Erich von dem Bach-Zelewski

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Erich von dem Bach-Zelewski
Erich von dem Bach-Zelewski in 1944
Erich von dem Bach-Zelewski in 1944
Geboren 1 maart 1899
Lauenburg, Pommeren, Duitse Keizerrijk
Overleden 8 maart 1972
München, West-Duitsland
Land/partij Flag of the German Empire.svg Duitse Keizerrijk
Flag of German Reich (1935–1945).svg nazi-Duitsland
Onderdeel Flag of Prussia 1892-1918.svg Pruisisch-Duitse leger Flag of Weimar Republic (war).svg Reichswehr
Vrijkorps
Balkenkreuz.svg Heer (Wehrmacht)
Dienstjaren 1931 - 1945
Rang SS-Obergruppenfuehrer collar.jpg SS-Obergruppenführer
Eenheid Flag Schutzstaffel.svg Waffen-SS
Leiding over SS-Abschnittsleiter SS-Oberabschnitt Südost
Höchste SS- und Polizeiführer Silezië
Führer Bandenkämpfverbände
Slagen/oorlogen Eerste Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog

Onderscheidingen Ridderkruis
Von dem Bach-Zelewski (midden) voor een tafel met landkaarten in gesprek met twee andere SS-officieren (1943)

Erich Julius Eberhard von dem Bach-Zelewski (Lauenburg, 1 maart 1899München, 8 maart 1972) was een Duitse SS-Obergruppenführer, of generaal. Zijn werkterrein was vooral 'Rusland-Midden', waar hij de strijd tegen de partisanen coördineerde, en Polen, waar hij leiding gaf aan de onderdrukking van de opstand van Warschau. Ondanks het gebruik van wrede tactieken die op massamoord van burgers (mannen, vrouwen en kinderen) neerkwamen en talloze wandaden door zijn troepen begaan, heeft Von dem Bach niet in Neurenberg terecht hoeven staan.

Voor de oorlog[bewerken]

De latere SS-generaal werd geboren met alleen de achternaam von Zelewski, vanaf 1925 von dem Bach-Zelewski en vanaf 1940 von dem Bach.[1] Von dem Bach-Zelewski was afkomstig uit de Kasjoebische landadel. Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 gaf hij zich als vrijwilliger op bij het Pruisisch-Duitse leger. Met zijn vijftien jaar was hij een van de jongste rekruten. Vanwege zijn inzet ontving hij onder meer het IJzeren Kruis en had hij tegen het eind van de oorlog de rang van luitenant bereikt. Na de wapenstilstand van 1918 vocht hij in diverse vrijkorpsen in Silezië tegen Poolse milities. Vanwege zijn extreemrechtse activiteiten moest hij in 1924 de Reichswehr verlaten. Hij werd vervolgens leider van een bataljon van de grensverdediging en vond emplooi als dagloner totdat hij in 1928 de boerderij van zijn ouders erfde.

In 1930 werd hij lid van de NSDAP, het jaar daarop ook van de SS. In 1932 kwam hij voor de NSDAP in de Rijksdag, ook in 1933 was dit het geval. Formeel bleef hij tot het einde van de Tweede Wereldoorlog hierin vertegenwoordigd. In 1934 werd hij bevorderd tot SS-Führer in Oost-Pruisen, gevolgd door een promotie in 1937 tot kapitein in de Wehrmacht (het Duitse leger) en tot Höherer SS- und Polizeiführer van Silezië in 1938.

Tijdens de oorlog[bewerken]

Aan het begin van de oorlog had Von dem Bach-Zelewski de rang van SS-Gruppenführer en luitenant-generaal in de Wehrmacht bereikt.

Eind 1939 stelde hij SS-leider Heinrich Himmler voor een concentratiekamp voor niet-Duitse inwoners bij de Poolse plaats Oświęcim op te zetten. Na enige aarzeling besloot Himmler op zijn verzoek in te gaan en werd in mei 1940 het concentratiekamp Auschwitz geopend.

Na de Duitse inval in de Sovjet-Unie in juni 1941 kreeg hij de leiding over de SS in het gebied 'Rusland-Midden', met als zetel Mogilev (Mahiljow). De massamoorden op Joden in de Wit-Russische steden Mogilev en Minsk door Einsatztruppen vonden dus met zijn instemming en medewerking plaats.

Na deze episode werd Von dem Bach belast met de bestrijding van de Russische partizanen in Wit-Rusland, noordelijk Oekraïne en oostelijk Polen. In november van dat jaar volgde zijn bevordering tot SS-Obergruppenführer en generaal van de Waffen-SS). Medio 1943 werd hij verantwoordelijk voor de bestrijding van de partizanen in Rusland. Onder zijn bevel werden veel Joden omgebracht alsook een groot aantal Russische burgers die van verzetswerk werden verdacht. Diverse andere Russische burgers werden ingezet als dwangarbeiders. Een gebruikelijke werkwijze was om verdachte of in gebreke zijnde dorpen overeenkomstig een opgestelde lijst systematisch aan te pakken. Door de SS-Einsatzgruppen en daaraan verbonden groepen werden deze dorpen helemaal doorzocht, de huizen werden daarbij vernietigd en de meeste inwoners vermoord en de rest als dwangarbeider afgevoerd.

Nadat op 1 augustus 1944 de Opstand van Warschau was begonnen, werd Von dem Bach-Zelewski op 5 augustus door Hitler met het neerslaan ervan belast, wat hem uiteindelijk - met veel bloedvergieten - ook gelukte. Op 2 oktober van dat jaar gaf de Poolse verzetsgeneraal Tadeusz Komorowski zich aan hem over. Voor het neerslaan werd hij onderscheiden met het Bandenkampfabzeichen.

Diezelfde maand nog werd hij door Hitler naar de Hongaarse hoofdstad Boedapest gestuurd, waar hij deelnam aan de val van regent Miklós Horthy en diens regering, en de vervanging daarvan door de fascistische en zeer antisemitische Pijlkruisers met hun leider Ferenc Szálasi. Met name was hij er betrokken bij de vervolging van de aldaar woonachtige Joden.

Na de oorlog[bewerken]

Op 1 augustus 1945 werd Von dem Bach-Zelewski door de Amerikaanse militaire politie opgepakt. In ruil voor zijn getuigenis in de Processen van Neurenberg werd hij gevrijwaard van vervolging voor oorlogsmisdaden. Ook werd hij niet uitgeleverd aan Polen of de Sovjetunie. In 1949 kwam hij vrij.

In 1951 beweerde hij dat hij nazileider Hermann Göring had geholpen zelfmoord te plegen. De autoriteiten konden er geen bewijzen voor vinden en hij werd daarom hier niet voor vervolgd. In het kader van de denazificatie werd hij dat jaar in München wel veroordeeld, namelijk tot tien jaar werkkamp en ontzetting uit zijn vermogen. Hij bracht deze straf niet gevangen door maar had daarentegen huisarrest. Eind jaren 50 en begin jaren 60 werd hij in Neurenberg opnieuw berecht, ditmaal vanwege de moord in 1934 op SS-officier Anton von Hohberg und Buchwald tijdens de zogenoemde Nacht van de Lange Messen en de moord op een aantal Duitse communisten begin jaren dertig. De langdurige gevangenisstraf die hieruit voortvloeide ontliep Erich von dem Bach-Zelewski niet; tot aan zijn overlijden op 73-jarige leeftijd in een gevangenisziekenhuis zat hij vast. Voor zijn optreden in Oost-Europa, zoals zijn rol in de uitroeiing van de daar woonachtige Joden, is hij nooit vervolgd.

Opmerkelijk[bewerken]

Drie van zijn zussen waren getrouwd met Joodse mannen, iets waar hij zich zeer aan stoorde. Na de oorlog verklaarde hij tijdens zijn ondervraging in 1946 dat deze 'onzuivere' huwelijken zijn reputatie dusdanig hadden beschadigd dat hij zich genoodzaakt had gezien de Reichswehr te verlaten.

Militaire loopbaan[bewerken]

Registratienummers[bewerken]

Decoraties[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Von dem Bach-Zelewski probeerde zijn achternaam (meer) Duits te doen gelijken.
  2. a b c d e f g h i j http://www.geocities.com/~orion47/SS-POLIZEI/SS-Ogruf_A-G.html
Wikiquote Wikiquote heeft een of meer citaten gerelateerd aan Erich von dem Bach-Zelewski (Engels).