternaam moesten en Aramese dorp/stad namen werden veranderd naar het Turks.

Velen Arameeërs wonen nu verspreid over de hele wereld.

Aramese taal[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Aramees voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

De taal die de Arameeërs spreken is de Aramese taal (het Neo-Aramees). Aramees was zeer waarschijnlijk ook de taal van Jezus Christus en de apostelen. Het Aramees behoort tot de Semitische talen en was sinds 700 v.Chr. tot 3e eeuw n.Chr. een verkeerstaal in het Nabije Oosten, zozeer dat andere Semitisch talen er door verdrongen werden. Het Aramees verspreidde zich over Assyrië, Babylonië en het Perzische Rijk, als diplomaten- en handelstaal. In de Perzische tijd (600-332 v.Chr.) brak het Aramees als taal door en de Aramese taal nam dezelfde positie in als thans het Engels en het Spaans, het was de 'lingua franca', de handelstaal in de Oude Wereld. Reeds in de Assyrische tijd was het Aramees een internationaal gebruikte verkeerstaal geworden en als zodanig was het door de Perzen overgenomen. Vijf eeuwen voor onze jaartelling werd het Aramees ook wel Rijks-Aramees genoemd. Ook in het Babylonische rijk werd dit Rijksaramees gebruikt, maar zijn hoogtepunt bereikte het tijdens zesde eeuw v.Chr. tot 330 n.Chr. Trouwens lang nadien deed het nog zijn invloed gelden.

Om enkele voorbeelden te noemen: In Afghanistan is een tweetalige tekst gevonden Grieks/Aramees, die vertelt van de bekering van de Indische koning Aśoka tot het boeddhisme (± 250 v.Chr.). Ook deze tekst is een bewijs van de invloed van het Aramees, een invloed die zelfs buiten de grenzen van het voormalige Perzische rijk reikte. Palmyra (in het Aramees Tadmur), ten Oosten van Damascus in de Syrische woestijn gelegen, was in de eerste twee eeuwen na Christus de hoofdstad van een bloeiende Aramese handelsstaat, die het Aramees als verkeerstaal hanteerde. De inscripties lopen door tot 272 n.Chr.

Zoals elke taal kent dus ook het Aramees vele dialecten. Dialecten van de taal die ooit ontwikkeld werden door de oude, voorchristelijke Arameeërs, bestaan vandaag de dag nog steeds en worden hoofdzakelijk door groepen christenen, joden en in mindere mate door moslims gesproken in het Nabije Oosten. Deze Aramese dialecten worden in de wetenschap vaak aangeduid met de vaktermen Neo-Aramese dialecten ofwel Modern Aramese dialecten, die op hun beurt binnen de oostelijke tak van de Aramese taal vallen, waar ook het zogenoemde Turoyo onder verstaan moet worden, dat trouwens eveneens in verschillende dialecten onder te verdelen valt (bijvoorbeeld Midyad en Miden dialect), alhoewel het slechts nuanceverschillen zijn. De eeuwenoude liturgische taal van de meeste Aramese (Syrische) kerken wordt ook wel het ‘(klassiek) Syrisch’ genoemd, wat zich als een Aramees dialect in de regio van Edessa (thans Sanliurfa, Turkije) heeft ontwikkeld.

Sinds de vlucht van de Arameeërs vanaf de 20e eeuw uit hun eeuwenoude woongebieden in het bekende ‘Mesopotamië’ naar de Westerse werelddelen, worden de Aramese dialecten ook elders in de wereld gesproken. Namelijk daar waar de Arameeërs hun toevlucht gezocht hebben.

Aramese genocide[bewerken]

Behalve diverse massamoorden in de voorgaande eeuwen, zijn in de periode 1914 tot 1915 1,5 miljoen christenen (waaronder Arameeërs) gedood door Ottomaanse soldaten en Koerden. De genocide is bekend geworden onder de naam Armeense genocide; Arameeërs spreken hiernaast ook over de Aramese Genocide of over de Sayfo wat zwaard betekent in het Aramees door dat er veel mensen door het zwaard omgekomen zijn. Arameeërs vluchtten weg uit het Ottomaanse Rijk, naar een beter bestaan.

Aramese vlag[bewerken]

oude Aramese vlag

De Aramese vlag is gekozen bij de Arameeërs om het Aramese volk in hun thuisland en diaspora te vertegenwoordigen. De rode achtergrond staat voor het bloed dat verspilt is in de Aramese Genocide. De vlam symboliseert de heilige geest zodat ze herinnert worden dat zij het eerste volk was dat het christendom accepteert. De 4 sterren onderaan symboliseren de rivier de Tigris, Eufraat, Khabour, en Murat in hun thuisland Mesopotamië. De gele kleur is voor de hoop op een voor een terugkerende onafhankelijke staat.

De Arameeërs hadden in hun thuisland Syrië, Iraq & Turkije ook een eigen vlag deze werd vooral bij politieke afspraken etc. gebruikt. De 3 sterren bovenaan symboliseren de Chaldese katholieke, Syrisch Orthodoxe en Nestoriaanse kerk.

Organisaties[bewerken]

In de jaren tachtig kwamen er veel Aramese vluchtelingen naar Nederland. Zij hadden hulp nodig met asielprocedures, en wilden ondersteuning bij de integratie (met behoud van de eigen identiteit, taal en cultuur) in de Nederlandse samenleving.

Daartoe werden Aramese verenigingen opgericht, de eerste te Enschede in 1981. Daarna werden Aramese verenigingen opgericht in Rijssen, Oldenzaal en Hengelo. De vier Aramese verenigingen worden op landelijk niveau vertegenwoordigd door de Suryoye Aramese Federatie Nederland. Deze organisatie is aangesloten bij de internationale koepel World Council of Arameans (Syriacs).

Religie van de Arameeërs[bewerken]

De Arameeërs zijn overwegend een christelijke bevolkingsgroep en behoren tot de volgende christelijke kerken:

De meerderheid van de Aramese (Syrische) minderheid in Europa en in Nederland zijn leden van de Syrisch-orthodoxe Kerk van Antiochië (SOK).

Literatuur[bewerken]

  • Hans Hollerweger - Tur Abdin Living Cultural Heritage - Linz, Freunde des Tur Abdin, 1999, 367 p., drietalig (Engels-Duits-Turks) tekst-en fotoboek.
  • August Thiry - De Stem van Tur Abdin - novelle in reisboek Grieks vuur - Leuven, Davidsfonds, 2001.
  • Turkse en Aramese ouderen; Saxion Hogeschool Enschede, juni 2004.
  • Aramese Beweging voor Mensenrechten (ABM), informatiebrochure.

Zie ook[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. Unrepresented Nations and Peoples Organization
  2. http://www.aramnahrin.org/Dutch/Assyrie_Syrie_Leugen_Identiteit_9_6_2008.htm