Wikipedia:Taalcafé

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
U bevindt zich hier: De kroeg · Auteursrechtencafé · Biologiecafé · Botcafé · Categoriecafé · Doorverwijscafé · Economiecafé · Exactewetenschapscafé · Geografiecafé · Geologiecafé · Geschiedeniscafé · ICT-café · Juridisch café · Medisch café · Muziekcafé · Politiek en nieuwscafé · Redactielokaal · Religie- en filosofiecafé · Ruslandcafé · Schaakcafé · Sportcafé · Taalcafé · Typografiecafé · Zuidoost-Europacafé · (wikiprojecten) · (mededelingen) · (helpdesk)
Overzicht beheerpagina's
Zie WP:T
Zie WP:TC
B up.svg
B down.svg

  → Naar inhoud | → Naar onder | → Een nieuw onderwerp toevoegen

Taalcafe logo2009.png
Welkom in het Taalcafé van Wikipedia
Het Taalcafé is een overlegruimte voor wie op deze Wikipedia tijd aan taal, taalkunde en verwante onderwerpen wil besteden. Dit is tevens een centrale plek ter bespreking en afstemming van artikelen, categorieën, portalen, lijsten en andere zaken met betrekking tot taal.

Specialiteit van dit café is een ruime voorraad kletskoppen die onze stamgasten bij voorkeur nuttigen met spraakwater. Schroom niet een vraag te stellen, gezellig mee te praten of alleen maar te luisteren naar wat anderen te vertellen hebben. Je leert er in elk geval wat van op het gebied van je moedertaal. Soms komen ook andere levende of dode talen aan bod.

Voor oud overleg, zie het Archief. Voor een knipoog, zie Aforismen en de Taalbanaan.



Handige hulpmiddelen

Intern
Categorie Nederlandse grammatica
Categorie Nederlandse spelling
Hoofdcategorie Taal
Lijst van talen
Por·τααl
Taal (hoofdartikel)

Wikipedia-naamruimte

Talenkennis van collega's
Transliteratie- en transcriptiegids
Verzoeken aan (spelling)bots
Wikiproject/SpellingCheck
Wikiproject/Stop de Engelse ziekte

Extern
Aardrijkskundige namen
ANS (elektronisch)
Etymologiebank
Instituut Nederlandse Lexicologie
Interinstitutionele schrijfwijzer
Nederlandse spellingshandleiding
Nederlandse woorden in/uit andere talen
Synoniemen
Van Dale online (beknopt)
Woordenboek der Nederlandse Taal
Woordenlijst Nederlandse Taal

Overige taallinks
Beter Spellen
Dicteewoorden
Lexilogos
Meldpunt taal
Taalunieversum


Taaladvies
Onze Taal
Taaltelefoon
Taalunie
VRT

Woordenboeken vreemde talen
Académie, 8e druk
Académie, 9e druk incompleet
Cambridge
Diccionario de la RAE
Dizionario italiano
Duden
Longman Comtemporary English
Merriam-Webster
Oxford


Sequel en Kwomintang[bewerken]

Ik kwam toevallig deze discussie (filmterm) en deze discussie (transliteratie van Chinese partij) tegen. Leek me wel relevant om hier te melden.Mvg, Flag of Belgium (civil).svg TheDragonhunter | Vraagje? 6 apr 2017 22:27 (CEST)

Sinds het bericht van TheDragonhunter heeft nog niemand (na mij) over de spelling Kuo- of Kwomintang gereageerd. Het overleg heeft nog geen consensus opgeleverd, maar wel had Gebruiker:De wafelenbak enkele weken geleden op diverse pagina's de betreffende spelling aangepast, en ook enkele titels gewijzigd. Dit zou ik dan, bij gebrek aan consensus, willen terugdraaien. Maar ik wacht nog even mogelijke reacties af. Sint Aldegonde (overleg) 21 apr 2017 20:03 (CEST)

Één[bewerken]

Het fout gespelde "Één" komt nogal vaak voor in onze artikelen. Ik zit eraan te denken een botverzoek in te dienen om deze lelijkheid uit de hoofdnaamruimte weg te krijgen, maar is dat handig? Het moet soms "Eén" worden, soms "Een"; dit laatste vooral in het geval van "Één van ..." (zo'n 36% van het totaal), maar ook bij woorden waarbij "een-" het eerste samenstellende deel is ("eenmalig" enz.). Heeft iemand ervaring met zulke kwesties? (Voor de duidelijkheid: het is mij bekend dat het wemelt van "één van"; hier gaat het echter alleen om de variant met de hoofdletter). Apdency (overleg) 18 apr 2017 11:22 (CEST)

Het is niet fout om één te schrijven. Sterker nog: als van een tweeklank een van beide tekens een diakritisch teken heeft, doe je dat bij de andere ook.[1] Het veranderen valt ander WP:BTNI lijkt me. Klaas `Z4␟` V:  18 apr 2017 15:20 (CEST) Oude bron: Taalunieversum.[2]

klemtoonreferenties[bewerken]

  1. Onze Taal
  2. taaladvies
Heb je ook de laatste zin uit je bron gelezen? Die bevestigt alleen maar wat Apdency hierboven vertelt. Velocitas(↑) 18 apr 2017 15:39 (CEST)
Nee, maar ik heb een bron gevonden die de oude bron een beetje tegenspreekt. Het punt is dat je op een hoofdletter een klemtoonteken kán zetten. Als jij vindt dat dit niet mág, ben je wat bureaucratisch bezig en dien je consensus te zoeken.  Klaas `Z4␟` V:  18 apr 2017 15:45 (CEST)
Nee, het is de Taalunie die zegt dat dit niet mág. Taalunie is hier heel duidelijk: Op hoofdletters komen geen accenten, behalve als het hele woord in hoofdletters is geschreven. Een zin die begint met "Één" is dus pertinent fout. Consensus is daarover al, want we volgen in dezen de Taalunie. Mvg, Trewal 18 apr 2017 15:51 (CEST)
Dat wordt nog een heidens karwei om dat overal te veranderen. Mij niet gezien. Ik denk niet dat een bot de uitzonderingen als Een van, Een of meer en weet ik wat al niet meer kan herkennen. Mensen die er moeite mee hebben doen dat maar. Mij niet gezien, want ik ben het met Genootschap Onze Taal eens. Vrijheid blijheid.  Klaas `Z4␟` V:  18 apr 2017 16:05 (CEST)
Klaas, we hadden het over het woord 'één' aan het begin van een zin. Onze Taal zegt daarover (jouw link): "Een uitzondering is het woord één aan het begin van een zin; het eerste accent op één vervalt juist als het woord aan het begin van de zin staat. Het is dus Eén, met alleen een accentteken op de tweede e, [...]". Zowel Onze Taal als de Taalunie is vrij duidelijk over deze kwestie. Velocitas(↑) 18 apr 2017 16:15 (CEST)

AutoWikiBrowser[bewerken]

Dit is wel aan te passen met AutoWikiBrowser, in handmatige modus. Met een bot kan schade aangericht worden aan bestandsnamen, url's, titels, citaten en tekst die opzettelijk zo geschreven is, bijvoorbeeld omdat die handelt over dit fenomeen. Met AWB kunnen die worden ontzien. Ik heb zo ook ooit ca. 4000 keer 'tenslotte' veranderd in 'ten slotte' en enkele duizenden keren bijv. '19e eeuws' in '19e-eeuws'. Wikiwerner (overleg) 18 apr 2017 21:06 (CEST)
AutoWikiBrowser (handmatig) is volgens mij inderdaad ook de beste manier. Op deze manier kan steeds gekozen worden voor of Eén of Een. En Één komt minder dan 1000 keer voor, dus het valt wel mee :) Ecritures (overleg) 18 apr 2017 22:42 (CEST)

offtopic spellingscontrole[bewerken]

Ik weet niet of het spellingsproject nog loopt, daar waren ook altijd wel mensen genegen om dergelijke wijzigingen uit te voeren. Anders zou je de vraag kunnen voorleggen op de bot-verzoekpagina met de vermelding van AWB. Ecritures (overleg) 19 apr 2017 08:15 (CEST)
Er is geen apart "spellingsproject". Spellingscontrole is iets van alle tijden. Er zijn (besturings)systemen waar het standaard in zit.  Klaas `Z4␟` V:  19 apr 2017 14:31 (CEST)
Dat is er wel, maar de fut is er een beetje uit omdat de meeste echt storende fouten zo'n beetje opgelost zijn. Wikiwerner (overleg) 19 apr 2017 18:48 (CEST)
Die bedoelde ik inderdaad Werner: heb er zelf enige tijd aan meegewerkt. Dank voor de heldere link zodat degenen die het project nog niet kenden hier nu ook van op de hoogte zijn. Merci, Ecritures (overleg) 19 apr 2017 20:12 (CEST)
Grammaticafouten zijn veel talrijker en ook moeilijker auromatisch te herkennen dan spelfouten.  Klaas `Z4␟` V:  19 apr 2017 19:20 (CEST)

offtopic ondersteuning AWB[bewerken]

Lijkt me een handig instrument voor deze dingen. helaas alleen voor mensen die Windows hebben dus met Mac, Linux en mobiel kan het niet. Kan daarmee ook dat oerlelijke (POV!) '*tiger jaren'verbeterd worden door 'jaren ?0' en andere stijlonvolkomenheden? 19 apr 2017 07:24 (CEST) ik moet de gewoonte aanleren artikelen helemaal te lezen ;-)

Soort net?[bewerken]

Ik verwonder me hier: [1] over een soort netten. Dat woord "zieën net" werd in het artikel gezet hier: [2]. Ik kan niets vinden dat het bestaan van dat woord bevestigt. Is hier iemand die dat wel kan? VanBuren (overleg) 19 apr 2017 12:42 (CEST)

De gebruiker die dat toevoegde heeft dat ook op twee andere plaatsen op Wikipedia gedaan, in 2006 op punter en in 2013 op vlet. Waarschijnlijk doelt hij op het vissen met een zegen, zie ons artikel Zegenvisserij. Twee sites, Ansjovisvangst en Vistuigen voor de Zuiderzee lijken dat vermoeden te ondersteunen. Mvg, Trewal 19 apr 2017 21:34 (CEST)

Moet het niet 'zieënnet' zijn?  Klaas `Z4␟` V:  20 apr 2017 10:40 (CEST)

Zo staat het toch ook in het artikel? Die spatie is er al uitgehaald. Richard 20 apr 2017 13:48 (CEST)

Okee. In de vraag staat het dus verkeerd. Als het in artikel(en) maar goed staat, Daar gaat het om. Zo leren we nog wat "visserslatijn" ook Glimlach  Klaas `Z4␟` V:  20 apr 2017 16:48 (CEST)

Nee, de vraag was correct, want ik verwijs naar de pagina waar het voor het eerst geschreven staat. In elk geval dank voor de reacties. VanBuren (overleg) 20 apr 2017 16:55 (CEST)

Goed dat je het hier aan de orde stelde trouwens. Het is een wijdverbreid fenomeen dat mensen meervouden linken, terwijl, uitgezonderd bij sommige diersoorten of -geslachten de meeste lemmatitels uitsluitend in het enkelvoud staan en de lezer ook niet (automatisch) doorverwezen wordt. Hier is tevens het volgende advies genegeerd: gebruik zo min mogelijk jargon en als het doet geef uitleg, liefst in de vorm van een link. Bedenk dat de lezers voldlagen leken zijn die heldere informatie van ons als encyclopedieredacteuren/-redactrices verlangen.  Klaas `Z4␟` V:  21 apr 2017 07:08 (CEST)

Interessante vraag van vanBuren; ik begrijp echter nog steeds niet uit de discussie om welk Nederlands woord het niet gaat. Volgens de gebruikelijke meervoudsregels zou het om het meervoud van het woord 'zie' kunnen gaan (als industrie > industrieën?) Dat kan ik echter niet in Van Dale terugvinden. Uit interesse ben ik wel benieuwd waar jullie nu de bevestiging gevonden hebben dat 'zieën' een gewoon (gangbaar) Nederlands woord is? – De voorgaande bijdrage werd geplaatst door Ecritures (overleg · bijdragen) 21 apr 2017 21:44‎
Ik denk dat "zie" gewoon zijde is (zie hier en ook hier). "Zijdennet" staat (jawel, zonder spatie) in de Van Dale met betekenis "bep. soort visnet". Woody|(?) 21 apr 2017 22:07 (CEST)
Die tweede link geeft inderdaad aan dat de enige toevoeger van dat woord op Wikipedia het woord zieënnet in die betekenis gebruikt heeft. Van de visserij heb ik geen verstand en of je met dergelijke zijden netjes ansjovis kunt vangen weet ik niet, maar er werd vroeger kennelijk wel bot mee gevangen! Mvg, Trewal 21 apr 2017 22:43 (CEST)
Kunnen we het zieënnet(ten) dan niet beter vervangen door het woorden zijdennet(ten)? Dan is het nog enigszins te begrijpen wat er wordt bedoeld. Ik vroeg me eigenlijk simpelweg af of het misschien een rare verschrijving van zee/zeeën betrof Gezicht met bril, Ecritures (overleg) 21 apr 2017 22:55 (CEST).
Wie zoals ik geen verstand van visserij of visserslatijn heeft (ik dacht dat het een verschrijving was ivm het Duitse woord ziehen en dat er dus wel "treknet" bedoeld zou zijn), kan zich er denk ik maar beter niet aan wagen om dat soort inhoudelijke aanpassingen te doen. Mvg, Trewal 21 apr 2017 23:12 (CEST)
Dus kiezen we ervoor een woord te gebruiken dat een "gemiddelde" lezer niet begrijpt en dat niet in Van Dale voor komt? Dat vind ik ook vreemd eerlijk gezegd. Ecritures (overleg) 21 apr 2017 23:23 (CEST)
Er lijken mij hier twee alternatieven te bestaan: 1) men laat het staan omdat men niet weet waarover het gaat; 2) men gaat er duchtig studie van maken, zorgt dat men de benodigde kennis over dit onderwerp vergaart, en doet dan een goed gemotiveerde wijziging. Ik geloof niet dat er een vruchtbare tussenweg bestaat (of het zou moeten zijn dat men een deskundige weet te vinden die uitkomst kan brengen, maar dan verdient een gezaghebbende bron waarnaar men kan verwijzen toch de voorkeur boven een mondelinge mededeling van een persoon, dus vraag dan bij die deskundige ook even verder). WIKIKLAAS overleg 21 apr 2017 23:42 (CEST)
Klinkt plausibel genoeg, maar vooralsnog hebben we geen zekerheid. Als die er wel is kunnen we zieën )en ook zie?) gewoo automatisch door laten verwijzen naar zijde en klaar is Kees. Klaas `Z4␟` V:  22 apr 2017 08:52 (CEST)
@Wikiklaas: waarom is er geen optie verwijderen want er is geen bron gebruikt om de betekenis van dit woord überhaupt te ondersteunen (Een bron die wij als het gaat om taalgebruik gebruikelijk volgen?) Ecritures (overleg) 22 apr 2017 09:05 (CEST)
Omdat twee of meer typen woorden niet in woordenboeken staan: 1 dialectwoorden; 2 jargonwoorden. Een van deze twee of allebei kan hier van toepassing zijn. Beide kun je inderdaad beter vermijden, maar ze uitleggen is uiteraard beter. Zo leren we nog woorden die niet in Van Dale staan. Neologismen (soort 3 zeg maar) mogen we (nog?) niet gebruiken.  Klaas `Z4␟` V:  22 apr 2017 09:43 (CEST)
@Ecritures: die optie is er ook, maar dan moet dat niet gebeuren door iemand die geen zier van het onderwerp weet, dus dan komen we toch weer bij de twee alternatieven die ik gaf: je blijft eraf omdat je er niks van weet, of je bent voldoende deskundig c.q. zorgt dat je die deskundigheid verwerft om goed geïnformeerd te beslissen wat te doen. Ik ga ervan uit dat het woord ofwel uit een bron afkomstig is, ofwel gebezigd werd door iemand die wist waarover hij/zij het had (of beide). WIKIKLAAS overleg 22 apr 2017 12:27 (CEST)
Typisch uitgaan van goede wil. Het zou heel goed jargon en/of dialect kunnen zijn, toch? Raden we af, maar kunnen we niet echt verbieden onder het motto: voel je vrij en ga je gang.  Klaas `Z4␟` V:  22 apr 2017 16:54 (CEST)
Er bestaat ook zoiets als een ‘zeefnet’, dat vooral in de garnalenvisserij wordt gebruikt: [3]. Het Middelnederlands Woordenboek kent in elk geval het woord sië (met als variant seghe), dat „zoo nog heden in Nederlandsche tongvallen” voorkomt: [4]. Northerner (overleg) 22 apr 2017 16:56 (CEST)
Het wordt door het Fries scheepvaartmuseum gebruikt: Er werd gevist met de zieën netten, die gemaakt zijn van dun materiaal (als zijde), die speciaal gebruikt worden voor de vangst van asjovis op de Zuiderzee. 153.204.102.147 27 apr 2017 01:39 (CEST)

Möbiusband: hoofdletter of niet?[bewerken]

Een moeilijk geval. Daar mogen jullie dit weekend – pardon, weekeinde – eens lekker over nadenken. ErikvanB (overleg) 21 apr 2017 18:48 (CEST)

Jij hebt het denkwerk al gedaan in de bewerkingssamenvatting. Het lijkt mij inderdaad 'möbiusband'. Wikiwerner (overleg) 21 apr 2017 19:06 (CEST)
Inderdaad, net zoals de zalmnorm. (Zie die man eens glunderen.) Apdency (overleg) 21 apr 2017 19:16 (CEST)
 :) ErikvanB (overleg) 21 apr 2017 19:29 (CEST)
Maar 16.P(3) suggereert een samenstelling, zoals "Daviscup", "Nobelprijswinaar".. dus ook Möbiusband? - martix (overleg) 21 apr 2017 19:34 (CEST)
Nobelprijs slaat niet meer direct op Alfred, maar hier volgen we het donorprincipe aangegeven door het Nobelprijscomité.  Klaas `Z4␟` V:  22 apr 2017 09:51 (CEST)
Doorgaans inderdaad kleine letter. Het is echt een soortnaam geworden. August Ferdinand Möbius zal niet meer protesteren. Hij is al bijna anderhalve eeuw dood.  Klaas `Z4␟` V:  21 apr 2017 19:40 (CEST)
N.B.: Overigens volgt Diracdelta deze 16.P(3) regel voor de hoofdletter, maar de diracvergelijking dan weer niet... - martix (overleg) 21 apr 2017 19:43 (CEST)
@KlaasZ4usV: jij verwijst specifiek naar een regel die van toepassing is voor het specifieke achtervoegsel "-achtig"; dat is hier niet van toepassing, het is een samenstelling met een ander zelfstandig naamwoord. Mvg - martix (overleg) 21 apr 2017 19:51 (CEST)
@martix: de voorbeelden die je noemt, vallen onder regel 16.P1: "De titel van een boek, film, theaterproductie, artistieke onderscheiding of een evenement schrijven we met een hoofdletter." Wikiwerner (overleg) 21 apr 2017 21:09 (CEST)
Ah, maar als die richtlijn (ook) niet van toepassing is, welke richtlijn gaat hier wel op dan? Gevoelsmatig zou ik een hoofdletter gebruiken (maar dat gevoel heeft bij deze kwesties geen enkele waarde). Als het tóch met een kleine letter is, dan is het níet vanwege een hier gebruikt/van toepassing zijnd achtervoegsel lijkt me, maar omdat er hier een andere regel opgaat. Maar welke? (En dan lijkt me dus ook dat van de twee concrete voorbeelden met "Dirac" die ik hierboven wikilinkte, er dan ook één van de twee naar verwachting thans onjuist is geschreven en verbeterd moet worden? - Groeten, martix (overleg) 21 apr 2017 23:39 (CEST)
Hier is volgens mij regel 16.D van toepassing. Het gaat om een samenstelling met de naam van een ontdekker. Die krijgt een kleine letter. "Diracdelta" moet volgens die regel ook met een kleine letter geschreven worden. Woody|(?) 21 apr 2017 23:54 (CEST)

────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────Dat is de regel die van toepassing is ja, hartelijk dank Woodcutterty. Ik verwacht dat er flink wat lemma's met vergelijkingen, theorema's, constanten, regels, formules, enzovoorts die genoemd of vernoemd zijn naar hun opstellers of betrokkenen nu nog gecorrigeerd zullen moeten gaan worden, niet alleen Dirac. - martix (overleg) 22 apr 2017 00:44 (CEST)

Het volgende (inderdaad is 16D specifieker - dank aan Woody) is belangrijk: Alleen als de genoemde persoon niet betrokken is bij het nieuwe begrip, schrijven we het woord met kleine letter. We schrijven dus Waleswiki, maar zodra Jimmy niet meer betrokken is gaan we praten over: Wikipedia is een waleswiki. In de voorbeelden hierboven is het duidelijk, omdat zowel Möbius als Dirac zijn overleden, maar hoe meet je de betrokkenheid van levende personen, zoals scha(a)k(st)ers naar wie een nieuwe opening wordt genoemd? Als zij of hij stopt met actief het bordspel beoefenen of pas bij het heengaan? Klaas `Z4␟` V:  22 apr 2017 07:41 (CEST)

Biografisch museum[bewerken]

Ik ben de laatste tijd bezig met de lijst van muziekmusea en sommige musea richten zich specifiek op het werk en leven van een bepaalde musicus, vaak een componist. Ik schreef in artikelen dat dit een "biografisch museum" is, in lijn met wat ik tegenkwam: 21x de naam van een categorie in andere talen en volgens Van Dale is biografisch "levensbeschrijvend", iets wat deze musea volgens mij doen in woord, beeld en geluid. Ik kreeg echter kritiek op de combinatie van de woorden "biografisch" met "museum". Die zou zo niet bestaan en voortkomen uit een te letterlijke vertaling. Hoe zit dat? Kan ik in een Nederlandstalige tekst schrijven dat het gaat om een "biografisch museum" of zeggen wij dat niet zo? Ymnes (overleg) 22 apr 2017 23:21 (CEST)

Dit is niet zozeer een taalkundige als wel een redactionele kwestie. Je kunt musea naar discipline onderbrengen, dat is al zo gezien muziekmuseum en/of naar richting: biografisch, geografisch enz. Zou je het Van Goghmuseum ook biografisch noemen of zelfs alleen maar? Wellicht hoort dit meer thuis in het categoriecafé of het redactielokaal. Indrukwekkende lijst trouwens, Ymnes! Complimenten, bravo! Klaas `Z4␟` V:  23 apr 2017 09:22 (CEST)
Een eigen categorie zou hier op zich ook passen, maar dan moet het wel goed Nederlands zijn. Vandaar mijn vraag hier. Ymnes (overleg) 23 apr 2017 10:02 (CEST)
Het Van Gogh museum is bij uitstek een biografisch museum. En als reactie op de vraag van Ymnes; in mijn beleving is biografisch museum zeker een heldere beschrijving van het soort museum dat je beschrijft. Maar ik heb geen bronnen om dat goed te onderbouwen (antwoord op persoonlijke titel dus). Misschien komt het ook wel doordat ik het in Engelstalige teksten vaak tegenkom dat het me ook in het Nederlands natuurlijk in de oren klinkt. Kortom, aan deze persoonlijke beschouwing heb je inhoudelijk niets. Ik hoop dat anderen een betere onderbouwing kunnen geven voor of tegen het gebruik van die term in het Nederlands. Ecritures (overleg) 23 apr 2017 10:15 (CEST)
Op deze site genaamd Linguee komt het ook voor naast Wikipedia in het Nederlands. Of Linguee gezaghebbend of maatgevend is weet ik eerlijk gezegd niet. Ik vind het met Ecritures een prima woord dat de lading dekt, maar vind tevens dat je met muziekmuseum de lading in veel gevallen voldoende dekt. Als je specifieker wil zijn: voel je vooral vrij en ga gerust je gang.  Klaas `Z4␟` V:  23 apr 2017 10:36 (CEST)
Volgens de tweede zuil is de inhoud van Wikipedia verifieerbaar in gezagjebbende bronnen. Dat betekent dat niet alleen verifieerbaar moet zijn wát een biografisch museum is, maar ook of een museum aan die criteria voldoet volgens gezaghebbende bronnen. Ook de definitie van een 'biografisch museum' moet dus in een gezaghebbende publicatie staan om te kunnen beweren dat een museum een biografisch museum is, en aan die voorwaarde voldoet De Dietsche Warande en Belfort naar mijn overtuiging wel. EvilFreD (overleg) 23 apr 2017 18:35 (CEST)
In de Dietsche Warande en Belfort, de link die EvilFreD geeft, zie ik de volgende definitie staan:
Men zou zich kunnen afvragen wat in aanmerking komt om in een biografisch museum te worden tentoongesteld. Het antwoord is eenvoudig: alles wat rechtstreeks in contact heeft gestaan met de persoon die in en door het museum wordt gehuldigd: door bezit, gebruik, familieverwantschap... Portretten, getekende, geschilderde, gesculpteerde of gefotografeerde, vormen ook bij uitstek biografisch materiaal. Voorts zijn er brieven, handschriften en andere in artistiek opzicht minder waardevolle artefacten. Het echte werk, dat wat deel uitmaakt van het oeuvre, hoort, als het om beeldende kunstenaars gaat, thuis in een ander soort museum (p. 406)
Hier valt goed mee te werken en deze indruk kreeg ik zelf ook al van een biografisch museum. Voor het oeuvre wordt vaak ook genoemd dat er een bibliotheek bij het museum hoort (het oeuvre lijkt er in de praktijk dus inderdaad los van te staan). Bedankt voor de link EvilFreD! Ymnes (overleg) 23 apr 2017 20:09 (CEST)

Wist je dat... (23 april 2017)[bewerken]

Ik zie bij dit onderdeel vandaag:

Aanhalingsteken openen

de bouw van het One World Trade Center in New York 3,9 miljard dollar kostte en het daarmee het gebouw is met een van de hoogste bouwkosten ooit?

Aanhalingsteken sluiten

Klopt dat wel? „een van de hoogste kosten” Ik zie het steeds vaker, ook in de (spreek)taal van prominenten, zoals bestuurders en politici. Ook kom ik nogal eens constructies tegen als „zo'n goede voorbeelden”. Ook daarbij volgt het lidwoord niet het getal van het zelfstandig naamwoord (meervoud). In dit geval is zo'n natuurlijk een samentrekking van zo een, maar daaraan gaat de spreker – misschien in de snelheid – voorbij.

Jasper Coenraats 23 apr 2017 16:03 (CEST)

Je tweede voorbeeld klinkt inderdaad raar en zou ik "zo'n" vervangen door "zulke". De eerste lijkt me alleen wat gekunsteld en kun je korter en m.i. soepeler leesbaar stellen, maar echt fout vind ik het niet. Ik zou een puntkomma zetten achter "kostte". Dan: daarmee vergde het een van de hoogste investeringen in de bouwgeschiedenis.  Klaas `Z4␟` V:  23 apr 2017 16:56 (CEST)

Chang'e[bewerken]

Vraagje: de beschrijving bij de afbeelding in de infobox: Chang'e die de hemel op reist en de aarde verlaat voelt niet goed aan. Kan dit beter? Lotje (overleg) 24 apr 2017 12:45 (CEST)

Vast een machinevertaling. Wellicht bedoelen ze 'oprijzen' of 'afreizen'? Hoe luidt de zin in de brontaal? Hier staat Chang'e flies to the moon, maar ik betwijfel of die naamgeving authentiek is of een afkorting/interpretatie van de uploader.  Klaas `Z4␟` V:  24 apr 2017 12:50 (CEST)
Chang'e die de hemel op reist is inderdaad tenhemelschreiend. Beter is wellicht Chang'e die ten hemel schrijdt en de aarde verlaat? Mvg, Trewal 24 apr 2017 13:58 (CEST)
@Trewal: inderdaad, tenhemelschreiend... Bij de beschrijving van de prent staat: The image is captioned in the source as: Hêng Ô Flies to the Moon Lotje (overleg) 24 apr 2017 17:28 (CEST)
Ik kan het mis hebben hoor, maar wordt moon hier nu vertaald in hemel? OXYGENE 7-13 (OVERLEG) 24 apr 2017 17:51 (CEST)

Laat maar... Ik kijk nu net pas op de betreffende pagina en zie dat er idd maan staat... SORRY! OXYGENE 7-13 (OVERLEG) 24 apr 2017 17:53 (CEST)

Kennelijk krijgen we behalve de bekende van Maria en haar Zoon nu Chang'e's hemelvaart. Nu nog een mooie dag vaststellen om die te vieren [staat in het artikel, maar de Chinese kalender is nogal variabel heb ik begrepen] :-)  Klaas `Z4␟` V:  24 apr 2017 18:56 (CEST)

Belastinginspecteur[bewerken]

Hallo, in Suske en Wiske heeft men het over: "inhalige belastingsinspecteur", dient dit gecorrigeerd? Lotje (overleg) 26 apr 2017 17:59 (CEST)

Ik denk het wel, het is geen citaat of iets dergelijks. Richard 26 apr 2017 18:24 (CEST)
Nee, de tussen-s is vrij. EvilFreD (overleg) 26 apr 2017 18:27 (CEST)
Ik denk van wel, niemand heeft het in het spraakgebruik over belastingsinspecteurs. Michiel (overleg) 26 apr 2017 18:39 (CEST)
Hierboven sprak een collega met veel spelling-sex-pertise. Niet dus Ries en Mich. Klaas `Z4␟` V:  26 apr 2017 18:41 (CEST)
belastingsdruk, belastingsfiche, belastingsbetalend, belastingsbesparend, belastingsontwijker, belastingsvriendelijk, belastingdruk, belastingbetalend, belastingbesparend, belastingontwijker, belastingvriendelijk. Waarom niet belastingsinspecteur? EvilFreD (overleg) 26 apr 2017 18:57 (CEST)
Als niemand 'belastingsinpecteur' zegt, waarom schrijven zoveel mensen het dan? EvilFreD (overleg) 26 apr 2017 19:01 (CEST)
Dat zijn 187 resultaten. Dat kun je toch bezwaarlijk veel noemen? Marrakech (overleg) 27 apr 2017 15:14 (CEST)
De grote taalkundige, Urbanus himself, plaatst zelfs een tussen-s in zijn uitspraak van 'belasting(s)inspecteurcontroleur'. EvilFreD (overleg) 26 apr 2017 19:13 (CEST)
Hier zijn we dus nog niet uit? Lotje (overleg) 27 apr 2017 07:35 (CEST)
Het ene in het andere veranderen is zo'n typisch voorbeeld van de vaak besproken richtslijn die luistert naar de naam bij twijfel(s) niet(s) inhalen.  Klaas `Z4␟` V:  27 apr 2017 07:51 (CEST)
Ik twijfel(de) niet: "belastinginspecteur" checkte zonet, staat ook zo in Van Dale. Lotje (overleg) 27 apr 2017 10:23 (CEST)
Of jij persoonlijk al dan niet twijfelt doet er niet toe. De richtlijn zegt namelijk ook "Met "twijfel" wordt in dit verband dus niet bedoeld dat je persoonlijk twijfelt". Mvg, Trewal 27 apr 2017 11:30 (CEST)
En in de leidraad, die ook deel uitmaakt van het Groene Boekje, staat dat je er een s tussen mag zetten. Dus is dat een correcte schrijfwijze. EvilFreD (overleg) 27 apr 2017 10:40 (CEST)
Je bedoelt natuurlijk schrijfswijze? Michiel (overleg) 27 apr 2017 10:54 (CEST)
In mijn "Elektronisch Groene Boekje" komt alleen "belastinginspecteur" voor, dus zonder -s. In de Leidraad vind ik geen uitsluitsel, deze zegt dat dat de -s moet worden geschreven als hij gehoord wordt. Ik heb "belastingSinspecteur" nog nooit gehoord, en "belastingSdruk" klinkt volgens mij al helemaal niet. Niemand ontkent dat "belastinginspecteur" (dus zonder tussen-s-) in elk geval juist is, dus volgens mij gewoon even corrigeren. Paul K. (overleg) 27 apr 2017 15:03 (CEST)
Ook volgens Onze Taal is de tussen-s een vrije kwestie. Het is derhalve volslagen irrelevant hoevéél mensen een s zeggen en hoeveel niet. Onze Taal heeft het wel over een voorkeursvorm en voor wie daar belang aan hecht, wordt uitgelegd hoe je erachter kan komen wat die voorkeursvorm is. Zo kan je, als het tweede deel met een s-klank begint, dat tweede deel vervangen door een woord dat niet met een s-klank begint, of er een samentrekking mee maken. Verderop worden er wat voorkeursvormen opgesomd. Het laatste punt uit de opsomming van situaties waarin de meeste taalgebruikers een s uitspreken, luidt: "als het eerste deel een zelfstandig naamwoord is dat begint met be-, ge- of ver-". 'Belasting' begint met 'be-' (vandaar belastingsdruk, belastingsfiche, belastingsbetalend, belastingsbesparend, belastingsontwijker, belastingsvriendelijk). Onze Taal besluit met de opmerking dat voor wie nog twijfelt het internet raad kan bieden. Kennelijk twijfelt de Wikipedia-gemeenschap, dus valt er dan mogelijk misschien toch iets te zeggen voor het gebruik van de voorkeursvorm (ondanks WP:GOO en het gegeven dat het internet geen betrouwbare bron is)? Nou nee, want de laatste woorden uit het advies luiden: "wat de tussen-s betreft kan er welbeschouwd geen fout worden gemaakt." EvilFreD (overleg) 27 apr 2017 18:42 (CEST)
Geen fout misschien, maar er zijn op die manier wel woorden mogelijk die niemand ooit zou gebruiken en die een tekst danig ontsieren. Theatersgezelschap? Tafelszilver? Functiesomschrijving? Ik denk dat we hier stuiten op de grootste makke van de BTNI-regel: wat volgens de regels formeel niet fout is, kan wel uiterst krukkige taal opleveren. Ik zou volstrekt onleesbare zinnen kunnen bedenken die wegens de BTNI-regel niettemin intact moeten worden gelaten. Marrakech (overleg) 27 apr 2017 19:10 (CEST)
Mag ik aan de experts vragen of mijn indruk juist is dat dit misschien in Vlaanderen (meer) voorkomt? Ik heb de indruk dat ik hier die tussen-s toch echt geregeld hoor, in tegenstelling tot in Nederland. (Zo hoorde ik enkele seconden geleden iemand spreken over een voorschotsfactuur...) Paul Brussel (overleg) 27 apr 2017 19:19 (CEST)
Naar aanleiding van wat ik in de bronnen tegenkwam (Google, Google Books, SoNaR (vier keer Vl, één keer Nl), CHN (vijf keer Vl, één keer Nl), Delpher (42 keer tegen 4057 keer zonder s), YouTube), had ik ook de indruk dat het vooral een Vlaams verschijnsel was (maar dat is dan louter op basis van 'belasting(s)inspecteur', dus weinig representatief), en dat het ook daar bepaald niet om de meest voorkomende schrijfwijze gaat. Zonder s is ook in Vlaanderen meer gangbaar dan met s. Maar met de zoekterm 'belastingsinspecteur' krijg ik op Google.nl met de instelling "Land:Nederland" toch ook 181 treffers (zonder aftrek van false positives en klonen). En tja, Taalunierichtlijn + BTNI = niet wijzigen (tenzij consensus). EvilFreD (overleg) 27 apr 2017 20:10 (CEST)
Dus ik had misschien moeten nuanceren: ik heb de indruk dat het in de Vlaamse spreektaal vaker voorkomt; zoals bekend is de (schriftelijke) Nederlandse taalbeheersing van Vlamingen aanzienlijk beter dan die van Nederlanders. Paul Brussel (overleg) 27 apr 2017 20:19 (CEST)
Dat durf ik niet te zeggen, maar ik ben dan ook zeker geen expert. Het is wel heel goed mogelijk dat ook de Vlamingen (en mogelijk ook de Nederlanders) die een s uitspreken tóch geen s schrijven, omdat de spelling met s niet in het Groene Boekje of in Van Dale staat. Zo luidt nu eenmaal het advies, en eigenlijk is dat dus wat misleidend. Van het Groene Boekje kan je nog aannemen dat er onderzoek is gedaan naar gangbaarheid en daarom besloten is om van sommige samenstellingen wel de variant met s toe te voegen en ander niet, maar Van Dale heeft gewoon bij geen enkele samenstelling met 'belasting-' de variant met tussen-s opgenomen (behalve als het om 'uitgeoefende kracht' gaat), want Leidraad. EvilFreD (overleg) 27 apr 2017 20:36 (CEST)
Dank voor je bijdrage op dit punt. Je gedachtegang volg ik. Eerlijk gezegd let ik er kennelijk te weinig op, en bovendien spreek ik meer Frans dan Nederlands, maar mijn (on)bewuste indruk over de spreektaal is die zoals ik aangaf, en wat de schrijftaal betreft van Vlamingen denk ik ook dat je gelijk hebt (en ik ga dan ook weer meer om met Vlamingen dan met Nederlanders). Veel verder dan dit zullen we, denk ik, niet komen, ook al had ik graag ook de indrukken van Marrakech hieromtrent willen vernemen. Paul Brussel (overleg) 27 apr 2017 20:59 (CEST)
Louter informatief... Glimlach Lotje (overleg) 28 apr 2017 15:30 (CEST)
Taalunie schrijft over de tussen-s o.a. "In principe is geen van beide vormen echt fout" en tevens "Er zijn ook enkele tendensen waarop we ons kunnen baseren. Zo krijgen samenstellingen waarvan het eerste deel eindigt op -ing, -heid, -iteit of -schap meestal een tussen-s." Op grond daarvan kan denk ik wel geconcludeerd worden dat belastingsinspecteur met tussen-s niet fout is en ook niet "gecorrigeerd" hoeft te worden. Mvg, Trewal 28 apr 2017 18:44 (CEST)
Bedankt voor de toelichting Trewal, behalve de Van Dale, liep ik ook belastinginspecteur en het enorme aantal bijdragen van Marcel coenders na... vandaar mijn expliciete vraag. Lotje (overleg) 29 apr 2017 14:15 (CEST)

Wandelskiën[bewerken]

zie Overleg:LanglaufenSmiley.toerist. (overleg) 26 apr 2017 23:09 (CEST)

Voor de bredere discussie: Wanneer aanvaarden wij een woord als Nederlands? Er ontstaat discussie wanneer het woord wel regelmatig wordt gebruikt, maar geen officiële stempel heeft. Soms is het gewoon een kwestie van tijd voordat een woord opgenomen wordt in het Groene boekje. Ik denk dat Wikimedia twee standaarden nodig heeft:

  • Een strikte voor de naam van een lemma
  • Een soepele voor een doorverwijzing. Het is van de gekke dat iemand die in wikipedia op wandelskiën zoekt niet bij het betrokken artikel Langlaufen terecht komt. En wanneer mogen de synoniemen voor het lemmawoord ook vermeld worden?

NB: Ik zal altijd een voorkeur hebben voor Nederlands klinkende synoniemen i.p.v. anderstalige woorden. Smiley.toerist (overleg) 28 apr 2017 09:47 (CEST)

Zoals iemand op de betreffende OP al opperde is dat in dit geval skilopen. 'Langlaufen' is inmiddels voldoende ingeburgerd net als Fingerspitzengefühl, sowieso en überhaupt om bij Duitse woorden in het Nederlands te blijven. Engelse en van het Engels afgeleide Dunglish (sic) woorden zijn helemaal niet meer bij te houden; die moeten we dagelijks updaten Glimlach  Klaas `Z4␟` V:  28 apr 2017 11:04 (CEST)

Delicate vraag -->Koninklijke Luchtmacht[bewerken]

VOTC staat voor "Vliegveiligheids Oefen Test Centrum"... "Vliegveiligheidsoefentestcentrum"? (oef!) Lotje (overleg) 27 apr 2017 07:35 (CEST)

Vliegveiligheids-, Oefen- en -Testcentrum? zucht: waar zijn de specialisten Lotje (overleg) 27 apr 2017 10:26 (CEST)
Spelling(s)regels zijn wegens het donorprincipe niet van toepassing op namen. Als de luchtmacht hun vliegveiligheidsoefen-en-testcentrum zo wil noemen, dan mag dat. Mvg, Trewal 27 apr 2017 11:50 (CEST)

Samenstelling met een datum erin[bewerken]

Hoe spel je <datum>lezing, -viering e.d.? 4-meilezing, 4meilezing of 4 meilezing. Analoog aan Cees van Hoore heb ik bij Annejet van der Zijl voor de eerstgenoemde aanpak gekozen. Is dat goed? Mijn bron koos voor de laatste spellingswijze.  Klaas `Z4␟` V:  29 apr 2017 18:55 (CEST)

Het Groene Boekje schrijft "4 meiviering" en "4 meiherdenking" voor, dus dat suggereert sterk dat het "4 meilezing" moet zijn. Paul B (overleg) 29 apr 2017 19:12 (CEST)

Inmiddels toch maar gekeken en gevonden. Zowel bij Cees als Annejet hebben we het dus verkeerd gedaan. Opgelost binnen een paar seconden. Uitgevoerd Uitgevoerd Klaas `Z4␟` V:  29 apr 2017 19:15 (CEST)

De regel die hierop van toepassing is is regel 6.7M: "Als het eerste deel van de woordgroep een telwoord is, dan schrijven we het vast in de driedelige samenstelling. Maar als we het telwoord met een cijfer schrijven, gebruiken we een spatie." Woody|(?) 29 apr 2017 19:21 (CEST)
Ah, die heb ik dan gemist toen ik door de Leidraad bladerde. Dat is behoorlijk duidelijk. Paul B (overleg) 29 apr 2017 19:58 (CEST)