Wikipedia:Taalcafé

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
U bevindt zich hier: De kroeg · Auteursrechtencafé · Biologiecafé · Botcafé · Categoriecafé · Doorverwijscafé · Economiecafé · Exactewetenschapscafé · Geografiecafé · Geologiecafé · Geschiedeniscafé · ICT-café · Juridisch café · Medisch café · Muziekcafé · Politiek en nieuwscafé · Redactielokaal · Religie- en filosofiecafé · Ruslandcafé · Schaakcafé · Sportcafé · Taalcafé · Terugdraaiersplatform · Typografiecafé · Zuidoost-Europacafé · (wikiprojecten) · (mededelingen) · (helpdesk)
Overzicht beheerpagina's
Zie WP:T
Zie WP:TC
B up.svg
B down.svg

  → Naar inhoud | → Naar onder | → Een nieuw onderwerp toevoegen

Taalcafe logo2009.png
Welkom in het Taalcafé van Wikipedia
Het Taalcafé is een overlegruimte voor wie op deze Wikipedia tijd aan taal, taalkunde en verwante onderwerpen wil besteden. Dit is tevens een centrale plek ter bespreking en afstemming van artikelen, categorieën, portalen, lijsten en andere zaken met betrekking tot taal.

Specialiteit van dit café is een ruime voorraad kletskoppen die onze stamgasten bij voorkeur nuttigen met spraakwater. Schroom niet een vraag te stellen, gezellig mee te praten of alleen maar te luisteren naar wat anderen te vertellen hebben. Je leert er in elk geval wat van op het gebied van je moedertaal. Soms komen ook andere levende of dode talen aan bod.

Voor oud overleg, zie het Archief. Voor een knipoog, zie Aforismen en de Taalbanaan.



Handige hulpmiddelen

Intern

Categorie Nederlandse grammatica
Categorie Nederlandse spelling
Hoofdcategorie Taal
Lijst van talen
Por•τααl
Taal (hoofdartikel)

Wikipedianaamruimte

Spellinggids
Talenkennis van collega's
Transliteratie- en transcriptiegids
Verzoeken aan (spelling)bots
Wikiproject/SpellingCheck
Wikiproject/Stop de Engelse ziekte
Wiki woordenboek

Extern

Aardrijkskundige namen
ANS (elektronisch)
Etymologiebank
Instituut Nederlandse Lexicologie
Interinstitutionele schrijfwijzer
Nederlandse woorden in/uit andere talen
Synoniemen
Technische Handleiding Nederlandse spelling
Van Dale online (beknopt)
Woordenboek der Nederlandse Taal
Woordenlijst Nederlandse Taal

Overige taallinks

Beter Spellen
Dicteewoorden (archief)
Lexilogos
Meldpunt taal
Taalunieversum

Taaladvies

Onze Taal
Taaltelefoon
Taalunie
VRT Taalnet

Woordenboeken dialecten

Woordenbank van de Nederlandse Dialecten
Antwerps Woordenboek
Woordenboek van de Drentse dialecten
Groninger Woordenboek
links naar Limburgse woordenboeken
Limburgs Woordenboek
Vlaams Woordenboek
Zeeuws Woordenboek

Woordenboeken vreemde talen

Duits
Duden
Engels
Cambridge
Longman Contemporary English
Merriam-Webster
Oxford
Frans
Académie, 8e druk
Académie, 9e druk incompleet
Le Dictionnaire
Larousse
Grieks
Dictionary of Standard Modern Greek
Italiaans
Dizionario italiano
Portugees
Dicio, Dicionário Online de Português
Léxico, Dicionário de Português Online
Pools
Słownik języka polskiego
Wielki słownik języka polskiego
Russisch
Gramota
Spaans
Diccionario de la RAE


Wereldbeeld in de Homerische epiek (minus hoofdletter?)[bewerken]

Mijn Van Dale (2005) geeft de spelling "homerisch" zonder hoofdletter. Maar ik twijfel, want ik neem aan dat de epiek geschreven door (of toegeschreven aan) Homerus wordt bedoeld. En (/of) is de titel van het lemma wel correct? (Vgl. Wereldbeeld in de epiek van Homerus.) – Maiella (overleg) 7 feb 2018 14:09 (CET)

De definitie in VD stelt het rechtstreeks van Homerus afkomstig zijn wel op één lijn met het in navolging van Homerus zijn. Dus dan zou je denken dat het in alle gevallen "homerisch" is. Apdency (overleg) 7 feb 2018 14:20 (CET)

Bij nader inzien ontstaat bij het weglaten van bedoelde hoofdletter verwarring over de betekenis van de titel van het lemma. "homerische epiek" is wel heel veel omvattend. – Maiella (overleg) 7 feb 2018 15:11 (CET)

Is "epiek van Homerus" dan een oplossing? Apdency (overleg) 7 feb 2018 15:13 (CET)
Uiteraard is dat een oplossing. Maar een titelwijziging van "iets wat niet duidelijk fout is" mogelijkerwijs vraagt om overleg vooraf. – Maiella (overleg) 7 feb 2018 15:23 (CET)
Van Dale schrijft "homerisch" inderdaad altijd met een kleine letter ("van, zoals van of bij Homerus"), maar wat mij betreft is er wel degelijk verschil tussen "Homerische epiek" en "homerische epiek". In het eerste geval is er sprake van epiek die door Homerus zelf is geschreven ("van Homerus"), in het tweede geval van epiek die in navolging van Homerus is geschreven ("zoals van Homerus"). Volgens de Taalunie blijft de hoofdletter in een samenstelling behouden als de naam nog rechtstreeks naar de persoon of het personage in kwestie verwijst, en vervalt die als de verwijzing naar de unieke persoon of het unieke personage op de achtergrond is geraakt. "Homerisch" is echter geen samenstelling, maar een afleiding, en over afleidingen is de Taalunie minder duidelijk. Hier lijkt ze dat onderscheid tussen letterlijk en figuurlijk alleen bij afleidingen op "-achtig" te maken. Deze pagina voor de Belgische bibliotheken is dan weer wel heel duidelijk, en maakt wel degelijk een verschil tussen "het Homerische epos" en "een homerische discussie". Wat mij betreft blijft de hoofdletter in het lemma Wereldbeeld in de Homerische epiek dus gewoon staan, of mijnheer Van Dale dat nu leuk vindt of niet. De oplossing van Apdency, om er "epiek van Homerus" van te maken, kan natuurlijk ook. Matroos Vos (overleg) 7 feb 2018 16:31 (CET)
De interpretaie van VLACC is volgens mij toch niet zo gebruikelijk. Maar er zijn misschien ook niet veel vergelijkbare gevallen waarbij met een bijvoeglijk naamwoord rechtstreeks naar de werken van een auteur wordt verwezen. Homerisch wereldbeeld zou ook kunnen. Homeros is een van de weinig bronnen voor het wereldbeeld van lang vóór de klassieke tijd, dus vaak worden er algemene conclusies aan verbonden (terecht of niet) over die oudere periode. Bever (overleg) 7 feb 2018 17:30 (CET)
Hoi Bever, ik heb nog even doorgezocht, en Van Dale (ed. 2005) spreekt zichzelf tegen. Ondanks de definitie die het van "homerisch" (met een kleine letter dus) geeft ("van, zoals van of bij Homerus" – mijn cursivering), heeft Van Dale het in zijn Homeriden-lemma over "de Homerische gedichten" en in zijn Homerus-lemma over "de Homerische kwestie" – met hoofdletter dus. Ik blijf dat ook de meest logische schrijfwijze vinden wanneer er "van of bij Homerus" bedoeld wordt. Maar hoe dan ook, ik denk dat we binnen een artikel in elk geval consequent moeten blijven. In ons lemma Wereldbeeld in de Homerische epiek is nu sprake van "de Homerische epiek" en de "de homerische held", terwijl het woord hier in beide gevallen volgens mij in letterlijke zin ("van of bij Homerus") gebruikt wordt. Dan is het wat mij betreft óf in beide gevallen een hoofdletter, óf in beide gevallen een kleine letter. Matroos Vos (overleg) 7 feb 2018 18:59 (CET)
Ik zie die inconsequentie nu ook. Die lemma's Homerus en Homeriden staan in de bijlage 'Namen uit de Griekse en Romeinse Oudheid'. Zou men daar in de nieuwste druk nog wat aan gedaan hebben?
Een homerische held lijkt mij de 3e betekenis: 'bij Homerus'. Als je onderscheid maakt naar betekenis, valt dat toch onder de kleine-lettercategorie? Zoals het 'homerische vergelijking' is, ongeacht of het gaat over een citaat uit de Ilias of uit Het stenen bruidsbed.
En wat te denken van andere afleidingen van auteursnamen? Voorzover ik weet wordt 'reviaanse ironie' of 'reviaanse stijlfiguur' ook met een kleine letter wordt geschreven als het om teksten van Gerard Reve gaat. Het zou dan wel Reviaanse romans moeten zijn als men Reveromans bedoelt (dus niet een roman in de stijl van Reve). Wel een beetje gecompliceerd.
Het Witte Boekje (2005) geeft overigens ook een uitzondering op de regel (33b, p. 44) dat afleidingen van persoonsnamen met een kleine letter moeten: "in een afleiding als Kafka-achtig behoudt de eigennaam de hoofdletter omdat nog echt naar de naam wordt verwezen". Het is niet duidelijk of men hier een uitzondering voor het achtervoegsel -achtig (zoals Rubensachtig) of om inhoudelijke reden mee bedoelt. Die hele regel 33b vind ik zwak geformuleerd, beneden het peil van de rest van het boekje. Bever (overleg) 8 feb 2018 02:24 (CET)
Wat mij betreft zou je "Homerisch" zowel in de eerste betekenis ("van Homerus") als in de derde betekenis ("bij Homerus") met een hoofdletter moeten schrijven. In beide gevallen is er immers nog een rechtstreekse band met Homerus zelf. Alleen in de tweede betekenis ("zoals van Homerus") zou ik "homerisch" met een kleine letter schrijven. In mijn optiek is een "Homerische held" een held in het werk van Homerus zelf, en een "homerische held" een held die lijkt op de helden van Homerus, maar dan in het werk anderen.
Over "Reviaans"/"reviaans" zat ik toevallig ook al na te denken. Ik zou van "Reviaanse humor" spreken wanneer het gaat om de humor in het werk van Reve zelf, en van "reviaanse humor" wanneer het gaat om de humor in het werk van navolgers als Herman Brusselmans. Van Dale (ed. 2005) vermeldt alleen "reviaans" met een kleine letter, en omschrijft dat als "in de stijl van de schrijver G. (K. van het) Reve". Dat lijkt dus wel overeen te komen met de gevallen waarin ik ook een kleine letter zou gebruiken. Een snelle blik op de vakliteratuur leert echter dat het woord zo op het eerste gezicht vrij willekeurig de ene keer met en de andere keer zonder hoofdletter geschreven wordt.
Cortomo, hoe meer ik me erin verdiep, des te minder ik hier met zekerheid een breedgedragen regel voor al dit soort gevallen zou durven poneren. De bronnen zijn bepaald niet eenduidig. Laten we er in elk geval naar streven om binnen een lemma consequent te blijven, dan ben ik allang tevreden. Glimlach Matroos Vos (overleg) 8 feb 2018 05:49 (CET)

Beweging.net[bewerken]

Is bij Financiële problemen en mogelijke fraude maar dat ze deze claim in heeft moeten trekken omdat er procedurefouten werden gemaakt door haar inspecteurs. correct Nederlands? Nogal hoekig als je het mij vraagt. Lotje (overleg) 7 feb 2018 17:19 (CET)

Misschien is waren gemaakt wat beter op zijn plaats dan werden gemaakt, maar verder zie ik de hoekigheid niet. Zit die volgens jou in in heeft moeten trekken? Apdency (overleg) 10 feb 2018 15:52 (CET)

Uitprinten en verzenden[bewerken]

Zoals Jeroen N hier aangeeft is 'uitprinten' geen contaminatie. En bijvoorbeeld Onze Taal laat weten dat er betekenissen van dat woord zijn die inderdaad niet als contaminatie hoeven te worden beschouwd. Maar wat me opviel is dat het woord 'verzenden' wél is blijven staan, terwijl dat al vele decennia gemeengoed is in onze taal (in 1796 bijvoorbeeld) en al langer in Van Dale voorkomt dan 'uitprinten' (in 1999 had de Dikke dat woord in elk geval nog niet, 'printen' wel). Deze verwondering speelde bij mij hoog genoeg op om even thuis neer te schrijven en via het internet te verspreiden ('op te laden', te 'publiceren'). Apdency (overleg) 10 feb 2018 15:48 (CET)

Maar ook bij 'verzenden' zou je kunnen zeggen dat het voorvoegsel 'ver' iets toevoegd aan expressiviteit, zoals OnzeTaal het zo mooi omschrijft en dat het daarom geen contaminatie is. Je kan ook wel iets zenden, maar zodra je zegt dat je iets gaat verzenden betekent het bijna automatisch dat het echt weg gaat, zoals ik het zie. Q.Zanden Overleg 10 feb 2018 16:03 (CET)
Zojuist ook even op de wikipagina gekeken en zag daar 'veralgemeniseren' tussen staan, wat ik een heel normaal woord vind. Vervolgens even 'gegoogled' en vond deze resultaten: encyclo.nl, vandale.nl en synoniemen.net. Is het nog wel echt een contaminatie als het ook in de Van Dale staat? Overigens geeft ook woordenlijst.org het woord aan. Q.Zanden Overleg 10 feb 2018 16:13 (CET)
Volgens Onze Taal is verzenden, in tegenstelling tot uitprinten, wel degelijk ooit zijn prille taalleventje als contaminatie begonnen. Het WNT neemt het woord 'contaminatie' niet in de mond, maar beschrijft het gewoon als een combinatie van zenden met ver-. Reeds in 1285 werd het woord verzenden (toen nog versenden) in ons landje gebruikt. We hebben het woord – gul als wij Hollanders nu eenmaal zijn – ooit zelfs aan de Denen en de Noren geschonken. De Noren (ondankbaar volk!) hebben dat vorstelijke cadeau blijkbaar inmiddels alweer weggegooid. Matroos Vos (overleg) 10 feb 2018 17:43 (CET)
Dank voor deze kanttekeningen, interessant. Ik besef me nu trouwens dat 'verzenden', net als 'uitprinten', in het betreffende artikel geplaatst was onder het kopje Geaccepteerde (versteende) contaminaties. Daar is 'verzenden' dus héél erg op zijn plaats. Maar dan zitten we nog met de verwijdering van 'uitprinten' door Jeroen N. Ik denk dat dat een te rigoureuze actie was. Sowieso is het geaccepteerd taalgebruik. Maar daarnaast: het zou best kunnen dat het woord geen verhaspeling van 'uitdraaien' met 'printen' is, maar welk bewijs is daar voor? Is de kantoormedewerker annex taalgebruiker zo geraffineerd bezig is dat hij heel bewust het 'uit-' voor 'geprint' zet om te benadrukken dat het nu dan toch echt een afgeronde klus is? "Zou jij dit even willen printen?" "Ja, printen wil ik het best, maar wil je ook dat ik het úitprint?" Gezicht met bril Apdency (overleg) 10 feb 2018 19:26 (CET)
Omdat dit geen artikel is, maar een kroeg, voel ik me vrij om op mijn taalgevoel af te gaan. Iets "printen" kan veel betekenen. Je kunt gordijnstof met een bepaald patroon printen, je kunt een laserprinter iets voor je laten printen. Bij "uitprinten" betrek je volgens mij het bronbestand erbij. Je kunt een printer laten printen maar je kunt een printer niet laten uitprinten: in dat laatste geval moet er iets bij, namelijk datgene wat je laat uitprinten. WIKIKLAAS overleg 10 feb 2018 19:38 (CET)
(na bwc) Vragen om bewijs dat iets níet een contaminatie is lijkt me de wereld op z'n kop. Er is bij mijn weten geen bewijs dat "uitprinten" ontstaan is als een verhaspeling van "uitdraaien" en "printen", dus dan hoort zo'n woord niet op die pagina te staan. Zie ook de Onze Taal-pagina waarnaar je zelf al verwees. Overigens viel mij op dat ook "dat klopt als een bus" op die lijst staat, als een verhaspeling van "dat sluit als een bus" en "dat klopt als een zwerende vinger". De Van Dale bevestigt dat dit een contaminatie is, maar gek genoeg schrijft Van Dale-hoofdredacteur Den Boon in deze Trouw-rubriek dat daarvoor geen bewijs is. Jeroen N (overleg) 10 feb 2018 19:40 (CET)
Jeroen heeft natuurlijk gelijk dat uitprinten niet thuishoort in ons Contaminatie-lemma, zolang er geen bron is die bewijst (of zelfs maar beweert) dat uitprinten een contaminatie is. Maar op zich is de gedachte van Apdency nog niet zo gek. Taalkunde is geen wiskunde, en beweringen over het ontstaan van een woord zijn dan ook eerder een educated guess dan een onwrikbare waarheid. We waren er meestal niet bij toen een woord voor het eerst in de mond genomen werd, en weten vaak al helemaal niet welke overwegingen die allereerste spreker nu precies tot het uitspreken van dat nieuwe woord brachten. De dames en heren van Onze Taal weten dat ook drommels goed, en dus houden ze in dat eerder aangehaalde artikel waarin ze zeggen dat uitprinten geen "échte" contaminatie van printen en uitdraaien is, de deur nog wel op een kier: "Overigens is uitprinten misschien ontstaan onder invloed van uitdraaien".
Het WNT geeft trouwens als een van de minder reguliere betekenissen van verzenden: "Verkeerd zenden, den verkeerden weg wijzen". In die betekenis zou je het woord kunnen vergelijken met een samenstelling als vergissen (letterlijk: "verkeerd gissen"). Onze grootste verzetsheld, Arie Temmes, heeft dus ooit, met gevaar voor eigen leven, een Duitse soldaat verzonden. Postzegel erop en weg ermee. Matroos Vos (overleg) 10 feb 2018 23:46 (CET)
P.S. Ik zag in de tussentijd ook wat de waarschijnlijke bron van veel voorbeelden in ons lemma is, namelijk de wat onduidelijke site Contaminatie.nl. Daar wordt inderdaad beweert dat uitprinten een contaminatie van uitdraaien en printen zou zijn, maar het lijkt erop dat iedere leek met een internetaansluiting daar maar kan beweren wat hem blieft. Matroos Vos (overleg) 11 feb 2018 00:23 (CET)
Mijn taalgevoel zegt me dat er hier geen sprake is van een contaminatie, maar eerder van aspect: de neiging om naast een imperfectieve vorm ook een perfectieve te willen hebben (waarin de nadruk dus meer op het resultaat van de handeling ligt dan op de handeling zelf). Vergelijk eten/opeten, schrijven/opschrijven, drukken/afdrukken. Het kan best zijn dat het voorvoegsel uit- mede is gekozen onder invloed van "uitdraaien", maar dat maakt het woord nog niet tot een contaminatie. Flag Slovjanskogo Jazika.svg IJzeren Jan 11 feb 2018 00:28 (CET)
Wat jij zegt is wat Onze Taal ook zo ongeveer zei – alleen zei Onze Taal het een stuk huiselijker door het "een behoefte aan 'expressiviteit'" te noemen. Ze schrijven daar immers voor de gewone arbeider en zijn zo mogelijk nog gewonere vrouw, en die lusten al die vaktaal niet.Knipoog En om nog even terug te komen op het woord veralgemeniseren, dat Q.Zanden aandroeg: volgens dit al wat oudere WNT-artikel zou het woord een contaminatie zijn, maar Van Dale noemt het inmiddels inderdaad geen contaminatie meer. Het zou m.i. dan ook beter passen onder het kopje 'Geaccepteerde (versteende) contaminaties'.
En wat Jeroen zegt, 't is inderdaad opvallend dat Den Boon zijn eigen woordenboek tegenspreekt. Onze Taal noemt dat klopt als een bus overigens net als Van Dale een contaminatie, maar geeft dan weer wel een net iets andere verklaring voor het ontstaan van deze uitdrukking. Matroos Vos (overleg) 11 feb 2018 03:02 (CET)

De Kinder-Courant[bewerken]

Hallo, wil iemand van jullie dit eens doornemen? Alvast bedankt. Lotje (overleg) 12 feb 2018 15:41 (CET)

kijkcijfer(s) van (bijvoorbeeld) De Luizenmoeder[bewerken]

Enkelvoud of meervoud? M.i. kan het kopje van de betreffende kolom ook in enkelvoud, maar dat is op een bepaalde manier een beetje ongemakkelijk. Bij voorbeeld in het lemma De Luizenmoeder. Heel fijn dat de actualiteit zich aandient als kwestie van meer belang (lees: meer lemma's) – Maiella (overleg) 13 feb 2018 19:23 (CET)

Kom jij kijkcijfer wel eens in het enkelvoud tegen? Vinvlugt (overleg) 14 feb 2018 08:48 (CET)
Bij voorbeeld als lemma in mijn Van Dale 2005. Het is een vreemd taalverschijnsel dat het meervoud "kijkers" wordt gedoeld dat in een getal (enkelvoud) wordt uitgedrukt. Met als extra complicatie dat een kijkcijfer dat in éen cijfer kan worden uitgedrukt (maximaal 9) niet realistisch is. Ik neem aan dat een pars pro toto wordt bedoeld. Dus het heet een kijkcijfer, terwijl intussen een kijkgetal wordt bedoeld. Immers een aantal kijkers (aantal is enkelvoud, kijkers is meervoud). In een volzin wordt vaak het meervoud gebruikt, als kopje boven een kolom kan het (m.i.) ook in enkelvoud. – Maiella (overleg) 14 feb 2018 08:57 (CET)
Ik geloof dat ik afhaak. Vinvlugt (overleg) 14 feb 2018 09:47 (CET)
Bij voorbeeld als lemma in mijn Van Dale vind ik niets over kijkcijfer(s). Bij kijkcijfer wel: daar staat de opmerking kijkcijfers (meestal mv.) En mocht je de neiging hebben iets aan die kolomkoppen te wijzigen: volgens mij is het hier gebruikelijk om slechts iets te veranderen alleen omdat het moet, niet omdat het kan, ook al proberen Lil' Kleine/Ronnie Flex 15 miljoen YouTube-kijkers van het tegendeel te overtuigen. Glimlach Mvg, Trewal 14 feb 2018 10:17 (CET)
Dank voor deze visuele illustratie dat niet een aantal telt, maar de inhoudelijke argumenten. Het maakt mij niet uit als ik aan het eind van deze discussie zou moeten berusten in een kolomkopje in meervoud. Voordien wens ik een eerlijke discussie over de optie van een kolomkopje in enkelvoud. In deze discussie is BTNI een slecht argument. – Maiella (overleg) 14 feb 2018 10:44 (CET)
Dat klopt. Het is slechts een argument, mocht je de neiging hebben iets aan die kolomkoppen te wijzigen, zoals ik schreef. Mvg, Trewal 14 feb 2018 10:53 (CET)
Niemand maakt er een probleen van met een kopje "auteur" of "regisseur" in enkelvoud. Immers enkelvoud of meervoud, indien van toepassing. Ook bij het kopje "kijkcijfer" in enkelvoud kun je dit lezen als: enkelvoud of meervoud, indien van toepassing. Zo'n kopje heeft doorgaans betrekking op meer dan éen kolomregel.
@Trewal: Indien enkelvoud en meervoud volstrekt gelijkwaardig zou zijn, dan verdient enkelvoud de voorkeur omdat ... (volgt t.z.t.). – Maiella (overleg) 14 feb 2018 11:13 (CET)
Wat daar t.z.t. ook op volgt, doet er nu al niet toe. Als twee zaken gelijkwaardig zijn – ja, zelfs volstrekt gelijkwaardig, wat die gelijkwaardigheid nog eens als zijnde absoluut benadrukt – dan verdient geen van beide enigerlei voorkeur. Dat is immers de betekenis van volstrekt gelijkwaardig... Mvg, Trewal 14 feb 2018 12:16 (CET)
Het "cijfers" van "kijkcijfers" is eigenlijk een soort alternatief voor "numerieke gegevens", en "gegevens" is ook zo'n woord dat (in die betekenis, tenminste) geen enkelvoud heeft. Bedrijven publiceren ook "jaarcijfers", geen jaarcijfer. De online Van Dale noemt ook waardering als onderdeel van de kijkcijfers. Als tabellenkop vind ik eigenlijk zowel "kijkcijfer" als ook "kijkcijfers" ongelukkig: ik zou er schrijven wat het getal in de tabel uitdrukt, in dit geval: "Aantal kijkers". Hoopje (overleg) 14 feb 2018 12:24 (CET)

Minibieb[bewerken]

'Minibieb' aan de Henri Polaklaan, Amsterdam :) Lotje (overleg) 14 feb 2018 17:32 (CET)

Ik mis het lemma minibieb of iets dergelijks. Voor taalliefhebbers in Nederland kan het toch niet moeilijk zijn om de recente aanwinsten van de boekenkast (of de opruiming!) te beschrijven. Zojuist zag ik dat twee vuilniszakken met boeken in de minibieb van onze grootgrutter werden gedeponeerd. Ik ben niet bekend met het verschijnsel minibieb in internationale wateren. Ik ben benieuwd naar de reactie van onze matroos. – Maiella (overleg) 13 feb 2018 22:10 (CET)

Waarde Maiella, de schepen waarop ik vaar zijn over het algemeen voorzien van een uitstekende bibliotheek. Dat moet ook wel, want zonder een grondige lezing van de Odyssee, Moby-Dick en het complete werk van J.M.A. Biesheuvel zijn de wereldzeeën levensgevaarlijk. Maar de boeken aan boord staan zeker niet alleen in dienst van onze stuurmanskunst. Zo had ik vanmiddag nog een heftig meningsverschil met onze kapitein over de juiste interpretatie van Hegels visie op de dialectiek, waarbij de kapitein de mijns inziens duidelijke verschillen tussen Kant en Hegel in dezen bij hoog en bij laag bleef ontkennen – en dan is het toch fijn als je even naar beneden kunt lopen om de eerste druk van de Phänomenologie des Geistes erbij te pakken. Onze nieuwe ketelbink moet overigens niks van al dat – in zijn eigen woorden – "filosofische geleuter" hebben, maar is nu juist weer een groot liefhebber van de poëzie van Slauerhoff. Laatst heeft hij diens Verzamelde Gedichten zelfs in een ruk uitgelezen, toen we hem tijdens het kielhalen even geheel vergeten waren. Hij was zo gegrepen door die gedichten dat hij er helemaal geen erg in had dat hij al uren geen lucht meer kreeg. Een goede bibliotheek kan dus zelfs je leven redden. Matroos Vos (overleg) 14 feb 2018 00:15 (CET)
Alleen al om dit soort bijdragen dient men WP:NL te volgen, als ware het een waar Eldorado... Paul Brussel (overleg) 14 feb 2018 01:29 (CET)
Genoemde eerste druk moet snel naar een gerenomeerde boekenveiling met de opbrengst als aanbetaling van een nieuw fregat. Om onze NAVO-partners tevreden te stellen. – Maiella (overleg) 14 feb 2018 10:29 (CET)
Dit is natuurlijk echt een 'minibieb'. Paul Brussel (overleg) 14 feb 2018 12:24 (CET)
Dank Paul Brussel voor deze link! Nog maar 4 dagen! Ik ga er snel heen. Ben jij al geweest naar die tentoonstelling? Ecritures (overleg) 14 feb 2018 12:28 (CET)
Nee, hoewel sponsor van dat museum, heb ik die expositie gemist (zo vaak kom ik ook weer niet inde Noordelijke Nederlanden), ook al ken ik de collectie van dit echtpaar eerlijk gezegd al heel erg veel jaren: onder kenners zeer bekend dus. Hopelijk geniet je ervan. Paul Brussel (overleg) 15 feb 2018 23:02 (CET)
Inderdaad.Tevens een echt museum waar ik geen geliefde lectuur zomaar mag meepakken. Helaas. Ik ben bekend met dit verschijnsel. Mijn collectie is 0. Hoogste tijd om een goede vriendin te vragen of ik een exemplaar kan kopen. – Maiella (overleg) 14 feb 2018 12:38 (CET)
Het kan nog kleiner, maar dan noemt men het geen 'minibieb' meer, maar een 'nanobijb'. Mvg, Trewal 14 feb 2018 12:56 (CET)
Wat jammer nou. Dan kan je geen goede lectuur oppakken en in je binnenzak stoppen. Nou ja, in het vervolg is een pincet een essentieel gereedschap voor mijn leeshonger. – Maiella (overleg) 14 feb 2018 13:15 (CET)
Voor zijn gemoed, verweerd, voortijdig grijs,
Waren thuishavens niets dan 't eind der reis.
De sterren nàaste vrienden voor wie de aard
Alleen als kusten kent, waarlangs hij vaart.
Paul Brussel (overleg) 15 feb 2018 22:56 (CET)
Dank, gij begrijpt mijn dolende ziel. Maar niet alleen matrozen kennen het eeuwig verlangen naar de zee, ook een tijdgenoot van Slauerhoff, de verstokte landrot Jan van Nijlen, wist dat altijd knagende verlangen naar elders mooi te verwoorden in het gedicht De schepen, waarvan hier de eerste vier regels:
Ik hoor vanavond verre schepen fluiten
En, even hopend, schoon ik niets meer wacht,
Druk ik mijn hoofd tegen de kille ruiten
En zie de haven in den blauwen nacht.
Het gehele gedicht is hier te lezen, overigens in een voorpublicatie die licht verschilt met de nog iets betere, uiteindelijk gebundelde versie die ik hier in mijn scheepsboekenkast heb staan. Zo is "schoon ik niets meer wacht" wat mij betreft toch nog net iets mooier dan het eerdere "schoon ik niets verwacht". Matroos Vos (overleg) 16 feb 2018 04:32 (CET)
Ach, Van Nijlen - ik dacht dat die al niet meer gelezen werd. Zijn biografie heb ik hier staan, maar ik kan me niet herinneren daar veel in te hebben gelezen, en dat zou ik toch moeten doen. Dank voor deze bijdrage! Paul Brussel (overleg) 16 feb 2018 08:56 (CET)

o.t.t./o.v.t. in intro na overlijden[bewerken]

In het lemma Jef Geys is na diens overlijden o.v.t. alsnog veranderd naar o.t.t. Door een anoniem. Ik vind dat wel wat hebben: na je dood blijf je kunstenaar in de tegenwoordige tijd. Heb ik het verkeerde beroep gekozen? – Maiella (overleg) 14 feb 2018 09:06 (CET)

Klinkt mij heel vreemd in de oren. Rembrandt is een Nederlandse schilder? Cervantes is een Spaanse schrijver? Marrakech (overleg) 14 feb 2018 09:26 (CET)
Ik heb het maar even teruggedraaid. Michiel (overleg) 14 feb 2018 09:27 (CET)
Op FR-WP is het heel gewoon om het zo te doen bij biografieën van overleden personen, maar ik vind het ook vreemd. De Wikischim (overleg) 14 feb 2018 09:32 (CET)
Mijn indruk is dat het vooral Vlamingen zijn, die -al dan niet onder Franse invloed- vinden dat gebeurtenissen en toestanden uit het verleden in de tegenwoordige tijd beschrijven heel gewoon is, niet alleen in biografieën. Magere Hein (overleg) 14 feb 2018 09:48 (CET)
Heel fijn dat mijn toevallige opmerking leidt tot een min of meer algemene conclusie. – Maiella (overleg) 14 feb 2018 12:19 (CET)
Het kan wel bijvoorbeeld bij: 'Rembrandt is een kunstschilder uit de zeventiende eeuw'. Happytravels (overleg) 14 feb 2018 17:40 (CET)
"Hitler is de rijkskanselier van het Derde Rijk (1933-1945)"? Dat lijkt me toch niet helemaal de bedoeling. In een meer verhalend stuk tekst ("Op 30 januari 1933 wordt Hitler benoemd tot rijkskanselier") kan zoiets best, maar in de inleiding zou ik het toch echt niet doen. Flag Slovjanskogo Jazika.svg IJzeren Jan 14 feb 2018 17:54 (CET) Het voorgaande is ǵééń reductio ad Hitlerum...
De officiële term voor het beschrijven van een historische gebeurtenis in de tegenwoordige tijd is 'praesens historicum'. "De schrijver vertelt het dan zo, alsof hij er zelf bij was", lees ik in een tweede lemma over dit fenomeen. De taalpuristen onder ons mogen dit exotische stijlmiddel sinds deze week dus ook gewoon een 'Halbe Zijlstraatje' noemen. Ik ben het overigens met IJzeren Jan eens dat het praesens historicum zich niet zo goed leent voor een encyclopedie. Alhoewel ik hier lees dat we er op onze jaarpagina's nu juist weer wel gebruik van maken. Matroos Vos (overleg) 14 feb 2018 23:38 (CET)
De jaarpagina's zijn een geval apart. Omdat alles daar heel sterk is gericht op het moment zelf dat er iets gebeurde en het feit meestal maar beperkt is tot één zin zonder dat er wordt vervallen in uitgebreide verhalen, is het praesens historicum daar in principe wel geschikt. In "gewone" encyclopedische artikelen zoals biografieën is er sprake van een heel verhaal dat min of meer chronologisch wordt verteld. Dan doet het praesens historicum nogal gauw wat literair aan, en dat is ook niet de bedoeling. Ik heb ook al een paar keer gezien dat in hetzelfde artikel (waar bijv. door meerdere auteurs aan was gewerkt) de "gewone" verleden tijd en het praesens historicum door elkaar waren gebruikt, soms in de ene alinea de ene tijd en in de andere alinea weer de andere tijd. Ik weet inmiddels ook van sommige gebruikers hier dat ze bij voorkeur het praesens historicum gebruiken. De Wikischim (overleg) 15 feb 2018 10:00 (CET)

Sjabloon Mantsjoe[bewerken]

Wat voor waarde voegt het toe als ik "mnc=" toevoeg aan het sjabloon voor Mongools schrift? Ik kan geen verschil zien. --Donald Trung/徵國單 (Overleg 💬|"Mijn" artikelen 📚) 15 feb 2018 16:36 (CET)

aarde[bewerken]

In het Wikipedia:Café Exact is overleg/discussie over de schrijfwijze/hoofdlettergebruik van Aarde/de aarde. Ik denk dat de kennis daaromtrent vooral hier aanwezig is, daarom zet ik hier nu ook een link neer. Helaas is het artikel al overhaast aangepast, mogelijk moet dat nog worden teruggezet na de discussie. ed0verleg 17 feb 2018 10:02 (CET)

Volgens Onze Taal zou het met een kleine letter moeten. Niet alleen de aarde, maar ook de maan en de zon. Mij doet dit wat vreemd aan, eerlijk gezegd. Zelf zou ik wel degelijk een hoofdletter gebruiken, omdat we deze woorden wel als eigennamen gebruiken. Mvg, Flag Slovjanskogo Jazika.svg IJzeren Jan 17 feb 2018 11:38 (CET)
Aarde wordt klein geschreven behalve aan het begin van een zin, in een opsomming met andere planeten zoals: Venus, Aarde, Mars ... en als persoon geschreven zoals Moeder Aarde. Hetzelfde krijg je met de maan. Zo heten de manen van Mars: Deimos en Phobos en heet de maan van de aarde: Maan. Norbert zeescouts (overleg) 17 feb 2018 11:53 (CET)
De woorden zon, aarde en maan zijn volgens dat taaladvies van Onze Taal geen eigennamen maar soortnamen omdat je er vaak het lidwoord de voor zet? Dat lijkt me wel heel erg kort door de bocht! Dat klopt als je het over bijvoorbeeld Phobos hebt en dat hemellichaam "een maan van Mars" noemt. Ook in "de maan van onze planeet Aarde" is maan een soortnaam. Maar als je die specifieke en unieke maan een eigennaam geeft door bijvoorbeeld te zeggen "De planeet Aarde heeft een maan die we de Maan noemen", dan zijn in die zin planeet en maan soortnamen, maar Aarde en Maan zijn beide een eigennaam. Het woord maan kán wel een soortnaam zijn, maar is dat zeker niet altijd. Dat iets een soortnaam is, blijkt ook zeker niet uit het feit dat er vaak het lidwoord de voor staat, want er is maar één "Maan", net zoals er ook maar één Betuwe, één Veluwe, één Balkan of één Verenigde Staten is. Daar maakt de schrijver van dat advies van Onze Taal dus echt een vergissing. Mvg, Trewal 17 feb 2018 14:51 (CET)
De Taalunie zegt het dan ook net iets anders dan Onze Taal: "In niet-wetenschappelijke teksten schrijven we: de aarde, de maan, de zon." Met andere woorden, in wetenschappelijke teksten, waarin de planeet Aarde en de planeet Mars behandeld worden, krijgen deze woorden wel een hoofdletter. Dat lijkt op het onderscheid dat de Taalunie hier maakt tussen bijvoorbeeld pleistoceen en Pleistoceen. Het meervoud, Aarden, is overigens altijd met een hoofdletter. Matroos Vos (overleg) 17 feb 2018 15:16 (CET)
... tenzij ze zeldzaam zijn, want dan schrijf je aarden weer met kleine letter! Mvg, Trewal 17 feb 2018 15:32 (CET)
Uw Matroos heeft veel gezworven, maar van alle plekken op aarde kon hij het minst makkelijk in Aarden aarden. Matroos Vos (overleg) 17 feb 2018 15:42 (CET)
Vreemd, want je kunt daar toch heerlijk nachtvissen. Pas op, want daarvoor heb je naast de reguliere karpervergunning ook nog een lokale vergunning nodig, maar overdag bij goed weer kun je zonder vergunning ook heerlijk aan het meer van Aarden zonnen, manen de lokale beheerders! Mvg, Trewal 17 feb 2018 16:27 (CET)
En hoe zit het dan met de manen van het sterrenbeeld Leeuw. - Robotje (overleg) 17 feb 2018 17:33 (CET)
De manen van De Leeuw zijn enkel nog op héél oude foto's te bewonderen. Matroos Vos (overleg) 17 feb 2018 18:02 (CET)
Oei, heb je de Maan in Leeuw? Dan heb je een voorliefde voor mentale stimulansen en een afkeer tegen pummels, en hebben jij — of je moeder — in het verleden openlijk of negatief je ego geuit, lees ik hier... Mvg, Trewal 17 feb 2018 18:23 (CET)

Tienray[bewerken]

Hallo, kan iemand dit lemma eens overlopen? Lotje (overleg) 18 feb 2018 14:36 (CET)