Wikipedia:Taalcafé

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
U bevindt zich hier: De kroeg · Auteursrechtencafé · Biologiecafé · Botcafé · Categoriecafé · Doorverwijscafé · Exactewetenschapscafé · Geografiecafé · Geologiecafé · Geschiedeniscafé · ICT-café · Medisch café · Muziekcafé · Politiek- en nieuwscafé · Redactielokaal · Religie- en filosofiecafé · Ruslandcafé · Schaakcafé · Sportcafé · Taalcafé · Typografiecafé · Zuidoost-Europacafé · (wikiprojecten) · (mededelingen) · (helpdesk)
Overzicht beheerpagina's
1rightarrow.png WP:T
1rightarrow.png WP:TC
B up.svg
B down.svg

  → Naar inhoud | → Naar onder | → Een nieuw onderwerp toevoegen | → Taalzolder (oud overleg)

Taalcafe logo2009.png
Welkom in het Taalcafé van Wikipedia
Het Taalcafé is een overlegruimte voor wie op deze Wikipedia tijd aan taal, taalkunde en verwante onderwerpen wil besteden. Dit is tevens een centrale plek ter bespreking en afstemming van artikelen, categorieën, portalen, lijsten en andere zaken met betrekking tot taal.

Specialiteit van dit café is een ruime voorraad kletskoppen die onze stamgasten bij voorkeur nuttigen met spraakwater. Schroom niet een vraag te stellen, gezellig mee te praten of alleen maar te luisteren naar wat anderen te vertellen hebben. Je leert er in elk geval wat van op het gebied van je moedertaal. Soms komen ook andere levende of dode talen aan bod.



Handige hulpmiddelen

Intern
Categorie Nederlandse grammatica
Categorie Nederlandse spelling
Hoofdcategorie Taal
Lijst van talen
Por·τααl
Taal (hoofdartikel)

Wikipedia-naamruimte

Talenkennis van collega's
Transliteratie- en transcriptiegids
Verzoeken aan (spelling)bots

Extern
Aardrijkskundige namen
ANS (elektronisch)
Etymologiebank
Instituut Nederlandse Lexicologie
Interinstitutionele schrijfwijzer
Nederlandse spellingshandleiding
Synoniemen
Van Dale online (beknopt)
Woordenboek der Nederlandse Taal
Woordenlijst Nederlandse Taal

Overige taallinks
Beter Spellen
Dicteewoorden
Lexilogos
Meldpunt taal
Taalunieversum


Taaladvies
Onze Taal
Taalunie
Taaltelefoon
VRT

Woordenboeken vreemde talen
Académie, 8e druk
Académie, 9e druk incompleet
Cambridge
Longman Comtemporary English
Merriam-Webster
Oxford
Duden
Diccionario de la RAE

De taalbanaan[bewerken]

Anekdotische verzameling van gehoorde uitglijders op taalgebied
Kleine hobbyistische verzameling van in de praktijk gehoorde uitglijders op taalgebied:

  • dus niet geschreven maar gesproken
  • alleen originele gevallen, dus niet "minium" en zo

Verzoeke de bananenschillen die je opvangt, hier te vermelden. Als je ook bron en tijd weet, dan hoera: kunnen we nog een onderzoekje opzetten ook.

Voorwaarden:

  1. gesproken taal, dus geen schriftuur
  2. zelf gehoord, niet verzonnen
  3. alleen Nederlandstalig
  4. eenmalige versprekingen
  5. niet ondertekenen
  6. nieuwe uitglijders bovenaan toevoegen

Tips:

a. Kijk veel tv, luister daarbij naar politici, managers, en andere leiders in wier handen wij ons lot hebben gelegd.
b. Een ander goudmijntje is het winkelcentrum, dus begeef je veel op straat en spits je oren!
Schillenlijst
  • "Je kunt je afvragen...of je het juiste probleem bij de horens pakt" En een minuutje later: "Het blijft een visuele cirkel" Iemand over het fileprobleem bij radio Gelderland, 29 mei 2015 9:40
  • "Als je ze zelf al niet draagt, dan kén je ze wel: mensen met lenzen." - verslaggever Gerri Eickhof in het NOS Journaal, 27 mei 2015
  • 'Ik heb tussen de 4 en 5 sprinters in mijn ploeg', schaatstrainer in NOS sport, 22 maart 2015
  • "Ik zit vandaag lekker in mijn eigen vel!" Bewoner Utopia, 8 maart Utopia (televisieprogramma)
  • "Ik praat met m'n moeder over meer dingen dan over m'n vader." - Hannah Wagendorp in Dit is de Dag, 6 maart 2015
  • "Hoeveel moet de gaskraan nog verder zakken, vindt u?" Vraag aan minister Dijsselbloem door presentator Pauw in gelijknamige programma, 5 maart 2015
  • "Maar vooral trots is hij op zijn gelopen bergmarathons in Noorwegen en Loch Ness" - persoonsprofiel in Zakendoen, BNR, 19 februari 2015
  • "Een handschoen complimenteert de outfit" - een handschoenendeskundige in het tv-programma Blauw Bloed, 24 januari 2015
  • "De tweede collecte is voor de bestrijding van deze dienst" - in een kerkdienst op 18 januari 2015
  • "Mijn ouders hebben altijd rond gerezen" - Frans Bauer in 24 uur met, 9 januari 2014
  • "Je kunt niet al die mensen door één kam scheren!" - dochter van uitgezette Afghaan tijdens RTL nieuws, 5 januari 2015, avonduitzending (rond 19:45).
  • "[...] dan moet je met je twee voeten in de grond staan!" - Bart Verhaeghe op Radio 1, 21 november 2014, rond 9u 's morgens
  • "Het is een verbinding tussen de stad en het mooie Maas en Land Waal" - een Tielse wethouder over het veer Tiel-Wamel bij Omroep Gelderland, 7 november 2014 08:20:15
  • "Toen gingen bij een heleboel mensen de vraagtekens rinkelen" - een gast bij Knevel & Van den Brink, 21 augustus 2014
  • "Een kwartet met (...) en een dubbele bas" - iets te letterlijk vertaald... KlaRa, 14 juli 2014.
  • "Nou, ik wel. Ik was het wel met me eens" - Frank de Boer in reactie op Hugo Borst die stelde dat Franks broer Ronald het niet met hem eens was, Studio Brasil, 7 juli 2014
  • "Mama moest altijd keihard werken om ons hoofd boven de tafel te houden", DNA onbekend, 13 mei 2014
  • "Nederland is een van de drukstbevolkste landen in Europa." - gehoord op Radio 1 rond 11:58 op 13 mei 2014
  • "Nu probeert u het een beetje op een grijze fles te trekken" — CD&V-voorzitter Wouter Beke tegen Kathleen Cools in Terzake Politiek op Canvas in de aanloop naar de federale en Brusselse en Vlaamse regionale verkiezingen van 2014
  • "Het wordt een beetje een tijd door de reis", NOS-koningshuisverslaggever voorspelt hoe het bezoek van de koninklijke familie aan De Rijp zal gaan verlopen. 26 apr 2014 09:55 (CEST)
  • "Jeroen Pauw gaat na de zomer voor de VARA een nieuwe dagelijkse stalkshow presenteren"- Jeroen Tjepkema in het NOS Journaal van 16 april 2014
  • "De eerste kop is er af, het kan alleen nog maar mooier worden" - IOC-lid Camiel Eurlings over de eerste dagen van de Olympische Winterspelen - NOS 9 februari 2014
  • "Straks die 1,8 telefoontjes die niet de Amerikanen maar wijzelf hebben afgeluisterd" - Suzanne Bosman in Radio 1 Vandaag, 5 februari 2014 (het ging om 1,8 miljoen)
  • "Dus als het zich herstelt, kan het zich ook redelijk goed herstellen" - Prof. Dr. Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft. Radio 1 Journaal, 9 januari 2014

Zie voor oudere jaargangen het Schillenarchief.



sefardim en asjkenazim[bewerken]

Ik ben geneigd om deze woorden zonder hoofdletter te schrijven, net zoals christendom en moslim. Wellicht vraag ik naar de bekende weg. – Maiella (overleg) 12 jun 2015 16:21 (CEST)

Strikt genomen vraag je volgens mij helemaal niets Gezicht met tong uit de mond Volgens de Taalunie hoort Sefardim net als Asjkenazim met een hoofdletter. Waarschijnlijk omdat het is afgeleid van de naam van een land. Richard 12 jun 2015 16:35 (CEST)
Voor bijvoorbeeld Falasha geldt dat niet. Ik denk dat ze als etnische (sub)groepen worden beschouwd. Zie ook Jood/jood. Apdency (overleg) 18 jun 2015 21:29 (CEST)

Hoofdletters in tabellen?[bewerken]

Naar aanleiding van het artikel Internationaal hof vraag ik mij af of er speciale regels bestaan ten aanzien van het gebruik van hoofdletters in tabellen bij gevallen als daar aan de orde, namelijk in "mondiaal", "voormalig Joegoslavië" en "instelling van" (d.i. het betreffen geen zinnen of eigennamen). Het komt er nu eigenlijk op neer dat ik kleine letters hier fraaier vind staan, terwijl Gebruiker:Perudotes de voorkeur geeft aan hoofdletters, maar onze persoonlijke voorkeur zou er volgens mij niet toe moeten doen als er regels voor bestaan (zie ook de discussie tot nu toe). Wellicht is dit ook relevant voor het gebruik van hoofdletters in infoboxen. Zo worden op het artikel 1984 (boek), om maar een voorbeeld te noemen, achter de parameter genre "Dystopie" en achter de parameter medium "Boek" met hoofdletters geschreven. Zelf gebruik ik in dergelijke gevallen een kleine letter. Of geldt hier gewoon WP:BTNI? Woodcutterty|(?) 20 jun 2015 13:25 (CEST)

Interessant. Meestal als ik met Google zoek op een combinatie van twee 'grote' termen, in dit geval "hoofdletters" en "tabellen", vind ik wel iets van een gerespecteerd taalplatform. Hier is dat niet zo; eerder komen gebruikers van tekstverwerkingsprogramma's aan het woord. Het lijkt wel een onderwerp dat taalmeesters niet boeiend genoeg vinden om richtlijnen over op te stellen. Als dat inderdaad zo is, zou het antwoord op jouw slotvraag nog wel eens ja kunnen luiden. Apdency (overleg) 20 jun 2015 13:40 (CEST)
Persoonlijk vind ik hoofdletters en kleine letters doorelkaar een wat rommelige indruk maken. Maar als kleine letters de voorkeur zouden moeten krijgen, zou dat dan ook niet voor de kolomkoppen moeten gelden? FredTC (overleg) 20 jun 2015 13:54 (CEST)
Mijn voorkeur is kleine letters. Dat was ook de stand van zaken tot 17 juni 2015 in genoemde tabel. Kleine letters is informatief, het maakt duidelijk dat het geen eigennaam betreft. De kolomkoppen is een ander verhaal, althans een andere discussie. – Maiella (overleg) 20 jun 2015 18:45 (CEST)
Naar mijn idee is een tabel niets anders dan een grafische omkadering van een lijst met op iedere regel een kort kopje, gevolgd door een dubbele punt (die uit esthetische overwegingen is komen te vervallen) met daarachter een reeks zaken die betrekking hebben op het kopje. Na korte kopjes kan volgens taaltelefoon.be zowel een hoofd- als een kleine letter volgen. Ook infoboxen zijn volgens mij feitelijk een tabel (waarvan de celomlijning ontbreekt). EvilFreD (overleg) 29 jun 2015 19:52 (CEST)

waarzeg(g/st)ers[bewerken]

Is "waarzeg(g/st)ers" op Gili (mentalist) correct taalgebruik, of kan het beter anders? Mvg, Timelezz (overleg) 28 jun 2015 23:16 (CEST)

Strikt genomen is het volgens mij niet incorrect, maar wel foei- en foeilelijk. "Waarzeggers en -sters" leest in ieder geval lekkerder. Flag Slovjanskogo Jazika.svg IJzeren Jan 28 jun 2015 23:22 (CEST)
En "waarzeggers" zonder nadere aanduiding van geslacht leest nog veel lekkerder. Mvg, Trewal 29 jun 2015 01:17 (CEST)
Politiek-correcter: waarzeggers (m/v) Glimlach  Klaas `Z4␟` V:  29 jun 2015 09:58 (CEST)
Heb de tip van IJzeren Jan overgenomen en moest glimlachen om de suggestie van Klaas. Bedankt! Mvg, Timelezz (overleg) 29 jun 2015 14:42 (CEST)

Stem vertolken[bewerken]

Op Jeroen van der Boom staat In 2009 vertolkte hij de stem van prins Naveen. Is dat goed? Ik dacht dat vertolken hetzelfde was als synchroon vertalen, maar volgens deze schrijver(s) en/of schrijster(s) heeft het ook andere betekenissen? Ik zou er iets van maken als: sprak hij de stem in van..., maar BTNI weerhield me ervan.  Klaas `Z4␟` V:  29 jun 2015 09:56 (CEST)

Vertolken wordt vooral gebruikt in zinnen als: "Hij vertolkte de gevoelens van het volk", of "Hij vertolkte de opvattingen van zijn familie" e.d. Ook: "Hij vertolkte de rol van Hamlet". "… vertolkte hij de stem van …" kan dus heel goed.Madyno (overleg) 29 jun 2015 17:15 (CEST)
Naar mijn idee vertolk je (speel je de rol van) over het algemeen een persoon. Vertolken (vertalen, onder woorden brengen) kan van een begrip. Geen van beide zou ik in combinatie met een stem gebruiken (hooguit als 'de stem' een begrip is, zoals in 'de stem van het volk'). Hier zou ik 'inspreken' gebruiken. Richard 29 jun 2015 18:31 (CEST)
Mijn taalgevoel gaat ook richting het ruime gebruik zoals Madyno schetst. Zelfs als je meer naar een engere definitie neigt is er wel wat voor de gebruikte formulering te zeggen. Immers Van der Boom speelt een van de aspecten van een personage, namelijk de stem. Dat zit een analogie in met het spelen van andere gedragsaspecten van een personage (het spelen van een rol dus). Die stem is in zekere zin ook een rol. Bovendien wordt de oorspronkelijke taal in het Nederlands omgezet; dan is een tolk sowieso niet ver uit de buurt... Apdency (overleg) 29 jun 2015 19:13 (CEST)

Rijkswaterstaat, wat er niet staat[bewerken]

In de kroeg werd een taalonderwerp besproken, namelijk over het gebruik in artikelen van het woord "aanbevolen". Dat zou niet "neutraal" zijn, volgens sommigen. Zo kun je ook een (kwalitatief ander) probleem hebben met het werkwoord "adviseren" zoals in de kop van een artikel, zie Rijkswaterstaat adviseert niet in rivieren en kanalen te zwemmen. Wat Rijkswaterstaat dan wel doet staat in het artikel. --VanBuren (overleg) 30 jun 2015 19:53 (CEST)

Doet een beetje denken aan de Britse grap over die jongen die bovenaan de roltrap staat in de Londense metro en daar maar blijft staan. Gevraagd naar waarom hij niet gewoon de roltrap opgaat, wijst hij op een bordje waarop staat "Dogs must be carried on the escalator" en hij had zijn hond die dag niet bij zich... Het is natuurlijk vrij snel duidelijk wat wordt bedoeld, maar je kunt het per ongeluk of expres verkeerd lezen. In het geval van Rijkswaterstaat zou ik adviseren er dan toch maar het door sommigen zo verafschuwde woordje 'om' ergens tussen te proppen, dus hetzij 'adviseert niet om ...', hetzij 'adviseert om niet ...' (hoewel de echte taaltrol dan vast weer een andere lezing van 'om niet' van stal zal halen Knipogende smiley) Paul B (overleg) 30 jun 2015 20:03 (CEST)
Wat staat daar? WIKIKLAAS overleg 30 jun 2015 20:49 (CEST)
Er is volgens mij weinig of niets op tegen om 'om' in Pauls suggesties weg te laten, al is het maar om zijn eigen (tussen haakjes geplaatste) mogelijke leeswijze te vermijden. Archaïsch zou men kunnen schrijven: 'Men wake ervoor' of 'Men onthoude zich ervan' met aan het eind '; dit volgens deze of gene instelling' :-|  Klaas `Z4␟` V:  1 jul 2015 08:23 (CEST)