Hoekse Lijn

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Jump to search
Hoekse Lijn
Schiedam - Hoek van Holland Strand
Hoekse Lijn op de kaart
Totale lengte24,0 km
Spoorwijdtenormaalspoor 1435 mm
Aangelegd doorHIJSM
Geopend
Schiedam - Maassluis: 17 augustus 1891
Maassluis - Hoek van Holland: 1 juni 1893
Gesloten1 april 2017
Huidige statusbuiten gebruik
Geëlektrificeerd1935
Aantal sporen2
Baanvaksnelheid130 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloedingATB EG
Treindienst doorNS tot 2017, vanaf september 2018 RET (Rotterdam)
Traject
vSTRBSicon .svg lijn van Rotterdam Centraal
vSTRuvSTR- Metrolijn  A   B   C 
vBHF-LudBHF-Rd 0,0 Schiedam Centrum
voorheen Schiedam Rotterdam West
dWBRÜCKEdWBRÜCKEudWBRÜCKEd Schiedamse Schie
vÜSTuxdABZgld metrolijn  C 
vSTRr-ENDExeuexvSTR- lijn naar Amsterdam Centraal
BSicon uexv-SHI2r.svg
BSicon exvSTR-.svg
aansluiting metrolijn  A   B 
planning september 2018
exBHFd 2,2 Schiedam Nieuwland
exSKRZ-Aod A4
exBHFd 4,1 Vlaardingen Oost
exABZg+lexdKBSTeq aansluiting Vulcaanhaven goederen
exWBRÜCKE1d Oude Haven Vlaardingen
exBHFd 5,6 Vlaardingen Centrum
exABZglexdKBSTeq aansluiting Hydro-Agri en Unilever goederen
exBHFd 7,7 Vlaardingen West
exABZg+lexdENDEeq aansluiting Conline goederen
uexdSTR+rexdSTRBSicon .svg tramlijn van Maaslandse Dam opgebroken
uexdSHI2g+lexdSHI2grBSicon .svg
uexdKHSTeexvBHF-d 12,1 Maassluis
exWBRÜCKE1d Spoorbrug Maassluis
exBHFd 13,7 Maassluis West
exBHFd - Maassluis Steendijkpolder gepland
exHSTd 16,4 Poortershaven (1904-1946)
exHSTd 19,0 De Haak (1904-1925)
exHSTd 21,0 Nieuwlandsche Polder (1899-1935)
exvSHI2gl-
exvBHF-KBHFe 22,3 Hoek van Holland Haven
exv-STRBOOT Stena Line naar Harwich
exv-STRBOOT Fast Ferry RET naar Landtong & Maasvlakte
uexdSTR+rexdSTRBSicon .svg tramlijn van Hoek van Holland-Poeldijk vv. opgebroken
uexdSHI2g+lexdSHI2grBSicon .svg
uexdABZr+rexdSTRBSicon .svg
uexmdKRZexdABZgrBSicon .svg Strandlijn naar Kijkduin alleen goederen, opgebroken
uexdKHSTeexdBHFBSicon .svg 24,0 Hoek van Holland Strand (1893-2017)
exvKBHFe- 24,9 Hoek van Holland Strand (metro), 2021
Station Hoek van Holland Haven; circa 1907.
Twee gekoppelde treinstellen Materieel '35 ('Hoek van Hollanders') tussen Schiedam en Hoek van Holland; 1936.
Het eind van de lijn: Station Hoek van Holland Strand met een Sprinter. Kort voor het einde van de treindienst; 10 maart 2017.

De Hoekse Lijn is de spoorlijn tussen station Schiedam Centrum en Hoek van Holland. Tussen 1893 en 2017 was de spoorlijn voor reizigersvervoer en goederenvervoer per trein in gebruik. In 2017 werd begonnen met de ombouw van deze spoorlijn ten behoeve van de uitbreiding van de Rotterdamse metro, die de reizigersdienst op dit traject gaat verzorgen. De Metropoolregio Rotterdam Den Haag is daarvoor de concessieverlener. Goederenvervoer blijft op een deel van het traject mogelijk. De voltooiing van de ombouw, inclusief de verlenging van de lijn tot op het strand van Hoek van Holland, is gepland in 2021.[1][2]

Geschiedenis[bewerken]

Tot de aanleg van de Hoekse Lijn werd in 1875 in de Tweede Kamer besloten. De minister van binnenlandse zaken, Heemskerk, wilde de lijn slechts aanleggen tot Maassluis, maar de Tweede Kamer bereikte door een amendement dat de lijn werd doorgetrokken naar Hoek van Holland.

De lijn werd aangelegd als aftakking van de bestaande lijn Rotterdam – Den Haag door de Staat der Nederlanden en in exploitatie gegeven aan de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Het gedeelte Schiedam (thans Schiedam Centrum) – VlaardingenMaassluis werd geopend op 17 augustus 1891. Maassluis – Hoek van Holland Strand volgde officieel op 1 juni 1893, hoewel in mei 1893 de treinen van de lokaaldienst tussen Rotterdam en Maassluis al doorreden naar Hoek van Holland.

De spoorlijn ligt grotendeels op een speciaal hiervoor aangelegde waterkerende dijk, waarin tijdens de aanleg van de lijn enkele keersluizen zijn opgenomen. Tijdens de watersnoodramp van 1953 voorkwam de spoordijk het onderlopen van het land ten noorden ervan. Een deel van de spoordijk is naast het spoor in de jaren 90 verhoogd en loopt samen met de Deltadijk. Dit project werd in 1995 afgerond met de aanleg van de Delflandse Buitensluis bij Vlaardingen, waar de oude draaibrug werd vervangen door een nieuwe ophaalbrug.

In aansluiting op de Hoekse Lijn was er van 1907 tot 1971 (laatste spoor opgebroken) een werkspoor langs de kust van Hoek van Holland tot Kijkduin (bereikt in 1923). Eigenaar was het Hoogheemraadschap van Delfland dat de spoorlijn gebruikte voor aanvoer van materialen voor de kustverdediging. De Duitsers gebruikten die spoorlijn vanaf 1942 voor het bouwen van de Atlantikwall.[3]

De spoorlijn werd geëlektrificeerd in 1935. Daarvoor werden acht stroomlijn-tweewagentreinstellen Mat '35 aangeschaft. Zij waren een voorloper van de grote serie Mat '36, die werd gebouwd voor de elektrificatie van het Middennet.

Na het opheffen van de laatste boottrein in 2006 fungeerde de Hoekse Lijn voornamelijk als voorstadslijn die verschillende plaatsen langs de lijn verbindt met Rotterdam Centraal. Van 2007 tot 2017 reden alle treinen op dit traject van en naar Rotterdam Centraal.

In de loop der jaren werden drie voorstadshaltes geopend: Schiedam Nieuwland, Vlaardingen West en Maassluis West. De dienst werd uitgevoerd met treinstellen van het type SGMm Sprinter. Verder reden er regelmatig goederentreinen naar Vlaardingen (minstens 1 keer per dag) en Maassluis.

NS testte van 2006 tot 15 augustus 2008 de OV-chipkaart op deze lijn. Daartoe werden er poortjes op de perrons geplaatst die geopend konden worden met de chipkaart, maar ook met een gewoon treinkaartje of zelfs een willekeurig stukje papier.[4]

In december 2007 werd de treindienst gedecentraliseerd. De Stadsregio Rotterdam (en later haar opvolger Metropoolregio Rotterdam Den Haag) trad sindsdien op als concessieverlener. De lijn werd niet openbaar aanbesteed en werd nog tot 1 april 2017 geëxploiteerd door NS.

Treinramp Schiedam[bewerken]

Op 4 mei 1976 vond vlak bij het Station Schiedam Rotterdam-West een frontale botsing plaats tussen een internationale sneltrein en de stoptrein komende vanuit Rotterdam. Bij deze ramp kwamen 24 mensen om het leven.

1rightarrow blue.svg Zie Treinramp bij Schiedam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Ongeval Spoorbrug Vlaardingen[bewerken]

Doordat de draaibrug te Vlaardingen niet geheel gesloten en vergrendeld was ontspoorde op 15 september 1980 een Sprinter (NS 2049), die vervolgens op zijn zijkant naast de brug terechtkwam. Een bovenleidingportaal raakte ontzet, maar voorkwam dat het treinstel in het water viel. Wel kwamen de draaistellen in het water terecht.[5]

Internationaal verkeer[bewerken]

In Hoek van Holland Haven bestaat aansluiting op de veerdienst naar Harwich in Engeland. Voordat de dienstregeling 2007 werd ingevoerd, reed in aansluiting op de catamarandienst van Stena Line twee keer per dag een boottrein van en naar Amsterdam Centraal. De catamarandienst van Stena Line is per 7 januari 2007 opgeheven. Daarbij is de bijbehorende treindienst vervallen.

In vroeger tijden reden er in aansluiting op de veerdiensten ook treinen naar buitenlandse bestemmingen als Berlijn, Warschau en zelfs Moskou. Sinds de opening van de Kanaaltunnel in 1994 en de verschuivingen in het verkeer over zee en door de lucht naar Engeland zijn deze internationale treinen van en naar Hoek van Holland verdwenen.

Treindienst[bewerken]

Tot en met 31 maart 2017 werd de Hoekse Lijn bediend door de volgende treinseries:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
4100 Sprinter Rotterdam Centraal - Vlaardingen Centrum - Maassluis - Hoek van Holland Haven - Hoek van Holland Strand Rijdt tussen Hoek van Holland Haven en Hoek van Holland Strand slechts 6x per dag (tussen 10:30 en 15:30, 1x/uur)
4200 Sprinter Rotterdam Centraal - Vlaardingen Centrum - Maassluis - Maassluis West - Hoek van Holland Haven Rijdt niet na 20.00 uur en op zondag. Op vrijdagavond rijdt deze treinserie tot 22:00 uur. In de ochtendspits enkele treinen van/naar Hoek van Holland Haven
7100 Sprinter Rotterdam Centraal - Vlaardingen Centrum Vier keer per uur. Rijdt uitsluitend in de spits.

Einde treindienst[bewerken]

Ter gelegenheid van de sluiting op 31 maart 2017 waren er enkele afscheidsritten. Naast de reguliere dienst reed historisch materieel van station Rotterdam Centraal naar station Hoek van Holland Haven of Strand. Door treinstel 766 (Mat '54) werd een boottrein gereden van station Amsterdam Centraal naar Hoek van Holland Haven en weer terug. Daarnaast reden de treinstellen 273 (Mat '46) en 876 (Mat '64) pendelritten over de lijn.

Metrolijn[bewerken]

Metronet volgens planning vanaf september 2018 met lijn A en lijn B van de Hoekse Lijn.

De Metropoolregio Rotterdam Den Haag heeft besloten de exploitatie te laten uitvoeren als metrolijn door de RET. Nabij Schiedam Centrum is de lijn aangesloten op het Rotterdamse metronetwerk en is er een verbinding tussen Hoek van Holland en Nesselande. De spoorlijn wordt daarmee onderdeel van metrolijn B.

In 2017/2018 wordt de lijn aangepast en bij station Schiedam Centrum aangesloten op de Rotterdamse metro. Bij de bouw van metrostation Schiedam Centrum is hiermee rekening gehouden door de aanleg van viaducten richting de Hoekse Lijn. De Hoekse Lijn is daarmee, net als de Hofpleinlijn, een metro/sneltramdienst geworden, waarbij de spanning op de bovenleiding is verlaagd van 1500 naar 750 volt.

Vanaf februari 2018 zou de lijn met als voorlopige eindstation Hoek van Holland Haven in bedrijf gaan.[6][7][8][9] In december 2017 is bekend geworden dat deze datum niet haalbaar is (het moet eind 2018 worden) en dat de kosten ook hoger worden. Het in latere instantie geplande nieuwe eindstation Hoek van Holland Strand is pas in 2021 gereed. [10][11][12]

Goederenvervoer over de lijn is na de verbouwing mogelijk tot station Maassluis, met de optie om dit in de toekomst verlengen tot Hoek van Holland.[13] Omdat metrovoertuigen smaller zijn dan goederentreinen wordt er strengelspoor bij stations toegepast. De spoorlijn is daarom geen metrobaan.

De lijnen A en B van de Rotterdamse metro, geëxploiteerd door de RET, rijden na de verbouwing tot Vlaardingen West respectievelijk Hoek van Holland (alleen lijn B). De frequentie is verhoogd tot 12 voertuigen per uur op het traject Schiedam Centrum – Vlaardingen West v.v..[14]

Doordat metrovoertuigen sneller kunnen optrekken en afremmen dan Sprinters, ontstaat ruimte voor nieuwe stations. In het westen van Maassluis zal het nieuwe station Steendijkpolder gebouwd worden. Ook met de mogelijkheid van een station ter hoogte van de Maeslantkering wordt rekening gehouden.

De rechtstreekse treinverbinding tussen de stations van de Hoekse Lijn en Rotterdam Centraal is sinds de omvorming tot metrolijn vervallen. De twee sporen die tussen Rotterdam Centraal en Schiedam Centrum vrijkomen, maken dan deel uit van de deels viersporige lijn Rotterdam – Delft – Den Haag.[15] Doorgaande reizigers op de Hoekse Lijn kunnen na de verbouwing op Schiedam Centrum, Rotterdam Blaak of Rotterdam Alexander overstappen op de trein of op Schiedam Centrum en Beurs op een andere metrolijn.

Reizen richting Utrecht duurt daardoor circa 15 minuten langer dan voorheen, of er zal een extra overstap moeten worden gemaakt.

Galerij[bewerken]

Zie ook[bewerken]

Externe Links[bewerken]