Wikipedia:Medisch café

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen



Neurologische aandoening en neuropathie[bewerken]

Misschien overlappen de lemma's Neurologische aandoening (uit 2017) en Neuropathie (uit 2006) elkaar. Ik weet niet of ze eigenlijk op hetzelfde neerkomen, en zo ja, of het 'erg' is dat we twee aparte lemma's hebben. ErikvanB (overleg) 7 jun 2019 14:49 (CEST)

Een neurologische aandoening is een aandoening van het zenuwstelsel. Dat kan zowel het centrale als het perifere zenuwstelsel zijn. Vreemd genoeg bestaan er alleen maar zenuwen in het perifere zenuwstelsel en niet in het centrale zenuwstelsel (daar spreekt men eerder over (zenuw)banen; (zenuw)bundels). Neuropathie is een aandoening van (een) zenuw(en), wat in dit geval ook betekent: 'van het perifere zenuwstelsel'. Wimpus (overleg) 7 jun 2019 15:56 (CEST)
Oké. Best moeilijk. ErikvanB (overleg) 7 jun 2019 16:08 (CEST)
Ik denk dat ik het gewoon niet helder genoeg uitleg. Een neuropathie is een neurologische aandoening, waarbij het er om gaat dat een of meerdere (perifere) zenuwen aangedaan zijn (perifere zenuwen is hier voor de duidelijkheid, maar is eigenlijk een pleonasme). Zenuwen komen alleen maar voor in het perifere zenuwstelsel, niet in het centrale zenuwstelsel. Het centrale zenuwstelsel bestaat naast de equivalente zenuwbanen en zenuwbundels (die dus niet de naam zenuw dragen) uit onder andere de hersenen en het ruggenmerg (waar ook die zenuwbanen lopen). Als je een hersenziekte als de ziekte van Alzheimer hebt, dan is je centrale zenuwstelsel aangedaan. De ziekte van Alzheimer kunnen we ook een neurologische aandoening noemen (omdat het een aandoening is van het centrale zenuwstelsel), maar het is niet meteen een neuropathie, omdat het geen aandoening is van de (perifere) zenuwen. Daarmee is neuropathie ook een ondercategorie van neurologische aandoening.Wimpus (overleg) 7 jun 2019 16:10 (CEST)
In het artikel Neurologische aandoening staat een opsomming met o.a. "Perifere neuropathie en andere aandoeningen van het perifeer zenuwstelsel" en "Centrale neuropathie". Als ik je uitleg goed begrijp dan klopt dat dus niet. –bdijkstra (overleg) 7 jun 2019 16:22 (CEST)
Bedankt voor de scherpe opmerking. Ik moet dat even nazoeken. Wellicht dat het hier gaat over "centrale neuropathische pijn." En is dat strikt genomen een neuropathie? Onze anderstalige collegae schrijven: "Peripheral neuropathy, often shortened to neuropathy, is a general term describing disease affecting the peripheral nerves", "Neuropathie ist ein Sammelbegriff für viele Erkrankungen des peripheren Nervensystems", "En neurosciences, une neuropathie ou neuropathie périphérique est un terme médical caractérisant, au sens large, l’ensemble des affections du système nerveux périphérique" Als ik vanavond thuis ben, moet ik eerst maar eens op zoek naar een formele definitie, wat nu wel en niet kan vallen onder neuropathie. Wimpus (overleg) 7 jun 2019 16:32 (CEST)
Het is zeer ongebruikelijk om bij een aandoening van het centrale zenuwstelsel te spreken van een 'centrale neuropathie', maar met wat zoeken vond ik voorbeelden van teksten waarin deze term werd gebruikt, bijvoorbeeld hier, en na heel lang zoeken ook de term 'central neuropathy' op deze Engelstalige site, die m.i. niet overloopt van degelijkheid. Daarmee is echter nog niet gezegd dat deze term ook 'juist' is, want het staat iedereen natuurlijk vrij om elke term op het internet te zetten. Ik vind dus dat 'perifere neuropathie' een pleonasme is. In antwoord op de opmerking van bdijkstra heb ik dat artikel dus op deze punten aangepast. Full pentagon.svgErik Wannee (overleg) 7 jun 2019 22:57 (CEST)
Ik heb drie woordenboeken opengeslagen en kreeg niet meteen een definitief antwoord (althans ik heb nog niet zo goed gepuzzeld dat ik een definitief antwoord kreeg). Zoals ik hierboven schreef, dacht ik wel bij centrale neuropathie, aan centrale neuropathische pijn. Het Farmacotherapeutisch Kompas schrijft ook: "Neuropathische pijn wordt veroorzaakt door een primaire laesie of disfunctie van het perifere of centrale zenuwstelsel." ..."Centrale pijnsyndromen zijn pijnsyndromen die gekenmerkt worden door chronische pijn die meestal in het gehele lichaam verspreid zit. Het prototype van een dergelijk pijnsyndroom is fibromyalgie." ...."De meeste onderzoeken naar de effectiviteit van medicatie bij verschillende vormen van neuropathische pijn (trigeminusneuralgie, diabetische neuropathie, postherpetische neuralgie, centrale neuropathie)". Ik heb het idee dat ze hier met centrale pijn hetzelfde bedoelen als centrale neuropathie. En volgens Pinkhof is centrale pijn weer (2012, p. 1009): "pijn die samenhangt met proces of in een letsel in czs". Het lijkt wel of met centrale neuropathie, centrale pijn en wellicht centrale neuropathische pijn hetzelfde bedoeld kan worden. Dan is vervolgens weer de vraag of het dan alleen gaat om pijnaandoeningen van het centrale zenuwstelsel, of dat het ook kan gaan om elke aandoening waar zenuwvezels van het centrale zenuwstelsel bij zijn betrokken. Ik ben wel van mening, dat het gebruik van zo een term "centrale neuropathie" bijzonder is, gegeven dat het wellicht redelijke gebruikelijk lijkt te zijn om met neuropathie te spreken over aandoeningen van de zenuwen van het perifere zenuwstelsel, overeenkomstig Pinkhof (2012, p. 891) zegt over neuropathie: "aandoening van een zenuw, i.h.b. perifere zenuw". Ik vraag mij dan af, of centrale neuropathie of centrale neuropathische pijn, gevallen zijn van historisch gegroeide vormen van oneigenlijk gebruik van de term neuropathie. Maar daar zou ik eerst een bron voor moeten vinden. Wimpus (overleg) 7 jun 2019 23:43 (CEST)
Ik had biologie in mijn eindexamenpakket, maar zo te zien is dat aardig weggezakt. Blijkbaar toch goed dat ik dit onderwerp even ter sprake had gebracht. Dank jullie wel. ErikvanB (overleg) 8 jun 2019 18:35 (CEST)
Centrale neuropathische pijn

Centrale neuropathische pijn is een aandoening waarbij typische zenuwpijn bestaat. De oorzaak van deze pijn moet gezocht worden in het centrale deel van het zenuwstelsel (in het ruggenmerg of de hersenen). Voorbeelden van centrale neuropathische pijn zijn een centraal pijnsyndroom na een herseninfarct, pijn door een ruggenmergletsel (bijv. een dwarslaesie), pijn bij multipele sclerose (MS) of bij de ziekte van parkinson. Centrale mechanismen kunnen wel een rol spelen bij perifere neuropathische pijn, maar perifere mechanismen zijn niet betrokken bij centrale pijn. https://www.mst.nl/p/aandoeningen/centrale-neuropathische-pijn/ Jc kortekaas apotheker (overleg) 9 jun 2019 21:38 (CEST)