Unie voor het Middellandse Zeegebied

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Unie voor het
Middellandse Zeegebied
Leden van de Unie voor het Middellandse Zeegebied (blauw: EU-leden; bruin: overige leden; bruingestreept: landen met een observerende status)
Leden van de Unie voor het Middellandse Zeegebied (blauw: EU-leden; bruin: overige leden; bruingestreept: landen met een observerende status)
Bestuurscentrum Barcelona
Oprichting 13 juli 2008
Lidmaatschap 43 landen
Oppervlakte 12.358.770 km²
President Nicolas Sarkozy deed zijn voorstel tijdens de verkiezingscampagne

De Unie voor het Middellandse Zeegebied (Frans: Union pour la Méditerranée), officieus ook wel Mediterrane Unie (MU), is een samenwerkingsverband tussen de landen van de Europese Unie en de landen gelegen aan de Middellandse Zee. De Unie werd op 13 juli 2008 opgericht.[1] Aan het genootschap doen 43 landen mee, waaronder de 28 landen van de Europese Unie.[2] De Unie heeft meer dan 780 miljoen inwoners.

Achtergrond en vooruitgang[bewerken]

De Unie was een voorstel van de Franse president Nicolas Sarkozy als alternatief voor het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie.[3] Het voorstel werd oorspronkelijk gemaakt door Sarkozy tijdens zijn verkiezingscampagne, in zijn overwinningstoespraak.

Aanhalingsteken openen Ik wil een oproep doen aan alle Mediterrane volkeren, hun zeggen dat zich alles in het Middellandse Zeegebied afspeelt en dat we de uitingen van haat moeten overstijgen om plaats te maken voor een grote droom van vrede en beschaving. Ik wil hun zeggen dat de tijd is gekomen om samen te bouwen aan een Mediterrane Unie die een verbinding moet betekenen tussen Europa en Afrika.
— Sarkozy, 6 mei 2007 in een verkiezingstoespraak[4]
Aanhalingsteken sluiten

Nadien werd het plan concreter uitgewerkt.[5] Turkije weigerde echter te participeren, totdat de garantie gegeven was dat dit het Europees lidmaatschap van de EU niet zou vervangen.

Sarkozy beschouwt zijn initiatief ook als een manier om vrede te bevorderen tussen Israël en zijn Arabische buurlanden. Op een driedaags staatsbezoek aan Marokko nodigde Sarkozy op 23 oktober 2007 alle mediterrane leiders uit voor een topontmoeting in Frankrijk in juni 2008, om de fundamenten te leggen van een politieke, economische en culturele unie gebaseerd op de principes van strikte gelijkheid.[6] Koning Mohammed VI van Marokko was de eerste om zijn aanwezigheid te bevestigen.[7].

De officiële oprichting vond plaats tijdens een conferentie in Caïro onder gezamenlijk voorzitterschap van de presidenten Sarkozy en Moebarak. Op 4 november 2008 kwamen de betrokken ministers van Buitenlandse Zaken tijdens een top te Marseille overeen dat het secretariaat in Barcelona wordt gevestigd en dat de Arabische Liga bij de bijeenkomsten van de unie aanwezig mag zijn.[8] De secretaris-generaal is in principe afkomstig uit de zuidelijke lidstaten.[9]

Lidstaten[bewerken]

De Mediterrane Unie is verzameling van alle EU-lidstaten en landen aan de andere zijden van de Middellandse Zee. De zuidelijke lidstaten omvat behalve Turkije ook de landen die deelnamen aan het Barcelona-proces en de Europese Politiek van Nabuurschap (EPN). De Unie zou op deze drie gefundeerd zijn en een «brug» vormen tussen Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Alle lidstaten tezamen zijn:

Land Overige
lidmaatschappen
Inwonertal Oppervlak
km²
Vlag van Albanië Albanië &&&&&&&&03600523.&&&&&03.600.523 &&&&&&&&&&028748.&&&&&028.748
Vlag van Algerije Algerije Vlag van Arabische Liga Arabische Liga
Afrikaanse Unie
&&&&&&&033333216.&&&&&033.333.216 &&&&&&&&02381740.&&&&&02.381.740
Vlag van België België Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&010984468.&&&&&010.984.468 &&&&&&&&&&030528.&&&&&030.528
Vlag van Bosnië en Herzegovina Bosnië en Herzegovina &&&&&&&&03981239.&&&&&03.981.239 &&&&&&&&&&051197.&&&&&051.197
Vlag van Bulgarije Bulgarije Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&07679290.&&&&&07.679.290 &&&&&&&&&0110912.&&&&&0110.912
Vlag van Cyprus Cyprus Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&&0766400.&&&&&0766.400 &&&&&&&&&&&09251.&&&&&09.251
Vlag van Denemarken Denemarken Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&05457415.&&&&&05.457.415 &&&&&&&&&&043094.&&&&&043.094
Vlag van Duitsland Duitsland Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&082314906.&&&&&082.314.906 &&&&&&&&&0357050.&&&&&0357.050
Vlag van Egypte Egypte Vlag van Arabische Liga Arabische Liga
Afrikaanse Unie
&&&&&&&080335036.&&&&&080.335.036 &&&&&&&&&0980869.&&&&&0980.869
Vlag van Estland Estland Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&01342409.&&&&&01.342.409 &&&&&&&&&&045226.&&&&&045.226
Vlag van Finland Finland Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&05289128.&&&&&05.289.128 &&&&&&&&&0338145.&&&&&0338.145
Vlag van Frankrijk Frankrijk Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&063392140.&&&&&063.392.140 &&&&&&&&&0674843.&&&&&0674.843
Vlag van Griekenland Griekenland Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&011125179.&&&&&011.125.179 &&&&&&&&&0131990.&&&&&0131.990
Vlag van Hongarije Hongarije Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&010066158.&&&&&010.066.158 &&&&&&&&&&093030.&&&&&093.030
Vlag van Ierland Ierland Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&04239848.&&&&&04.239.848 &&&&&&&&&&070273.&&&&&070.273
Vlag van Israël Israël &&&&&&&&07184000.&&&&&07.184.000 &&&&&&&&&&020770.&&&&&020.770
Vlag van Italië Italië Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&059131287.&&&&&059.131.287 &&&&&&&&&0301318.&&&&&0301.318
Vlag van Jordanië Jordanië Vlag van Arabische Liga Arabische Liga &&&&&&&&05924000.&&&&&05.924.000 &&&&&&&&&&089342.&&&&&089.342
Vlag van Kroatië Kroatië Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&04453500.&&&&&04.453.500 &&&&&&&&&&056542.&&&&&056.542
Vlag van Letland Letland Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&02281305.&&&&&02.281.305 &&&&&&&&&&064589.&&&&&064.589
Vlag van Libanon Libanon Vlag van Arabische Liga Arabische Liga &&&&&&&&04099000.&&&&&04.099.000 &&&&&&&&&&010452.&&&&&010.452
Vlag van Litouwen Litouwen Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&03373991.&&&&&03.373.991 &&&&&&&&&&065303.&&&&&065.303
Vlag van Luxemburg Luxemburg Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&&0476200.&&&&&0476.200 &&&&&&&&&&&02586.&&&&&02.586
Vlag van Malta Malta Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&&0404962.&&&&&0404.962 &&&&&&&&&&&&0316.&&&&&0316
Vlag van Mauritanië Mauritanië Vlag van Arabische Liga Arabische Liga
Afrikaanse Unie
&&&&&&&&03069000.&&&&&03.069.000 &&&&&&&&01030700.&&&&&01.030.700
Vlag van Monaco Monaco &&&&&&&&&&032671.&&&&&032.671 &&&&&&&&&&&&&&01.9500001,95
Vlag van Montenegro Montenegro &&&&&&&&&0678177.&&&&&0678.177 &&&&&&&&&&013812.&&&&&013.812
Vlag van Marokko Marokko Vlag van Arabische Liga Arabische Liga &&&&&&&033757175.&&&&&033.757.175 &&&&&&&&&0446550.&&&&&0446.550
Vlag van Nederland Nederland Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&016372715.&&&&&016.372.715 &&&&&&&&&&041526.&&&&&041.526
Vlag van Oostenrijk Oostenrijk Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&08316487.&&&&&08.316.487 &&&&&&&&&&083871.&&&&&083.871
Vlag van Palestina Palestina[10] Vlag van Arabische Liga Arabische Liga &&&&&&&&03800000.&&&&&03.800.000 &&&&&&&&&&&06020.&&&&&06.020
Vlag van Polen Polen Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&038116486.&&&&&038.116.486 &&&&&&&&&0312683.&&&&&0312.683
Vlag van Portugal Portugal Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&010599095.&&&&&010.599.095 &&&&&&&&&&092391.&&&&&092.391
Vlag van Roemenië Roemenië Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&021565119.&&&&&021.565.119 &&&&&&&&&0238391.&&&&&0238.391
Vlag van Slowakije Slowakije Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&05396168.&&&&&05.396.168 &&&&&&&&&&049037.&&&&&049.037
Vlag van Slovenië Slovenië Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&02013597.&&&&&02.013.597 &&&&&&&&&&020273.&&&&&020.273
Vlag van Spanje Spanje Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&045116894.&&&&&045.116.894 &&&&&&&&&0506030.&&&&&0506.030
Vlag van Tsjechië Tsjechië Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&010306709.&&&&&010.306.709 &&&&&&&&&&078866.&&&&&078.866
Vlag van Syrië Syrië Vlag van Arabische Liga Arabische Liga &&&&&&&020314747.&&&&&020.314.747 &&&&&&&&&0185180.&&&&&0185.180
Vlag van Tunesië Tunesië Vlag van Arabische Liga Arabische Liga
Afrikaanse Unie
&&&&&&&010102000.&&&&&010.102.000 &&&&&&&&&0163610.&&&&&0163.610
Vlag van Turkije Turkije Vlag van de Turkse Raad Turkse Raad &&&&&&&070586256.&&&&&070.586.256 &&&&&&&&&0783562.&&&&&0783.562
Vlag van Verenigd Koninkrijk Verenigd Koninkrijk Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&060587300.&&&&&060.587.300 &&&&&&&&&0244820.&&&&&0244.820
Vlag van Zweden Zweden Vlag van Europa Europese Unie &&&&&&&&09142817.&&&&&09.142.817 &&&&&&&&&0449964.&&&&&0449.964
Landen met observerende status Overige
lidmaatschappen
Inwonertal Oppervlak
km²
Vlag van Libië Libië Vlag van Arabische Liga Arabische Liga
Afrikaanse Unie
&&&&&&&&06036914.&&&&&06.036.914 &&&&&&&&01759540.&&&&&01.759.540
Totale aantallen ----------- &&&&&&0786745993.&&&&&0786.745.993 &&&&&&&012464941.95000012.464.941,95

Doelstellingen[bewerken]

De Mediterrane Unie moet leiden tot concrete projecten: het tegengaan van vervuiling in de Middellandse Zee, het aanleggen van transnationale snelwegen tussen grote havens in Noord-Afrika en samenwerking op het gebied van rampenbestrijding. Ook moet er een plan komen voor alternatieve energiebronnen als zonne-energie en komt er een Euro-mediterrane universiteit in Slovenië. Ook het tegengaan van illegale immigratie staat op de agenda.

De Mediterrane Unie zou een losser verband zijn dan de EU. Sarkozy riep de mediterrane volkeren op om hetzelfde te doen, met hetzelfde doel en dezelfde methode als de Europese Unie, hoewel hij zei dat de Unie niet op het bureaucratische EU-model gebaseerd zou zijn.[6]

De lidstaten willen een permanente ministerraad oprichten met roterend co-voorzitterschap, een uit de EU, een uit de zuidelijke landen. De Mediterrane en Europese Unie zouden samenwerken en enkele instituties delen, zoals op juridisch gebied om corruptie, terrorisme, georganiseerde misdaad en mensenhandel te bestrijden. Barcelona werd door sommigen gezien als een mislukking, omdat het alle EU-lidstaten omvatte; door enkel Middellandse Zeestaten erbij te betrekken hoopt men het project een duidelijker doel te geven, omdat Noord-Europese landen minder geïnteresseerd zijn door mediterrane zaken. Dit zou dan weer een gebrek aan ambitie en samenwerking tussen de Europese landen voorkomen[1][5], want dit wordt als één van de redenen beschouwd waarom het Barcelona-proces zo traag vooruitgang boekt.

Reacties[bewerken]

Europa[bewerken]

De Europese Commissie heeft verklaard soortgelijke initiatieven, die regionale samenwerking promoten, op prijs te stellen, maar dat het project gebouwd moet worden op de bestaande structuren.[11] Dit verwijst naar het Barcelona-proces uit 1995, voor vrijhandel en dialoog in het Middellandse Zeegebied, dat de Commissie als "succesvol" beschouwt.

Malta reageerde verontwaardigd toen Sarkozy, bij de uiteenzetting van zijn idee in Toulon tijdens de verkiezingscampagne, bij het opsommen van mogelijke Europese leden enkel Frankrijk, Portugal (hoewel niet aan de Middellandse Zee gelegen), Spanje, Italië, Griekenland en Cyprus noemde, maar Malta over het hoofd zag. De Maltese ambassadrice in Frankrijk, Vicki-Ann Cremona, schreef een brief naar Sarkozy waarin de Maltese regering haar spijt hierover kenbaar maakte. Sarkozy schreef meteen terug om zich te verontschuldigen en erkende de sleutelrol die Malta speelde in de Middellandse Zeeregio. Als toenmalig minister van Binnenlandse Zaken, nodigde Sarkozy Malta uit om deel te nemen aan de FRONTEX-oefening[12] tegen illegale immigratie, en betaalde alle kosten gepaard aan Malta's deelneming.[13]

Zuiden[bewerken]

In Noord-Afrika steunden Marokko[14] en Tunesië[15] het voorstel, en in het Oostelijk Middellands Zeegebied werd het plan door — zij het bedachtzaam — Israël omarmd[16], terwijl Turkije het project kwaad verwierp als alternatief voor EU-lidmaatschap.[5] Toen duidelijk werd dat het lidmaatschap van de MU geen vervanging was voor het lidmaatschap voor de EU, ging ook Turkije overstag.

De Libische regering uitte haar bezorgdheid over het voorstel en zond zijn minister van Buitenlandse Zaken naar Tunesië en Algerije voor overleg, voordat Sarkozy in de regio aankwam. Dat de Noord-Afrikaanse landen niet eerst geraadpleegd werden, werd door Libië als een fout van Frankrijk beschouwd. Ook werd benadrukt dat Qadhafi niet zou toelaten dat Frankrijk zijn hegemonie over de landen van de Unie van de Arabische Maghreb zou vestigen, maar dan onder het mom van mediterrane samenwerking.[17][18] Libië heeft toch deelgenomen aan het project, maar dan als observerend lid.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b (en) Sarkozy sounds out basis for Mediterranean Union Euractiv.com 16/07/07
  2. Mediterrane Unie samenwerking in nieuw jasje NRC Handelsblad 15/07/08
  3. (en) Sarkozy: “Turkey could be the backbone of a Mediterranean Union” Turkish Press Review 08/02/07
  4. (fr) Citaat: Je veux lancer un appel à tous les peuples de la Méditerranée pour leur dire que c'est en Méditerranée que tout se joue, et que nous devons surmonter toutes les haines pour laisser la place à un grand rêve de paix et de civilisation. Je veux leur dire que le temps est venu de bâtir ensemble une Union Méditerranéenne qui sera un trait d'union entre l'Europe et l'Afrique.
  5. a b c (en) Turkey angered by Sarkozy 'Mediterranean Union' idea EUobserver 18/05/07
  6. a b (en) Goldirova, Renata (2007-10-25) France muddies waters with 'Mediterranean Union' idea, EUobserver
  7. (nl) Sarkozy pleit in Tanger voor Mediterrane Unie
  8. Minister Maxime Verhagen op twitter.com
  9. Minister Maxime Verhagen op twitter.com
  10. niet erkend als staat en Gaza ligt nu buiten het gebied dat gecontroleerd wordt door de Palestijnse autoriteit.
  11. (nl) [1]
  12. Europees agentschap voor het beheer van de operationele samenwerking aan de buitengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie
  13. (en) [2]
  14. (en) Morocco 'to strongly adhere to Mr. Sarkozy's Mediterranean Union Initiative,' Minister Maghreb Arabe Presse 06/07/07
  15. Tunisia 'enthusiastic' on Sarkozy's Mediterranean Union, Tocqueville Connection, July 9, 2007
  16. (en) Mediterranean Union: Peres views Sarkozy's suggestion positively EJP 07/05/07
  17. (en) ليبيا تسعى لمحاصرة مشروع ساراكوزي المتوسطي- Libya Seeks to Besiege Sarkozy's Mediterranean Project ليبيااليوم - Libya Alyoum, 14 July 2007
  18. (fr) Le projet d'union méditerranéenne au centre de discussions tuniso-libyennes, Le Monde, 9 juli 2007