Wikipedia:Taalcafé

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
U bevindt zich hier: De kroeg · Auteursrechtencafé · Biologiecafé · Botcafé · Categoriecafé · Doorverwijscafé · Economiecafé · Exactewetenschapscafé · Geografiecafé · Geologiecafé · Geschiedeniscafé · ICT-café · Juridisch café · Medisch café · Muziekcafé · Politiek en nieuwscafé · Redactielokaal · Religie- en filosofiecafé · Ruslandcafé · Schaakcafé · Sportcafé · Taalcafé · Typografiecafé · Zuidoost-Europacafé · (wikiprojecten) · (mededelingen) · (helpdesk)
Overzicht beheerpagina's
Zie WP:T
Zie WP:TC
B up.svg
B down.svg

  → Naar inhoud | → Naar onder | → Een nieuw onderwerp toevoegen

Taalcafe logo2009.png
Welkom in het Taalcafé van Wikipedia
Het Taalcafé is een overlegruimte voor wie op deze Wikipedia tijd aan taal, taalkunde en verwante onderwerpen wil besteden. Dit is tevens een centrale plek ter bespreking en afstemming van artikelen, categorieën, portalen, lijsten en andere zaken met betrekking tot taal.

Specialiteit van dit café is een ruime voorraad kletskoppen die onze stamgasten bij voorkeur nuttigen met spraakwater. Schroom niet een vraag te stellen, gezellig mee te praten of alleen maar te luisteren naar wat anderen te vertellen hebben. Je leert er in elk geval wat van op het gebied van je moedertaal. Soms komen ook andere levende of dode talen aan bod.

Voor oud overleg, zie het Archief.



Handige hulpmiddelen

Intern
Categorie Nederlandse grammatica
Categorie Nederlandse spelling
Hoofdcategorie Taal
Lijst van talen
Por·τααl
Taal (hoofdartikel)

Wikipedia-naamruimte

Aforismen
Talenkennis van collega's
Transliteratie- en transcriptiegids
Verzoeken aan (spelling)bots
Wikiproject/SpellingCheck
Wikiproject/Stop de Engelse ziekte

Extern
Aardrijkskundige namen
ANS (elektronisch)
Etymologiebank
Instituut Nederlandse Lexicologie
Interinstitutionele schrijfwijzer
Nederlandse spellingshandleiding
Nederlandse woorden in/uit andere talen
Synoniemen
Van Dale online (beknopt)
Woordenboek der Nederlandse Taal
Woordenlijst Nederlandse Taal

Overige taallinks
Beter Spellen
Dicteewoorden
Lexilogos
Meldpunt taal
Taalunieversum


Taaladvies
Onze Taal
Taaltelefoon
Taalunie
VRT

Woordenboeken vreemde talen
Académie, 8e druk
Académie, 9e druk incompleet
Cambridge
Diccionario de la RAE
Dizionario italiano
Duden
Longman Comtemporary English
Merriam-Webster
Oxford

De taalbanaan[bewerken]

Anekdotische verzameling van gehoorde uitglijders op taalgebied
Kleine hobbyistische verzameling van in de praktijk gehoorde uitglijders op taalgebied:

  • dus niet geschreven maar gesproken
  • alleen originele gevallen, dus niet "minium" en zo

Verzoeke de bananenschillen die je opvangt, hier te vermelden. Als je ook bron en tijd weet, dan hoera: kunnen we nog een onderzoekje opzetten ook.

Voorwaarden:

  1. gesproken taal, dus geen schriftuur
  2. zelf gehoord, niet verzonnen
  3. alleen Nederlandstalig
  4. eenmalige versprekingen
  5. niet ondertekenen
  6. nieuwe uitglijders bovenaan toevoegen

Tips:

a. Kijk veel tv, luister daarbij naar politici, managers, en andere leiders in wier handen wij ons lot hebben gelegd.
b. Een ander goudmijntje is het winkelcentrum, dus begeef je veel op straat en spits je oren!
Schillenlijst
  • "Je wordt er echt als tweedehandsburger behandeld." - Radio 1, 31 oktober 2016, 16.15 uur
  • Iemand was "oud-rechter geweest" - EenVandaag, 25 augustus 2016
  • "ik stoot iedereen tegen de borst"- Deelnemer tv-programma Utopia. 20 juni 2016
  • Nieuwslezer Jeroen Tjepkema brengt een item over een snelweg die geblokkeerd is door een gekantelde vrachtwagen met melkpakken, en introduceert daarbij een mevrouw van Rijkswaterstraat - Radio 1 Journaal, 20 april 2016 (nieuwsbulletin van 12.00)
  • "Ik leg het loodje er nog niet bij neer" – bewoner van Terschelling, op Radio 1 op 18 april 2016
  • "De werkgroep heeft nog wel wat dobbers om te kraken" - Minister Ard van der Steur in het debat over aanslagen in Brussel op 7 april 2016
  • "Er is een ambachtelijk stuk voor hem bezorgd." - een buurvrouw tegen een andere op de trap op 4 maart 2016
  • "Zo'n jurk was echt bedoeld om de vrouw als een presenteerblad naar binnen te rollen" Wim Pijbes over een jurkententoonstelling in het Rijksmuseum, bij DWDD op 19 februari 2016
  • "Ik vertrouw de Nederlandse Aardolie Maatschappij voor nog geen 300%", boze bewoner uit Gronings aardbevingsgebied, TV Noord, 17 februari 2016
  • "Volgens een spreekster op een demonstratie van PEGIDA Nederland verzette Pim Fortuyn zich in zijn tijd tegen "het etablissement" van dat land. Apeldoorn, 17 januari 2016
  • "Ze moest op vele borden tegelijk schakelen", Joël Voordewind bij het debat over de opvolging van Kamervoorzitter Anouchka van Miltenburg op 13 januari 2016
  • "Zet nou je talenten en je bekendheid in om ouders een beetje te helpen om hun kinderen gezonder te eten" - oproep aan K3 door Bart Combée, directeur van de Consumentenbond, in EenVandaag, 12 januari 2016
  • "(sportclub) heeft korte metten gemaakt van (andere sportclub)" - onlangs in het nieuws - ik weet niet meer om welke clubs het ging.

Zie voor oudere jaargangen het Schillenarchief.



Bekend maken of Bekendmaken[bewerken]

Ik zag op Kiss (band) een aanpassing van Oskardebot waarin 'bekend maken' werd vervangen door 'bekendmaken'. In die laatste vorm, aaneengeschreven, betekent het iets mededelen. In het artikel over Kiss stond er ' De make-up had zijn dienst bewezen: de band bekend maken.' Dit is volgens mij correct, de make-up wilde niet iets mededelen, maar zorgde voor het bekend worden van de band. In dit geval moet het toch los van elkaar geschreven blijven. Ik heb in ieder geval de aanpassing weer teruggedraaid, maar daarna sloeg toch de twijfel toe. Wie o wie weet wat correct is? Nietanoniem (overleg) 18 nov 2016 11:41 (CET)

Lijkt me dat je gelijk hebt. Vraag is wel of de make-up ten doel had, want dat impliceert het, om de band bekend te maken. Vinvlugt (overleg) 18 nov 2016 11:43 (CET)
Bij nader inzien heb je ook volgens mij gelijk. Lekker laten staan dus. Oskardebot (overleg) 18 nov 2016 11:47 (CET)
Dank voor de antwoorden. Nietanoniem (overleg) 18 nov 2016 12:09 (CET)
Vinvlugt: Ik heb deze hele zin verwijderd. Niet alleen impliceerde het dat de make-up ten doel had de band bekend te maken, het impliceerde ook nog dat het besluit om de make-up af te doen werd genomen omdat het dat doel inmiddels vervuld had. Bovendien bevatte de zin ook nog eens een contaminatie (had zijn dienst bewezen). Wat je wel kunt zeggen is dat de make-up tegen die tijd zijn nut bewezen had, maar niet op zodanige wijze dat ermee wordt gesuggereerd dat de schmink ten doel had de band bekend te maken en niet dat het besluit om de make-up af te doen genomen werd ómdat deze zijn waarde had bewezen. EvilFreD (overleg) 18 nov 2016 13:27 (CET)
Ik zag de aanpassing al die je had gedaan EvilFreD. Op dit ogenblik kan ik niet anders dan het daar mee eens zijn. Heb nog wel gezocht wat het doel van de makeup was, maar op de diverse websites over Kiss word er geen eensluidend antwoord gegeven. Voor zover ik het nu kan zien heeft het er voornamelijk mee te maken dat het afschaffen van de makeup op zich ook weer publiciteit opleverde. Later zijn ze trouwens meer met makeup gaan spelen, opnieuw publiciteit. Nietanoniem (overleg) 21 nov 2016 17:17 (CET)
Helemaal goed Evilfred! Vinvlugt (overleg) 23 nov 2016 08:31 (CET)

Hoofdzinnen verbinden met een komma[bewerken]

Dag allemaal,
Weet iemand wat de Nederlandse regel is betreffende het verbinden van hoofdzinnen door gebruik van een komma? Een voorbeeld, afkomstig uit dit nieuwsbericht:

De Zwitserse site Watson merkte het verder als eerste op, dat is nu zo'n twee weken geleden.

Mijn taalgevoel zegt me dat de twee hoofdzinnen gewoon door een punt gescheiden horen te worden, en dat een komma dus fout is. In bepaalde gevallen kan ook een voegwoord, een puntkomma, een dubbele punt of een gedachtestreepje gebruikt worden. Ik kan de regel daarachter echter nergens terugvinden. In het Engels bestaat er de superhandige term comma splice voor, maar voor zover ik weet is daar geen goede Nederlanse vertaling voor. —Jaap K (overleg) 22 nov 2016 17:47 (CET)

Hoe zoiets in het Nederlands heet zou ik niet weten, ik vind het in ieder geval een keurige manier van schrijven. Doorgaans gebruik ik een voegwoord, maar daar is niet altijd een goede keus voor. Bij mijn weten verbiedt geen regel zulk gebruik van de komma; het is zeker niet fout. Met vriendelijke groet, Magere Hein (overleg) 22 nov 2016 18:26 (CET)
Nieuwsgierig geworden door de inhoud van dat EN:WP-artikel ben ik gaan zoeken naar een gezaghebbende bron. De eerste die ik vond is het artikel Puntkomma bij Onze Taal. Dat zegt onder het kopje 'Puntkomma of komma': "De komma geeft een nauwer verband aan tussen de deelzinnen dan de puntkomma." Zulk gebruik krijgt dus de zegen. Ik wil hieraan toevoegen dat het nevenschikkend samenvoegen van opeenvolgende korte zinnen een tekst minder staccato maakt. Groet, Magere Hein (overleg) 23 nov 2016 10:46 (CET)
Je hebt gelijk. De zinnen (10), (11) en (12) uit dat artikel geven ook duidelijk aan dat een komma inderdaad gewoon toegestaan is om twee hoofdzinnen met elkaar te verbinden. Als het artikel zo lees, maak ik eruit op dat komma, puntkomma en punt simpelweg een groot respectievelijk klein verband tussen de twee zinnen uitdrukken. Omdat het van persoon tot persoon verschilt hoe groot hij het verband tussen twee zinnen acht, lijkt het mij dat er geen strakke afbakening is van het gebruik van komma/puntkomma/punt, hetgeen ik eigenlijk een beetje jammer vind omdat dat ervoor zorgt dat kommagebruik dan wel puntgebruik dat voor de een correct oogt, de ander verkeerd kan ogen en andersom.
In ieder geval veel dank voor je antwoorden! Ik ben er een hoop wijzer van geworden. :) —Jaap K (overleg) 23 nov 2016 15:40 (CET)
Over de voorbeeldzin We hebben een mooie zomer gehad, dat staat buiten kijf zegt Onze Taal dat er min of meer één doorlopende intonatie is te horen. Naar mijn gevoel geldt dat niet voor De Zwitserse site Watson merkte het verder als eerste op, dat is nu zo'n twee weken geleden. Daar hoor ik wel een duidelijke pauze. Marrakech (overleg) 23 nov 2016 17:43 (CET)

West-Vlaams[bewerken]

Ik kom toevallig op West-Vlaams, en zie op het kaartje in de infobox dat het in heel Zeeland en zelfs een stukje Zuid-Holland voorkomt. Dar lijkt me niet correct. Enig idee hoe dit aangepast kan worden? Alvast bedankt! Vinvlugt (overleg) 29 nov 2016 09:24 (CET)

Ander plaatje of weglaten. Het tweede plaatje laat iets heel anders zien. Ik wil wel een correcte versie van het bestaande plaatje tekenen, maar alleen met aanwijzingen van iemand die er verstnd van heeft, of liever nog met een betrouwbare bron. Ik heb geen verstand van Vlaamse dialecten. Groet, Magere Hein (overleg) 29 nov 2016 11:21 (CET)
"Feitelijk gaan het Zeeuws en het West-Vlaams vloeiend in elkaar over, en hoezeer beide talen oppervlakkig (op het eerste gehoor) ook verschillen, intern zijn ze zeer nauw verwant doordat ze een verwante ontwikkeling hebben doorgemaakt. Soms worden het Zeeuws en het West-Vlaams daarom ook wel beschouwd als varianten van dezelfde streektaal." JP001 (Overleg) FSM Logo.svg 29 nov 2016 16:34 (CET)
Beste JP001, van wie is dat citaat? Vinvlugt (overleg) 29 nov 2016 16:56 (CET)
Op 25 feb 2006 16:28 heeft de gebruiker Steinbach deze twee zinnen toegevoegd aan het artikel Zeeuws. JP001 (Overleg) FSM Logo.svg 29 nov 2016 17:40 (CET)
Ik meen me te herinneren dat op Goeree-Overflakkee inderdaad Zeeuws gesproken wordt, of werd; ik ben geen kenner van het Zeeuws, ik kom zelden in Zeeland. In elkaar overvloeien is wat anders dan identiteit; vrijwel alle Nederlandse dialecten vertonen dat verschijnsel. Als een gezaghebbende bron beweert dat Zeeuws bij het West-Vlaams hoort, kan het kaartje blijven zoals het is, anders is het misleidend - al dan niet zo bedoeld. Groet, Magere Hein (overleg) 29 nov 2016 17:02 (CET)
Aanvulling: het is ook wel de moeite waard de bewerkingsgeschiedenis van het kaartje op Commons te bekijken: commons:File:Nederlands-westvlaams.png. Toen er een nieuwe versie werd geüpload door gebruiker Kwamikagami daar stond het kaartje al in de infobox. Is die gebruiker Kwamikagami iemand die we kennen? Groet, Magere Hein (overleg) 29 nov 2016 17:13 (CET)
Het gaat nog verder. Kwamikagami heeft zijn kaartje gebaseerd op het oorspronkelijke plaatje, dat Kameraad Pjotr gemaakt heeft op basis van informatie van Clockwork Orange, de daarop gedane vorming van Nederlands-oostvlaams.png door Nychus en daar vervolgens het borders per oostvlaams, add Zealandic dialect Zeeuwse dialect meteen maar bijgevoegd. Grenzen tussen talen, dialecten, kunnen vloeiend zijn, maar het Zeeuwse dialect zo maar samenvoegen met het West-Vlaams... Of het dialect uit het gebied rond het Kanaal van Gent naar Terneuzen onder West-Vlaams, Oost-Vlaams of Zeeuws valt (of een eigen dialect is), daar kan ik niet over oordelen. Terugkeren naar het plaatje van 2007 lijkt mij een voor de hand liggende oplossing. Met vriendelijke groet, RonnieV (overleg) 29 nov 2016 17:57 (CET)