Kasteel van Mheer

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kasteel Mheer, hoofdhuis

Kasteel Mheer is gelegen aan de Dorpsstraat in de kern van het gelijknamige dorp Mheer, onderdeel van de Nederlands Limburgse gemeente Eijsden-Margraten. Het kasteel bevindt zich direct achter de Sint-Lambertuskerk in het dorp en langs de kerk voert een oprijlaan naar het kasteel.

Het kasteel is een rijksmonument.

Beschrijving van het kasteel[bewerken]

Kasteelhoeve uit begin 17e eeuw
Luchtfoto van de Luchtvaartafdeeling, (1920-)1940. NIMH.

Het kasteelcomplex bestaat uit een viervleugelig slot en een U-vormige nederhof. De vier vleugels van het slot liggen om een kleine binnenhof die bereikbaar is via een loopbrug over een droge gracht en die leidt naar een toegangspoort in de zuidelijke vleugel. De westvleugel, waarin een zaal is opgenomen, is het oudst en stamt uit het begin van de 14e eeuw. De noordvleugel werd aan het eind van de 14e eeuw gebouwd, terwijl de oostvleugel met de forse ronde toren in de 15e eeuw werd aangebouwd. Die ronde toren staat echter op fundamenten die veel ouder zijn, waarschijnlijk uit de late 11e eeuw. Ten slotte de afsluitende zuidvleugel, met aan de binnenzijde een arcade op hardstenen zuilen, die rond 1570 verrees.

De nederhof heeft aan de oostzijde een poortpaviljoen 1612 met daarin een hardstenen toegangspoort die wordt bereikt via een brug gelegen over een, eveneens, droge gracht. De poort is voorzien van het alliantiewapen van Winand van Imstenraedt en Mechteld van de Bongart, die de kasteelhoeve tussen 1612 en 1623 (dus tijdens het Twaalfjarig Bestand) lieten bouwen. De kasteelhoeve heeft in de zuidoosthoek een ronde toren uit 1619.

Het interieur van het kasteel bevat een schoorsteen uit 1514 waarop enkele wapenschilden aanwezig zijn en verder nog een schoorsteen uit 1667. Aan de noordzijde van het kasteel bevindt zich een kasteelpark uit 1852, aangelegd door P. Custodis in opdracht van Otto Napoleon de Loë, de toenmalige eigenaar van het kasteel.

Kasteel Mheer is het enige kasteel in Nederlands Limburg met een hardstenen mezekouw of pekneus.[1] Deze bevindt zich boven de ingangspoort van de voorburcht.

Geschiedenis en bewoners[bewerken]

Op de plek van het huidige kasteel zou in de Romeinse tijd een vuurtoren hebben gestaan die onderdeel uitmaakte van een keten van vuurseintorens voor de heerbaan tussen Maastricht en Trier. Het eerste deel van het kasteel werd gebouwd in 1314 in opdracht van de graaf van Dalhem[bron?], de latere hertog van Limburg en nog later hertog van Brabant.

De eerste bekende leenheer van Mheer was Wilhelmus (Willem) van Mere, die het huis in leen had van de hertog van Limburg en de bestuursmacht over het gebied in leen van de graaf van Dalhem. Willem wordt in 1314 genoemd in een register van hertog Jan II van Brabant. Twee jaar eerder was Jan II hertog van Brabant geworden en dus tevens hertog van Limburg (sinds zijn vader Jan I de Slag bij Woeringen in 1288 won) en graaf van Dalhem (sinds Hendrik II in 1239 Dirk van Hochstaden versloeg). Of deze Willem van Mere familie is van ene ridder Gozewijn van Mere (genoemd in 1262-1272) en ene Willem van Mere (die rond 1200 Gulpens en Mheers land aan het Akens Mariastift zou hebben geschonken) is niet bekend. Deze leenheren hadden ook bezittingen in Libeek en de opvolgers van Willem (Reinson I, II en III) zijn zich daarom Van Libeek gaan noemen. Reinson III had geen zonen, wel een dochter, Barbara. Als hij sterft in 1487 gaat de erfenis over naar Barbara en haar man Jan I van Imstenraedt. Hun achterkleinkind Gerard van Imstenraedt verwierf in 1564 de Heerlijke Rechten over Mheer. Onder zijn bewind, en daarna van diens zoon Winand, werd de zuidvleugel gebouwd (1570). Onder diezelfde Winand van Imstenraedt werd ook de kasteelhoeve gebouwd (1612).

De familie van Imstenraedt verbleef zes generaties lang op het kasteel. De laatste was Jan Adolph van Imstenraedt, die gehuwd was met Christina de Loë van Wissen. Door dit huwelijk werd voor het eerst de familienaam de Loë aan het kasteel verbonden, de naam van de huidige kasteelbewoner. Het genoemde echtpaar van Imstenraedt-de Loë bleef kinderloos, waardoor het kasteel door vererving in eigendom kwam van Christina's neef Philipp Christoffel baron de Loë, heer van Wissen en Conradsheim.

Sinds 1668 is het kasteel nu al onafgebroken in bezit van de familie de Loë. Het enige dat veranderde is dat de familienaam in de loop der eeuwen is verfranst.

Jan Adolf van Imstenraedt ( -1668)
Frans baron de Loë (1789-1838)

Kasteelheren[bewerken]

Vanaf de 14e eeuw is het kasteel in bezit van de familie Van Mere / Van Libeek, vanaf het einde van de 15e eeuw Van Imstenraedt en sinds 1668 de Loë.

  • Willem van Mere
    • Reinson I van Mere / van Libeek
      • Reinson II van Libeek
        • Reinson III van Libeek
          • Barbara van Libeek die trouwde met Jan I van Imstenraedt
            • Jan II van Imstenraedt (verh. 1487)
              • Jan III van Imstenraedt (verh. 1528, overl. 1569)
                • Gerard van Imstenraedt (verh. 1564, overl. 1572) eerste Heer van Mheer
                  • Winand van Imstenraedt (verh. 1575, overl. 1622)
                    • Jan Adolf van Imstenraedt (overl. 1668, kinderloos), benoemt als erfgenaam zijn aangetrouwde neef
                      • Philipp Christoph baron de Loë (1645-1708)
                        • Jan Adolf baron de Loë (1680-1743)
                          • Frans Charles Christoph baron de Loë (1720-1795)

Na het ancien régime:

(verh. - 'verheft', d.w.z. de edelman in kwestie gaat een leenverband aan, hij 'erft' het leen van zijn voorganger)

Kastelen in Eijsden-Margraten[bewerken]

Tot 2010 was Kasteel Mheer het enige in de (voormalige) gemeente Margraten. Sinds de fusie van 2011 zijn dit er vijf in totaal. Andere kastelen in de gemeente Eijsden-Margraten zijn:

Externe link[bewerken]


Aan den Bollenberg · Landgoed Aan gen End · Kasteel Aerwinkel · Kasteel Afferden · Alde Huys · Kasteel De Aldenborgh · Kasteel Aldenghoor · Alte Burg · Kasteel Amstenrade · Slot Annendael · Kasteel Arcen · Arenborg · Baersdonck · Baronsberg · Belfort · Kasteel De Berckt · Kasteel Bethlehem · Huis Blankenberg · Kasteel Bleijenbeek · Boerlo · Bolberg · Bollenberg · Kasteel De Bongard · Borchgrave · Kasteel d'Erp · Kasteel Borggraaf · Kasteel Borgharen · Kasteel Born · Huis Bree · Kasteel Broekhuizen · Gracht Bruggraaf · Kasteel De Burght · Kasteel Cartils · Kasteel Cortenbach · Huis De Dael · Dalheym · Huis Ten Dijcken · Kasteel Doenrade · Landgoed Doesborgh · Kasteel Erenstein · Kasteel Eijsden · Eijsden · Kasteel Elsloo · Eperhuis · Etzenraderhuuske · Exaten · Kasteel Eijckholt · Kasteel Eyckholt · Eys · Kasteel Genbroek · Gebroken Slot · Kasteel Geijsteren · Kasteel Op Genhoes · Kasteel Genhoes · Genneperhuis · Kasteel Het Geudje · Kasteel Geulle · Kasteel Geusselt · Kasteel Goedenraad · Kasteel Grasbroek · Kasteel Groenendaal · Groethof · Kasteel van Gronsveld · Kasteel Haeren · Kasteel Den Halder · Heerlaer · Kasteel Hillenraad · Kasteel Hoensbroek · Kasteel Holtmühle · Huize Holtum · Kasteel Horn · Huys ter Horst · Kasteel ten Hove · Kasteel Hurpesch · Kasteel Sint-Jansgeleen · Kasteel Jerusalem · Kasteel Kaldenbroek · Den Kamp · Kasteel Karsveld · Kasteel Keverberg · Klimmender Huuske · Koppelberg · Kasteel Lemiers · Leymskamp · Kasteelruïne Lichtenberg · Kasteel Limbricht · Huize Lovendael · Luyseycke · Huize Maagdenberg · Malbeck · Huize Manresa · Kasteel van Meerlo · Kasteel Meerssenhoven · Kasteel van Mheer · Kasteel Millen · Kasteel Montfort · Sint-Jozefklooster Villa Moubis · De Munt · Château Neercanne · Kasteel Neubourg · Huis Nierhoven · Nieuwborg · Kasteel Nieuwenbroeck · Nije Huys · Kasteel Nijenborgh · Kasteel Nijswiller · Kasteel De Bockenhof · Kasteel Obbicht · Kasteel Ooijen · Kasteel Oost (Valkenburg) · Kasteel Oost (Oost-Maarland) · Kasteel Ouborg · Kasteel Passarts-Nieuwenhagen · Prinsenhof · Kasteel Puth · Kasteel Raath · Kasteel De Raay · Reiderode · Kasteel Reijmersbeek · Kasteel van Rijckholt · Kasteel Rivieren · Kasteel Schaesberg · Kasteel Schaloen · Kasteel Scheres · Landgoed Schoneborg · Huis Severen · Sibberhuuske · Château St. Gerlach · Huis De Spyker · Stadhuis van Venlo · Huize Stalberg · Kasteel Stein · Stoel van Swentibold · Kasteel Strijthagen · Struyver · Kasteel Terborgh · Kasteel Ter Worm · De Tombe · Huis de Torentjes · Kasteel Vaalsbroek · Kasteel Vaeshartelt · Kasteel Valkenburg · Vinckenhof · Kasteel Vliek · Vogelsanxhof · De Vroenhof · Vrijburg · Kasteel Wambach · Weyborch · Kasteel Wijnandsrade · Wijnandsrade · Huize Witham · Kasteel Wittem · Kasteel Wolfrath · Kasteel Wylre · Kasteel Wijlre · In het Zand