Lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog: 1943

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Generaal Veldmaarschalk Friedrich Paulus geeft zich over te Stalingrad

Dit is een lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog tijdens het jaar 1943.

Opmerking: Bij het opzoeken van gebeurtenissen naar datum gebeurt het soms dat verschillende officiële bronnen elkaar qua datum tegenspreken. Vrijwel altijd zijn deze verschillen zeer klein, meestal één dag verschil. De oorzaak hiervan is te vinden in het feit dat bepaalde militaire acties tijdens de nacht starten en nog doorlopen in de vroege uren van de volgende dag. Ook gebeurt het dat een auteur de situatie beschrijft wanneer de actie volledig afgelopen is, met andere woorden de dag na de overgave, de dag na de vredesonderhandeling, enz. Ook zij opgemerkt dat het einde van een militair offensief of campagne niet steeds eenduidig te bepalen is. De bepaling van de datum is afhankelijk van de referentie die door de auteur werd gebruikt. Er is getracht in deze lijst zo veel mogelijk de exacte referentie van de datum aan te duiden via een omschrijving van wat er gebeurd is of bedoeld werd.

Januari[bewerken]

1 januari

3 januari

  • De Sovjets boeken grote terreinwinst in de Kaukasus.

9 januari

  • De in Stalingrad gelegerde Duitse divisies volgen het bevel van Hitler op en weigeren te capituleren.

12 januari

  • Fezzan wordt door de Fransen veroverd.

13 januari

14 januari

15 januari

16 januari

17 januari

  • Zware bombardementen op Berlijn.

20 januari

  • Chili breekt met de asmogendheden.
  • De Sovjets winnen terrein over heel het front.

22 januari

23 januari

  • De Britten maken zich meester van Tripoli.
  • Zeventien Nederlanders ter dood veroordeeld wegens het verspreiden van illegale lectuur.

24 januari

  • De Duitsers vernielen de haven van Marseille.

26 januari

27 januari

  • Eerste Amerikaanse luchtaanval op Duitsland. Wilhelmshaven wordt gebombardeerd.

28 januari

  • Duitse troepen ontruimen de Kaukasus.
  • Mobilisatie van alle Duitse mannen van 16 tot 65 jaar.

29 januari

  • Het achtste leger bereikt de Tunesische grens.

30 januari

  • Op de herdenkingsdag van Hitlers machtsovername bombardeert de RAF Berlijn. Himmler en Göring moeten tijdens het gebeuren hun redevoeringen onderbreken en een schuilkelder in vluchten.

31 januari

  • Hitler bevordert Friedrich Paulus tot generaal-veldmaarschalk, omdat een generaal-veldmaarschalk zich nog nooit in de Duitse geschiedenis had overgegeven.
  • Paulus geeft zich kort na zijn bevordering over aan het Rode Leger.
  • Admiraal Karl Dönitz bevorderd tot opperbevelhebber van de Duitse vloot.

Februari[bewerken]

1 februari

2 februari

  • Het zuidelijke deel van het ingesloten 6e Duitse leger, bij Stalingrad, capituleert, daarmee is de slag om Stalingrad ten einde.

5 februari

6 februari

  • Generaal Seyffardt overlijdt aan zijn verwondingen.
  • Razzia’s op studenten in Nederland.

8 februari

  • De Sovjets veroveren Koersk.

9 februari

10 februari

  • Brandstichting in het Gewestelijk Arbeidsbureau te Amsterdam door Gerrit van der Veen.
  • Deportatie van alle Joodse wezen.

14 februari

16 februari

17 februari

20 februari

  • Duitsers boeken vorderingen in Tunesië.

21 februari

  • Herderlijke brief van de Nederlandse bisschoppen, die de Jodenvervolgingen en de deportatie van arbeiders naar Duitsland veroordeelt.

24 februari

  • Duitse opmars in Tunesië tot staan gebracht.

27 februari

Maart[bewerken]

1 maart

  • Zware geallieerde luchtaanval op Berlijn.

3 maart

  • De Italiaanse troepen worden van het oostfront teruggeroepen.

6 maart

9 maart

  • Duitse tegenaanval en het Rode Leger moet zich terugtrekken naar de Donets.

10 maart

11 maart

13 maart

  • Publicatie van de loyaliteitsverklaring, welke van de Nederlandse studenten geëist gaat worden.

15 maart

16 maart

  • Groot aantal bedrijven in Nederland door de Duitsers gesloten.

18 maart

24 maart

  • Artsenstaking in Nederland.

27 maart

31 maart

  • Rotterdam weer hevig gebombardeerd, 401 doden.

April[bewerken]

1 april

  • Arrestatie van vooraanstaande Nederlandse politici (Nationaal Comité van Verzet) als gevolg van verraad van Anton van der Waals.
  • De geallieerden zetten hun opmars in Tunesië voort.

5 april

7 april

10 april

  • De geallieerden bevrijden Sfax.

12 april

  • Duitsers vinden in het Russische Katyn massagraven met daarin ongeveer 3 000 lijken met Poolse identiteitspapieren. Tijdens latere opgravingen werden nog eens 1 200 lijken gevonden. Zie Bloedbad van Katyn.

16 april

  • De Sovjets trekken over de Koeban.

19 april

26 april

29 april

  • Op last van Hitler beveelt generaal Friedrich Christiansen het opnieuw in krijgsgevangenschap wegvoeren van de leden van het voormalige Nederlandse leger. Gevolg zijn stakingen in heel Nederland; arbeiders en industriëlen weigeren te werken. Ongeveer tweehonderd executies.

Mei[bewerken]

1 mei

  • Politiestandrecht in Nederland afgekondigd. Eerst in enkele provincies, daarna landelijk. Iedereen moet om 20u00 binnen zijn.

3 mei

  • Duits offensief bij de Koeban loopt op een mislukking uit.

5 mei

  • Nederlandse studenten moeten zich melden. Ongeveer 3 000 studenten worden naar Duitsland gedeporteerd.

6 mei

  • Nederlandse mannen tussen de 18 en 35 jaar moeten zich melden bij de arbeidsbureaus.

7 mei

12 mei

13 mei

  • Op alle radiotoestellen in Nederland wordt beslag gelegd.

15 mei

16 mei

  • De RAF bombardeert de Möhne- en Ederstuwdammen in het Ruhrgebied. Het gevolg zijn grote overstromingen.

17 mei

20 mei

  • Ook de Joden in Amsterdam moeten zich melden voor deportatie naar Westerbork.
  • Zes Nederlanders worden gefusilleerd wegens sabotage.

23 mei

  • Zwaar geallieerd bombardement op Dortmund.

24 mei

26 mei

  • Razzia's in Amsterdam. Er worden ca. drieduizend Joden opgepakt.

30 mei

Juni[bewerken]

3 juni

4 juni

  • Op de luchtlijn Lissabon-Londen wordt een KLM-vliegtuig neergeschoten. De bemanning en passagiers komen allen om het leven. De Duitsers dachten dat Winston Churchill zich in het toestel bevond.

11 juni

20 juni

  • Opnieuw razzia's in Amsterdam. Dit keer worden er 5 700 Joden opgepakt.

23 juni

26 juni

  • Arrestatie van honderden Nederlandse artsen.
  • Generaal-Kommisar Fritz Schmidt gedood bij een val uit een Franse trein.

29 juni

  • Amerikaanse landing op het Australische deel van Nieuw-Guinea.

Juli[bewerken]

Europa 1 juli 1943
Zuidoost-Azië 1 juli 1943

5 juli

10 juli

  • Amerikaanse en Britse troepen landen op Sicilië.

12 juli

  • De geallieerden veroveren Syracuse.
  • Het Rode Leger lanceert een tegenoffensief in de richting van Orel.

13 juli

  • De Franse Antillen stellen zich achter het Comité français de Libération Nationale.

16 juli

  • Johannes Post en Celina Kuijper worden op 16 juli 1943 gearresteerd in pension 'De Roo' in Ugchelen door de SD'ers Lamberts en Doppenberg. Johannes Post wordt later bevrijd maar overleeft de oorlog niet. Celina Kuijper is niet meer vrij gekomen.

17 juli

  • Amerikaanse luchtaanval op de Fokkerfabriek. Door misworp komen de bommen echter in Amsterdam-Noord in de omgeving van de Bloemenbuurt terecht waar een enorme verwoesting wordt aangericht. Het dodental ligt op 185 en er worden 120 gewonden geteld.

19 juli

  • Geallieerde luchtaanval op Rome.

20 juli

23 juli

  • De Amerikanen veroveren Palermo.
  • Het Duitse zomeroffensief is vastgelopen.

24 juli

25 juli

26 juli

  • De Sovjets lanceren een nieuw offensief om de Duitsers terug te dringen.

31 juli

  • Henri Giraud benoemt tot opperbevelhebber van de Franse strijdkrachten.
  • De kerk in Staden (West-Vlaanderen) wordt via een luchtaanval getroffen door vijf fosforbrandbommen, ook enkele huizen branden af.

Augustus[bewerken]

Europa 1 augustus 1943
Zuidoost-Azië 1 augustus 1943

1 augustus

  • De Amerikaanse luchtmacht bombardeert de Roemeense olievelden.

4 augustus

  • Het Rode Leger herovert Orel.

5 augustus

  • De geallieerden bevrijden Catania.

6 augustus

  • In de buurt van Charkov lanceren de Sovjets een nieuw offensief.

14 augustus

  • Rome wordt tot open stad verklaard.
  • Eerste Amerikaanse luchtaanvallen op Oostenrijk.

17 augustus

18 augustus

19 augustus

  • Begin van de onderhandelingen tussen de geallieerden en Italië over een wapenstilstand.
  • De Amerikaanse luchtmacht bombardeert de vliegvelden Gilze-Rijen en Souburg. De aanval mislukt voor een groot deel. In het dorp Hulten bij Gilse-Rijen vallen 26 burgerdoden en in Souburg 12.

23 augustus

24 augustus

28 augustus

September[bewerken]

Europa 1 september 1943
Zuidoost Azië 1 september 1943

3 september

  • Geallieerde landing te Reggio in Calabrië.
  • Ondertekening van de wapenstilstand tussen Italië en de geallieerden.

8 september

  • Het gebied tussen de Donetsbekken wordt door de Sovjets veroverd.

9 september

10 september

  • De Duitsers nemen Rome in.

12 september

  • Mussolini wordt door een Duits commando, onder leiding van Otto Skorzeny, bevrijd uit zijn gevangenschap.
  • Het grootste deel van de Italiaanse vloot is naar de geallieerde havens vertrokken.

13 september

16 september

  • Britse en Amerikaanse troepen maken in Italië contact met elkaar.
  • Zwaar geallieerd bombardement op Napels.

19 september

22 september

23 september

25 september

  • Smolensk wordt door het Rode Leger bevrijd.

29 september

Oktober[bewerken]

Europa 1 oktober
Zuidoost Azië 1 oktober 1943

1 oktober

  • De geallieerden trekken Napels binnen.

7 oktober

9 oktober

10 oktober

  • Anglo-Amerikaans bombardement op Enschede. Het dodental ligt op 151.

13 oktober

  • De Italiaanse regering verklaart Duitsland de oorlog.

15 oktober

  • Proclamatie van de onafhankelijkheid van de Filipijnen in Manilla. Het land sluit zich aan bij Japan.

18 oktober

  • Aktion Silbertanne waarbij schrijver A.M. de Jong om het leven komt.

19 oktober

  • Grote arrestaties in het onderduiknetwerk te Hoorn.

22 oktober

  • In Amsterdam worden acht Nederlanders gefusilleerd.

25 oktober

November[bewerken]

Europa 1 november 1943
Zuidoost-Azië 1 november 1943

1 november

3 november

  • Mussolini laat Ciano arresteren.

6 november

9 november

11 november

  • RAF-groep nr. 100, een gespecialiseerde en geheime ondersteuningsformatie van de afdeling RAF Bomber Command binnen de Royal Air Force, wordt opgericht. Deze vliegtuigformatie zou zich tijdens de Tweede Wereldoorlog bezighouden met elektronische oorlogsvoering tegen Duitse nachtjagers en luchtverdedigingssystemen. Sommige bronnen vermelden dat deze groep werd opgericht op 23 november 1943.

18 november

  • Hevige bombardementen op Berlijn.

20 november

22 november

  • Hevige bombardementen op Berlijn.

23 november

24 november

26 november

  • Hevige bombardementen op Berlijn.

27 november

28 november

29 november

  • Colombia verklaart de oorlog aan de asmogendheden.

December[bewerken]

Europa 15 december 1943
Zuidoost Azië 1 december 1943

2 december

  • De RAF bombardeert Berlijn.
  • Eerste transport Weense Joden komt aan in Auschwitz.

4 december

9 december

  • Maarschalk Pietro Badoglio, de nieuwe Italiaanse premier, maakt bekend dat het Italiaanse leger zich bij de geallieerden heeft aangesloten.

12 december

13 december

  • Zware luchtaanvallen schakelen Schiphol voor de rest van de oorlog uit als basis voor de Duitse luchtmacht.

16 december

22 december

  • Overdracht aan Syrië en Libanon van de bevoegdheden die tot nu toe door Frankrijk werden uitgeoefend.

23 december

24 december

26 december

  • Ter hoogte van de Noordkaap wordt het Duitse slagschip Scharnhorst door eenheden van de Britse marine tot zinken gebracht.

31 december

  • Zjytomyr door het Rode Leger heroverd.

Referenties[bewerken]