Lijst van grootste Nederlandse kerkgebouwen naar zitplaatsen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

In dit artikel wordt een opsomming gegeven van de grootste Nederlandse kerken, gemeten naar het aantal zitplaatsen.

Inleiding[bewerken | brontekst bewerken]

Ondanks de secularisatie worden in Nederland nog veel grote kerken gebouwd, vooral door reformatorische en evangelische gemeenten. In de grote steden en in de katholieke delen van Nederland zijn evenwel ook vele grote kerken reeds gesloopt. Voorbeelden hiervan zijn de Westerkerk te Rotterdam met 1470 zitplaatsen, de Sint-Bonifatiuskerk te Amsterdam met 1850 zitplaatsen en de Willemskerk te Den Haag met 2086 zitplaatsen.

Criterium is het aantal vaste zitplaatsen. Doordat veel grote bekende kerken (zoals de Laurenskerk) geen vaste zitplaatsen meer hebben vanwege hun multifunctionele gebruik komen deze in deze lijst niet voor. Qua vloeroppervlakte is een totaal andere indeling te maken. De grootste kerk van Nederland qua vloeroppervlak is de Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch gevolgd door de Kathedrale basiliek Sint Bavo in Haarlem.

Naam Zitplaatsen Bouwjaar Kerkverband Plaats Afbeelding
1 Kerkgebouw GGiN Opheusden 2.824 1999 Gereformeerde Gemeenten in Nederland Opheusden 2007-03-08 09.58 Opheusden, kerk foto1.JPG
2 De Hoeksteen 2.531 2008 Gereformeerde Gemeenten in Nederland Barneveld Kerkzaal1 ggin barneveld.jpg
3 Dorpskerk 2.300 1952 Hersteld Hervormde Kerk Staphorst P1020324copyKerk Staphorst.jpg
4 Adventkerk 2.220 1998 Gereformeerde Gemeenten Veenendaal GG Gereformeerde-Gemeeente-Adventkerk Veenendaal 2.jpg
5 Rehobothkerk 2.200 1967 Gereformeerde Gemeenten Barneveld Rehobothkerk Barneveld 3.JPG
6 De Levende Steen 2.011 2013 Evangelische gemeente Spijkenisse Levende Steen Ministries church building.jpg
7 Noorderkerk 1.970[1] 1957 Gereformeerde Gemeenten Rijssen Noorderkerk church Rijssen 2019 2.jpg
8 Zuiderkerk 1.950 1968 Gereformeerde Gemeenten Rijssen Zuiderkerk Rijssen 2.jpg
9 Kerkgebouw GG Nunspeet 1.950[2] 1978 Gereformeerde Gemeenten Nunspeet Ger Gem Nunspeet.jpg
10 Adullamkerk 1.936 2008 Gereformeerde Gemeenten Barneveld Barneveld Adullamkerk west.jpg
11 Sionkerk 1.900[3] 1979 Gereformeerde Gemeenten Goes Sionkerk goes gergem 1.jpg
12 Kerkgebouw GG Opheusden 1.900[4] 2015 Gereformeerde Gemeenten Opheusden Gereformeerde Gemeente Opheusden in aanbouw.JPG
13 Nieuwe Kerk 1.900 1887 Protestantse Kerk in Nederland Katwijk Nieuwe Kerk Katwijk 3.JPG
14 Jachin en Boazkerk 1.800 2003 Gereformeerde Gemeenten Genemuiden Jachin en Boazkerk in Genemuiden.jpg
15 Sint-Vituskerk 1.800 1892 Rooms-Katholieke Kerk Hilversum Vituskerk Hilversum.JPG
16 Kerkgebouw GG Kootwijkerbroek 1.780 1985 Gereformeerde Gemeenten Kootwijkerbroek GG Kootwbr-achter.jpg
17 Bethelkerk 1.750 2000 Vrije Baptistengemeente Drachten Bottenbley 26-01-2014 3.jpg
18 Grote of Sint-Janskerk 1.635 1485 Protestantse Kerk in Nederland Gouda Gouda; Grote of Sint-Janskerk h.jpg
19 Mieraskerk 1.631 1962 Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland Krimpen aan den IJssel OGG krimpen 2.JPG
20 Petrakerk 1.620 1974 Gereformeerde Gemeenten Hendrik-Ido-Ambacht Petrakerk hendrik ido ambacht.jpg
21 Jachin Boazkerk 1.650[5] 1960 Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland Urk Urk Joachim Boaz-1.JPG
22 Sionkerk[6] 1.562 2012 Gereformeerde Gemeenten Scherpenzeel GG Sionkerk Scherpenzeel 2.jpg
23 Elimkerk 1.524 1977 Gereformeerde Gemeenten 's-Gravenpolder Gereformeerde gemeente gravenpolder 04416.jpg
24 Sint-Janskathedraal 1.500 1220 Rooms-Katholieke Kerk 's-Hertogenbosch Sint-Jans-Hertogenbosch.jpg
25 Oude Kerk 1.500 1566 Protestantse Kerk in Nederland Veenendaal Veenendaal PKN. Hervormd Oude kerk aan de Markt Utr. opname 27-02-2008 foto. André van Dijk Veenendaal..jpg
26 Levensstroomkerk 1.450 2006 Pinksterkerk Leiderdorp Levensstroom (01).JPG
27 Kerkgebouw VOGG Ede 1.440 1951 Vrije Oud Gereformeerde Gemeente Ede VOGG Vrije-Oud-Gereformeerde-Gemeente Ede 2.jpg
28 Bethelkerk 1.437 2003 Gereformeerde Gemeenten Geldermalsen GG Geldermalsen.JPG
29 Kerkgebouw GG Yerseke 1.435 1963 Gereformeerde Gemeenten Yerseke Gg yerseke.JPG
30 Grote Kerk 1.400[7] 1892 Protestantse Kerk in Nederland Apeldoorn Grote Kerk Apeldoorn.jpg
31 Andreaskerk (Kerkje aan Zee) 1.400 1460 Protestantse Kerk in Nederland Katwijk aan Zee Katwijk wittekerk tijdelijk rood v1.jpg
32 De Ark 1.400 2007 Protestantse Kerk in Nederland Urk De Ark, Urk.jpg
33 Sint-Petruskerk 1.400 1936 Rooms-Katholieke Kerk Leiden Sint-Petruskerk Leiden.JPG
34 Bethelkerk 1.390 1989 Gereformeerde Gemeenten Werkendam GG werkendam 2.JPG
35 Kerkgebouw GG Krabbendijke 1.362 1930 Gereformeerde Gemeenten Krabbendijke Overzicht noordwestgevel - Krabbendijke - 20352824 - RCE.jpg
36 Bethelkerk 1.352[8] 2012 Hersteld Hervormde Kerk Genemuiden Genemuiden - Hersteld Hervormde kerk-001.JPG
37 Petrakerk 1.350 1996 Gereformeerde Gemeenten Kapelle Gg kapelle.JPG
38 Kerkgebouw GG Gouda 1.325 2008 Gereformeerde Gemeenten Gouda Gergem Gouda.jpg
39 Hervormde kerk 1.300 1845 Protestantse Kerk in Nederland Doornspijk Doornspijk-dorpskerk.JPG
40 Grote Kerk 1.300 1898 Protestantse Kerk in Nederland Alblasserdam Dorpskerk Alblasserdam.JPG
41 Sint-Lambertuskerk 1.300 1863 Rooms-Katholieke Kerk Veghel Veghel Rijksmonument 37037 St.Lambertuskerk.JPG
42 Stadskerk 1.300[9] 1924 Vrije Baptistengemeente Groningen
43 Kerkgebouw HHK Elspeet 1.256 2010 Hersteld Hervormde Kerk Elspeet Elspeet HHK-2.jpg
44 Schildkerk 1.250 12e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Rijssen Skeeldkoarke in n duuster.jpg
45 Bovenkerk 1.250 12e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Kampen Kerk Kampen.jpg
46 Elimkerk 1.250 1993 Gereformeerde Gemeenten Amersfoort GG Elim Amersfoort.jpg
47 Ter Hoogekerk 1.250 1997 Gereformeerde Gemeenten Middelburg Terhoogekerk middelburg gergem 2.jpg
48 Ichtuskerk 1.250 2012 Christelijke Gereformeerde Kerken Urk Urk Ichthus mei 2012-001.JPG
49 Bethlehemkerk 1.236 1931 Protestantse Kerk in Nederland Den Haag Den Haag, Bethlehemkerk 2009-09-27 09.24.jpg
50 Oosterkerk 1.228 1931 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Zeist Oosterkerk Zeist Nederland-02.JPG
51 Sebakerk 1.225 1955 Gereformeerde Gemeenten Krimpen aan den IJssel Sebakerk krimpen.JPG
52 Eben-Haëzerkerk 1.220 1985 Gereformeerde Gemeenten De Valk-Wekerom GGem Wekerom deValk 2.JPG
53 Noorderkerk 1.216 1878 Gereformeerde Kerken vrijgemaakt Spakenburg 2006-06-02 14.40 Spakenburg, kerk.JPG
54 Heilig Hart van Jezuskerk (Koepelkerk) 1.200 1953 Rooms-Katholieke Kerk Maastricht Maastrichtkoepelkerkzuidwestzijde.JPG
55 Nieuwe Kerk 1.200 1939 Protestantse Kerk in Nederland Ermelo Nieuwe Kerk, Ermelo.JPG
56 Gereformeerde Kerk Klundert 1.200 1889 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Klundert Klundert-gereformeerdekerk.jpg
57 Koningsvijver 1.200 1980 Volle Evangelie gemeente Nehemia Ministries Zwijndrecht
58 Heilig Hart van Jezuskerk 1.200 1883 Rooms-Katholieke Kerk Vinkeveen Vinkeveen, Kerkstraat 4, H Hart van Jezuskerk - img0358.jpg
59 Eben-Haëzerkerk 1.200[10] 1971 Gereformeerde Gemeenten Hardinxveld-Giessendam Hardinxveld-Giesendam, kerk2 foto7 2010-06-27 14.38.JPG
60 Kerkgebouw GG Moerkapelle 1.200[11] 1962 Gereformeerde Gemeenten Moerkapelle Gergem moerkapelle.jpg
61 Kerkgebouw GGiN De Beek-Uddel 1.190 1920 Gereformeerde Gemeenten in Nederland De Beek (Ermelo) GGiN Uddel 1.jpg
62 Sint-Franciscuskerk 1.152 1882 Rooms-Katholieke Kerk Oudewater Oudewater - Kapellestraat.jpg
63 Bethelkerk 1.150 1972 Gereformeerde Gemeenten Ridderkerk
64 Kerkgebouw GG Kruiningen 1.150[12] 2015 Gereformeerde Gemeenten Kruiningen
65 Dorpskerk 1.150 1883 Protestantse Kerk in Nederland Genemuiden Grote Kerk bij avondlicht.JPG
66 Obrechtkerk 1.150 1930 Rooms-Katholieke Kerk Amsterdam Obrechtkerk.jpg
67 Oude Kerk 1.140 15e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Huizen Ned. Herv. kerk met toren Huizen.JPG
68 Rehobothkerk 1.140 1972 Gereformeerde Gemeenten Zeist Overzicht met entree - Zeist - 20372278 - RCE.jpg
69 Oude Kerk 1.133[13] 14e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Putten Oude Kerk - Putten 2.jpg
70 Dorpskerk 1.125 1847 Protestantse Kerk in Nederland Nieuw-Lekkerland Dorpskerk Nieuw Lekkerland.JPG
71 Kerkgebouw GGiN (bv) 1.125 1980 Gereformeerde Gemeenten in Nederland (buiten verband) Veenendaal Fluiterstraat.jpg
72 Oosterkerk 1.116 1929 Gereformeerde Kerken vrijgemaakt Groningen 20090628 Oosterkerk Groningen NL.jpg
73 Vredeskerk 1.110 1940 Rooms-Katholieke Kerk Delft Delft - Allerheiligen kerk.jpg
74 Sint-Jacobus de Meerderekerk 1.105 1878 Rooms-Katholieke Kerk Den Haag Sint-Jacobuskerk Den Haag Parkstraat.JPG
75 Poortkerk 1.100[14] 1951 Gereformeerde Gemeenten Kampen Poortkerk Kampen.jpg
76 Oude Kerk 1.100 13e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Barneveld Barneveld kerk.JPG
77 Grote Kerk 1.100 1851 Protestantse Kerk in Nederland Gorinchem Gorinchem 026.JPG
78 Onze Lieve Vrouwekerk 1.100 1509 Protestantse Kerk in Nederland Breda Breda - Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk 2.jpg
79 Kathedrale basiliek Sint Bavo 1.100 1930 Rooms-Katholieke Kerk Haarlem Haarlemkathedraal.jpg
80 De Ark 1.100 2007 Protestantse Kerk in Nederland Urk Urk, De Ark (5).JPG
81 Grote of Sint-Bavokerk 1.100 1520 Protestantse Kerk in Nederland Haarlem Grote-Kerk-Haarlem.jpg
82 Kandelaarkerk 1.100 1970 Gereformeerde Kerken vrijgemaakt Assen Kandelaarkerk Assen.jpg
83 Julianakerk 1.100 1928 Protestantse Kerk in Nederland Veenendaal Veenendaal, christelijk gereformeerde kerk foto5 2012-05-27 11.05.JPG
84 Gereformeerde Kerk 1.100 1928 Gereformeerde Kerken vrijgemaakt Appingedam Breedebrug en gereformeerde kerk Appingedam.jpg
85 Ontmoetingskerk 1.100 1968 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Sleeuwijk
86 Plantagekerk 1.100 1875 Gereformeerde Kerken vrijgemaakt Zwolle PlantagekerkZw.jpg
87 Sint-Antonius van Paduakerk 1.100 1914 Rooms-Katholieke Kerk Millingen aan de Rijn Sint Antoniuskerk Millingen aan de Rijn.jpg
88 Sint-Agathakerk 1.100 1903 Rooms-Katholieke Kerk Lisse Lisse, kerk 2007-04-18 13.41.JPG
89 Groote Kerk 1.100 1639 Protestantse Kerk in Nederland Maassluis Maassluis kerkeiland.jpg
90 Dorpskerk 1.080 1858 Protestantse Kerk in Nederland Nunspeet Nunspeet 2.jpg
91 Kandelaarkerk 1.080 1980 Gereformeerde Kerken vrijgemaakt Heemse
92 Tabernakel 1.074 2003 Gereformeerde Gemeenten Rijssen
93 Eben Haëzerkerk 1.071 2013 Hersteld Hervormde Kerk Ouddorp HHK ouddorp vanaf kerktoren.JPG
94 Grote kerk 1.070 1461 Protestantse Kerk in Nederland Nijkerk Nijkerk-Grote-ofCatharinakerk.JPG
95 Triumfatorkerk 1.066 1964 Hersteld Hervormde Kerk Katwijk aan Zee Triumfatorkerk Katwijk Piet Heinlaan 2013.jpg
96 Immanuëlkerk 1.066 1954 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Maassluis Maassluis Immanuëlkerk.jpg
97 Bethelkerk 1.052 1851 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Urk Urk-Bethelkerk.jpg
98 Pelikaankerk 1.050 1931 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Leeuwarden RM519894 Leeuwarden - Pelikaanstraat 10 (foto 3).jpg
99 Kerkgebouw GG Meliskerke 1.050 1976 Gereformeerde Gemeenten Meliskerke Gergem meliskerke.JPG
100 Dorpskerk 1.050 1567 Protestantse Kerk in Nederland Oud-Beijerland HervormdeKerka.jpg
101 De Schuilplaats 1.050 2006 Evangelische gemeente Ede Schuilplaats Ede.jpg
102 Dorpskerk 1.050[15] 16e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Elspeet Elspeet kerk.jpg
103 De Pijler 1.047 2001 Evangelische gemeente Lelystad
104 Salemkerk 1.030 1936 Gereformeerde Gemeenten Lisse Salemkerk - Lisse.JPG
105 Immanuelkerk 1.020 2007 Christelijke Gereformeerde Kerken Urk Urk - Imanuelkerk - 2012 -014.jpg
106 Julianakerk 1.016 1927 Gereformeerde Gemeenten Dordrecht Julianakerk dordrecht 3.JPG
107 Sint-Annakerk 1.014 1952-1953 Rooms-Katholieke Kerk Heerlen
Interieur, zicht vanaf het balkon - Heerlen - 20421744 - RCE.jpg
108 Kerkgebouw GKV Axel 1.010 1899 Gereformeerde Kerken vrijgemaakt Axel Axel - Gereformeerde Kerk Vrijgemaakt 1.jpg
109 Petruskerk 1.008 14e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Woerden Batz orgel woerden.jpg

Grootste kerken in het verleden[bewerken | brontekst bewerken]

  • 1886 - 1900 - Sint-Bonifatiuskerk, Amsterdam. 1850 zitplaatsen
  • 1900 - 1910 - Nieuwe Kerk, Katwijk. 1900 zitplaatsen
  • 1910 - 1952 - Willemskerk, Den Haag. 2086 zitplaatsen
  • 1952 - 1957 - Kerkgebouw GG Mijnsheerenlaan, Rotterdam-Zuid. 100 zitplaatsen
  • 1957 - 1992 - Noorderkerk, Rijssen. 2400 zitplaatsen
  • 1992 - 1999 - Dorpskerk, Staphorst. 2300 zitplaatsen
  • 1999 - 2008 - Kerkgebouw GGiN, Opheusden. 2.624 zitplaatsen
  • 2008 - heden - Kerkgebouw GGiN, Opheusden. 2850 zitplaatsen

Reformatorische kerken[bewerken | brontekst bewerken]

Veel van de grootste kerkgebouwen zijn van de Gereformeerde Gemeenten of een van de daaraan verwante kerkgenootschappen. Enkele oorzaken dat deze kleine kerkgenootschappen zulke grote kerkengebouwen hebben:

  • De concentratie van de woonplaatsen (en dus de kerken) van de bevindelijk gereformeerden in de Bijbelgordel; hierdoor zijn landelijk kleine kerkgenootschappen plaatselijk soms groot.
  • Het geringe aantal predikanten maakt het minder aantrekkelijk om een gemeente te splitsen, aangezien dan een gemeente zonder predikant ontstaat.[16]
  • Leden van deze kerken zijn vaak trouw in het tweemaal per zondag bezoeken van de kerkdiensten.
  • In tegenstelling tot vroeger, zien de meeste gelovigen geen bezwaar meer in het gebruik van de auto voor kerkbezoek op zondag.[17]

De Hersteld Hervormde Kerk is in 2004 ontstaan uit kerken en leden van de Nederlandse Hervormde Kerk die het niet eens waren met de vorming van de Protestantse Kerk in Nederland. Toen het stof van onder andere gerechtelijke procedures was opgetrokken, bleken er twintig nieuwe kerken te zijn gebouwd voor een bedrag van 50 miljoen euro.[18]

Kritiek[bewerken | brontekst bewerken]

Reeds in 1371 protesteerde de prediker Geert Grote tegen de hoogte van de toren van de Domkerk te Utrecht, die volgens hem een teken was van hoogmoed. In de rooms-katholieke traditie is verfraaiing van een kerk om God te eren. Aanleiding (niet de hele oorzaak) tot de breuk met het protestantisme was een inzamelingsactie voor de Sint Pieterskerk te Rome.

In de door de Amerikaanse cultuur beïnvloede evangelische beweging heeft men vaak geen bezwaren tegen grote kerkgebouwen. Succes wordt vaak als zegen van God gezien en kan worden afgelezen aan uiterlijke zaken.[19] Toch zijn er ook groepen die vinden dat men geen geld moet steken in een eigen gebouw. Sommigen vinden dat de gemeenten opgesplitst moeten worden in kleine groepen die samenkomen in woonhuizen of bijvoorbeeld een verbouwde garage.[20]

In de Gereformeerde gemeenten en verwante kerken is het bouwen van mooie, grote kerken te zien als een breuk met het verleden, toen de kerkgebouwen de vorm hadden van een schuur of een stal.[21]