Spoorlijn Schiedam - Hoek van Holland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Hoekse Lijn)
Ga naar: navigatie, zoeken
Hoekse Lijn
Schiedam - Hoek van Holland Strand
Spoorlijn Schiedam - Hoek van Holland op de kaart
Totale lengte 24,0 km
Spoorwijdte normaalspoor 1435 mm
Aangelegd door HIJSM
Geopend
Schiedam - Maassluis: 17 augustus 1891
Maassluis - Hoek van Holland: 1 juni 1893
Gesloten 1 april 2017
Huidige status buiten gebruik
Geëlektrificeerd 1935
Aantal sporen 2
Baanvaksnelheid 130 km/h
Beveiliging of treinbeïnvloeding ATB EG
Treindienst door NS tot 2017, vanaf 2018 RET (Rotterdam)
Traject
vSTRBSicon .svg lijn van Rotterdam Centraal
vSTRuvSTR- Metrolijn  A   B   C 
vBHF-LudBHF-Rd 0,0 Schiedam Centrum
voorheen Schiedam Rotterdam West
dWBRÜCKEdWBRÜCKEudWBRÜCKEd Schiedamse Schie
vÜSTuxdABZgld metrolijn  C 
vSTRr-ENDExeuexvSTR- lijn naar Amsterdam Centraal
BSicon uexv-SHI2r.svg
BSicon exvSTR-.svg
aansluiting metrolijn  A   B 
planning februari 2018
exBHFd 2,2 Schiedam Nieuwland
exSKRZ-Aod A4
exBHFd 4,1 Vlaardingen Oost
exABZg+lexdKBSTeq aansluiting Vulcaanhaven goederen
exWBRÜCKE1d Oude Haven Vlaardingen
exBHFd 5,6 Vlaardingen Centrum
exABZglexdKBSTeq aansluiting Hydro-Agri en Unilever goederen
exBHFd 7,7 Vlaardingen West
exABZg+lexdENDEeq aansluiting Conline goederen
uexdSTR+rexdSTRBSicon .svg tramlijn van Maaslandse Dam opgebroken
uexdSHI2g+lexdSHI2grBSicon .svg
uexdKHSTeexvBHF-d 12,1 Maassluis
exWBRÜCKE1d Oude Haven Maassluis
exBHFd 13,7 Maassluis West
exBHFd - Maassluis Steendijkpolder gepland
exHSTd 16,4 Poortershaven
exHSTd 19,0 De Haak
exHSTd 21,0 Nieuwlandsche Polder
exvSHI2gl-
exvBHF-KBHFe 22,3 Hoek van Holland Haven
exv-STRBOOT Stena Line naar Harwich
exv-STRBOOT Fast Ferry RET naar Landtong & Maasvlakte
uexdSTR+rexdSTRBSicon .svg tramlijn van Hoek van Holland opgebroken
uexdSHI2g+lexdSHI2grBSicon .svg
uexdABZr+rexdSTRBSicon .svg tramlijn van Poeldijk opgebroken
uexmdKRZexdABZgrBSicon .svg Strandlijn naar Kijkduin alleen goederen, opgebroken
uexdKHSTeexdBHFBSicon .svg 24,0 Hoek van Holland Strand
exvKBHFe- 24,9 Hoek van Holland Strand (metro)

De spoorlijn Schiedam-Hoek van Holland of Hoekse Lijn was de spoorlijn tussen station Schiedam Centrum en het toenmalige treinstation Hoek van Holland Strand en bestond tussen 1893 en 2017.

De Metropoolregio Rotterdam Den Haag is heden de concessieverlener. In 2017/2018 wordt de spoorlijn omgebouwd, waarna de Rotterdamse metro de reizigersdienst op dit traject verzorgt. Goederenvervoer blijft op een deel van het traject mogelijk.

Geschiedenis[bewerken]

De Hoekse Lijn buigt hier links af vanaf de spoorlijn van Rotterdam richting Den Haag, locatie 51° 55′ 29″ NB, 4° 24′ 10″ OL

Tot de aanleg van de Hoekse Lijn werd in 1875 in de Tweede Kamer besloten. De minister van binnenlandse zaken, Heemskerk, wilde de lijn slechts aanleggen tot Maassluis, maar de Tweede Kamer bereikte door een amendement dat de lijn werd doorgetrokken naar Hoek van Holland.

De lijn werd aangelegd als aftakking van de bestaande lijn Rotterdam – Den Haag door de Staat der Nederlanden en in exploitatie gegeven aan de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. Het gedeelte Schiedam (thans Schiedam Centrum) – VlaardingenMaassluis werd geopend op 17 augustus 1891. Maassluis – Hoek van Holland Strand volgde officieel op 1 juni 1893, hoewel in mei 1893 de treinen van de lokaaldienst tussen Rotterdam en Maassluis al doorreden naar Hoek van Holland. De spoorlijn ligt grotendeels op een speciaal hiervoor aangelegde waterkerende dijk, waarin tijdens de aanleg van de lijn enkele keersluizen zijn opgenomen. Tijdens de watersnoodramp van 1953 voorkwam de spoordijk het onderlopen van het land ten noorden ervan. Een deel van de spoordijk is naast het spoor in de jaren 90 verhoogd en loopt samen met de Deltadijk. Dit project werd in 1995 afgerond met de aanleg van de Delflandse Buitensluis bij Vlaardingen, waar de oude draaibrug werd vervangen door een nieuwe ophaalbrug.

In aansluiting op de Hoekse lijn is er van 1907 tot 1971 (laatste spoor opgebroken) een werkspoor geweest langs de kust van Hoek van Holland tot Kijkduin (bereikt in 1923). De eigenaar was het Hoogheemraadschap van Delfland die de spoorlijn gebruikte voor aanvoer van materialen voor de kustverdediging. De Duitsers gebruikten die spoorlijn voor het bouwen van de Atlantikwall.[1]

De spoorlijn werd geëlektrificeerd in 1935. Daarvoor werden acht stroomlijn-tweewagentreinstellen Mat '35 aangeschaft. Die waren een voorloper van de grote serie Mat '36, die werd gebouwd voor de elektrificatie van het Middennet.

Na het opheffen van de laatste boottrein in 2006 fungeert de Hoekse Lijn voornamelijk als voorstadslijn die verschillende plaatsen langs de lijn verbindt met Rotterdam Centraal. Sinds 2007 rijden alle treinen op dit traject van en naar Rotterdam Centraal.

In de loop der jaren werden drie voorstadshaltes geopend: Schiedam Nieuwland, Vlaardingen West en Maassluis West. De dienst werd uitgevoerd met SGMm Sprinter treinstellen. Verder reden er regelmatig goederentreinen naar Vlaardingen (minstens 1 keer per dag) en Maassluis.

NS heeft van 2006 tot 15 augustus 2008 de OV-chipkaart op deze lijn getest. Daartoe werden er poortjes op de perrons geplaatst die geopend konden worden met de chipkaart, maar ook met een gewoon treinkaartje of zelfs een willekeurig stukje papier.[2]

In december 2007 is de treindienst gedecentraliseerd. De Stadsregio Rotterdam (en later haar opvolger Metropoolregio Rotterdam Den Haag) trad sindsdien op als concessieverlener. De lijn was niet openbaar aanbesteed en werd nog tot 1 april 2017 geëxploiteerd door NS.

Treinramp[bewerken]

Op 4 mei 1976 vond vlak bij het Station Schiedam Rotterdam-West een frontale botsing plaats tussen een internationale sneltrein en de stoptrein komende vanuit Rotterdam. Bij deze ramp kwamen 24 mensen om het leven.

1rightarrow blue.svg Zie Treinramp bij Schiedam voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Internationaal verkeer[bewerken]

In Hoek van Holland Haven bestaat aansluiting op de veerdienst naar Harwich in Engeland. Voordat de dienstregeling 2007 werd ingevoerd, reed in aansluiting op de catamarandienst van Stena Line twee keer per dag een boottrein van en naar Amsterdam Centraal. De catamarandienst van Stena Line is per 7 januari 2007 opgeheven. Daarbij is de bijbehorende treindienst vervallen. Ter gelegenheid van de sluiting waren er enkele afscheidsritten. Naast de reguliere dienst reed historisch materiaal verschillende ritten van station Rotterdam Centraal naar station Hoek van Holland Haven, waarvan enkele door naar station Hoek van Holland Strand. Door Mat '54 766 werd er een boottrein gereden van station Amsterdam Centraal naar Hoek van Holland Haven en weer terug. Daarnaast reden Mat '64 876 en Mat '46 273 pendelritten over de lijn. Tevens was dit voor Mat '64 zijn eerste rit sinds deze is overgedragen aan Het Spoorwegmuseum.

In vroeger tijden reden er in aansluiting op de veerdiensten ook treinen naar buitenlandse bestemmingen als Berlijn, Warschau en zelfs Moskou. Sinds de opening van de Kanaaltunnel en de verschuivingen in het verkeer over zee en door de lucht naar Engeland zijn deze internationale treinen van en naar Hoek van Holland verdwenen.

Treindienst[bewerken]

Tot en met 31 maart 2017 werd de Hoekse Lijn bediend door de volgende treinseries:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
4100 Sprinter Rotterdam Centraal - Vlaardingen Centrum - Maassluis - Hoek van Holland Haven - Hoek van Holland Strand Rijdt tussen Hoek van Holland Haven en Hoek van Holland Strand slechts 6x per dag (tussen 10:30 en 15:30, 1x/uur)
4200 Sprinter Rotterdam Centraal - Vlaardingen Centrum - Maassluis - Maassluis West - Hoek van Holland Haven Rijdt niet na 20.00 uur en op zondag. Op vrijdagavond rijdt deze treinserie tot 22:00 uur. In de ochtendspits enkele treinen van/naar Hoek van Holland Haven
7100 Sprinter Rotterdam Centraal - Vlaardingen Centrum Vier keer per uur. Rijdt uitsluitend in de spits.

Metrolijn[bewerken]

Metronet volgens planning vanaf februari 2018 met lijn A en lijn B van de Hoekse Lijn.

De Metropoolregio Rotterdam Den Haag heeft besloten de exploitatie vanaf februari 2018[3][4] te laten uitvoeren als metrolijn door de RET. Nabij Schiedam Centrum is de lijn aangesloten op het Rotterdamse metronetwerk en is er een verbinding tussen Hoek van Holland en Nesselande. In Hoek van Holland is nieuwe lijn 900 meter verlengd tot vlak bij het strand (met een verplaatsing van het het huidig station Hoek van Holland strand).[5] [6]

In 2017/2018 wordt de lijn aangepast en bij station Schiedam Centrum aangesloten op de Rotterdamse metro. Bij de bouw van metrostation Schiedam Centrum is hiermee rekening gehouden door de aanleg van viaducten richting de Hoekse Lijn. De Hoekse Lijn is daarmee, net als de Hofpleinlijn, een metro/sneltramdienst geworden, waarbij de netspanning op de bovenleiding is verlaagd van 1500 naar 750 volt.

Goederenvervoer over de lijn is na de verbouwing mogelijk tot station Maassluis, met de optie om dit in de toekomst verlengen tot Hoek van Holland.[7] Omdat metrovoertuigen smaller zijn dan goederentreinen wordt er strengelspoor bij stations toegepast. De spoorlijn is daarom geen metrobaan.

De lijnen A en B van de Rotterdamse metro, geëxploiteerd door de RET, rijden na de ingreep tot Vlaardingen West respectievelijk Hoek van Holland (alleen lijn B). De frequentie is verhoogd tot 12 voertuigen per uur op het traject Schiedam Centrum – Vlaardingen West v.v..[8]

Doordat metrovoertuigen sneller kunnen optrekken en afremmen dan Sprinters, ontstaat ruimte voor nieuwe stations. In het westen van Maassluis zal het nieuwe station Steendijkpolder gebouwd worden. Ook met de mogelijkheid van een station ter hoogte van de Maeslantkering wordt rekening gehouden.

De rechtstreekse treinverbinding tussen de stations van de Hoekse Lijn en Rotterdam Centraal is sinds de omvorming tot metrolijn vervallen. De twee sporen die tussen Rotterdam Centraal en Schiedam Centrum vrijkomen, maken dan deel uit van de deels viersporige lijn Rotterdam – Delft – Den Haag.[9] Doorgaande reizigers op de Hoekse Lijn kunnen na de verbouwing op Schiedam Centrum, Rotterdam Blaak of Rotterdam Alexander overstappen op de trein of op Schiedam Centrum en Beurs op een andere metrolijn.

Reizen richting Utrecht duurt circa 15 minuten langer, of er zal een extra overstap moeten worden gemaakt.

Zie ook[bewerken]

Externe Links[bewerken]