Gerrit Rietveld Academie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Gerrit Rietveld Academie
Algemeen
Locatie Amsterdam, Vlag van Nederland Nederland
Opgericht 1924
Type kunstacademie (hbo)
Voorzitter college van bestuur Annelies van Eenennaam
Studenten 1000
Staf 200
Website www.rietveltcademie.nl
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs
Rietveld-gebouw
Hoofdgebouw van de Rietveld Academie. foto: bma.amsterdam.nl.
Hoofdgebouw van de Rietveld Academie. foto: bma.amsterdam.nl.
Locatie
Locatie Amsterdam-Zuid, aan het Zuider Amstelkanaal
Bouw gereed 1966
Opening 1967
Verbouwing 2004
Architectuur
Bouwstijl modernisme
Bouwinfo
Architect Gerrit Rietveld
Erkenning
Monumentstatus gemeentelijk monument
gemeentelijke monumenten in Amsterdam-Zuid
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Benthem Crouwel-gebouw
Sandberg instituut.jpg
Locatie
Locatie Amsterdam-Zuid, aan de Fred. Roeskestraat
Status en tijdlijn
Huidig gebruik Sandberg Instituut
Start bouw 2003
Bouw gereed 2004
Opening 2005
Architectuur
Bouwstijl modernisme
Bouwinfo
Architect Benthem Crouwel
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde
Fedlev-gebouw
Fedlev-gebouw (augustus 2018)
Fedlev-gebouw (augustus 2018)
Locatie
Locatie Amsterdam-Zuid, aan de Fred. Roeskestraat
Status en tijdlijn
Huidig gebruik 2012
Start bouw 2015
Bouw gereed 2018
Bouwinfo
Architect Paulien Bremmer, Rob Hootsmans
Portaal  Portaalicoon   Civiele techniek en bouwkunde

De Gerrit Rietveld Academie is een Nederlandse hogeschool voor beeldende kunst en vormgeving gevestigd in Amsterdam. De instelling staat internationaal bekend om haar eigenzinnige en autonome karakter.[1]

Geschiedenis[bewerken]

De Gerrit Rietveld Academie kent zijn oorsprong in de fusie in 1924 van Kunstnijverheidsschool Quellinus, de Teekenschool voor Kunstambachten en de Dagteeken- en kunstambachtschool voor meisjes tot het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs, kortweg de Kunstnijverheidsschool. De Rijksschool voor Kunstnijverheid werd opgeheven. Van 1939 tot aan 1960 stond de opleiding sterk onder invloed van de functionalistische en maatschappijkritische ideeën van De Stijl en Bauhaus, mede door de rol van de socialistische architect Mart Stam als directeur van de opleiding. Vanaf de jaren zestig en vooral in de jaren zeventig groeiden de rol en de invloed van de autonome beeldende kunst en de individuele expressie. Deze invloeden bepalen, in combinatie met een toegepaste gerichtheid en een kritische mentaliteit, nog steeds voor een belangrijk deel het gezicht van de academie.[2]

In 1967 verhuisde de school naar het oudste gebouw op de terreinen. Toen in 1968 de school onderdeel werd van het hoger beroepsonderwijs en de status kreeg van Academie voor Beeldende Kunst en Vormgeving, werd als eerbetoon aan de kort daarvoor overleden Rietveld de naam veranderd in "Gerrit Rietveld Academie".[3]

Gebouwen[bewerken]

Op het terrein staan drie gebouwen. Het oudste gebouw werd ontworpen door de architect en meubelontwerper Gerrit Rietveld. Hij overleed in 1964, toen de bouw nog maar net begonnen was en maakte de oplevering in 1967 dus niet mee. In 2004 kwam er een tweede gebouw, ontworpen door de architecten Benthem Crouwel; het gebouw werd naar dat kantoor genoemd (Benthem-Crouwelgebouw).

Fedlev-gebouw[bewerken]

In 2012 besloot de academie dat het tijd werd voor een derde gebouw, dat de twee losstaande gebouwen met elkaar moest verbinden. Er werd een wedstrijd uitgeschreven onder studenten, docenten en almuni hun ontwerp konden indienen. Het ontwerp van Paulien Bremmer (alumni) van Studio Fedlev won; ze ging later samenwerken met Rob Hootsmans. In september 2015 volgde de aanbesteding. In het najaar van 2016 werd er begonnen met de bouw, waarbij eerst nog de grond nagekeken moest worden op vervuiling, waarna een vijf meter diepe bouwput gegraven werd voor de kelder. Het werk was amper begonnen toen er oponthoud ontstond vanwege de toegepaste paalfundering; deze bleek niet sterk genoeg om de (te) stevige omringende grond te weerstaan. Na dat oponthoud werd er druk gewerkt aan het gebouw en kwam architect Bremmer regelmatig langs om te kijken of de lichtval in het gebouw overeenkwam met die “op papier”. In de nazomer vanm 2016 werd het hoogste punt bereikt en tevens kon een loopbrug gemaakt worden naar het Benthem-Crouwelgebouw.

In maart 2018 was het gebouw zover klaar dat er begonnen kon worden met de inrichting met een verwachte opening in mei. Voor de inrichting van de gemeenschappelijke ruimten werden kunstenaars ingeschakeld als Nils Norman (bibliotheel), Anne Dessing (Sandberg Instituut), Anastasia Starostenko en Caro de Jonge (keramiektegels kelder). Na oplevering in juni 2018 moest nog wel de binnentuin, origineel ontworpen door Mien Ruys (zij werkte vaak samen met Rietveld), aangepast worden aan de nieuwe situatie, waarbij het originele idee van Ruys zoveel mogelijk in ere werd hersteld met de Rietveldboom in het midden.[4] Kenmerkend voor het gebouw zijn de openheid en de relatief hoge verdiepingen, waarbij geveldelen verwijderd kunnen worden zodat men in de openlucht kan werken. Daartoe zijn er ook elektra-aansluitingen op het dak.[5] Het gebouw dong in 2019 mee in de Amsterdamse Architectuur Prijs 2019, maar legde het af tegen de Noord/Zuidlijn van Benthem Crouwel.

Onderwijs[bewerken]

De Gerrit Rietveld Academie verzorgt één bacheloropleiding en vier masteropleidingen. De masteropleidingen zijn sinds 1995 ondergebracht in het Sandberg Instituut, dat sinds 2005 gevestigd is op de hoogste verdiepingen van het Benthem Crouwel-gebouw.

Lectoraat Kunst en Publieke Ruimte[bewerken]

Het Lectoraat Kunst en Publieke Ruimte (LAPS) van de Gerrit Rietveld Academie stimuleert onderzoek en theoretische reflectie over de rol van kunst en vormgeving in het publiek domein en is voortgekomen uit een samenwerkingsverband tussen Gerrit Rietveld Academie, Sandberg Instituut, Universiteit van Amsterdam, Stichting Kunst en Openbare Ruimte (SKOR) en het Virtueel Museum Zuidas (Zuidas). Sinds 2003 is Jeroen Boomgaard (1953) lector.[6]

In Residence[bewerken]

De Rietveld Research Residency (RRR) is een door de Gerrit Rietveld Academie in samenwerking met onder andere het Fonds BKVB in het leven geroepen onderzoeksplek voor kunstenaars. Zij worden in staat gesteld gedurende een periode van 1,5 tot 3 jaar een duidelijk omschreven artistiek onderzoeksproject uit te voeren binnen het kader van het onderwijs van de Gerrit Rietveld Academie. Interactie met studenten en docenten van de academie vormt een belangrijk onderdeel van hun werk.

Bekende (oud-)docenten[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Literatuur[bewerken]

  • Klei!. een eeuw keramiek aan de Gerrit Rietveld Academie, Marianne Heslenfeld et al., [2014] ISBN 978-94-6262011-7
  • Asking questions. 10 years of architectural design at the Gerrit Rietveld Academy, Gert Staal en Astrid van Baalen, Rotterdam 2004, ISBN 90-6450-531-4
  • AVIS. 13 jaar audiovisuele afdeling van de Gerrit Rietveld Academie, Tineke Reijnders en Max Bruinsma, Hilversum 1990

Externe links[bewerken]