Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland
Oud Gereformeerde Gemeente te Zoetermeer
Indeling
Hoofdstroming Protestantisme
Richting Gereformeerd calvinisme
Voortgekomen uit Samenvoeging van Oud-Ger. Gem. en Fed. van Oud Ger. Gem in 1948
Afsplitsingen Oud Gereformeerde Gemeente buiten verband (2007)
Aard
Locatie 57 gemeenten en 3 afdelingen in Nederland, 1 gemeente in Canada, 1 afdeling in de Verenigde Staten
Aantal leden 18.000 in 2005[1]
Karakter bevindelijk gereformeerd
Portaal  Portaalicoon   Christendom
Protestantisme

Titelpagina Statenvertaling

in Nederland

..Stromingen

Lutheranisme
Lutheranisme
Vrijzinnig-Protestantisme
Vrijzinnig protestantisme
Midden-orthodoxie
Protestantse Kerk in Nederland
Modern-Gereformeerd
Voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland
Orthodox Protestantisme
Calvinisme
Gereformeerd protestantisme
Orthodox-protestantisme
Orthodox Gereformeerd
Orthodox-gereformeerden
Bevindelijk Gereformeerden
Bevindelijk gereformeerden
Evangelisch

Evangelisch Christendom
Oud Gereformeerde Gemeente te Urk
Oud Gereformeerde Gemeente te Stavenisse
Oud Gereformeerde Gemeente te Amersfoort (De Muurhuizenkerk)

De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN) zijn een kerkgenootschap van bevindelijk gereformeerde signatuur. Het kerkverband is ontstaan in 1948 uit een fusie van de Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten en de Oud-Gereformeerde Gemeenten (Boone-gemeenten).

Geschiedenis[bewerken | brontekst bewerken]

Het kerkverband is ontstaan in 1948 uit een fusie van de Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten en de Oud-Gereformeerde Gemeenten (Boone-gemeenten). In de jaren 50 en 60 beleefde het kerkverband een bloeiperiode. In deze periode waren de predikanten Joh. van der Poel, M.A. Mieras en E. Du Marchie van Voorthuysen het meest toonaangevend. Het aantal gemeenten steeg van 38 in 1948 tot boven de zestig. In de latere jaren bleef dat aantal ongeveer gelijk. Tegenover de vorming en overkomst van een aantal gemeenten stond toen het tenietgaan en de onttrekking van een ongeveer gelijk aantal gemeenten.

Bloeiperiode (jaren vijftig en zestig)[bewerken | brontekst bewerken]

De sterke groei in de jaren vijftig en zestig werd voornamelijk veroorzaakt door overkomst van gemeenten uit andere kerkgenootschappen; ook een aantal vrije gemeenten verzocht om aansluiting. Zo kwam in 1952 ds. E. du Marchie van Voorthuysen met Leersum (159 zielen) over uit de Christelijke Gereformeerde Kerken in 1960 gevolgd door ds. W. Baaij met Doorn (209 zielen) en in 1977 door ds. M. Pronk met zo'n 400 leden van Dordrecht-Centrum naar de aula van het Chr. Lyceum te Dordrecht, gevolgd door vier kerkenraadsleden, twee ouderlingen en twee diakenen.[2] Daartegenover staat onder meer de breuk van de grote gemeente van Ede met de OGGN in 1986 en de overgang in 1981 van Doetinchem (een gemeente met 541 leden) naar de Gereformeerde Gemeenten.

Afsplitsing ds. A.P. van der Meer[bewerken | brontekst bewerken]

In oktober 2007 ontstond er – naar aanleiding van het zich onttrekken aan het kerkverband van predikant A.P. van der Meer – een afsplitsing onder de naam Oud Gereformeerde Gemeenten buiten verband. Een deel van de gemeente van Sint Philipsland en de gemeente van Bolnes traden uit het kerkverband.[3] In maart 2010 onttrok de gemeente Goes zich aan het kerkverband.[4][5]

Karakter van het kerkverband[bewerken | brontekst bewerken]

Evenals andere orthodox gereformeerde kerkverbanden houden de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland vast aan het gezag van de Bijbel als zijnde het door God geïnspireerde Woord, en de leer zoals samengevat door de algemeen christelijke en gereformeerde belijdenisgeschriften de Nederlandse Geloofsbelijdenis, de Heidelbergse Catechismus en de Dordtse Leerregels [de Drie Formulieren van Enigheid].

Kerkstructuur[bewerken | brontekst bewerken]

Het kerkverband van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland heeft een aantal specifieke kenmerken, waaronder een relatief losse kerkstructuur die historisch te herleiden is tot de zogenaamde Ledeboeriaanse traditie. Het tweede kenmerkende is dat er geen eigen leeruitspraken of specifieke leeraccenten zijn zoals in de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Gereformeerde Gemeenten en de Gereformeerde Gemeenten in Nederland.

Prediking[bewerken | brontekst bewerken]

De prediking binnen de Oud Gereformeerde Gemeenten is vanwege de kerkstructuur moeilijker te duiden. Door sommige predikanten wordt op bepaalde aspecten van de geloofsleer een bijzondere nadruk gelegd, maar anderen doen dit weer minder. Doordat er relatief weinig predikanten zijn binnen het kerkverband wordt op zondag vaak een preek gelezen. Dit kunnen bijvoorbeeld preken zijn uit de tijd van de Nadere Reformatie, preken van meer recent overleden voorgangers die gediend hebben binnen of buiten het kerkverband waarmee geestelijke overeenstemming bestaat, of van eigen predikanten.

Liturgie[bewerken | brontekst bewerken]

Liturgisch wordt in de kerkdiensten de Statenvertaling gebruikt en psalmen worden volgens de Psalmberijming van 1773 en niet-ritmisch gezongen. In 16 gemeenten wordt de berijming van 1566 van Petrus Datheen gebruikt.

Organisatie[bewerken | brontekst bewerken]

Het kerkverband telt 62 gemeenten en drie afdelingen in Nederland. Er is één gemeente in Canada. Het kerkverband telt ongeveer 18.000 leden en doopleden. De grootste gemeenten zijn te vinden in Barneveld, Geldermalsen, Hardinxveld-Giessendam, Kinderdijk, Krimpen aan den IJssel, Rijssen, Stavenisse en Urk. Volgens schattingen van het Reformatorisch Dagblad groeit het kerkverband met ongeveer 50 leden per jaar.[6] Het ledenaantal kende de afgelopen decennia een ietwat grillig verloop doordat regelmatig hele gemeenten zich afscheidden of zich juist aansloten.

Predikantenvoorziening[bewerken | brontekst bewerken]

De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland kennen geen eigen theologische opleiding voor toekomstige predikanten. Degenen die predikant willen worden in dit kerkverband, studeren veelal bij een van de predikanten van het kerkverband. Het kerkverband kent geen curatorium, maar een Commissie van Onderzoek die elk jaar vergadert in januari. De eerste twee jaar gaat een 'student' door de gemeenten als proponent. Daarna is hij beroepbaar als lerend ouderling. Na twee jaar lerend ouderling te zijn geweest, wordt hij weer beroepbaar gesteld, nu als predikant.

Predikanten van de Oud Gereformeerde Gemeenten zijn ds. R. Bakker (Kinderdijk), G. Gerritsen (Giessendam), A. Kort (Krimpen aan den IJssel), ds. H.H. Romkes (Rouveen), A.F.R. van de Veen (Wekerom), P. van Veen (Benthuizen) en Th.L. Zwartbol (Urk). In februari 2017 is ouderling P. de Boer uit Urk aangenomen als student. Deze proponent is in augustus 2018 bevestigd te Echteld als lerend ouderling. In januari 2019 is diaken A. J. van Wingerden uit Hendrik-Ido-Ambacht aangenomen als proponent. In 2020 is laatstgenoemde bevestigd als lerend ouderling in Lienden.

Publicaties[bewerken | brontekst bewerken]

Het kerkblad van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland verschijnt 25x per jaar.

Kerkelijke eenheid en samenwerking[bewerken | brontekst bewerken]

Op tal van gebieden werken de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland samen met andere kerkgenootschappen bijvoorbeeld binnen de GBS (Gereformeerde Bijbelstichting), Stichting Adullam en de Mbuma-Zending (zending die uitgaat van de Free Presbyterian Church of Scotland).

Met de Gereformeerde Gemeenten onderhoud men een zekere band die bestaat uit het erkennen van elkaars attestaties.

Ontstaan van de verschillende stromingen in Nederland
Ontstaansgeschiedenis van kerken in Nederland
1rightarrow blue.svg Zie ook Protestantisme in Nederland

Ledenaantallen[bewerken | brontekst bewerken]

Hieronder zijn in een lijst alle oudgereformeerde gemeenten vermeld, inclusief een geschat ledenaantal:

Bekende personen[bewerken | brontekst bewerken]

Bekende personen uit de geschiedenis van de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

  • Willem Baaij (1893 - 1961) Voorganger Vrije Gereformeerde Gemeente, predikant Christelijke Gereformeerde Kerken, predikant Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland
  • Lodewijk Gebraad (1894-1980) Voorganger Hervormde Kerk, voorganger de Christelijke Gereformeerde Kerken, predikant Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland
  • 'Cornelis Smits' (1898 - 1994) Predikant Christelijke Gereformeerde Kerken, Predikant Free Reformed Church, predikant Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland
  • 'M. van de Ketterij' (1905 - 1988), Predikant Gereformeerde Gemeenten, Predikant Gereformeerde Gemeenten in Nederland, Predikant Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland
  • 'Johannes van der Poel' (1909-1981) Na regelmatig op gezelschappen en begrafenissen gesproken te hebben, werd Van der Poel in 1938 te Giessendam beroepen en eind maart bevestigd als lerend ouderling en op 29 maart 1939 als predikant bij de Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten. Predikant Giessendam en vanaf 1955 tot zijn dood in 1981 in Ede.
  • 'J. van Prooijen sr.' (1912 - 1991)
  • 'Marinus Abraham Mieras' (1915-1981), Was ijzerhandelaar in Axel. De kerkenraad van de Gereformeerde Gemeente weigerde hem een attest en Mieras begon als vrije spreker diensten te beleggen in Axel en Terneuzen. Hij kreeg preekconsent in de Oud Gereformeerde Gemeenten van ds. W.H. Blaak, die hem op 17 februari 1941 bevestigde als lerend-ouderling te Terneuzen. Op 21 april 1942 werd hij daar predikant. Ds. Blaak bevestigde hem op 6 juni 1944 te Krimpen aan den IJssel. Daar maakte de gemeente een stormachtige groei door en het kerkgebouw moest herhaaldelijk worden vergroot. Ds. Mieras was in de jaren zestig enkele jaren kamerlid voor de SGP. Hij overleed op 24 april 1981.
  • 'Everard du Marchie van Voorthuysen' (1901 - 1986), Overgekomen vanuit de Christelijke Gereformeerde Kerken. De prediking van Ds. E. du Marchie van Voorthuysen kenmerkte zich door een zekere mate van exclusiviteit. In 1937 deed du Marchie zijn intrede als predikant in Urk met een preek: Salomo's bede bij ambtsaanvaarding. Over deze preek ontstond de nodige commotie. Niettemin bleef du Marchie vijftien jaar predikant binnen de Christelijke Gereformeerde Kerken. Door contacten met de hervormde ds. J.H. Koster van Montfoort werd voor hem "Zien is nog geen hebben" een gebezigde uitspraak. Daarmee wilde hij zeggen dat volgens hem een "geopenbaarde Christus nog geen toegepaste Christus was."
  • 'Barend Florijn (1920-2020)' Docent pedagogiek en biologie aan de christelijke kweekschool Juliana van Stolberg in Gorinchem. Pedagogiek was ook het vak dat hij vanaf 1953 –met een onderbreking in 1954– aan De Driestar gaf. In de periode 1954-1955 was hij directeur, omdat schoolleider P. Kuijt de nodige akten nog niet had. In herinneringen van vroegere studenten werd Florijn vaak genoemd als een van de leraren die het meest indruk op hen had gemaakt. In 1980 ging hij met pensioen. Hij keerde terug naar Driebergen. De voormalige docent schreef de brochurereeks ”Opstellen over de christelijke opvoeding”. Daarnaast publiceerde hij kerkhistorische verhalen en jeugdboeken. Florijn behoorde oorspronkelijk tot de Christelijke Gereformeerde Kerk maar ging later over naar de Oud Gereformeerde Gemeente in Nederland. Uiteindelijk ging Florijn naar geen enkele kerk meer en las preken van oudvaders als Van der Groe, Thomas Boston, Joos van Laren en anderen. In een RD-interview zei Florijn: "Ik ben bang dat God ons land heeft verlaten, al zit hier en daar nog wel een kind van God verscholen. De mensen zijn zo blij met al hun nieuwe kerken en activiteiten die zij organiseren. Maar ik kan er niets mee." [8][9]
  • 'A. van der Meer' (1920-2003)
  • 'D. Monster' (1930-2006)
  • 'A.D. Muilwijk' (1937-1993)
  • 'J.B. Philibert' (1931-2020),
  • 'T. Klok' (1946 - 2017)

Predikanten en voorgangers Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland[bewerken | brontekst bewerken]

  • ds. A.F.R. van de Veen (1943) Predikant Wekerom
  • ds. G. Gerritsen (1946) Predikant Grand Rapids (VS)
  • ds. P. van Veen (1950) Predikant Benthuizen
  • ds. R. Bakker (1963) Predikant Alblasserdam
  • ds. A. Kort (1951) Predikant Krimpen aan den IJssel
  • ds. Th.L. Zwartbol (1961) Predikant Urk
  • A.J. van Wingerden, Lerend ouderling Lienden
  • ds. H.H. Romkes, Predikant Rouveen
  • P. de Boer, Lerend ouderling Echteld - Ochten

Overige bekende personen door activiteiten of publicaties binnen en buiten eigen kring [in de huidige context][bewerken | brontekst bewerken]

Literatuur[bewerken | brontekst bewerken]

Historisch[bewerken | brontekst bewerken]

  • Redactie Bibliotheek van de Kleine Kerkgeschiedenis, Predikanten en Oefenaars, Biografisch Woordenboek van de Kleine Kerkgeschiedenis, deel 1-5, (1988-1999)
  • Florijn, dr. H. De Ledeboerianen Een onderzoek naar de plaats, invloed en denkbeelden van hun voorgangers tot 1907, Dissertatie Utrecht, promotor Prof. dr. O.J. de Jong (1992)
  • Florijn, B. Ontsloten verleden herinneringen aan ds. E. du Marchie van Voorthuysen (1993)
  • Hille, H. Tweestromenland Geschiedenis van de oud gereformeerden in de eerste helft van de twintigste eeuw (1996)
  • Poel, Joh. van der Autobiografisch materiaal, aangevuld met een verslag van zijn overlijden en begrafenis (1997)
  • H. Natzijl, J. Mastenbroek, A. Bel, In Beeld gebracht. Twee eeuwen kerkelijk leven, Houten (1997)
  • Belzen, A. van Terugblik. Vraaggesprekken over de geschiedenis van de in 1907 ontstane Gereformeerde Gemeenten met voorgangers en ouderlingen uit dat kerkgenootschap en uit daaraan verwanten kerkgenootschappen: de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (binnen en buiten verband) en de Oud Gereformeerde Gemeenten (2007)
  • Postema H.J. De oestervisser van Tholen Levensbeschrijving van ds. W. Baaij (1893-1961)
  • J.M. Vermeulen, Het wonderlijkste wonder, Uit het leven van ds. Johannes van der Poel (1999
  • Hille, H. Samengevloeid. Geschiedenis van de oud gereformeerden in de tweede helft van de twintigste eeuw (2005)
  • J.M. Vermeulen, De zoon van Bornia, Leven en werk van ds. E. du Marchie van Voorthuysen (2008)
  • J.M. Vermeulen, De koopman van Axel, ds. M.A. Mieras, prediker in een bewogen tijd (2011)
  • J. M. Vermeulen;, Herder in de noodkerk. Leven en werken van ds. L. Boone en de feiten van ‘1907’ ( 2017)
  • J.M. Vermeulen, De zetbaas van Flakkee, Leven en werk van ds. L. Gebraad (1894-1980) (2020)

Externe link[bewerken | brontekst bewerken]

Zie de categorie Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.