Wikipedia:Taalcafé

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
U bevindt zich hier: De kroeg · Auteursrechtencafé · Biologiecafé · Botcafé · Categoriecafé · Doorverwijscafé · Economiecafé · Exactewetenschapscafé · Geografiecafé · Geologiecafé · Geschiedeniscafé · ICT-café · Juridisch café · Medisch café · Muziekcafé · Politiek en nieuwscafé · Redactielokaal · Religie- en filosofiecafé · Ruslandcafé · Schaakcafé · Sportcafé · Taalcafé · Typografiecafé · Zuidoost-Europacafé · (wikiprojecten) · (mededelingen) · (helpdesk)
Overzicht beheerpagina's
Zie WP:T
Zie WP:TC
B up.svg
B down.svg

  → Naar inhoud | → Naar onder | → Een nieuw onderwerp toevoegen

Taalcafe logo2009.png
Welkom in het Taalcafé van Wikipedia
Het Taalcafé is een overlegruimte voor wie op deze Wikipedia tijd aan taal, taalkunde en verwante onderwerpen wil besteden. Dit is tevens een centrale plek ter bespreking en afstemming van artikelen, categorieën, portalen, lijsten en andere zaken met betrekking tot taal.

Specialiteit van dit café is een ruime voorraad kletskoppen die onze stamgasten bij voorkeur nuttigen met spraakwater. Schroom niet een vraag te stellen, gezellig mee te praten of alleen maar te luisteren naar wat anderen te vertellen hebben. Je leert er in elk geval wat van op het gebied van je moedertaal. Soms komen ook andere levende of dode talen aan bod.

Voor oud overleg, zie het Archief. Voor een knipoog, zie Aforismen en de Taalbanaan.



Handige hulpmiddelen

Intern

Categorie Nederlandse grammatica
Categorie Nederlandse spelling
Hoofdcategorie Taal
Lijst van talen
Por•τααl
Taal (hoofdartikel)

Wikipedianaamruimte

Spellinggids
Talenkennis van collega's
Transliteratie- en transcriptiegids
Verzoeken aan (spelling)bots
Wikiproject/SpellingCheck
Wikiproject/Stop de Engelse ziekte
Wiki woordenboek

Extern

Aardrijkskundige namen
ANS (elektronisch)
Etymologiebank
Instituut Nederlandse Lexicologie
Interinstitutionele schrijfwijzer
Nederlandse woorden in/uit andere talen
Synoniemen
Technische Handleiding Nederlandse spelling
Van Dale online (beknopt)
Woordenboek der Nederlandse Taal
Woordenlijst Nederlandse Taal

Overige taallinks

Beter Spellen
Dicteewoorden (archief)
Lexilogos
Meldpunt taal
Taalunieversum

Taaladvies

Onze Taal
Taaltelefoon
Taalunie
VRT Taalnet

Woordenboeken dialecten

Woordenbank van de Nederlandse Dialecten
Antwerps Woordenboek
Woordenboek van de Drentse dialecten
Groninger Woordenboek
links naar Limburgse woordenboeken
Limburgs Woordenboek
Vlaams Woordenboek
Zeeuws Woordenboek

Woordenboeken vreemde talen

Duits
Duden
Engels
Cambridge
Longman Contemporary English
Merriam-Webster
Oxford
Frans
Académie, 8e druk
Académie, 9e druk incompleet
Le Dictionnaire
Larousse
Grieks
Dictionary of Standard Modern Greek
Italiaans
Dizionario italiano
Portugees
Dicio, Dicionário Online de Português
Léxico, Dicionário de Português Online
Pools
Słownik języka polskiego
Wielki słownik języka polskiego
Russisch
Gramota
Spaans
Diccionario de la RAE


Coulisse(n)landschap[bewerken]

Kwam toevallig het artikel Coulisselandschap tegen waarbij het woord in de tekst gespeld wordt met tussen-n sinds iemand dat in 2015 aangepast heeft. Ook in veel gelinkte artikelen wordt het geschreven zonder n, dus moet niet alleen de naam van het artikel gewijzigd worden maar ook veel gelinkte artikelen als de spelling met tussen-n juist is. Behanzane (overleg) 3 jul 2018 13:56 (CEST)

Zonder tussen-n is juist: [1]. Het meervoud van coulisse bestaat namelijk zowel met -n als met -s. Zie Tussen-n in de Nederlandse spelling. Mvg, Trewal 3 jul 2018 14:02 (CEST)
Daardoor bestaan er sinds midden jaren 90 bijvoorbeeld ook geen kasten meer met meerdere lade(s)/(n) (zie [2]). Ik vind een kast met meer lades anders toch best handig, eigenlijk. Maar nee, van de TU mogen we die dus tegenwoordig niet meer hebben. De Wikischim (overleg) 3 jul 2018 17:29 (CEST)
Sorry, maar die bende in huis heb je toch echt aan jezelf te danken. Gewoon even het Witte Boekje kopen, en je hebt weer opbergruimte zat. Matroos Vos (overleg) 3 jul 2018 18:08 (CEST)
Bij de VVV in Assen hebben ze als je geluk hebt zelfs een Witten-boekje, dat nota bene over een -s-dorp gaat! Mvg, Trewal 3 jul 2018 20:34 (CEST)
Tussen coulissen heb ik mij wel eens bevonden, maar wat zijn coulisses? Bever (overleg) 16 jul 2018 21:29 (CEST)
Hetzelfde als coulissen denk ik, alleen komt dit meervoud slechts sporadisch voor. Voor de Taalunie is het niettemin genoeg geweest om de schrijfwijze coulissenlandschap in de ban te doen. Anderzijds heb je sinds 1995 voor het bakken van een pannenkoek juist meer pannen tegelijk nodig. De Wikischim (overleg) 17 jul 2018 10:44 (CEST)
Wat een pech, en dat terwijl pannes ook een correcte meervoudsvorm is... Mvg, Trewal 17 jul 2018 10:59 (CEST)
Goed gezien! Misschien is een pannekoek dan volgens de huidige regels een koek die je langs de weg op je gasstel bakt als je lang stilstaat omdat je panne hebt, en dan honger krijgt. Glimlach De Wikischim (overleg) 17 jul 2018 11:18 (CEST)
Of je neemt zo'n koek gewoon bij het instappen mee voorin de auto, om op te eten in geval van nood... Zoiets als scheepsbeschuit voor in de sloepen als je schipbreuk lijdt. Bever (overleg) 20 jul 2018 00:34 (CEST)
Het meervoud coulisses komt toch nog wel een stuk vaker voor dan die zoekopdracht bij Google suggereert – waarbij eerlijkheidshalve dan weer wel vermeld dient te worden dat de zoekresultaten van DBNL, vooral waar het gaat om de laatste paar decennia, voornamelijk Franstalige teksten betreffen. Overigens is een pannekoek, zonder tussen-n, natuurlijk vooral iemand die Gordon zijn welverdiende bille(n)koek geeft. Matroos Vos (overleg) 4 aug 2018 07:39 (CEST)

Richting[bewerken]

Richting is een zelfstandig naamwoord, maar het lijkt er steeds meer op dat het een voorzetsel is.

Op het perron staan bordjes met opschrift "Richting Amersfoort" en "Richting Zwolle". Dat is telegramstijl, op een bordje mag dat. Bedoeld wordt "In de richting van..." en dat betekent niet dat de treinen Amersfoort en Zwolle als eindbestemming hebben.

Een getuige zegt: "De auto reed richting Amersfoort." Ook dat is telegramstijl maar in een normale conversatie vind ik dat niet juist. Correct is "De auto reed in de richting van Amersfoort."

Iemand zegt: "Ik ga richting Amersfoort." Waarschijnlijk bedoelt hij "Ik ga naar Amersfoort." Zeg dat dan!

Mijn mening: richting is geen voorzetsel en kan vaak worden vervangen door "in de richting van" of "naar". De Dikke Vandaal vermeldt het woord niet als voorzetsel en noemt het gebruik pregnant. Handige Harrie (overleg) 14 jul 2018 10:43 (CEST)

Volgens de Taalunie mag het ook als voorzetsel gebruikt worden. –bdijkstra (overleg) 14 jul 2018 11:08 (CEST)
Gebruikelijke reactie van de Taalunie. Binnenkort wordt "Hun benne sterkerder als mij" ook goedgekeurd want minstens 10% van de sprekers zegt het zo.
Ik bedacht net nog dat na "richting" geen lidwoord komt. Of vergis ik me daarin? Bijvoorbeeld "Hij gaat richting stad" wat dan betekent "Hij gaat in de richting van de stad" en misschien ook "Hij gaat naar de stad". Dat is een kenmerk van telegramstijl. Handige Harrie (overleg) 14 jul 2018 19:37 (CEST)
Volgens mij kan het ook gebruikt worden in de combinatie met (wind)streken, en kan dan zowel mét als zónder lidwoord voorkomen: "Het kompas wees richting het noorden", "ik ga richting zuiden", "hij hield koers aan richting zuid-west" of "[..] richting het zuid-westen". Ook als je een streek aangeeft in "ik ga richting [de] Betuwe" kun je zeggen dat de Betuwe groot genoeg is om te zeggen dat 'richting' voldoet en niet per se 'naar' gebruikt hoeft te worden, óf dat iemand echt bedoelt zich in die richting te begeven/bewegen, maar opzettelijk (al dan niet omwille van ironische ondertoon) geen exacte bestemming wil aangeven (maar dat zijn bestemming halverwege, iets verder of in de buurt ligt, óf omdat de persoon het nog niet weet en later zal besluiten wat de bestemming zal zijn; als dat de inhoudelijke informatie achter de zin is, dan is 'richting' m.i. natuurlijk niet fout maar kan zelfs de accuraatste verwoording van iemands plannen zijn). Bijvoorbeeld het veel gebruikte "ik ga richting huis" laat (soms opzettelijk) in het midden of dat de (eerste) daadwerkelijke bestemming is (en bovendien zelfs nog wiens huis). Behalve de (taalkundige) zin en formulering, heb je enerzijds nog de bedoelde informatie, en anderszijds de daadwerkelijk gegeven (en niet meegegeven) informatie, al dan niet opzettelijk. Op zich staat trouwens er best uitgebreide verzamelde en onderbouwde informatie op 'ons eigen' Wikiwoordenboek trouwens. Groeten -- martix (overleg) 14 jul 2018 20:18 (CEST)
Het voorzetsel richting wordt in de ANS besproken als vergelijkbaar met de voorzetselcombinatie naar...toe. Mvg, Trewal 14 jul 2018 22:31 (CEST)
Toch hoor en lees ik geregeld zinnen als: "Marie verhuisde richting Rotterdam" - alsof het ook wel goed geweest zou zijn als de verhuisauto in Schiedam of Barendrecht uitgeladen was. Als ik een artikel taalpoets vervang ik zo'n richting door 'naar'. Alleen als het echt een richting is, en niet een doel, vind ik 'richting' een goed voorzetsel. Groet, Magere Hein (overleg) 14 jul 2018 23:24 (CEST)
Daar ben ik het mee eens. Dat is hetzelfde verschil als tussen naar Rotterdam (doel) en naar Rotterdam toe (richting). Mvg, Trewal 14 jul 2018 23:30 (CEST)
Lang leve organische taal. Remco Campert ergerde zich trouwens in een van zijn columns (voor de Volkskrant) ook al aan dit gebruik van 'richting', dat al jaren, nee al decennia, bestaat. Als iemand die column nog weet op te snorren... Apdency (overleg) 14 jul 2018 20:29 (CEST)
Die Campert stijgt een eind in mijn waardering. Handige Harrie (overleg) 15 jul 2018 12:11 (CEST)
Ik ben het eens met Magere Hein, maar de Taalunie keurt het gebruik van 'richting' als voorzetsel in beide gevallen goed, zowel in de betekenis van 'naar' als in de betekenis van 'in de richting van'. Van Dale is inmiddels overigens ook overstag, en noemt 'richting' nu ook een voorzetsel.
En ja, die taalverandering. Het is vechten tegen de bierkaai, mijnheer. De strijd tegen 'een aantal mensen hebben' is reeds lang verloren. Ik denk dat de appreciatie van een bepaalde taalconstructie uiteindelijk vooral te maken heeft met je geboortedatum. Generaties voor mij hebben gestreden tegen germanismen als 'überhaupt' en 'sowieso', terwijl dat voor mij van jongs af aan heel normale woorden zijn. Ik trek mijn wenkbrauwen dan weer op bij een zin als 'Hullie zijn groter als mij', maar wellicht maak ik nog mee dat de Taalunie ook die zin goedkeurt. Wat Apdency zegt, taal is organisch, en gelukkig levert dat ook mooie nieuwe woorden als 'plofklas' op. Matroos Vos (overleg) 30 jul 2018 20:20 (CEST)
Er speelt denk ik ook iets anders mee. Neem 'een aantal mensen hebben': ik vermoed dat heel wat mensen die constructie van jongs af aan al veel natuurlijker vonden aanvoelen dan 'een aantal mensen heeft', maar op school bij wijze van spreken dag in dag uit te horen kregen dat alleen deze laatste constructie door de beugel kon. Hun hele leven hebben ze dus netjes 'een aantal mensen heeft' geschreven en neergekeken op wie 'een aantal mensen hebben' zei en schreef, totdat godbetert de hoogste taalinstantie het ineens in haar hoofd haalt om beide versies goed te keuren. Dat steekt. Het is alsof gelovigen die conform allerlei strenge zedelijke voorschriften altijd hun driften hebben beteugeld en zich ver verheven voelen boven liederlijke types, ineens van hun kerk te horen krijgen dat vrije seks met wie dan ook gewoon hartstikke oké is. Marrakech (overleg) 2 aug 2018 00:17 (CEST)

Bijv.nw. van Kikongo[bewerken]

Deze paragraaf is verplaats naar Overleg:Kongo (taal) Carol (overleg) 30 jul 2018 20:32 (CEST)

televisiereeks[bewerken]

Is het woord "televisiereeks" (tv-reeks) een goed Nederlands woord? Ik kan het niet in de GroteVanDale vinden. VanBuren (overleg) 30 jul 2018 20:43 (CEST)

Zie taalunie. Gouwenaar (overleg) 30 jul 2018 21:11 (CEST)
De Dikke Van Dale vermeldt het woord ook. Weliswaar niet in een eigen lemma, maar wel onder sitcom ("komische televisiereeks die zich in de huiselijke sfeer afspeelt en in een vast decor voor publiek wordt opgenomen"). Matroos Vos (overleg) 30 jul 2018 22:01 (CEST)
Dank hiervoor. VanBuren (overleg) 30 jul 2018 22:25 (CEST)

de buurtschap[bewerken]

In diverse artikelen over buurtschappen tref ik de volgende zinsconstructie aan. "X is een buurtschap. Het is gelegen ...enz." Buurtschap is een vrouwelijk woord. Kan dan gesproken worden over "Het is gelegen"? Zie ook hier. Gouwenaar (overleg) 31 jul 2018 22:30 (CEST)

Ik dacht het wel. 'Het' slaat dan niet terug op buurtschap, maar op X. Vergelijk: 'Amsterdam is de hoofdstad van Nederland. Het trekt jaarlijks veel toeristen.' Marrakech (overleg) 31 jul 2018 22:39 (CEST)
Zie ook Wikipedia:Taalcafé/Archief/201710#Hij of het? over met 'het' verwijzen naar 'de'-woorden. Jeroen N (overleg) 31 jul 2018 22:41 (CEST)
Wat Marrakech zegt, in dergelijke zinnen verwijst 'het' naar de plaatsnaam, niet naar 'een buurtschap'. En een plaatsnaam is doorgaans onzijdig. Matroos Vos (overleg) 1 aug 2018 17:28 (CEST)
Zelfs plaatsnamen als De Panne, De Bilt, Den Haag, Den Briel en De Ronde Venen zijn overigens het-woorden, oftewel onzijdig. Zie bijvoorbeeld wat de eerbiedwaardige W.G. Brill daar reeds over zeide in zijne Nederlandsche spraakleer. Juist is dus: Den Haag is de geboortestad van Louis Couperus. Het is tevens de stad waar Eline Vere, de hoofdpersoon uit zijn debuutroman, noodlottig aan haar einde komt. Matroos Vos (overleg) 1 aug 2018 21:37 (CEST)
Of Eline Vere noodlottig dan wel gewild, ongewild of toevallig aan haar einde kwam, daar valt beslist over te twisten, maar het was in ieder geval in Den Haag. Paul Brussel (overleg) 1 aug 2018 22:01 (CEST)
Juist omdat onduidelijk blijft of Eline Vere – in elk geval op zoek naar 'rust' – al dan niet opzettelijk een overdosis morfine tot zich nam, vond ik 'noodlottig' wel een mooie term. Ik heb mijzelve overigens onlangs 'getrakteerd' op de geheel herziene uitgave van Jeroen Brouwers' De laatste deur, en die maakt daarin nog maar eens korte metten met het een tijdlang door Bastet verspreide gerucht als zou het einde van Couperus zelf net zo (on)gewild zijn geweest als dat van Eline Vere. Matroos Vos (overleg) 1 aug 2018 23:14 (CEST)
Inderdaad ben ik me ook bewust dat mijn eerste, door Brouwers persoonlijk in mijn aanwezigheid gesigneerde eerste druk van De laatste deur, nu gedateerd blijkt, en ik helaas nog niet in het bezit ben van die flink uitgebreide tweedelige uitgave, hoewel ik een bewonderaar van Brouwers ben en een geïnteresseerde in zelfmoord, is mij volstrekt ontgaan als kenner van Couperus en Bastet -dus niet!- dat de laatste ooit serieus heeft beweerd dat de eerste zelfmoord zou hebben gepleegd. Paul Brussel (overleg) 1 aug 2018 23:38 (CEST)
Volgens Brouwers zou Bastet dat hebben gesuggereerd in zijn commentaar bij de uitgave van de briefwisseling tussen Couperus en diens uitgever Veen (Amice. Brieven van Louis Couperus aan zijn uitgever. Deel II, 1977). Die briefwisseling heb ik hier helaas niet in de kast staan, dus of Brouwers de woorden van Bastet juist weergeeft, kan ik niet controleren. In Een zuil in de mist (1980) zou Bastet – weer volgens Brouwers – zelfs hebben geschreven: "En – wie zal zeggen of [Couperus] in het laatste stadium niet de paar druppels slaapdrank extra heeft genomen, die ook voor Eline Vere nolens volens fataal zijn geweest?" Brouwers vermeldt overigens wel dat Bastet in zijn in 1987 verschenen biografie van Couperus dit gerucht inmiddels ook zelf zonder veel omhaal van woorden naar het rijk der fabelen verwees. En Van Gemeren besteedt in zijn recente biografie van Couperus – in elk geval in de paragraaf die ik net weer even gelezen heb, waarin hij diens overlijden beschrijft – dan ook geen enkele aandacht meer aan het – volgens Brouwers – "geklets" van Bastet. Matroos Vos (overleg) 2 aug 2018 03:48 (CEST)
Maar even alles opgezocht dan: Bastet meldt in de Brieven, II, p. 217: "Volgen wij een wat andere, niet controleerbare lezing, dan heeft Couperus aan zijn lijdensweg zelf een einde gemaakt", dit baserende op mededelingen van Marc Galle die aan die laatste zouden zijn aangegeven door zowel de weduwe Couperus-Baud als Marie Vlielander Hein. In Een zuil in de mist suggereert Bastet op p. 185: "Het weigeren van noodzakelijke medische hulp is de meest aanvaardbare vorm van zelf-euthanasie" - nadat hij al na twee dagen wegens zijn neusinfectie was ontslagen uit het ziekenhuis in Velp en daarna niet terugkeerde, ondanks mogelijk optredende complicaties; even verderop vraagt hij: "En – wie zal zeggen of hij in het laatste stadium niet de paar druppels slaapdrank extra heeft genomen, die ook voor Eline Vere nolens volens fataal zijn geweest?" Eerlijk gezegd vind ik Brouwers te ver gaan door de suggestie te wekken dat Bastet echt meende dat hier van zelfmoord mogelijk sprake zou zijn. Bastet voert eerder overtuigend aan, dat dit nu juist niet het geval was, bevestigd in zijn biografie van 1987. Paul Brussel (overleg) 2 aug 2018 20:00 (CEST) PS: Brouwers' laatste Laatste deur inmiddels aangeschaft dus daar beschik ik over binnen enkele dagen. Paul Brussel (overleg) 3 aug 2018 00:57 (CEST)
Brouwers vermeldt inderdaad dat Bastet het zelfmoordverhaal van Galle een "niet controleerbare lezing" noemt, maar hij ergert zich eraan dat Bastet dit "mistige" verhaal zo nonchalant, tussen neus en lippen, als ware het slechts "een te verwaarlozen bagatel", aan de lezer presenteert. Terwijl een dergelijke zelfmoord, "als ze op waarheid zou berusten, de 'visie' op Couperus, de persoon, zijn werk, et cetera, volkomen zou veranderen" – aldus nog steeds Brouwers.
Met Bastets kwalificatie "zelf-euthanasie", in Een zuil in de mist, kan Brouwers nog wel leven, maar hij valt vooral over de zin: "Men kan het geen suïcide noemen, maar het komt er dicht bij." Dat ontlokt Brouwers de sneer: "Bastet wil kennelijk per se dat er een legende ontstaat", waarna hij tot slot zijn misprijzen uitspreekt over die eerder geciteerde zin van Bastet ("En – wie zal zeggen of [Couperus] in het laatste stadium niet de paar druppels slaapdrank extra heeft genomen, die ook voor Eline Vere nolens volens fataal zijn geweest?"), met de opmerking: "Inderdaad, wie zal dat zeggen? Er is toch niemand die dat zegt? Bastet had zèlf zich niet aan ditsoortig geklets mogen overgeven."
Het lastige is natuurlijk dat ik voorlopig alleen de tekst van Brouwers voor mijn neus heb, en jij juist weer alleen de tekst van Bastet. Ik ben benieuwd hoe je erover denkt wanneer die nieuwe uitgave van De laatste deur is gearriveerd, en omgekeerd zal ik, wanneer de buitentemperatuur weer iets aangenamer voor lichaam en geest is, eens kijken of er bij bibliotheek dan wel antiquaar nog een oud exemplaar van Een zuil in de mist te bekomen is. Matroos Vos (overleg) 4 aug 2018 05:49 (CEST)

Dank voor de reacties. Vermoedelijk zit mijn β-opleiding me hierbij in de weg. De wetten van de taal volgen niet altijd de wetten van de logica ;) Gouwenaar (overleg) 2 aug 2018 19:15 (CEST)

Een β-opleiding, die ik ook in uiterste mate bezit, heeft hier volgens mij weinig mee te maken. Paul Brussel (overleg) 3 aug 2018 00:57 (CEST)
Vandaar mijn knipoog. Gouwenaar (overleg) 3 aug 2018 19:18 (CEST)

Engelse taalrariteiten[bewerken]

@Matroos Vos: Ik kom nog even terug op een al gearchiveerde discussie van enige dagen geleden: [3]. In de laatste bijdrage maakte Mr. Vos een opmerking over Engelse woorden die dan wel of dan niet aanelkaar worden geschreven. Het voorbeeld was: teacup en teahouse, maar tea caddy en tea party. Ik heb deze ook voor mij intrigerende kwestie even doorgespeeld naar een mij bevriende nu gepensioneerde Engelse onderwijsinspectrice, en zij stuurde mij vandaag het volgende antwoord:
"The issue with the two nouns: when two nouns appear together the first one changes to an adjective. In 'teacup' the tea describes the kind of cup. Hope this helps."
Taalwijsheidgierigen kunnen hier hopelijk iets mee. VanBuren (overleg) 3 aug 2018 18:34 (CEST)

Klopt dat wel? In compound nouns, aaneengeschreven of niet, heeft de eerste noun altijd een soort bijvoeglijke functie, maar hij blijft wel een noun. Marrakech (overleg) 3 aug 2018 19:04 (CEST)
Dank, VanBuren, voor dit nadere onderzoek. Maar ook ik heb inderdaad zo mijn twijfels. Bovendien verklaart het nog niet waarom onze Engelse vrienden bijvoorbeeld teahouse als één woord schrijven, en het gelijkaardige tea party nu juist weer als twee woorden. Dan boffen we toch bijna met de Taalunie, want die zou het niet in heur hoofd halen om te bepalen dat je theekopje als één woord moet schrijven, maar thee pot nu juist weer als twee woorden.
De enige reden die ik kan verzinnen voor die inconsequenties, is dat die uiteenlopende schrijfwijzen in het Engels historisch zo gegroeid zijn. Maar wellicht kan Northener uitkomst bieden? Die is volgens mij een volleerd theoretisch taalkundige, en weet bovendien veel meer van de geschiedenis van het Engels dan ik. Ik ben slechts een eenvoudig literatuurwetenschapper, die enkel in de eerste jaren van zijn studie de verplichte colleges taalkunde heeft gevolgd. Glimlach Matroos Vos (overleg) 3 aug 2018 22:16 (CEST)
Een beetje literatuurwetenschapper schrijft toch raadselachtig onleesbaar? Dus terug naar de studeerkamer! Marrakech (overleg) 3 aug 2018 22:31 (CEST)
Dank voor het impliciete compliment. Grijns Gelukkig ben ik van na de tijd dat het hoogste doel van de literatuurwetenschap was om elk leesplezier genadeloos de kop in te drukken. Toen ik ging studeren was het inmiddels een vrolijke, postmodernistisch-eclectische bende, en werd een ogenschijnlijk simpele roman als Kees de jongen net zo goed tot de literatuur gerekend als het pretentieuze edoch onleesbare werk van Sybren Polet, Jacq Firmin Vogelaar en Lidy van Marissing. Docenten als Jan Fontijn en Marita Mathijsen mochten weer gewoon hardop zeggen dat lezen leuk was, en droegen dat ook uit in hun meeslepende colleges. En verder, helder schrijven leert men natuurlijk in de eerste plaats door veel te lezen, en dan vooral de gebroeders (Van het) Reve, Campert, Multatuli, Nescio, Elsschot en dezulken. Maar ik geloof niet dat jij op dat gebied nog veel adviezen nodig hebt. Matroos Vos (overleg) 4 aug 2018 02:44 (CEST)
Wel mooi dat een duister schrijver als Sybren Polet op Wikipedia geëerd wordt met de raadselachtige zin: "Sybren Polet overleed uiteindelijk exact één maand na zijn 91e verjaardag." Maar serieus, hoe bijzonder is dat? Lucebert overleed uiteindelijk exact zeven maanden en vijfentwintig dagen na zijn 69e verjaardag. Nee, dan Ischa Meijer, die overleed exact op zijn 52e verjaardag. Dat is pas een prestatie van formaat! Matroos Vos (overleg) 4 aug 2018 04:04 (CEST)
Mee eens natuurlijk. Gerard Reve speelde het overigens klaar om ruim voor zijn eerste verjaardag te worden geboren. Kom daar maar eens op bij de huidige generatie schrijvers. Marrakech (overleg) 4 aug 2018 11:52 (CEST)
Terzijde: gezien het tragisch, recent overlijden van Evelien Gans zal er wel nooit een vervolg komen op haar fascinerende eerste deel van de dubbelbiografie Jaap en Ischa Meijer. Paul Brussel (overleg) 4 aug 2018 12:13 (CEST)
Laat ik nu dit boek op vakantie meegenomen hebben. „A non-specialist from most modern literate societies who is asked what a word is will probably say that the words in a sentence are the things written with a space on either side. This definition is unsatisfactory for linguists for various reasons. [...] Written language also tends to be rather inconsistent in its treatment of certain kinds of units. Any survey even of published written English will show very considerable variation in whether some combinations of two nouns are written as a solid, or with a hyphen, or with a space between the two elements. Thus lunchbox can also appear as either lunch box or lunch-box, and even dictionaries do not agree on which to list as a preferred spelling. We would have to resort to some very odd reasoning to argue that lunchbox is one word but lunch box is two: both have the same meaning and behave the same way syntactically, as does lunch-box, and in the spoken language the pronunciation is the same for all three. This leads to the fairly obvious conclusion that we are looking at three different spellings of precisely the same linguistic unit.” (Philip Durkin (2009), The Oxford Guide to Etymology. Oxford: Oxford University Press, blz. 35-36. Cursief in origineel.) Northerner (overleg) 5 aug 2018 20:34 (CEST)
Interessant inderdaad. Die ene lullige spatie zorgt ervoor dat je toch geneigd bent om lunch box te beschouwen als twee woorden, elk bestaand uit één morfeem, terwijl lunchbox nu juist weer één woord bestaande uit twee morfemen is. Eigenlijk zou, om recht te doen aan het de innige band tussen lunch en box, in een zin als I never go to work without my lunch box de spatie tussen lunch en box op zijn minst dan toch wat kleiner moeten zijn dan de spaties in de rest van de zin. Dit dan weer geheel in de geest van Jan Hanlo, die zijn zetters soms tot wanhoop dreef omdat hij vond dat een gewone punt in bepaalde gevallen wat te lomp en definitief was, en er in die gevallen dus eigenlijk iets van die punt moest worden afgevijld. Matroos Vos (overleg) 6 aug 2018 01:22 (CEST)
En nog @Marrakech: die prestatie van Reve is natuurlijk slechts kinderspel. Christus werd maar liefst zes jaar voor Christus geboren. Dat doen Boeddha, Mohammed, Lou de Palingboer en al die andere charlatans hem mooi niet na! Matroos Vos (overleg) 6 aug 2018 01:42 (CEST)

Water(-)slibmengsel[bewerken]

Beste

Gisteren werd mijn bewerking waarin ik water-slibmengsel vervangen had naar waterslibmengsel ongedaan gemaakt. In eerste instantie dacht ik dat dit sowieso onterecht was. Even later bedacht ik me dat dit een mengsel van twee evenwaardige delen, namelijk 'water' en 'slib', zou kunnen zijn, en dat een koppelteken wel correct was. Of is het gewoon een samenstelling waarbij alles aaneen geschreven zou moeten worden, zoals in voetbalveld. Daar zou het argument van 'facultatief koppelteken' zinloos zijn; we schrijven immers ook niet "voet-balveld". Ik twijfel dus een beetje vandaar dat ik het even hier aankaart. Wat denken jullie hierover?

Met vriendelijke groeten JP001 (Overleg) FSM Logo.svg 3 aug 2018 19:34 (CEST)

De ongedaanmaking werd gemotiveerd met een verwijzing naar http://woordenlijst.org/leidraad/6/3.
Het betreft een mengsel van water en slib, geen mengsel van waterslib, dus zou ik zeggen dat het om gelijkwaardige delen gaat en dat een koppelstreepje gewenst is. Josq (overleg) 3 aug 2018 21:11 (CEST)

Ptolemaeïsch/Ptolemaïsch/Ptolemeïsch[bewerken]

Ik heb gisteren een redirect aangemaakt omdat ik zag dat 'Ptolemaïsche (tijd)' wel hier en daar voorkwam op Wikipedia. Nu zag ik dat er verschillende spellingswijzen voorkomen. Zowel Ptolemaeïsch, Ptolemaïsch als Ptolemeïsch komen voor; ook varianten zonder trema, maar ik vermoed dat een trema sowieso wel noodzakelijk is. Wat is nu eigenlijk de juiste vorm of zijn ze alle drie juist? In het Groene Boekje is het woord niet te vinden.

Met vriendelijke groeten JP001 (Overleg) FSM Logo.svg 3 aug 2018 20:49 (CEST)

Van Dale en het Witte Boekje zeggen ptolemeïsch, het laatste verwijst naar twee spellingsregels. Van Dale zegt: pto­le­meïsch pto·le·me·isch/ pto­lə­me­jis/ bij­voeg­lijk naam­woord van de Griek­se ster­ren­kun­di­ge Clau­di­us Ptolemaeus (87–150) 1 in de verbinding het pto­le­meï­sche ge­stern­te de 48 ster­ren­beel­den die aan de ou­de Grie­ken be­kend wa­ren en door Pto­le­me­us be­schre­ven zijn Carol (overleg) 3 aug 2018 21:04 (CEST)
Mmm, ik zocht eerder een adjectief voor de Ptolemaeën. JP001 (Overleg) FSM Logo.svg 12 aug 2018 21:16 (CEST)
Misschien is het verstandiger een beschrijvende vorm te kiezen, van de Ptolemaeën of bij de Ptolemaeën of in de tijd van de Ptolemaeën. Dat zet de lezer meteen op het juiste spoor. Met vriendelijke groet, RonnieV (overleg) 12 aug 2018 23:28 (CEST)

Droge boterham[bewerken]

Kan iemand uitleggen wat een "droge boterham" is? Uitgedroogd brood of een boterham zonder beleg? Dank u. Lotje (overleg) 7 aug 2018 15:18 (CEST)

Droge boterham is een boterham zonder beleg (behalve met dit weer). Heeft te maken met armoe, als men geen beleg en zeker geen boter kon/kan betalen.Ceescamel (overleg) 7 aug 2018 16:19 (CEST)

Zo staat het ook in de Van Dale. Wat niet wegneemt dat het in een bepaalde context ook best 'uitgedroogde boterham' zou kunnen betekenen. Marrakech (overleg) 7 aug 2018 16:46 (CEST)
@Marrakech: dat bedoelde ik. Ben namelijk op zoek naar een afbeelding van een uitgedroogde boterham, je weet wel, met zoiets als opgekrulde tenen Glimlach. Ik kom er nog op terug. Lotje (overleg) 7 aug 2018 17:05 (CEST)
Ik ga wel voor je aan de slag; het duurt dus wel even.Ceescamel (overleg) 8 aug 2018 11:54 (CEST)
@Ceescamel: ik kijk er reeds naar uit. Glimlach Lotje (overleg) 9 aug 2018 15:46 (CEST)

De uitbouw van een revolutie[bewerken]

Hier wordt van gedachten gewisseld over de formulering van een passage in het artikel over Vlaanderen. De zinsnede waar het om begon ('het voor de nodige nationale eerste en tweede industriële revolutie geprefereerde Wallonië') is inmiddels uit die passage verdwenen, maar over een paar andere zaken (zoals: kun je spreken van de uitbouw van een revolutie en is dat duidelijk?) wil het overleg niet echt vlotten. Misschien kunnen anderen er eens naar kijken. Marrakech (overleg) 10 aug 2018 07:40 (CEST)

DVD-omslag in het Frans én het Nederlands?[bewerken]

Ik wil niet klinken als een vreemdeling in Jeruzalem, maar op Marktplaats.nl staan toch een aantal DVD's (nagesynchroniseerde jeugseries, bijv. Paw Patrol) te koop met de bewoording ervan in het Frans en het Nederlands op de omslag. Is er dan een ruim afzetgebied (België én Nederland) voor de DVD's van slechts één leverancier? Suidpunt (overleg) 12 aug 2018 09:27 (CEST)

Hallo Suidpunt, ik denk dat het afzetgebied voor DVD's slinkende is, gezien de opkomst en het succes van Streaming media. Dan is nasynchronisatie ook niet echt een populair specialisme in Nederland, behalve bij producties voor kinderen, en dat lijkt me een relatief klein subgenre. Dat lijkt me mee te kunnen spelen. — „Jasper” • (O) 12 aug 2018 23:19 (CEST)