Naar inhoud springen

Lijst van grootste Nederlandse kerkgebouwen naar zitplaatsen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

In dit artikel wordt een opsomming gegeven van de grootste Nederlandse kerken, gemeten naar het aantal zitplaatsen.

Ondanks de secularisatie worden in Nederland nog veel grote kerken gebouwd, vooral door reformatorische en evangelische gemeenten. In de grote steden en in de katholieke delen van Nederland zijn evenwel ook vele grote kerken reeds gesloopt. Voorbeelden hiervan zijn de Westerkerk te Rotterdam met 1470 zitplaatsen, de Sint-Bonifatiuskerk te Amsterdam met 1850 zitplaatsen en de Willemskerk te Den Haag met 2086 zitplaatsen.

Criterium is het aantal vaste zitplaatsen. Doordat veel grote bekende kerken (zoals de Laurenskerk) geen vaste zitplaatsen meer hebben vanwege hun multifunctionele gebruik komen deze in deze lijst niet voor. Qua vloeroppervlakte is een totaal andere indeling te maken. De grootste kerk van Nederland qua vloeroppervlak is de Sint-Janskathedraal in 's-Hertogenbosch gevolgd door de Kathedrale basiliek Sint Bavo in Haarlem.

Naam Zitplaatsen Bouwjaar Kerkverband Plaats Afbeelding
1 De Hoeksteen 2.860[1] 2008 Gereformeerde Gemeenten in Nederland Barneveld
2 Kerkgebouw GGiN Opheusden 2.824 1999 Gereformeerde Gemeenten in Nederland Opheusden
3 Congreshal van Jehovah's getuigen 2.400 2016 Jehovah's getuigen Swifterbant
4 Dorpskerk 2.300 1952 Hersteld Hervormde Kerk Staphorst
5 Adventkerk 2.220 1998 Gereformeerde Gemeenten Veenendaal
6 Rehobothkerk 2.200 1967 Gereformeerde Gemeenten Barneveld
7 Kerkgebouw GG Kootwijkerbroek 2.100[2] 1985 Gereformeerde Gemeenten Kootwijkerbroek
8 De Levende Steen 2.011 2013 Evangelische gemeente Spijkenisse
9 Kerkgebouw GG Yerseke 2.000 2024 Gereformeerde Gemeenten Yerseke
10 Noorderkerk 1.970[3] 1957 Gereformeerde Gemeenten Rijssen
11 Zuiderkerk 1.950 1968 Gereformeerde Gemeenten Rijssen
12 Kerkgebouw GG Nunspeet 1.950[4] 1978 Gereformeerde Gemeenten Nunspeet
13 Adullamkerk 1.936 2008 Gereformeerde Gemeenten Barneveld
14 Sionkerk 1.900[5] 1979 Gereformeerde Gemeenten Goes
15 Kerkgebouw GG Opheusden 1.900[6] 2015 Gereformeerde Gemeenten Opheusden
16 Nieuwe Kerk 1.900 1887 Protestantse Kerk in Nederland Katwijk
17 Jachin en Boazkerk 1.800 2003 Gereformeerde Gemeenten Genemuiden
18 Sint-Vituskerk 1.800 1892 Rooms-Katholieke Kerk Hilversum
19 Bethelkerk 1.750 2000 Vrije Baptistengemeente Drachten
20 Rehobothkerk 1.750 2026 Gereformeerde Gemeenten Kesteren
21 Jachin Boazkerk 1.650[7] 1960 Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland Urk
22 Grote of Sint-Janskerk 1.635 1485 Protestantse Kerk in Nederland Gouda
23 Mieraskerk 1.631 1962 Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland Krimpen aan den IJssel
24 Petrakerk 1.620 1974 Gereformeerde Gemeenten Hendrik-Ido-Ambacht
25 Elimkerk 1.524 1977 Gereformeerde Gemeenten 's-Gravenpolder
26 Sionkerk[8] 1.550 2012 Gereformeerde Gemeenten Scherpenzeel
27 Bethelkerk 1.509 2003 Gereformeerde Gemeenten Geldermalsen
28 Sint-Janskathedraal 1.500 1220 Rooms-Katholieke Kerk 's-Hertogenbosch
29 Oude Kerk 1.500 1566 Protestantse Kerk in Nederland Veenendaal
30 Levensstroomkerk 1.450 2006 Pinksterkerk Leiderdorp
31 Kerkgebouw VOGG Ede 1.440 1951 Vrije Oud Gereformeerde Gemeente Ede
32 Grote Kerk 1.400[9] 1892 Protestantse Kerk in Nederland Apeldoorn
33 Andreaskerk (Kerkje aan Zee) 1.400 1460 Protestantse Kerk in Nederland Katwijk aan Zee
34 De Ark 1.400 2007 Protestantse Kerk in Nederland Urk
35 Sint-Petruskerk 1.400 1936 Rooms-Katholieke Kerk Leiden
36 Bethelkerk 1.390 1989 Gereformeerde Gemeenten Werkendam
37 Kerkgebouw GG Krabbendijke 1.362 1930 Gereformeerde Gemeenten Krabbendijke
38 Bethelkerk 1.352[10] 2012 Hersteld Hervormde Kerk Genemuiden
39 Petrakerk 1.350 1996 Gereformeerde Gemeenten Kapelle
40 Kerkgebouw GG Gouda 1.325 2008 Gereformeerde Gemeenten Gouda
41 Hervormde kerk 1.300 1845 Protestantse Kerk in Nederland Doornspijk
42 Grote Kerk 1.300 1898 Protestantse Kerk in Nederland Alblasserdam
43 Sint-Lambertuskerk 1.300 1863 Rooms-Katholieke Kerk Veghel
44 Stadskerk 1.300[11] 1924 Vrije Baptistengemeente Groningen
45 Kerkgebouw HHK Elspeet 1.256 2010 Hersteld Hervormde Kerk Elspeet
46 Schildkerk 1.250 12e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Rijssen
47 Bovenkerk 1.250 12e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Kampen
48 Elimkerk 1.250 1993 Gereformeerde Gemeenten Amersfoort
49 Ter Hoogekerk 1.250 1997 Gereformeerde Gemeenten Middelburg
50 Ichtuskerk 1.250 2012 Christelijke Gereformeerde Kerken Urk
51 Bethlehemkerk 1.236 1931 Protestantse Kerk in Nederland Den Haag
52 Oosterkerk 1.228 1931 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Zeist
53 Sebakerk 1.225 1955 Gereformeerde Gemeenten Krimpen aan den IJssel
54 Eben-Haëzerkerk 1.220 1985 Gereformeerde Gemeenten De Valk-Wekerom
55 Noorderkerk 1.216 1878 Nederlandse Gereformeerde Kerken Spakenburg
56 Heilig Hart van Jezuskerk (Koepelkerk) 1.200 1953 Rooms-Katholieke Kerk Maastricht
57 Nieuwe Kerk 1.200 1939 Protestantse Kerk in Nederland Ermelo
58 Koningsvijver 1.200 1980 Volle Evangelie gemeente Nehemia Ministries Zwijndrecht
59 Heilig Hart van Jezuskerk 1.200 1883 Rooms-Katholieke Kerk Vinkeveen
60 Eben-Haëzerkerk 1.200[12] 1971 Gereformeerde Gemeenten Hardinxveld-Giessendam
61 Kerkgebouw GG Moerkapelle 1.200[13] 1962 Gereformeerde Gemeenten Moerkapelle
62 Kerkgebouw GGiN De Beek-Uddel 1.190 1920 Gereformeerde Gemeenten in Nederland De Beek (Ermelo)
63 Sint-Franciscuskerk 1.152 1882 Rooms-Katholieke Kerk Oudewater
64 Bethelkerk 1.150 1972 Gereformeerde Gemeenten Ridderkerk
65 Kerkgebouw GG Kruiningen 1.150[14] 2015 Gereformeerde Gemeenten Kruiningen
66 Dorpskerk 1.150 1883 Protestantse Kerk in Nederland Genemuiden
67 Obrechtkerk 1.150 1930 Rooms-Katholieke Kerk Amsterdam
68 Oude Kerk 1.140 15e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Huizen
69 Rehobothkerk 1.140 1972 Gereformeerde Gemeenten Zeist
70 Oude Kerk 1.133[15] 14e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Putten
71 Dorpskerk 1.125 1847 Protestantse Kerk in Nederland Nieuw-Lekkerland
72 Kerkgebouw GGiN (bv) 1.125 1980 Gereformeerde Gemeenten in Nederland (buiten verband) Veenendaal
73 Oosterkerk 1.116 1929 Nederlandse Gereformeerde Kerken Groningen
74 Vredeskerk 1.110 1940 Rooms-Katholieke Kerk Delft
75 Sint-Jacobus de Meerderekerk 1.105 1878 Rooms-Katholieke Kerk Den Haag
76 Poortkerk 1.100[16] 1951 Gereformeerde Gemeenten Kampen
77 Oude Kerk 1.100 13e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Barneveld
78 Grote Kerk 1.100 1851 Protestantse Kerk in Nederland Gorinchem
79 Onze Lieve Vrouwekerk 1.100 1509 Protestantse Kerk in Nederland Breda
80 Kathedrale basiliek Sint Bavo 1.100 1930 Rooms-Katholieke Kerk Haarlem
81 De Ark 1.100 2007 Protestantse Kerk in Nederland Urk
82 Grote of Sint-Bavokerk 1.100 1520 Protestantse Kerk in Nederland Haarlem
83 Kandelaarkerk 1.100 1970 Nederlandse Gereformeerde Kerken Assen
84 Julianakerk 1.100 1928 Protestantse Kerk in Nederland Veenendaal
85 Gereformeerde Kerk 1.100 1928 Nederlandse Gereformeerde Kerken Appingedam
86 Ontmoetingskerk 1.100 1968 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Sleeuwijk
87 Plantagekerk 1.100 1875 Nederlandse Gereformeerde Kerken Zwolle
88 Sint-Antonius van Paduakerk 1.100 1914 Rooms-Katholieke Kerk Millingen aan de Rijn
89 Sint-Agathakerk 1.100 1903 Rooms-Katholieke Kerk Lisse
90 Groote Kerk 1.100 1639 Protestantse Kerk in Nederland Maassluis
91 Dorpskerk 1.080 1858 Protestantse Kerk in Nederland Nunspeet
92 Kandelaarkerk 1.080 1980 Nederlandse Gereformeerde Kerken Heemse
93 Tabernakel 1.074 2003 Gereformeerde Gemeenten Rijssen
94 Eben Haëzerkerk 1.071 2013 Hersteld Hervormde Kerk Ouddorp
95 Grote kerk 1.070 1461 Protestantse Kerk in Nederland Nijkerk
96 Triumfatorkerk 1.066 1964 Hersteld Hervormde Kerk Katwijk aan Zee
97 Immanuëlkerk 1.066 1954 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Maassluis
98 Bethelkerk 1.052 1851 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Urk
99 Pelikaankerk 1.050 1931 Protestantse Kerk in Nederland (Gereformeerde Kerken in Nederland) Leeuwarden
100 Kerkgebouw GG Meliskerke 1.050 1976 Gereformeerde Gemeenten Meliskerke
101 Dorpskerk 1.050 1567 Protestantse Kerk in Nederland Oud-Beijerland
102 De Schuilplaats 1.050 2006 Evangelische gemeente Ede
103 Dorpskerk 1.050[17] 16e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Elspeet
104 De Rotssteen 1.050[18] 2025 Gereformeerde Gemeenten in Nederland Kootwijkerbroek
105 De Pijler 1.047 2001 Evangelische gemeente Lelystad
106 Salemkerk 1.030 1936 Gereformeerde Gemeenten Lisse
107 Immanuelkerk 1.020 2007 Christelijke Gereformeerde Kerken Urk
108 Julianakerk 1.016 1927 Gereformeerde Gemeenten Dordrecht
109 Sint-Annakerk 1.014 1952-1953 Rooms-Katholieke Kerk Heerlen
110 Kerkgebouw NGK Axel 1.010 1899 Nederlandse Gereformeerde Kerken Axel
111 Petruskerk 1.008 14e eeuw Protestantse Kerk in Nederland Woerden

Grootste kerken in het verleden

[bewerken | brontekst bewerken]
  • 1886 - 1900 - Sint-Bonifatiuskerk, Amsterdam. 1850 zitplaatsen
  • 1900 - 1910 - Nieuwe Kerk, Katwijk. 1900 zitplaatsen
  • 1910 - 1952 - Willemskerk, Den Haag. 2086 zitplaatsen
  • 1952 - 1957 - Kerkgebouw GG Mijnsheerenlaan, Rotterdam-Zuid. 2100 zitplaatsen
  • 1957 - 1992 - Noorderkerk, Rijssen. 2400 zitplaatsen
  • 1992 - 1999 - Dorpskerk, Staphorst. 2300 zitplaatsen
  • 1999 - 2008 - Kerkgebouw GGiN, Opheusden. 2.624 zitplaatsen
  • 2008 - heden - Kerkgebouw GGiN, Opheusden. 2850 zitplaatsen

Reformatorische kerken

[bewerken | brontekst bewerken]

Veel van de grootste kerkgebouwen zijn van de Gereformeerde Gemeenten of een van de daaraan verwante kerkgenootschappen. Enkele oorzaken dat deze kleine kerkgenootschappen zulke grote kerkengebouwen hebben:

  • De concentratie van de woonplaatsen (en dus de kerken) van de bevindelijk gereformeerden in de Bijbelgordel; hierdoor zijn landelijk kleine kerkgenootschappen plaatselijk soms groot.
  • Het geringe aantal predikanten maakt het minder aantrekkelijk om een gemeente te splitsen, aangezien dan een gemeente zonder predikant ontstaat.[19]
  • Leden van deze kerken zijn vaak trouw in het tweemaal per zondag bezoeken van de kerkdiensten.
  • In tegenstelling tot vroeger, zien de meeste gelovigen geen bezwaar meer in het gebruik van de auto voor kerkbezoek op zondag.[20]

De Hersteld Hervormde Kerk is in 2004 ontstaan uit kerken en leden van de Nederlandse Hervormde Kerk die het niet eens waren met de vorming van de Protestantse Kerk in Nederland. Toen het stof van onder andere gerechtelijke procedures was opgetrokken, bleken er twintig nieuwe kerken te zijn gebouwd voor een bedrag van 50 miljoen euro.[21]

Reeds in 1371 protesteerde de prediker Geert Grote tegen de hoogte van de toren van de Domkerk te Utrecht, die volgens hem een teken was van hoogmoed. In de rooms-katholieke traditie is verfraaiing van een kerk om God te eren. Aanleiding (niet de hele oorzaak) tot de breuk met het protestantisme was een inzamelingsactie voor de Sint Pieterskerk te Rome.

In de door de Amerikaanse cultuur beïnvloede evangelische beweging heeft men vaak geen bezwaren tegen grote kerkgebouwen. Succes wordt vaak als zegen van God gezien en kan worden afgelezen aan uiterlijke zaken.[22] Toch zijn er ook groepen die vinden dat men geen geld moet steken in een eigen gebouw. Sommigen vinden dat de gemeenten opgesplitst moeten worden in kleine groepen die samenkomen in woonhuizen of bijvoorbeeld een verbouwde garage.[23]

In de Gereformeerde Gemeenten en verwante kerken is het bouwen van mooie, grote kerken te zien als een breuk met het verleden, toen de kerkgebouwen de vorm hadden van een schuur of een stal.[24]