Kasteel Nijswiller

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kasteel Nijswiller
Kasteel Nijswiller met links de woontoren en in het midden de traptoren. Rechts de toegang tot het hoofdgebouw
Kasteel Nijswiller met links de woontoren en in het midden de traptoren. Rechts de toegang tot het hoofdgebouw
Locatie Nijswiller
Algemeen
Bouwmateriaal baksteen en hardsteen
Eigenaar Jaap Stelwagen en Luuk Reurich
Huidige functie privébezit
Gebouwd in 1275
Monumentnummer  39242

Kasteel Nijswiller is gelegen aan de oostzijde van het gelijknamige dorp Nijswiller in de gemeente Gulpen-Wittem in Nederlands Limburg.

Ligging en omschrijving van het kasteel[bewerken]

Toen het kasteel werd gebouwd werd hiervoor een strategische plek gekozen aan de oeroude handelsroute Maastricht-Aken en aan de Selzerbeek. Het huidige kasteel omvat een hoofdgebouw, het eigenlijke kasteel, en een nederhof. Het kasteel heeft een grote vierkante woontoren met hieraan een oostelijke vleugel. Op een hoek van de vleugel bevindt zich, aansluitend aan de woontoren, een achthoekige 16e-eeuwse traptoren waarin zich een houten spiltrap bevindt. De woontoren heeft een achtkantige spits met hierop een windvaan welke is voorzien van het familiewapen van Van Eynatten, een der vroegere bewoners. Het geheel is opgetrokken uit bakstenen en voorzien van hardstenen banden en segmentboogvensters. Deze vensters zijn voorzien van hardstenen omlijstingen.

De nederhof ligt aan de oostzijde van het kasteel en bestaat uit drie aaneengesloten vleugels waarop de jaartalankers 1774 en 1785 zichtbaar zijn.

Aan de zuidzijde van het kasteel bevindt zich een park met daarin een Mariagrot en restanten van de vroegere kasteelgracht.

Het kasteel is een rijksmonument.

Geschiedenis en bewoners[bewerken]

De oorsprong van het kasteel ligt in 1275 toen Werner van Bolland, de rijksveldmaarschalk van hertog Jan van Brabant toestemming kreeg om ter plaatse van het huidige Nijswiller een kasteel te bouwen. De gekozen plek was heel strategisch door de ligging aan de handelsroute Maastricht-Aken met het oog op de mogelijkheid om tol te heffen. De directe nabijheid van de Selzerbeek schiep bovendien de mogelijkheid om de omgrachting van het kasteel te kunnen voeden met het beekwater. Van Bolland noemde het kasteel "Neis-Wilre" (nieuw Wijlre) en hij paste en passant zijn naam aan tot "Van Bolland van Wilre".

Via vererving kwam het kasteel enkele generaties later in het bezit van de familie Van Caldenborg. In 1505 kwam het wederom in handen van een andere familie toen Catharina van Caldenborn huwde met Jan van Eynatten. Deze familie had ook al bezittingen in Gulpen en Maastricht en was ook eigenaar van het kasteel Reijmersbeek in Nuth.

Weer een eeuw later kwam het kasteel in handen van de familie Van Schaesberg. Deze familie had als stamslot het kasteel van Schaesberg, tegenwoordig een ruïne in het gelijknamige Schaesberg. De familie verkoos hun stamslot echter boven het kleine kasteeltje in Nijswiller en verhuurde dit laatste daarom aan de drost van Meerssen. Door slecht onderhoud raakte het kasteeltje echter spoedig in verval en na een grote opknapbeurt werd het door Agnes Van Schaesberg in 1702 verkocht. Nieuwe eigenaar werd Pieter Brewer von Fürth die ook al familie had wonen op het nabijgelegen kasteel van Lemiers en kasteel Rivieren in Klimmen.

Weer een eeuw later werd het kasteel aangekocht door baron Guillaume de Lognay. Door het ontbreken van mannelijk nageslacht kwam het kasteel daarna nog twee maal in het bezit van andere adellijke families. Eerst was er baron Jean van de Bruggen en daarna Frederick von Coels. Al deze families voerden diverse moderniseringen door en brachten allerlei verfraaiingen aan het interieur aan zoals fraaie stucplafonds, ornamenten en schouwen. Aan het eind van de 19e eeuw werd het kasteel verkocht, de nieuwe eigenaar nam het niet zo nauw met het prachtige interieur. Door zijn vele aanpassingen en moderniseringen verloor het kasteel veel van zijn authenticiteit. Dit werd allen maar erger toen het kasteel in 1934, nadat het een jaar eigendom was geweest van het Algemeen Mijnwerkers Fonds van de Staatsmijnen, in bezit kwam van de Zusters Franciscanessen van Heythuysen. Al die pracht en praal van het kasteel paste niet bij hun normale leven in soberheid en daarom werd het kasteel inwendig ontdaan van alle onnodige versieringen en alles wat in hun ogen overbodig was.

Het koetshuis behorende bij het kasteel is omstreeks 1936 verbouwd tot naai-atelier. Onbekend is of het ook hiervoor in gebruik is geweest, wel is het gebouw in gebruik geweest als lagere school voor de kinderen uit Nijswiller. De zusters vertrokken omstreeks 1980 waarna zij het kasteel verhuurden aan stichting Temenos die het gebruikte als paramedisch centrum.

De huidige eigenaren Jaap Stelwagen en Luuk Reurich hebben het kasteel in 2008 gekocht in privé bezit.

Externe links[bewerken]


Aan den Bollenberg · Landgoed Aan gen End · Kasteel Aerwinkel · Kasteel Afferden · Alde Huys · Kasteel De Aldenborgh · Kasteel Aldenghoor · Alte Burg · Kasteel Amstenrade · Slot Annendael · Kasteel Arcen · Arenborg · Baersdonck · Baronsberg · Belfort · Kasteel De Berckt · Kasteel Bethlehem · Huis Blankenberg · Kasteel Bleijenbeek · Boerlo · Bolberg · Bollenberg · Kasteel De Bongard · Borchgrave · Kasteel d'Erp · Kasteel Borggraaf · Kasteel Borgharen · Kasteel Born · Huis Bree · Kasteel Broekhuizen · Gracht Bruggraaf · Kasteel De Burght · Kasteel Cartils · Kasteel Cortenbach · Huis De Dael · Dalheym · Huis Ten Dijcken · Kasteel Doenrade · Landgoed Doesborgh · Kasteel Erenstein · Kasteel Eijsden · Eijsden · Kasteel Elsloo · Eperhuis · Etzenraderhuuske · Exaten · Kasteel Eijckholt · Kasteel Eyckholt · Eys · Kasteel Genbroek · Gebroken Slot · Kasteel Geijsteren · Kasteel Op Genhoes · Kasteel Genhoes · Genneperhuis · Kasteel Het Geudje · Kasteel Geulle · Kasteel Geusselt · Kasteel Goedenraad · Kasteel Grasbroek · Kasteel Groenendaal · Groethof · Kasteel van Gronsveld · Kasteel Haeren · Kasteel Den Halder · Heerlaer · Kasteel Hillenraad · Kasteel Hoensbroek · Kasteel Holtmühle · Huize Holtum · Kasteel Horn · Huys ter Horst · Kasteel ten Hove · Kasteel Hurpesch · Kasteel Sint-Jansgeleen · Kasteel Jerusalem · Kasteel Kaldenbroek · Den Kamp · Kasteel Karsveld · Kasteel Keverberg · Klimmender Huuske · Koppelberg · Kasteel Lemiers · Leymskamp · Kasteelruïne Lichtenberg · Kasteel Limbricht · Huize Lovendael · Luyseycke · Huize Maagdenberg · Malbeck · Huize Manresa · Kasteel van Meerlo · Kasteel Meerssenhoven · Kasteel van Mheer · Kasteel Millen · Kasteel Montfort · Sint-Jozefklooster Villa Moubis · De Munt · Château Neercanne · Kasteel Neubourg · Huis Nierhoven · Nieuwborg · Kasteel Nieuwenbroeck · Nije Huys · Kasteel Nijenborgh · Kasteel Nijswiller · Kasteel De Bockenhof · Kasteel Obbicht · Kasteel Ooijen · Kasteel Oost (Valkenburg) · Kasteel Oost (Oost-Maarland) · Kasteel Ouborg · Kasteel Passarts-Nieuwenhagen · Prinsenhof · Kasteel Puth · Kasteel Raath · Kasteel De Raay · Reiderode · Kasteel Reijmersbeek · Kasteel van Rijckholt · Kasteel Rivieren · Kasteel Schaesberg · Kasteel Schaloen · Kasteel Scheres · Landgoed Schoneborg · Huis Severen · Sibberhuuske · Château St. Gerlach · Huis De Spyker · Stadhuis van Venlo · Huize Stalberg · Kasteel Stein · Stoel van Swentibold · Kasteel Strijthagen · Struyver · Kasteel Terborgh · Kasteel Ter Worm · De Tombe · Huis de Torentjes · Kasteel Vaalsbroek · Kasteel Vaeshartelt · Kasteel Valkenburg · Vinckenhof · Kasteel Vliek · Vogelsanxhof · De Vroenhof · Vrijburg · Kasteel Wambach · Weyborch · Kasteel Wijnandsrade · Wijnandsrade · Huize Witham · Kasteel Wittem · Kasteel Wolfrath · Kasteel Wylre · Kasteel Wijlre · In het Zand