Lijst van gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog: Duitsland en bezet gebied

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Dit is een Chronologische lijst van gebeurtenissen in nazi-Duitsland voor, tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog. Het betreft met name politieke gebeurtenissen, (oorlogs)verklaringen en besluiten in Duitsland en in bezet gebied onder nazi-gezag en diverse technische en maatschappelijke ontwikkelingen. Voor een chronologische lijst van militaire gebeurtenissen en besluiten mbt Duitse troepen wordt verwezen naar de gebeurtenissen aan diverse fronten. Voor een chronologische lijst van gebeurtenissen mbt Jodenvervolgingen en concentratiekampen wordt verwezen naar de betreffende lijst. Wraakacties naar aanleiding van aanslagen op Duitse personen en/of installaties worden wel in deze lijst opgenomen.


Opmerking: Bij het opzoeken van gebeurtenissen volgens datum gebeurt het soms dat de verschillende officiële bronnen elkaar tegenspreken over de datum. Nagenoeg steeds zijn deze verschillen zeer klein, meestal één dag verschil. De oorzaak hiervoor is te vinden in het feit dat bepaalde acties tijdens de nacht starten en nog doorlopen in de vroege uren van de volgende dag. Ook gebeurt het dat een auteur de situatie beschrijft wanneer de actie volledig afgelopen is Er is getracht in deze lijst zo veel mogelijk de exacte referentie van de datum aan te duiden via een omschrijving van wat er gebeurd is of bedoeld werd.


1939[bewerken]

24 januari

  • Opdracht van Göring aan Heydrich, chef van de Sipo, voor de "Lösung der Judenfrage durch Auswanderung oder Evakuierung".
  • Oprichting van de Reichszentrale für jüdische Auswanderung o.l.v. R. Heydrich in Duitsland.

30 januari

  • Rede van Hitler voor de Reichstag. Hij verklaart dat de Joden in Europa in een komende oorlog vernietigd zullen worden.

13 februari

  • Uitbreiding van de dienstplicht in Duitsland: zij kan voor onbepaalde tijd worden opgelegd.

15 februari

  • Duitse verordening over de inzet van de vrouwelijke arbeidskrachten in het landbouwbedrijf en de huishouding.

14 april

28 april

22 mei

  • De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop en zijn Italiaanse ambtgenoot Galeazzo Ciano ondertekenen het staalpact. Het pact heeft een duur van tien jaar en omvat een alliantie tussen Italië en Duitsland bij internationale bedreigingen aan een van de leden; onmiddellijke hulp en ondersteuning aan de andere tijdens oorlog; er mag geen wapenstilstand ondertekend worden zonder de toestemming van de andere ondertekenaar en een samenwerking op economisch en militair vlak. Japan wordt uitgenodigd tot het pact toe te treden.

23 mei

  • Hitler geeft de militaire leiding opdracht zich voor te bereiden op een oorlog met Polen.

31 mei

3 juni

20 juni

  • Het eerste raketvliegtuig ter wereld, de Heinkel He 176, maakt in Duitsland zijn eerste proefvlucht.

11 augustus

24 augustus

26 augustus

28 augustus

1 september

  • Het begin van de Tweede Wereldoorlog.
  • Poolse veldtocht, Duitsland valt Polen binnen.
  • Hitler maakt bekend dat hij, indien hij mocht uitvallen, zal worden opgevolgd door Hermann Göring en dat de daarop volgende in de lijn van opvolging Rudolf Hess zal zijn.
  • In Duitsland wordt een verbod van kracht op het luisteren naar buitenlandse radiozenders.
  • Hitler voert het Euthanasiebevel in. Geesteszieken moeten in vijf speciale instellingen om het leven worden gebracht.

2 september

  • Duitsland verklaart de Noorse neutraliteit te zullen eerbiedigen.

3 september

4 september

  • De belastingen in Duitsland stijgen met 50%.

7 september

9 september

  • Canada verklaart de oorlog aan Duitsland.

11 september

25 september

  • Duitsland voert verdere rantsoeneringen in voor voedingsproducten; vlees: 600 gram per persoon per week, brood en meel: 2500 gram per persoon per week.

27 september

  • Adolf Hitler informeert de bevelhebbers van de Heer, Luftwaffe en Kriegsmarine dat hij van plan is Duitsland kortelings het Westen te laten aanvallen.

6 oktober

9 oktober

  • Adolf Hitler vaardigt Führerdirectief N° 6 uit, waarin hij het Westers offensief beschrijft. Bij het directief zit ook een memorandum waarin Hitler Groot-Brittannië en Frankrijk ervan beschuldigt dat ze Duitsland bewust zwak en verdeeld houden sinds de Vrede van Westfalen in 1648 en hij zegt dat de vernietiging van de Westerse overheersing nodig was om de uitbreiding van het Duitse volk mogelijk te maken. Hitler vraagt het OKH Fall Gelb uit te werken en zo snel mogelijk van start te laten gaan.

11 oktober

  • Frankrijk verwerpt het vredesplan van Hitler via een radiotoespraak van premier Édouard Daladier.

12 oktober

  • Groot-Brittannië verwerpt het vredesplan van Hitler.

8 november

9 november

1940[bewerken]

18 maart

9 april

  • Duitsland valt Noorwegen en Denemarken binnen.

10 mei

  • Hitler valt België, Luxemburg, Nederland en Frankrijk binnen.

18 juni

16 juli

  • Hitler publiceert Führer directieve N° 16, waarin hij de richtlijnen voor de voorbereidingen tot een landingsoperatie tegen Engeland omschrijft. De directieve geeft aan dat de Luftwaffe het leeuwendeel van de verantwoordelijkheid krijgt met als doel om alle Britse tegenstand weg te ruimen vooraleer een landingsoperatie van start kan gaan.

19 juli

- De bevelhebbers van de drie Legergroepen: Fedor von Bock, Wilhelm Ritter von Leeb en Gerd von Rundstedt.
- Chef van het Opperbevel van de Duitse Strijdkrachten (Chef OKW): Wilhelm Keitel.
- De Opperbevelhebber van de Duitse landmacht (ObdH): Walther von Brauchitsch.
- De vier meest succesrijke generaals: Günther von Kluge, Erwin von Witzleben, Walther von Reichenau en Wilhelm List.
- Drie Luftwaffe-generaals: Albert Kesselring, Erhard Milch en Hugo Sperrle.
Opmerking: Hermann Göring wordt op deze dag ook gepromoveerd tot Rijksmaarschalk, de hoogste militaire rang in nazi-Duitsland - een titel die alleen aan Göring werd toegekend. Hij krijgt ook de onderscheiding Grootkruis van het IJzeren Kruis, een eer die voordien alleen vier Pruisische koningen te beurt viel.

1 augustus

  • Adolf Hitler publiceert Führer directieve N° 17, waarin hij de Luftwaffe beveelt om met alle middelen en in de kortst mogelijke tijd het Britse luchtruim te beheersen. De Duitse doelstellingen zijn volgens Hitler de ..Britse vliegtuigen, z'n grondinstallaties en z'n aanvoerlijnen.... maar ook de luchtvaartindustrie en de anti-vliegtuigfabrieken.

14 augustus

  • De twaalf nieuwe maarschalken die Hitler op 19 juli 1940 had gepromoveerd krijgen hun militaire uniformonderscheidingen. Hij spreekt over de noodzaak om de Sovjet-Unie binnen te vallen omdat deze volgens Hitler te veel grondgebied inneemt en een dreiging vormt voor Duitsland.

27 augustus

23 oktober

24 oktober

28 oktober

  • Hitler en Mussolini hebben een onderhoud te Florence.

1941[bewerken]

14 januari

10 mei

  • Rudolf Hess vertrekt met een vliegtuig uit Duitsland naar Schotland.

11 mei

  • Rudolf Hess landt in Schotland en wordt gevangengenomen.

12 mei

23 oktober

11 december

14 december

19 december

  • Adolf Hitler ontslaat Von Brauchitsch, opperbevelhebber van het Duitse leger, en neemt zelf de leiding op zich.

1942[bewerken]

8 februari

27 mei

4 juni

10 juni

  • Als represailles voor de aanslag op Heydrich wordt het dorp Lidice uitgemoord.

22 juni

  • Erwin Rommel wordt gepromoveerd tot veldmaarschalk en wordt hij op vijftigjarige leeftijd de jongste Duitse veldmaarschalk ooit.

22 augustus

  • Brazilië verklaart Duitsland en Italië de oorlog.

18 oktober

1943[bewerken]

20 januari

28 januari

  • Mobilisatie van alle Duitse mannen van zestien tot vijfenzestig jaar.

30 januari

  • Op de herdenkingsdag van Hitlers machtsovername bombardeert de RAF Berlijn. Himmler en Göring moeten tijdens het gebeuren hun redevoeringen onderbreken en een schuilkelder in vluchten.

31 januari

  • Admiraal Dönitz bevorderd tot opperbevelhebber van de Duitse vloot.

26 juni

  • Generaal-Kommisar Fritz Schmidt dood bij een val uit een Franse trein.

24 augustus

  • Himmler, Reichsführer-SS en Gestapo-leider, wordt ook minister van Binnenlandse Zaken.

28 november

29 november

  • Colombia verklaart de oorlog aan de as-mogendheden.

1944[bewerken]

20 juli

  • Er wordt een aanslag op Hitler gepleegd in zijn hoofdkwartier Wolfsschanze nabij Rastenburg. De aanslag mislukte. Enkele stafofficieren kwamen om het leven, maar Hitler raakte slechts lichtgewond.

14 oktober

  • Maarschalk Rommel wordt tot zelfmoord gedwongen wegens verdenking van betrokkenheid bij de aanslag op Hitler op 20 juli.

18 oktober

  • Algemene volksbewapening van Duitsland.

1945[bewerken]

28 april

  • Himmler doet een vergeefse poging met de Britten en Amerikanen over vrede te onderhandelen. Hij wilde na de vrede met westerse geallieerden de oorlog gezamenlijk voortzetten tegen de Sovjet-Unie.

30 april

  • Adolf Hitler pleegt om 15h30 samen met Eva Braun, met wie hij een paar uur eerder trouwde, zelfmoord in zijn bunker. Hij overlijdt na inname van een gif en door vervolgens een kogel in zijn hoofd te schieten. Getrouwen overgieten hun lijken met benzine en steken ze in brand.

1 mei

2 mei

  • Berlijn in zijn geheel veroverd door het Rode Leger.

7 mei

  • Algemene capitulatie van de Duitse strijdkrachten getekend door generaal Jodl te Reims op het hoofdkwartier van Eisenhower.

8 mei

  • Definitieve overeenkomst van de capitulatie van alle Duitse troepen wordt in Berlijn getekend door veldmaarschalk Keitel (Duitsland), Zjoekov (Sovjet-Unie), Spaatz (VS), Tedder (Groot-Brittannië) en de Lattre (Frankrijk). Hiermee is de onvoorwaardelijke overgave van Duitsland een feit.
  • Einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa.

23 mei

Zie ook[bewerken]

Referenties[bewerken]