Gemenebest van Onafhankelijke Staten

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor het PC-besturingssysteem gOS zie gOS (Linuxdistributie).
Содружество Независимых Государств
Vlag van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten

(Details)    

Paars: Lid, Roze: geassocieerd lid.
Paars: Lid, Roze: geassocieerd lid.
Bestuurscentrum Minsk, Wit-Rusland
Werktaal Russisch
Lidmaatschap 9 leden
1 geassocieerd lid
Inwoners 277,983,490 (2008)
Secretaris-generaal Sergej Lebedev

Het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) is een los verband van ex-Sovjetstaten dat ontstond bij de val van de unie in december 1991.

Op 8 december 1991 ondertekenden de leiders van Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland in Minsk een akkoord dat leidde tot de oprichting van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. Dit akkoord staat ook wel bekend als het Akkoord van Minsk. Op 26 december trad Michail Gorbatsjov af en hield de Sovjet Unie de facto op te bestaan en veranderde het verband in het Gemenebest van Onafhankelijke Staten.

Lotgevallen van de diverse lidstaten[bewerken]

Estland, Letland en Litouwen traden niet toe. Georgië trad pas toe in 1993. Turkmenistan trad in 2005 uit als lidstaat en is sindsdien geassocieerd lid.

Het verdrag erkende de soevereiniteit van elke deelnemende staat, en aldus betekende het het afschaffen van de Sovjet-Unie. Misschien was het GOS wel bedoeld als een confederatie, maar in de praktijk bleven de gedelegeerde bevoegdheden behandeld door de individuele staten en was het GOS dus een lege doos. Misschien het belangrijkste is wel de vrijhandelszone die men wil creëren in de voormalige Sovjet-Unie.

Voorlopig blijft het beperkt tot de zogenoemde gemeenschappelijke economische ruimte, een economisch samenwerkingsconcept tussen Rusland, Oekraïne, Wit-Rusland en Kazachstan. Het idee werd door de Russische president Vladimir Poetin gelanceerd en werd door zijn collega's uit bovenvermelde landen gesteund.

In de Russische Federatie is in de jaren negentig een begin gemaakt met een meerpartijendemocratie, maar dit proces verloopt nog moeizaam. Een opstand van de islamitische Tsjetsjenen in de Kaukasus werd eerst onder Jeltsin en later onder Poetin bestreden, waarbij de Tsjetsjeense hoofdstad Grozny zware schade opliep. Dankzij de hoge grondstofprijzen groeide de Russische economie de afgelopen jaren sterk, maar door de kredietcrisis heeft deze echter net als in andere landen grote klappen gekregen.

In Oekraïne brak in 2004 de Oranjerevolutie uit toen door mogelijke verkiezingsfraude de zittende regering aan de macht wilde blijven; deze werd alsnog tot aftreden gedwongen. Sindsdien is deze GOS-staat op zoek naar een koers tussen het Westen en Rusland in.

Georgiës relaties met de Russen blijven gespannen; de tegenwoordige regering probeert zich op het Westen te oriënteren, maar alleen al om geografische redenen is dat niet eenvoudig. De opbouw van integer democratisch bestuur en een moderne economie gaat niet van een leien dakje. De huidige regering zou het liefst lid worden van de NAVO om haar veiligheid te garanderen, maar dat zal de Russische Federatie voorlopig niet accepteren.

Het bloedige conflict tussen Georgië en Rusland over Zuid-Ossetië noopte het Georgische parlement op 12 augustus 2008 tot de beslissing om het GOS te verlaten[1].

De centraal-Aziatische republieken worden nog steeds zeer autoritair geregeerd, veelal met bijbehorende persoonlijkheidscultus.
Armenië en Azerbeidzjan raakten in de jaren negentig verwikkeld in een ernstig territoriaal geschil over Nagorno-Karabach.
Moldavië, nu het armste land van Europa, kreeg begin jaren negentig te maken met een tijdelijke opstand van een Gagaoezische minderheid.
Wit-Rusland is de GOS-staat waar sinds 1991 het minst veranderd lijkt, en wordt dan ook wel aangeduid als 'de laatste dictatuur in Europa'.

Lidstaten[bewerken]

Lidstaten[bewerken]

Geassocieerd lid[bewerken]

  • Vlag van Turkmenistan Turkmenistan (1991, in 2005 uitgetreden en sindsdien geassocieerd lid)

Voormalig lid[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie Oorlog in Zuid-Ossetië (2008) en Krimcrisis

Secretaris-generaal van het GOS[bewerken]

Naam Land Termijn
Ivan Korotsjenja Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland 26 december 1991 - 29 april 1998
Boris Berezovski Vlag van Rusland Rusland 29 april 1998 - 4 maart 1999
Ivan Korotsjenja (waarnemend) Vlag van Wit-Rusland Wit-Rusland 4 maart - 2 april 1999
Joeri Jarov Vlag van Rusland Rusland 2 april 1999 - 14 juni 2004
Vladimir Roesjajlo Vlag van Rusland Rusland 14 juni 2004 - 5 oktober 2007
Sergej Lebedev Vlag van Rusland Rusland sinds 5 oktober 2007

Referenties[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. "Georgia to leave alliance of ex-Soviet states", CNN, 12 augustus 2008