Enter (Overijssel)
|
||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||
Enter (Nedersaksisch: Eanter) is een dorp in het westen van Twente in de Nederlandse provincie Overijssel. Het ligt in de gemeente Wierden, tussen Almelo, Goor, Bornerbroek en Rijssen en telt, inclusief buitengebied, 7075 inwoners[1].
Inhoud |
[bewerken] Historie
De geschiedenis van Enter gaat terug tot ongeveer het jaar 1200, toen de naam Enter voor het eerst in de geschriften voorkwam. Enter hoorde tot 1811 onder het gericht Kedingen en was een van de zogenaamde Rijssense kwartieren. In 1811 ging het deel uitmaken van de gemeente Wierden. In Enter werden vroeger vooral ganzen gedreven en klompen gemaakt. Verder was Enter in de 18e en 19e eeuw het centrum van de bouw van zompen (schepen). Talrijke gebouwen en huizen zijn in de afgelopen jaren afgebroken om nieuwbouw mogelijk te maken.
[bewerken] Gebouwde omgeving
Het dorp Enter is in de laatste jaren in omvang en inwonertal gegroeid. Lange tijd bestond het dorp, grofweg, uit lintbebouwing langs de Dorpsstraat en de verschillende uitvalswegen naar Goor, Rijssen en Wierden. Rondom de kern strekten weilanden zich uit. Rond 1940 is men begonnen met de uitbreiding van het dorp rondom de oude kern. Dit gebeurde veelal met rijtjeswoningen. Rond 1975 ontstond een tweede bouwgolf die het dorp grotendeels heeft uitgebreid tot de huidige grootte.
De nieuwbouwwijk de Goorens strekt zich vanuit Enter uit in de richting van Goor en Bornerbroek. De wijk de Goorens is rond 1980 in korte tijd gebouwd. Veel straten in deze wijk zijn vernoemd naar oude boerenhoeves in de omgeving van Enter: Erve Smedinck, Erve Effinck, enzovoort. Anno 2007 is het nieuwbouwplan de Akkers (ongeveer 100 woningen) nagenoeg afgerond. In 2012 zal worden begonnen met de bouw van nieuwbouwwijk de Berghorst aan de noordkant van het dorp, richting Wierden. Deze nieuwbouwwijk is een van de projecten van de gemeente Wierden om de bouwachterstand die in de loop der jaren is ontstaan weg te werken. Ook in het centrum van het dorp, voornamelijk in de omgeving van de Dorpsstraat, wordt veel gemoderniseerd. Oude panden worden afgebroken om nieuwbouw, soms ook hoogbouw, te realiseren, vaak met plaats voor winkelpanden. Er zijn vergevorderde plannen om een nieuw plein te creëren in het midden van de Dorpsstraat. Naast het plein worden extra parkeervoorzieningen aangelegd.
[bewerken] Bevolking
[bewerken] Religie
In Enter wonen, in vergelijking met sommige van de omliggende plaatsen, veel rooms-katholieken. Dit is opvallend omdat het katholicisme vooral in het oosten van Twente aangehangen wordt. Er is sprake van enige mate van onkerkelijkheid. Andere religies zijn nauwelijks vertegenwoordigd, doordat er slechts weinig allochtonen in Enter wonen.
Er zijn diverse kerkgebouwen in het dorp:
- een rooms-katholieke kerk, de St. Antonius Abt
- een gereformeerde protestantse kerk
- een hervormde protestantse kerk
- een kerk van de Gereformeerde Gemeenten
- Reggestroom, Gemeente van Jezus Christus in Enter en omstreken
De gereformeerden en de hervormden hebben zich op 1 mei 2004 aangesloten bij de Protestantse Kerk in Nederland (PKN).
[bewerken] Tradities
Zoals in veel plaatsen in Twente en de Achterhoek heeft de autochtone bevolking in Enter bijnamen zoals Broeze (familie Velten), Timmerjans (Schuitemaker), Saaltink (ook familie Velten, andere tak), Boone (familie Roetgerink), Pöppen (familie Mekenkamp), Knibbelhein (Hein Waanders) en Horstink (Nijland). Een opvallend verschil met veel andere plaatsen is dat de bijnamen in Enter veelal niet zijn gekoppeld aan de naam van de boerderij waar de familie woonde. De bijnamen, vaak scheldnamen genoemd, zijn regelmatig ontstaan naar aanleiding van een opvallend uiterlijk kenmerk of opvallend gedrag van een ver familielid. Sommige oudere bewoners kennen tot op de dag van vandaag nog steeds slechts de bijnaam en niet de echte naam. Dit is typerend voor dorpen in deze regio.
De traditie van het klompenmaken wordt in Enter nog altijd in stand gehouden. Enter wordt daarom ook vaak het "Klompendorp" genoemd. 's Zomers zijn er vaak open dagen, waarop de klompenmakers hun ambacht laten zien.
[bewerken] Volksaard en spraak
De Enternaren houden ervan zich af te zetten tegen wat gebruikelijk is en zijn dan ook trots op hun dialect, hun feesten en op de cultuur in het dorp in het algemeen. De bewoners worden vaak gekscherend als "dwarsliggers" betiteld. Het dialect in Enter wijkt duidelijk af van dat van omliggende plaatsen.
[bewerken] Politiek
De kiezers in Enter stemmen over het algemeen wat progressiever en linkser dan de kiezers in de omliggende plaatsen. Het contrast met het conservatieve Rijssen is dan ook groot. In november 2008 kwam de politieke partij FvM in zwaar vuur toen raadslid Van Maasacker aangaf dat het dorp beter bij de gemeente Rijssen-Holten gevoegd kon worden, omdat het dorp dan "beter af is"[3]. Volgens het raadslid zouden "Enternaren zich achtergesteld voelen bij Wierden"[4].
Voor informatie over de gemeentepolitiek, zie Wierden.
[bewerken] Voorzieningen
[bewerken] Winkels
In het centrum van Enter zijn allerlei soorten winkels te vinden, waaronder diverse modezaken, drie supermarkten, drogisterijen, boekwinkels, elektronicawinkels en bloemisterijen.
[bewerken] Onderwijs
Het dorp beschikt over 4 basisscholen; de Jozefschool, de Mariaschool, de Roerganger en de Wegwijzer. Er is een vijfde basisschool de Akkerwal in de buurschap IJpelo.
[bewerken] Gezondheidszorg
In Enter zijn huisartsen, kraam- en thuishulp, bejaardenzorg en apotheek aanwezig.
[bewerken] Begraafplaatsen
Het dorp telt drie begraafplaatsen waarvan er twee inmiddels vol of niet meer in gebruik zijn. De nieuwe gemeentelijke begraafplaats is gesitueerd in het buitengebied van Enter en is geschikt voor standaard- en crematiegraven.
[bewerken] Culturele voorzieningen
Enter kent een aantal jaarlijks terugkerende evenementen, zoals een paardenmarkt en een kermis. Wekelijks is er een markt op het oude dorpsplein in het centrum van het dorp.
Eens in de 4 jaar viert men in het dorp de Entersedagen.
Enter heeft diverse culturele gezelschappen: een toneelgroep, verschillende koren, muziekverenigingen, artistieke werkgroepen en een creatief centrum: 't Zumpke. Regelmatig vindt er een concert of toneeluitvoering plaats.
[bewerken] Voorzieningen op het gebied van sport
Gymnastiekvereniging Raduga biedt sport variërend van jazzdans tot turnen op het hoogste niveau. Daarnaast zijn er de voetbalverenigingen Enter Vooruit en s.v. Enter, volleybalvereniging Holyoke, een tennisvereniging, een postduivenclub, meerdere maneges en vele andere sportverenigingen. In het buitengebied van Enter kan men ook zelfstandig wandelen.
Langs de Regge, om het dorp Enter heen, loopt de Europese wandelroute E11, ter plaatse ook wel Marskramerpad of Handelsweg geheten. De E11 loopt van Den Haag naar het oosten, op dit moment tot de grens Polen/Litouwen.
[bewerken] Toerisme
Het dorp biedt verschillende mogelijkheden voor toerisme en er zijn in het dorp ook verschillende overnachtingsmogelijkheden te vinden. Ook is er een museum, waar bijzondere klompen en een oude zomp te zien zijn en tevens zijn er fietsroutes gerealiseerd in de omgeving van de Lee. De Lee is een parkachtig gebied met veel water en groen. In 2009 is daar de historische scheepswerf "De Waarf" gebouwd, waar het verleden levend zal worden gehouden met bouw en reparatie van zompen en de expostie "water in Twente" een brug maakt naar de toekomst. Vanaf 2010 zijn daar rondvaarten op de Regge te maken op een traditionele zomp.
De grootste uit één stuk hout vervaardigde klomp is in Enter te vinden. Het klompenmuseum en het zompenmuseum zijn het bekijken waard, evenals de oude Hervormde Kerk, het dorpsplein en de typische Twentse bouwstijl die je overal in het dorp tegenkomt. Jaarlijks is er, eind juli/begin augustus, een pony- en paardenmarkt.
[bewerken] Industrie
Enter ligt, met een eigen afrit, gunstig ten opzichte van de A1 (Amsterdam-Hengelo) en de N347 (Rijssen-Goor). Veel nationaal- en internationaal georiënteerde bedrijven willen zich vestigen op industrieterrein de Vonder. Dit industrieterrein heeft via de A1 een goede verbinding met Duitsland. Er zijn plannen om een nieuw industrieterrein te ontwikkelen aan de rand van Enter. Het industrieterrein is een unieke samenwerking tussen de gemeentes Rijssen-Holten en Wierden, het terrein is bedoeld voor lokale bedrijven uit beide kernen. De naam voor het terrein luidt de Elsmoat. Dit terrein zal worden gesitueerd tussen de rondweg en de N347.
[bewerken] Bekende Enternaren
- Bert Boom (1938), wielrenner, wereldkampioen stayeren
- Hennie Stamsnijder (1954), wielrenner
- Folkert Velten (1964), voetballer
- Eric Braamhaar (1966), voetbalscheidsrechter
- Tom Stamsnijder (1985), wielrenner
[bewerken] Zie ook
Referenties
|
 |
Plaatsen in de gemeente Wierden |  |
|---|---|---|
|
Hoofdplaats: Wierden Dorp: Enter |
||
