Naar inhoud springen

Université libre de Bruxelles

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Université Libre de Bruxelles)
Université libre de Bruxelles
Université libre de Bruxelles
Université libre de Bruxelles
Afkorting ULB
Latijnse naam Universitas Libera Bruxellensis
Motto Scientia vincere tenebras
Locatie Vlag van België Brussel, België
Opgericht 1 oktober 1969Bewerken op Wikidata
Type Vrij onderwijs
Rector Annemie Schauss
Studenten 34.756 (2019)
Personeel 5.000
Lid van EUA, TIME-netwerk, UNICA
Officiële website
Portaal  Portaalicoon   Onderwijs
Het gebouw

De Université libre de Bruxelles (ULB) is een Belgische universiteit gesticht in 1834. Een van de voorvechters van de universiteit was de Brusselse advocaat en politicus Pierre-Théodore Verhaegen maar het idee leefde al eerder bij mensen zoals Auguste Baron en Adolphe Quételet. Op het ogenblik van de stichting bestonden er in het toenmalige België reeds drie rijksuniversiteiten: koning Willem I had deze in 1817 te Leuven, Gent en Luik laten stichten.

De oprichting van de ULB was echter een rechtstreekse reactie tegen de nieuwe Katholieke Universiteit van Mechelen, zoals opgericht door de bisschoppen van het jonge België (wat dus eveneens het begin werd van de Katholieke Universiteit te Leuven een jaar later).

Tot 1969-1970 was de universiteit tweetalig (de eerste lessen in het Nederlands werden in 1935 gegeven aan de faculteit Rechtsgeleerdheid). De Brusselse universiteit werd in 1968 opgesplitst in een Franstalige en een Nederlandstalige administratie. In 1970 werd de oorspronkelijke Université libre de Bruxelles - Vrije Universiteit te Brussel ontbonden en vervangen door de Nederlandstalige Vrije Universiteit Brussel (VUB) en de Franstalige ULB.

Alumni van de oorspronkelijke Vrije Universiteit ontvingen twee Nobelprijzen. Na de splitsing ontving de Université libre de Bruxelles drie Nobelprijzen.

Op 24 juni 1834 hield Verhaegen een opmerkelijk pleidooi op het banket van de loge waar hij op dat moment achtbare meester van was, Les Amis Philanthropes nº 1 Bruxelles. Zijn redevoering had zoveel succes dat op die dag reeds inzamelingen begonnen en de universiteit reeds op 20 november van datzelfde jaar van start kon gaan met het eerste academische jaar. Er waren 36 professoren en 96 studenten. De ULB heette oorspronkelijk Université libre de Belgique. In 1836 kreeg zij haar definitieve benaming: Université libre de Bruxelles. In Nederlands werd de universiteit vanaf 1911 officieel 'Vrije Hogeschool te Brussel' genoemd, en later Vrije Universiteit te Brussel.

Bij de eeuwwisseling waren er reeds meer dan duizend studenten en het professorenkorps was meer dan verdubbeld.

De oorspronkelijke doelstelling tot de stichting van de ULB was het stichten van een universiteit gebaseerd op de vrijheid van mening, dit in tegenstelling tot de katholieke universiteit. Het vrij onderzoek op filosofisch, intellectueel en moreel gebied stond hoog in het vaandel geschreven. Verhaegen was niet ongodsdienstig, maar wel fel antiklerikaal. In essentie liberaal, ging de ULB in de loop der 19e eeuw geconfronteerd worden met allerlei gauchistische gedachtegoeden: spiritualisten van Krause, transformisten, positivisten, proudhonisme en marxisme, anarchisme van de gebroeders Reclus.

De stad Brussel steunde volop de jonge universiteit: 25 van de 31 gemeenteraadsleden waren beheerders van de universiteit. De stichtingsvergadering van de universiteit had plaats in de Gotische Zaal van het stadhuis. Vanaf de stichting tot 1870 was deze zaal de jaarlijkse ceremonieplaats bij de opening van het academische jaar van de ULB.

De eerste colleges werden gehouden in het Paleis van Karel van Lotharingen in de Museumstraat. Het gebouw werd ter beschikking gesteld door de stad Brussel, maar werd in 1842 aangekocht door de staat. De ULB verhuisde naar de Stuiversstraat in het gewezen paleis van kardinaal Granvelle. Na verloop van tijd werd dit gebouw te klein.

Na de sluiting tijdens de Eerste Wereldoorlog verhuisde de ULB naar Solbosch. Hiervoor werd geput uit de middelen die de Belgian American Educational Foundation, voorgezeten door Herbert Hoover, ter beschikking stelde van de Belgische universiteiten. In 1922 werd het Gebouw U van de wetenschapsfaculteit in gebruik genomen, ontworpen door Eugène François (1870-1957). De faculteiten rechten en letteren namen in 1928 hun intrek in het historiserende Gebouw A aan de Natiënlaan (huidige Franklin Rooseveltlaan). Deze Campus Solbosch kende doorheen de 20e eeuw een intense bouwactiviteit en is momenteel nog steeds de voornaamste campus van de ULB. De administratie en de algemene diensten zijn er gehuisvest, naast een groot aantal faculteiten.

Na 1960 breidt de ULB uit naar de Campus de la Plaine, gelegen op minder dan een kilometer van Solbosch. Een gedeelte van het domein werd na de afsplitsing als campus toegewezen aan de Nederlandstalige VUB en gekend onder de naam Campus Etterbeek. Hier worden gebouwen opgericht voor de wetenschappelijke faculteiten. Ook het aan de ULB verbonden Institut d'architecture Victor Horta bevindt zich er.

Het universitair ziekenhuis Erasmus werd in 1970 in Anderlecht, in het overwegend Nederlandstalige gehucht Neerpede, opgericht. Daar is de medische Campus Erasmus van de ULB dan ook te vinden.

De universiteit beheert verschillende museums. Voorbeelden zijn:

Rectoren van de ULB

[bewerken | brontekst bewerken]
  1. Pierre-François Van Meenen 1841-1849
  2. Jean-François Tielemans 1849-1861
  3. Louis de Roubaix, 1861-1862
  4. Adolphe Roussel, 1862-1863
  5. Jean-Jacques Altmeyer, 1863-1864
  6. Joseph Hannon, 1864-1865
  7. Pierre Graux, 1865-1866
  8. Egide Arntz, 1866-1867
  9. Guillaume Tiberghien, 1867-1868
  10. Jean Francqui, 1868-1869
  11. Gottlieb Gluge, 1869-1870
  12. Louis Bastiné, 1870-1871
  13. Eugène Van Bemmel, 1871-1872
  14. Nicolas Schmit, 1872-1873
  15. Jean Thiry, 1873-1874
  16. Alphonse Rivier, 1874-1875
  17. Guillaume Tiberghien, 1875-1876
  18. Alfred Zimmer, 1876-1877
  19. Henri Bergé, 1877-1878
  20. Arsène Pigeolet, 1878-1879
  21. Xavier Olin, 1879-1880
  22. Léon Vanderkindere, 1880-1882
  23. Emile Yseux, 1882-1884
  24. Ernest Rousseau, 1884-1886,
  25. Jean-Baptiste Depaire, 1886-1888
  26. Eugène Van der Rest, 1888-1890
  27. Martin Philippson, 1890-1891
  28. Léon Vanderkindere, 1891-1892
  29. Hector Denis, 1892-1894
  30. Guillaume Rommelaere, 1894-1896
  31. Eugène Goblet d'Alviella, 1896-1898
  32. Paul Héger, 1898-1900
  33. Adolphe Prins, 1900-1901
  34. James Van Drunen, 1901-1903
  35. Maurice Vauthier, 1903-1905
  36. Edouard Kufferath, 1905-1906
  37. Auguste Lameere, 1906-1908
  38. Paul Errera, 1908-1911
  39. Jean Demoor, 1911-1914
  40. Léon Leclère, 1914-1920
  41. Charles De Keyser, 1920-1923
  42. Albert Brachet, 1923-1926
  43. Maurice Ansiaux, 1926-1929
  44. Georges Smets, 1929-1932
  45. Edouard Bogaert, 1932-1935
  46. Albert Dustin, 1935-1938
  47. Frans van den Dungen, 1938-1944
  48. Jacques Cox, 1944-1947
  49. Jean Baugniet, 1947-1950
  50. Marcel Barzin, 1950-1953
  51. Edouard-Jean Bigwood, 1953-1956
  52. Henri Janne, 1956-1959
  53. Walter De Keyser, 1959-1962
  54. Maurice Leroy, 1962-1965
  55. Marcel Homès, 1965-1968
  56. André Jaumotte, 1974-1978
  57. Paul Foriers, 1974-1978
  58. Jean Michot, 1978-1982
  59. Hervé Hasquin, 1982-1986
  60. Georges Verhaegen, 1986-1990
  61. Françoise Thys-Clément, 1990-1994
  62. Jean-Louis Vanherweghem, 1994-2000
  63. Pierre de Maret, 2000-2006
  64. Philippe Vincke, 2006-2010
  65. Didier Viviers, 2010-2016
  66. Yvon Englert, 2016-2020
  67. Annemie Schaus, 2020-2024 et 2024-2027

Raad van bestuur

[bewerken | brontekst bewerken]

Voorzitters van de raad van bestuur:

Bekende alumni

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Website ULB
  • Martens M., Histoire de Bruxelles, Toulouse, 1979
  • Scheelings F., Nieuwe Encyclopedie van de Vlaamse Beweging, R-Z, Tielt, 1998, p. 2883-2891
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie Université libre de Bruxelles van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.