Kinder- und Hausmärchen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Kinder- und Hausmärchen, eerste deel, 1812
De gebroeders Grimm door hun broer Ludwig Emil Grimm, 1843
Kinder- und Hausmärchen, eerste deel, 1837
Dorothea Viehmann was een van de vertelsters van de sprookjes, afbeelding uit de druk van 1857
Kinder- und Hausmärchen, eerste deel, 1843
Kinder- und Hausmärchen, volledige uitgave, 1850
KHM55 Repelsteeltje, illustratie door Walter Crane voor de engelse vertaling Household Stories by the Brothers Grimm, 1886
Kinder- und Hausmärchen, volledige uitgave, 1894
KHM15 Hans en Grietje en de heks, afgebeeld door Arthur Rackham in The Fairy Tales of the Brothers Grimm van Mevr. Edgar Lucas uit 1909
Anmerkungen, 1932; in de Anmerkungen gaven de gebroeders Grimm achtergrondinformatie
KHM40 De roversbruidegom, illustratie door Walter Crane in Household Stories by the Brothers Grimm, vertaald door Lucy Crane in 1886
Postzegels uit 1985 met afbeeldingen uit Kinder- und Hausmärchen

Kinder- und Hausmärchen (KHM) is de verzameling van 201 sprookjes en 10 kinderlegenden, aangelegd door de gebroeders Grimm en uitgegeven vanaf 1812.

De sprookjes zijn genummerd van KHM1 t/m KHM200 en worden als zodanig aangeduid. Zo heeft Sneeuwwitje de aanduiding KHM53. Er is één a-nummer, KHM151a (De twaalf luie knechten), de verzameling bevat sinds de laatste editie tweehonderdeneen verhalen. De kinderlegenden hebben geen nummer gekregen, maar worden soms aangeduid met KHM(201) t/m KHM(210).

Sinds 2005 staat de sprookjesverzameling op de Werelderfgoedlijst voor documenten van UNESCO.

Verhalen[bewerken]

In de verschillende edities van Kinder- und Hausmärchen kwamen in de loop van de tijd verschillende verhalen te vervallen en andere verhalen werden toegevoegd. De verhalen werden soms ook aangepast. De Nederlandse vertaling is gebaseerd op de laatste editie.

  • De eerste editie - 156 verhalen in 1815 (de twee delen samen, deel 1 verscheen in 1812)
  • De tweede editie - 161 verhalen in 1819
  • De derde editie - 168 verhalen in 1837
  • De vierde editie - 178 verhalen in 1840
  • De vijfde editie - 194 verhalen in 1843
  • De zesde editie - 200 verhalen in 1850
  • De zevende editie - 201 verhalen in 1857
Nummer Sprookje
KHM1 De kikkerkoning of IJzeren Hendrik
KHM2 Het huishouden van kat en muis of Kat en muis samen thuis
KHM3 Het kind van Maria
KHM4 Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen
KHM5 De wolf en de zeven geitjes
KHM6 De trouwe Johannes
KHM7 De goede ruil
KHM8 De wonderlijke speelman
KHM9 De twaalf broeders of De twaalf broers
KHM10 Het gespuis
KHM11 Broertje en zusje
KHM12 Raponsje
KHM13 De drie mannetjes in het bos
KHM14 De drie spinsters
KHM15 Hans en Grietje
KHM16 De drie slangenbladeren
KHM17 De witte slang
KHM18 Strohalm, kooltje vuur en boontje of Strohalm, kooltje en boon
KHM19 Van de visser en zijn vrouw
KHM20 Het dappere snijdertje of Het dappere kleermakertje
KHM21 Assepoester
KHM22 Het raadsel
KHM23 Van het muisje, het vogeltje en de braadworst
KHM24 Vrouw Holle
KHM25 De zeven raven
KHM26 Roodkapje
KHM27 De Bremer straatmuzikanten of De Bremer stadsmuzikanten
KHM28 Het zingende botje
KHM29 De duivel met de drie gouden haren
KHM30 Luisje en Vlootje
KHM31 Het meisje zonder handen
KHM32 Slimme Hans of Snuggere Hans
KHM33 De drie talen
KHM34 Knappe Elsje of Pientere Elsje
KHM35 De kleermaker in de hemel
KHM36 Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak
KHM37 Duimendik of Duimedik
KHM38 De bruiloft van vrouw Vos
KHM39 De kabouters
KHM40 De roversbruidegom of De Roverbruidegom
KHM41 Meneer Korbes of Boeman
KHM42 De peetoom
KHM43 Vrouw Trui of Vrouw Truida
KHM44 De dood als peet of Peetoom Dood
KHM45 Duimpje de wereld in of Duimpje op reis
KHM46 Vleerken vogel of Vleerkens vogel
KHM47 Van de wachtelboom of De jeneverboom
KHM48 De oude Sultan
KHM49 De zes zwanen
KHM50 Doornroosje
KHM51 Vondevogel
KHM52 Koning Lijsterbaard
KHM53 Sneeuwwitje
KHM54 De ransel, het hoedje en het hoorntje
KHM55 Repelsteeltje
KHM56 Vrijer Roland of Geliefde Roland
KHM57 De gouden vogel
KHM58 De hond en de mus
KHM59 Frieder en Katherliesje of Frederik en Katerliesje
KHM60 De twee gebroeders of De twee broers
KHM61 Het boerke of Boerke
KHM62 De bijenkoningin
KHM63 De drie veren
KHM64 De gouden gans
KHM65 Bontepels
KHM66 Hazekebruid of Haasjesbruid
KHM67 De twaalf jagers
KHM68 De gauwdief en zijn meester
KHM69 Jorinde en Joringel
KHM70 De drie gelukskinderen
KHM71 Met z'n zessen de hele wereld rond
KHM72 De wolf en de mens
KHM73 De wolf en de vos
KHM74 De vos en de moeder van zijn petekind of De vos en vrouw Wolf
KHM75 De vos en de kat
KHM76 De anjer
KHM77 Slimme Grietje
KHM78 De oude grootvader en zijn kleinzoon
KHM79 De waternimf
KHM80 De dood van het hennetje
KHM81 Vrolijke Frans
KHM82 Speelhans
KHM83 Gelukkige Hans
KHM84 Hans viert bruiloft of De bruiloft van Hans
KHM85 De goudkinderen of De gouden kinderen
KHM86 De vos en de ganzen
KHM87 De arme en de rijke
KHM88 De zingende springende leeuwerik of Het zingende springende leeuwerikje
KHM89 De ganzenhoedster
KHM90 De jonge reus
KHM91 Het aardmanneke of Het aardmannetje
KHM92 De koning van de gouden berg
KHM93 De raaf
KHM94 De verstandige boerendochter of De slimme boerendochter
KHM95 De oude Hildebrand of Boer Hildebrand
KHM96 De drie vogeltjes
KHM97 Het water des levens of Het levenswater
KHM98 Dokter Alwetend of Dokter Weetal
KHM99 De geest in de fles
KHM100 De roetzwarte broer van de duivel
KHM101 Berenpels
KHM102 Het winterkoninkje en de beer
KHM103 De zoete pap
KHM104 De verstandige lieden of Slimme mensen
KHM105 Sprookje van de slang of Slangensprookje
KHM106 De arme molenaarsknecht en het katje
KHM107 De twee reisgezellen of De twee reizigers
KHM108 Hans-mijn-egel
KHM109 Het doodshemdje
KHM110 De jood in de doornstruik of De jood in de doornhaag
KHM111 De volleerde jager of De jagersgezel
KHM112 De dorsvlegel uit de hemel
KHM113 De twee koningskinderen
KHM114 Het snuggere snijdertje of Het schrandere kleermakertje
KHM115 De heldere zon brengt het aan het licht
KHM116 Het blauwe licht
KHM117 Het eigenzinnige kind of Het koppige kind
KHM118 De drie heelmeesters
KHM119 De zeven Zwaben
KHM120 De drie handwerksgezellen of De drie reizende gezellen
KHM121 De koningszoon die nergens bang voor was
KHM122 De groente-ezel
KHM123 De oude vrouw in het bos
KHM124 De drie broers
KHM125 De duivel en zijn grootmoeder
KHM126 Fernand getrouw en Fernand ontrouw of Trouwe Ferdinand en Ontrouwe Ferdinand
KHM127 De ijzeren kachel
KHM128 De luie spinster
KHM129 De vier kunstvaardige broers of De vier vakkundige broers
KHM130 Eenoogje, tweeoogje en drieoogje
KHM131 Het mooie Katrinelletje en Pief Paf Poltrie of Mooie Katrinelle en Pief Paf Polter
KHM132 De vos en het paard
KHM133 De stukgedanste schoentjes
KHM134 De zes dienaren
KHM135 De witte en de zwarte bruid
KHM136 IJzeren Hans of IJzerhans
KHM137 De drie zwarte prinsessen
KHM138 Knoest en zijn drie zonen
KHM139 Het meiske van Brakel
KHM140 De huishouding of Het huishouden
KHM141 Het lammetje en het visje
KHM142 Simeliberg
KHM143 Op reis gaan of Op reis
KHM144 Het ezeltje
KHM145 De ondankbare zoon
KHM146 De raap
KHM147 Het mannetje dat jong gegloeid werd of Het mannetje dat verjongd werd in het vuur
KHM148 Het gedierte van de Heer en de Duivel of De dieren van de Heer en de dieren van de duivel
KHM149 De hanenbalk
KHM150 De oude bedelares
KHM151 De drie luiaards
KHM151a De twaalf luie knechten
KHM152 Het herdersjongetje
KHM153 De sterrendaalders
KHM154 De gestolen duit
KHM155 Bruidskeuze of De bruidskeuze
KHM156 Klitten of De plukken
KHM157 De mus en zijn vier kinderen
KHM158 Het sprookje van Luilekkerland
KHM159 Het leugensprookje uit Ditmar
KHM160 Raadselsprookje
KHM161 Sneeuwwitje en Rozerood
KHM162 De schrandere knecht of De slimme knecht
KHM163 De glazen doodskist of De glazen kist
KHM164 Luie Hein
KHM165 Vogel Grijp
KHM166 Sterke Hans
KHM167 Het boerke in de hemel of Het boertje in de hemel
KHM168 Magere Liesje of Magere Lies
KHM169 Het boshuis
KHM170 Lief en leed samen delen
KHM171 Het winterkoninkje
KHM172 De schol
KHM173 De roerdomp en de hop
KHM174 De uil
KHM175 De maan
KHM176 De duur van het leven of De levensduur
KHM177 De boden van de dood of De boodschappers van de dood
KHM178 Meester Priem of Baas Priem
KHM179 De ganzenhoedster aan de bron of De ganzenhoedster bij de bron
KHM180 Eva's ongelijke kinderen of De ongelijke kinderen van Eva
KHM181 De waternimf in de vijver of De nimf in de vijver
KHM182 De geschenken van het kleine volkje
KHM183 De reus en de kleermaker
KHM184 De hoefnagel
KHM185 De arme jongen in het graf
KHM186 De ware bruid
KHM187 De haas en de egel
KHM188 Het klosje, de schietspoel en de naald of Klosje, schietspoel en naald
KHM189 De boer en de duivel
KHM190 De broodkruimels op de tafel of De kruimels van de tafel
KHM191 Het zeehaasje
KHM192 De meesterdief
KHM193 De trommelslager of De tamboer
KHM194 De korenaar
KHM195 De grafheuvel
KHM196 De oude Rinkrank of De oude Ringrang
KHM197 De kristallen bol
KHM198 Jonkvrouw Maleen
KHM199 De laars van buffelleer of De laarzen van buffelleer
KHM200 De gouden sleutel
Nummer Kinderlegende
KHM(201) De heilige Jozef in het bos
KHM(202) De twaalf apostelen
KHM(203) De Roos
KHM(204) Armoe en deemoed leide ten hemel
KHM(205) De spijze Gods
KHM(206) De drie groene twijgen
KHM(207) Onze-Lieve-Vrouwenglaasje
KHM(208) Het oude moedertje
KHM(209) De hemelse bruiloft
KHM(210) De hazelaar

Verdwenen sprookjes[bewerken]

Enkele sprookjes uit eerdere edities, komen niet terug.


Bronnen, noten en/of referenties