Kortenaerplein

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Kortenaerplein
Kortenaerplein met links Kortenaerstraat en rechts Slatuinenweg; twee niveaus (maart 2022)
Geografische informatie
Locatie       Amsterdam
Stadsdeel Amsterdam-West
Wijk Chassébuurt
Algemene informatie
Aangelegd in 1994-1998
Genoemd naar Egbert Bartolomeusz Kortenaer
Naam sinds 1912

Het Kortenaerplein is een plein in Amsterdam-West.

Geschiedenis en ligging[bewerken | brontekst bewerken]

Eeuwenlang lagen hier landbouw- en veeteeltgebieden binnen de gemeente Sloten met hier en daar een plukje woningen. Een van de kernen was buurtschap De Baarsjes met het Slatuinenpad aan de Kostverlorenvaart met op de oever de latere Baarsjesweg. De bebouwing dateert daar deels uit het eind van de 19e eeuw en werd neergezet op wat later polderniveau werd genoemd. Dit als onderscheid van grote delen van de bebouwing van Amsterdam aan de andere kant van de vaart, dat de naam stadspeil kreeg. Amsterdam bereikte eind 19e eeuw die natuurlijke stadsgrens. In 1912 benoemde de gemeente Sloten echter nog een Kortenaerstraat naar de admiraal Egbert Bartolomeusz Kortenaer. De bebouwing bleef echter uit. Die kwam er pas nadat gemeente Amsterdam de gemeente Sloten in 1921 annexeerde. Amsterdam bouwde vanaf 1921 op stadspeil de straat deels vol; een goede aansluiting met de Baarsjesweg kwam er jarenlang niet. De overgang liep in een terrassenstelsel van hoog naar laag. De bebouwing van de straat begon eigenlijk pas bij huisnummer 19. Daarvoor stonden allerlei loodsen en gebouwtjes stammende uit de periode van prestedelijke bebouwing van Amsterdam. Een deel van die gebouwtjes en terreinen was in gebruik bij bouwhandel Jan Vet. Deze vertrok in 1994 en Amsterdam gebruikte dat voor een grote herindeling van de kruising Kortenaerstraat en Baarsjesweg.

Die herindeling leidde tot de aanleg en naamgeving van het Kortenaerplein. In de bebouwing, gerealiseerd met gebouwen ontworpen door Marlies Rohmer is de tweedeling polder- en stadspeil nog terug te vinden. De zuidelijke en westelijke gevelwanden bestaan uit hoogbouw gebouwd op stadspeil en aansluitend op de originele bebouwing. De noordelijke gevelwand laat laagbouw eveneens van Rohmer zien, die aansluit op de laagbouw van de Slatuinenweg uit eind 19e eeuw, dus polderpeil. [1]Het plein kreeg de vorm van een halve cirkel met daarin een speelplaats (van oudsher hier aanwezig en waar nog een tunnel van Aldo van Eyck) stond en een groenstrook.

Ook Vroomshoop en Groenlo hebben een Kortenaerplein.

Vanwege genoemd hoogteverschil was/is openbaar vervoer hier niet mogelijk, de straat liep in wezen dood op dit punt.

Gebouwen[bewerken | brontekst bewerken]

Alle gebouwen stammen uit de periode van herinrichting, dus van na 1994. Huisnummers lopen ononderbroken op van 1 tot en met 34. Een eigenaardigheidje is dat de huisnummers 1 tot en met 17 aansluiten op huisnummer 19 van de Kortenaerstraat, terwijl Kortenaerplein 18 (en verder) aan de overzijde daarvan staat. De zuidelijke en westelijke gevel wand zijn daarbij opgetrokken uit een stijl die doet denken aan de Amsterdamse School met een combinatie van bak- en natuursteen; de noordelijke gevelwand bestaat uit houtskeletbouw deels uitgevoerd in vakwerk.

Kunst[bewerken | brontekst bewerken]

De nieuwbouw werd voorzien van het kunstwerk Het verleden zichtbaar maken (of wel De drie baarsjes) van Melanie de Vroom. Het bestaat uit drie panelen, waarin een 19e eeuwse plattegrond van dit gebied van gravure is omgezet naar beton. Het laat het gebied met weilanden en polderslootjes zien, alsmede de Kostverlorenvaart. Zij zette dat om in drie reliëfs waarbij de titel in een lopende tekst over de drie panelen is verdeeld. Één van de drie is gesigneerd en gedateerd (1998).[2][3]

Afbeeldingen[bewerken | brontekst bewerken]

De drie baarsjes/Het verleden zichtbaar maken (maart 2022)
Kortenaeerplein 34 op hoek met Slatuinenweg (maart 2022)

Pleinen in Amsterdam
Centrum:A.S. Onderwijzerhof · Alexanderplein · Amstelveld · Appeltjesmarkt · Barentszplein · Beursplein · Bianca Castafioreplein · Dam · Frederiksplein · Haarlemmerplein · Hekelveld · Ir. Jakoba Mulderplein · Johnny Jordaanplein · Jonas Daniël Meijerplein · Kadijksplein · Kattenburgerplein · Kleine-Gartmanplantsoen · Koningsplein · Leidseplein · Markenplein · Marnixplein · Max Euweplein · Mr. Visserplein · Muntplein · Nieuwezijds Kolk · Nieuwmarkt · Noordermarkt · Oudekerksplein · Pentagon · Professor Tulpplein · Raamplein · Rembrandtplein · Spui · Stationsplein · Stromarkt · Thorbeckeplein · Walenpleintje · Waterlandplein · Waterlooplein · Weesperplein · Westermarkt · Weteringcircuit · Wilhelmina Blombergplein · Zuiderkerkhof
Westpoort:Carrascoplein · Orlyplein
West:Balboaplein · Bellamyplein · Bos en Lommerplein · Reinier Claeszenplein · J.J. Cremerplein · Frederik Hendrikplantsoen · Hugo de Grootplein · Keerweer · Kortenaerplein · Kwakersplein · Mercatorplein · Molenwerf · Nassauplein · Paramariboplein · Piri Reisplein · Solebayplein · Staringplein · Suikerplein · Surinameplein · Van Hogendorpplein · Van Limburg Stirumplein · Van Oldenbarneveldtplein · WG-Plein · Witte de Withplein · Zaandammerplein
Nieuw-West:Abraham Staalmanplein · August Allebéplein · Belgiëplein · Confuciusplein · Cornelis Lelyplein · De Grote Geusplein · Delflandplein · Dijkgraafplein · Ecuplein · Koningin Wilhelminaplein · Lambertus Zijlplein · Osdorpplein · Plein '40-'45 · Sierplein
Zuid:Aalsmeerplein · Adama van Scheltemaplein · Bachplein · Bertelmanplein · Concertgebouwplein · Cornelis Troostplein · Emmaplein · Europaplein · Ferdinand Bolplein · Gelderlandplein · Gerard Douplein · Gustav Mahlerplein · Henrick de Keijserplein · Henriëtte Ronnerplein · Hogelandplein · Hoofddorpplein · Jacob Marisplein · Legmeerplein · Marie Heinekenplein · Merwedeplein · Minervaplein · Museumplein · Muzenplein · Olympiaplein · Prinses Amaliaplein · Roelof Hartplein · Scheldeplein · Stadionplein · Thérèse Schwartzeplein · Van der Helstplein · Valeriusplein · Victorieplein · Vredeskerkplein · Willem Sandbergplein · Zuidplein
Oost:Alan Turingplein · Ambonplein · Amstelplein . Azartplein · Beukenplein · Boerhaaveplein · Boniplein · Brink · Ceramplein · Christiaan Huygensplein · Eikenplein · Esplanade de Meer · Geertje Wielemaplein · 's-Gravesandeplein · Hildo Kropplein · Iepenplein · Imogirituin · Javaplein · Julianaplein · Krugerplein · Land van Cocagneplein · Levantplein · Mariotteplein · Obiplein · Oosterspoorplein · Oranje-Vrijstaatplein · P.E. Tegelbergplein · Pieter Holmplein · Piraeusplein · Prins Bernhardplein · Rhijnspoorplein · Steve Bikoplein · Voltaplein · Zuivelplein
Noord:Banneplein · Buikslotermeerplein · Hagedoornplein · Het Dok · IJplein · Kraaienplein · Lidoplein · Meeuwenplein · Mosplein · Noordplein · Overhoeksplein · Olof Palmeplein · Van der Pekplein · Plein Spanje '36-'39 · Purmerplein · Jac.P. Thijsseplein · Waterlandplein · Zonneplein
Zuidoost:Annie Romeinplein · Anton de Komplein · Bijlmerplein · Hoekenrode · Holendrechtplein · Humberto Delgadoplein · Martin Ennalsplein · Krimpertplein · Reeuwijkplein · Remmerdenplein · Renooiplein · Rossumplein · Veenendaalplein · Vreelandplein
Zie de categorie Kortenaerplein, Amsterdam van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.