Lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog: Middellandse Zee, Afrika en Midden-Oosten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Dit is een chronologische lijst van gebeurtenissen in de landen rondom de Middellandse Zee, in Afrika en in het Midden-Oosten voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het gaat om de Europese landen Portugal, Spanje, Italië, Albanië, Joegoslavië en Griekenland. Gebeurtenissen mbt Frankrijk kun je vinden in de chronologische lijst van gebeurtenissen in West-Europa.


Opmerking: Bij het opzoeken van gebeurtenissen volgens datum gebeurt het soms dat de verschillende officiële bronnen elkaar tegenspreken over de datum. Nagenoeg steeds zijn deze verschillen zeer klein, meestal één dag verschil. De oorzaak hiervoor is te vinden in het feit dat bepaalde militaire acties tijdens de nacht starten en nog doorlopen in de vroege uren van de volgende dag. Ook gebeurt het dat een auteur de situatie beschrijft wanneer de actie volledig afgelopen is, met andere woorden de dag na de overgave, de dag na de vredesonderhandeling, enz. Ook merken we op dat het einde van een militair offensief of campagne niet steeds ondubbelzinnig te bepalen is. De bepaling van de datum is afhankelijk van de referentie die door de auteur werd gebruikt. Er is getracht in deze lijst zo veel mogelijk de exacte referentie van de datum aan te duiden via een omschrijving van wat er gebeurd is of bedoeld werd.


1939[bewerken]

26 januari

27 februari

  • Frankrijk en Groot-Brittannië erkennen Franco's regering.

18 maart

  • Generaal Franco van Spanje en President Salazar van Portugal sluiten een vriendschaps- en niet-aanvalsverdrag af; ook wel bekend als het "Iberische pact".


26 maart

28 maart


31 maart

1 april

7 april

4 mei

22 mei

  • De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop en zijn Italiaanse ambtgenoot Galeazzo Ciano ondertekenen het staalpact. Het pact heeft een duur van tien jaar en omvat een alliantie tussen Italië en Duitsland bij internationale bedreigingen aan een van de leden; onmiddellijke hulp en ondersteuning aan de andere tijdens oorlog; er mag geen wapenstilstand ondertekend worden zonder de toestemming van de andere ondertekenaar en een samenwerking op economisch en militair vlak. Japan wordt uitgenodigd tot het pact toe te treden.

11 augustus

15 augustus

1 september

  • Het begin van de Tweede Wereldoorlog.

6 september

18 oktober

1940[bewerken]

12 februari

  • De eerste Anzactroepen, het Australische en Nieuw-Zeelands legerkorps, komen toe aan het Suezkanaal. Ze worden in Suez verwelkomd door de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Anthony Eden.

18 maart

11 juni


18 juni

22 juni

  • Een andere Franse delegatie, onder leiding van Léon Noël, is in Rome en ondertekent een Frans-Italiaanse wapenstilstand. Alhoewel de Italianen geen echt militair succes boekten tegen de Fransen (ze dropten een bataljon parachutisten achter de Franse Alpenlinies om zo terreinwinst voor te leggen), krijgen ze Zuid-Oost Frankrijk toegewezen. Evenals de Frans-Duitse wapenstilstand zal de wapenstilstand actief worden om 25 minuten na middernacht op 25 juni 1940.

28 juni

8 juli

  • Britse aanval op Dakar.

13 juli

3 augustus

20 augustus

  • De Italianen bezetten Berbera in Brits-Somaliland.

26 augustus

29 augustus

13 september

14 september

  • Italiaanse troepen beginnen een offensief in de richting van Egypte.

16 september

23 september

25 september

4 oktober

12 oktober

  • Bij Malta boekt de Britse marine een zege op de Italiaanse vloot.

15 oktober

  • De Italiaanse oorlogsraad besluit Griekenland aan te vallen.

23 oktober

28 oktober

  • De Grieken wijzen het ultimatum van Italië af.
  • De Italianen vallen Griekenland binnen.
  • Hitler en Mussolini hebben een onderhoud te Florence.

1 november

  • Britse troepen landen op Kreta ter ondersteuning van het Griekse verzet tegen Italië.

2 november

  • Griekse troepen trekken via de bergen Albanië binnen en bedreigen de Italiaanse opmars in de rug.

3 november

  • Griekse troepen rukken op in de richting van de Italiaanse legerbasis in Korçë in Albanië.
  • De Griekse Evzonen-regimenten laten de 3e Italiaanse Bergdivisie in een hinderlaag lopen en maken 5000 gevangenen.

5 november

  • Griekse troepen veroveren de Albanese stad Korçë (Corizza).

9 november

10 november

11 november

14 november

  • Het tegenoffensief van de Grieken dringt het Italiaanse leger over de Grieks-Albanese grens terug.
  • Britse troepen van W-Force onder generaal Henry "Jumbo" Wilson arriveren in Piraeus.

22 november

  • De Grieken behalen een overwinning bij Korçë.

4 december

'7 december;

9 december

12 december

  • Sidi Barrani wordt door de Britten heroverd.
  • De Italianen krijgen nederlagen te verduren in Albanië en trekken terug.

16 december

  • Salloum wordt door de Britten ingenomen.

1941[bewerken]

1 januari

  • De Britten dringen Libië binnen en bezetten Bardia.

3 januari

  • Italiaans tegenoffensief in Albanië.

12 januari

  • De kleine zeehaven Tobroek wordt veroverd door Britse, Australische en Nieuw-Zeelandse troepen.

19 januari

20 januari

22 januari

25 januari

26 januari

30 januari

  • De Britten veroveren Derna.

7 februari

12 februari

22 februari

26 februari

  • Britten bezetten Italiaans Somaliland.

1 maart

24 maart

  • De Britten heroveren Brits Somaliland.
  • Duitse troepen bezetten El Agheila.

25 maart

26 maart

  • In Joegoslavië vindt een staatsgreep plaats. Koning Peter II van Joegoslavië, tegenstander van de asmogendheden, grijpt de macht.

28 maart

31 maart

2 april

  • De Britten bezetten Asmara, de hoofdstad van Eritrea.

3 april

5 april

  • Joegoslavië sluit een pact met de Sovjet-Unie.

6 april

  • Als reactie op de overeenkomst tussen Joegoslavië en de Sovjet-Unie verklaren Duitsland en Italië Joegoslavië de oorlog en vallen het land binnen.
  • Duitse troepen vallen Griekenland binnen.
  • De Britten bezetten Addis Abeba - Abessinië bevrijd.

8 april

11 april

12 april

  • Het Afrikakorps bezet Bardia.

13 april

14 april

  • Het Afrikakorps bereikt de Egyptische grens.

15 april

  • Bulgaarse troepen vallen Griekenland en Joegoslavië binnen

17 april

24 april

27 april

28 april

  • Solloem (Egypte) wordt door het Afrikakorps veroverd.

30 april

  • De laatste Britse troepen verlaten het Griekse vasteland.
  • Duitse infanteristen van het Afrikakorps veroveren de heuvel Ras el Medauar.

2 mei

  • Anti-Britse staatsgreep in Irak.

12 mei

  • Ontmoeting tussen Hitler en Darlan in Berchtesgaden. De Duitsers mogen vanaf dat moment gebruikmaken van Syrische vliegvelden.

15 mei

  • De Britten lanceren een tegenaanval in de richting van Salloum.

20 mei

21 mei

  • De Nieuw-Zeelandse infanterie, trekken per vergissing terug van heuvel 107, die een overzicht gaf op het vliegveld van Malème. Een strategische blunder zo bleek, want de Duitsers konden hierdoor 14000 manschappen per vliegtuig aan land brengen.

22 mei

  • In de nacht van 21 op 22 mei wordt door twee Nieuw-Zeelandse bataljons een tegenaanval gelanceerd op het vliegveld van Malème. Het vliegveld wordt niet ingenomen en de geallieerden moeten zich terugtrekken om niet ingesloten te raken.

23 mei

27 mei

28 mei

  • De Britten ontruimen Kreta. De operatie duurt tot 31 mei.

31 mei

  • Irak en Groot-Brittannië tekenen een wapenstilstand.

1 juni

8 juni

15 juni

18 juni

19 juni

  • De Britten lijden een gevoelige nederlaag bij Salloum.

21 juni

  • De Britten en Vrije Fransen trekken Damascus binnen.

25 augustus

  • Britse en Sovjettroepen rukken Irak binnen.

27 september

9 oktober

  • Turkije tekent een handelsverdrag met Duitsland om grondstoffen te leveren in ruil voor afgewerkte producten.

11 oktober

  • De Macedonische bevolking begint een gewapende opstand met partizanenacties in Pripep.

12 oktober - 26 oktober

  • Het Australische garnizoen van het belegerde Tobruk wordt afgelost door de Britse 70e Infanterie Divisie via zee. Bij deze operatie gaat ten minste één schip, de mijnenlegger HMS Latona, verloren.

17 oktober

  • Oprichting van het Servisch comité voor de bevrijding van het volk in Uzice.

19 oktober

  • Voor de Afrikaanse westkust wordt het Amerikaanse koopvaardijschip Lehigh door een Duitse onderzeeër tot zinken gebracht.

21 oktober

  • Bij Kragujevac in Servië worden 2300 Serviërs afgeslacht door Duitsers en de plaatselijke fascistische militie als vergelding

13 november

17 november

  • In de nacht van 17 op 18 november 1941 ondernemen Britse commando’s een poging om Erwin Rommel, bevelhebber van het Afrikakorps te vermoorden. Rommel blijkt niet op de verwachte plaats te zijn.

26 november

28 november

  • De Nederlandse onderzeeboot O 21 onder commando van Luitenant-ter-zee J.F. van Dulm brengt in de Golf van Cagliari de Duitse onderzeeboot U 95 tot zinken.

9 december

  • De laatste Australische soldaten verlaten Noord-Afrika. Zij zijn vervangen door Britten en Polen.

10 december

13 december

  • De Britse marine boekt bij Kaap Bon een overwinning op de Italianen.

24 december

  • De Britse troepen heroveren Benghazi.
  • Afrikakorps moet zich terugtrekken uit Cyrenaica.

1942[bewerken]

11 januari

21 januari

  • Het Afrikakorps lanceert zijn tweede offensief in Libië.

25 januari

2 februari

4 februari

  • Het Afrikakorps verovert Derna.

21 februari

  • Het Afrikakorps onder leiding van Erwin Rommel opent een offensief tegen het Britse 8e Leger.

5 mei

26 mei

  • Het Afrikakorps hervat het offensief in Libië.

11 juni

14 juni

  • Britten trekken zich in Egypte terug.
  • De twee geallieerde konvooien, die Malta moesten bevoorraden (Operatie Harpoon en Operatie Vigourous), worden aangevallen door vliegtuigen en marine van Italië en Duitsland. De geallieerden lijden zware verliezen.

21 juni

30 juni

1 juli

2 juli

  • Erwin Rommel laat z'n Afrikakorps vanuit het noorden aanvallen om zo El Alamein in te nemen. De eerste Britse tegenaanval loopt vast, maar een tweede geallieerde aanval doet Rommel besluiten om te hergroeperen en de bereikte linies vast te houden.

10 juli

14 juli

21 juli

24 juli

  • De Westerse geallieerden komen overeen om een tweede front in Noord-Afrika te openen.

27 juli

  • Ondanks de mislukte aanvallen voordien, lanceren de geallieerden nog twee aanvallen die eveneens uitdraaien op een fiasco.
  • Het 8e Britse Leger is uitgeput. Generaal Auchinleck verklaart dat aanvallen voorlopig ten einde zijn en verkiest om zijn leger op sterkte te brengen. Dit is het einde van de eerste slag bij El Alamein.

7 augustus

  • Het vliegtuig dat William Gott, luitenant-generaal van het Britse 8e leger, wordt neergeschoten en Gott komt om. Gott zou normaal Claude Auchinleck opvolgen als bevelhebber van het 8e Britse leger.

13 augustus

18 augustus

  • Bernard Montgomery neemt het bevel van het Britse achtste leger in Egypte op zich.

19 augustus

  • Alan Brooke en Alexander bezoeken het 8e Leger en zijn verrast door de ommezwaai in het moreel nadat Montgommery het bevel overnam.

30 augustus

23 september

23 oktober

25 oktober

  • Begin van de tankslag om de Kidney-heuvelrug.

28 oktober

  • Einde van de strijd om de Kidney-heuvelrug. De geallieerden hebben alle aanvallen afgeslagen.

3 november

5 november

  • De Britten hebben Madagaskar zo goed als helemaal onder controle.

8 november

  • Begin van Operatie Toorts. Britse en Amerikaanse troepen landen in Vichy-Frans Noord-Afrika.
  • Het Afrikakorps moet zich uit Egypte terugtrekken.

11 november

  • De havenstad Tobroek valt wederom in de handen van de geallieerden.
  • De geallieerden veroveren Casablanca en Bougie.

12 november

  • Hitler laat extra troepen naar Noord-Afrika brengen om het Afrikakorps te versterken.
  • De Italianen bezetten Corsica.

14 november

  • Het Afrikakorps moet zich in Cyrenaica ver terugtrekken.
  • Duitse pantsertroepen arriveren in Noord-Afrika.

15 november

  • Henri Giraud benoemd tot opperbevelhebber van de Franse troepen in Noord-Afrika.

20 november

28 november

30 november

24 november

  • Het Afrikakorps trekt zich terug tot El Agheila.

4 december

  • De Amerikaanse 5e Luchtmacht (US 5th Air Force) voert voor het eerst aanvallen uit op de Italiaanse havenstad Napels.

8 december

  • Duitse troepen bezetten de Tunesische stad havenstad Bizerte.

12 december

13 december

14 december

  • Madagaskar komt onder toezicht van Vrij Frankrijk.

24 december

28 december

  • Giraud volgt Darlan op als burgerlijk en militair commandant in Noord-Afrika.

1943[bewerken]

12 januari

  • Fezzan wordt door de Fransen veroverd.

23 januari

  • De Britten maken zich meester van Tripoli.

26 januari

  • Ook de Fransen bereiken Tripoli. Aldaar voegen ze zich bij het Britse achtste leger,

29 januari

  • Het achtste leger bereikt de Tunesische grens.

5 februari

  • Mussolini wijzigt zijn regering, zijn schoonzoon Ciano treedt af als minister van Buitenlandse Zaken.

14 februari

  • Het Afrikakorps valt aan in Tunesië en maakt zich meester van Gafsa.

20 februari

  • Duitsers boeken vorderingen in Tunesië.

24 februari

  • Duitse opmars in Tunesië tot staan gebracht.

3 maart

  • Italië roept al zijn troepen van het Oostfront terug.

6 maart

10 maart

  • Overwinning van de Vrije Fransen te Ksar Ghilane in Tunesië.

18 maart

27 maart

  • De geallieerden doorbreken de Marethlinie in Zuid-Tunesië.

1 april

  • De geallieerden zetten hun opmars in Tunesië voort.

7 april

  • Contact van het Britse achtste leger en het Amerikaanse eerste leger in Tunesië.

10 april

  • De geallieerden bevrijden Sfax.

7 mei

12 mei

30 mei

3 juni

10 juli

  • Amerikaanse en Britse troepen landen op Sicilië.

11 juni

12 juli

19 juli

  • Geallieerde luchtaanval op Rome.

20 juli

23 juli

25 juli

  • Bijeenkomst van de Fascistische Grote Raad in Rome. Mussolini wordt afgezet als leider van het land en wordt gearresteerd.
  • Maarschalk Pietro Badoglio vormt een nieuwe regering in Italië. Alle fascistische organisaties worden ontbonden.

5 augustus

  • De geallieerden bevrijden Catania.

14 augustus

  • Rome wordt tot open stad verklaart.

17 augustus

  • De geallieerden bezetten Messina.

18 augustus

19 augustus

  • Begin van de onderhandelingen tussen de geallieerden en Italië over een wapenstilstand.

3 september

  • Geallieerde landing te Reggio in Calabrië.
  • Ondertekening van de wapenstilstand tussen Italië en de geallieerden.

9 september

10 september

  • De Duitsers nemen Rome in.

12 september

  • Mussolini wordt door een Duits commando, onder leiding van Otto Skorzeny, bevrijd uit zijn gevangenschap.
  • Het grootste deel van de Italiaanse vloot is naar de geallieerde havens vertrokken.

16 september

  • Britse en Amerikaanse troepen maken in Italië contact met elkaar.
  • Zwaar geallieerd bombardement op Napels.

19 september

22 september

23 september

1 oktober

  • De geallieerden trekken Napels binnen.

13 oktober

  • De Italiaanse regering verklaart Duitsland de oorlog.

3 november

  • Mussolini laat Ciano arresteren.

4 december

9 december

  • Maarschalk Pietro Badoglio, de nieuwe Italiaanse premier, maakt bekend dat het Italiaanse leger zich bij de geallieerden heeft aangesloten.

22 december

  • Overdracht aan Syrië en Libanon van de bevoegdheden die tot nu toe door Frankrijk werden uitgeoefend.

1944[bewerken]

3 januari

8 januari

  • In Verona begint het proces tegen Ciano en maarschalk Emilio De Bono. Beiden worden ter dood veroordeeld.

11 januari

  • Ciano en De Bono worden geëxecuteerd.

15 januari

18 januari

  • Geallieerd offensief in de richting van Garigliano.

22 januari

4 februari

  • Bij Anzio omsingelen de Duitsers het geallieerde bruggenhoofd. Hierin bevinden zich ruim 70.000 man en 18.000 voertuigen.

9 februari

  • Geallieerde bommenwerpers voeren aanvallen uit op de Duitse versterkingen bij Monte Cassino en Anzio.

10 februari

  • De Duitsers ondernemen een hevige tegenaanval op de geallieerde troepen in Anzio.

15 februari

  • De geallieerden bombarderen het klooster in Monte Cassino, waarna de Duitsers zich in de ruïnes verschansen.

3 maart

  • De geallieerden voeren hevige bombardementen uit op Rome. Deze actie wordt op de tiende en veertiende herhaald.

10 maart

  • Hevige geallieerde bombardementen op Rome.

13 maart

  • De Sovjet-Unie erkent de nieuwe Italiaanse regering onder leiding van Pietro Badoglio.

14 maart

  • Hevige geallieerde bombardementen op Rome.

15 maart

12 april

2 mei

  • Spanje zet zijn leveringen van wolfraam aan Duitsland stop. Hierna wordt het Amerikaanse olie-embargo tegen het land opgeheven.

11 mei

14 mei

  • De geallieerden doorbreken de Gustav-linie in Midden-Italië.

18 mei

  • De geallieerden bezetten Monte Cassino.

23 mei

  • Canadese troepen breken door de Adolf Hitlerlinie heen en nemen Pontecorvo in.

25 mei

4 juni

  • Geallieerde troepen trekken Rome binnen.

23 juli

  • Pisa wordt door de Amerikanen bevrijd.

2 september

15 september

  • De Joegoslavische troepen onder leiding van Tito en het Rode Leger maken contact bij de Joegoslavische-Roemeense grens.

4 oktober

  • Britse landingen in Griekenland.

13 oktober

  • De Britten bevrijden Athene.

18 oktober

  • Griekse regering keert terug in Athene.

20 oktober

  • De partizanen van Tito en het Rode Leger trekken Belgrado binnen.

6 november

  • Griekenland is door de Britten geheel bevrijd.

18 november

  • De Duitsers ontruimen Tirana.

1945[bewerken]

10 april

  • Geallieerd offensief in Noord-Italië.

24 april

  • De geallieerden steken in Italië de Po over.

27 april

  • Mussolini - vermomd als Duits militair - wordt gearresteerd door het Italiaanse verzet.

28 april

  • Benito Mussolini wordt geëxecuteerd.

30 april

  • De troepen van Tito bezetten Triëst.

8 mei

  • Einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa.

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]