Turken in Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Turkse Nederlanders
Hollanda Türkleri
Totale bevolking ± 400.000 Turken uit Turkije
± 500.000 Etnische Turken inclusief Bulgaarse en Griekse Turken, Azeri, etc
(2,5% van de Nederlandse bevolking)
Verspreiding Rotterdam, Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Oost- en Zuid Nederland
Taal Turks, Nederlands (ook: Koerdisch, Zazaki, Armeens, Aramees, Arabisch, Lazisch, Kabardisch of Adygees, Romeyka)
Geloof Soennisme ~ 50-70%
Diyanet, Milli Görüş
Alevitisme ~ 15-33%[1][2]
HAK-DER
Soefisme (onbekend %)
Hizmet, Süleymanci, Mevlevi,
Bektashi, Naqshibandi, Universeel

Sjiisme (onbekend %)
Agnosticisme/Atheïsme ~ 13%[3]
Christendom ~ 10%[4][5][6]
Assyrisch, Armeens, Syrisch, Protestants
Verwante groepen Andere Turken, volkeren in Turkije, Turkse volkeren
Portaal  Portaalicoon   Landen & Volken

De Turkse Nederlanders vormen de op een na grootste bevolkingsgroep in Nederland met zo'n 400.000 tot 500.000 mensen. De Turkse gemeenschap heeft zich, net zo als in omringende landen, vanaf de jaren 60 ontwikkeld vanuit het gastarbeiderprogramma. Hoewel de werving van gastarbeiders al vroeg in de jaren 70 werd stopgezet bleef de Turkse bevolkingsgroep in Nederland toenemen door de slechte economische situatie in het thuisland en het gezinsherenigingsbeleid. In de eenentwintigste eeuw is het aantal Turken dat naar Nederland kwam sterk afgenomen als gevolg van de verbeterde economische situatie van Turkije en een strenger gezinsherenigingsbeleid. Vanaf de jaren 80 liep het aantal immigranten uit Turkije terug tot enkele duizenden personen per jaar. In 2006 en 2012 vertrokken er meer Turken uit Nederland dan zich er vestigden.[7] Nieuwe migranten zijn vaak goed opgeleid en komen naar Nederland voor een specifieke baan of studie.[8] Turkije is daarmee na Duitsland en het Verenigd Koninkrijk de belangrijkste bron van kennismigranten voor Nederland [9]. Sinds de toetreding van Bulgarije tot de EU in 2007 zijn enkele tienduizenden Bulgaren van Turkse afkomst naar Nederland gekomen.

Geschiedenis[bewerken]

1rightarrow blue.svg Zie ook Nederlands-Turkse betrekkingen

De geschiedenis van de Turkse gemeenschap in Nederland begint feitelijk aan het eind van de jaren 50 van de 20e eeuw, wanneer enkele Turkse arbeiders in Nederland arriveerden. De cultureel-economische band tussen de twee landen gaat echter verder terug. Het Ottomaanse Rijk was het eerste land dat de Republiek der Verenigde Nederlanden erkende, decennia voordat Nederland werd erkend door zijn buurlanden. In de 16e en 17e eeuw waren er in de Europese handelssteden zoals Amsterdam en Antwerpen al veel Osmaanse handelaren aanwezig, hoewel voornamelijk van Armeense en Griekse etniciteit. Het Ottomaanse Rijk was tijdens de Gouden Eeuw ook een belangrijke partner van de nieuwe Nederlandse Republiek; veel Nederlanders kregen zelfs een aanstelling tot kapitein van de Ottomaanse sultan in de strijd tegen de Spanjaarden.

De gastarbeiders[bewerken]

Reportage over een van de eerste moskeeën van Nederland

In de jaren 60 en 70 van de 20e eeuw kwamen duizenden Turkse mannen naar West-Europa, op uitnodiging van bedrijven en later ook op eigen initiatief. Zij deden meestal onderbetaald, zwaar en/of vies werk waarvoor weinig Nederlanders te vinden waren. De eerste gastarbeiders kwamen uit meer ontwikkelde gebieden van Turkije, zoals de grote steden Istanboel, Izmir en Ankara. Enkele jaren later kwam pas een migratiestroom op gang vanuit minder ontwikkelde gebieden van Turkije. Veel van deze latere migranten waren al eerder binnen Turkije verhuisd naar een grotere stad op zoek naar werk. In Nederland zijn relatief veel Turkse migranten uit Centraal-Anatolië en de Turkse Zwarte Zeeregio aanwezig. Turken die op eigen initiatief naar Europa vertrokken zochten meestal mensen op uit hun familie of dorp op in de veronderstelling dat zij hen verder aan werk konden helpen. Hierdoor wonen veel Turken uit dezelfde regio in Nederland ook in dezelfde stad.

De gastarbeiders dachten in eerste instantie terug naar Turkije te kunnen gaan als de situatie er wat was verbeterd, zij wilden geld sparen om in Turkije een eigen zaak te beginnen. Het leven in Nederland bleek echter duur en de salarissen lager dan gehoopt. Om hun gezin niet te lang te hoeven missen werden eerst de vrouwen en later de kinderen ingevlogen. Veel kinderen werden uit kostenbesparing echter weer snel bij familie in Turkije ondergebracht, om pas jaren later weer naar Nederland te komen. Hierdoor heeft ook het jongere deel van de eerste generatie soms nog moeite met de Nederlandse taal. Omdat het veel van de Turkse gastarbeiders in de eerste plaats ging om zo snel mogelijk geld te verdienen waren zij bereid sneller en langer te werken dan gastarbeiders uit andere landen. Mogelijk kampen hierdoor de oudere Turkse mannen van de eerste generatie tegenwoordig buitenproportioneel veel met lichamelijke klachten. Bijna 30% van de oudere Turkse mannen in Nederland heeft een arbeidsongeschiktheidsuitkering.

In de jaren 70 kwamen ook enkele duizenden Turkse christenen naar Nederland, met name behorende tot de Armeense en Assyrische Oosterse kerken. Deze groepen hebben een lange juridische strijd gevoerd om in Nederland in aanmerking te komen voor een verblijfsvergunning of verlening van asiel.

Turkse volksdansers voor een Nederlandse boerderij.

Permanente vestiging; vereniging en organisatie[bewerken]

Gedurende de jaren 70, als duidelijk wordt dat de Turkse gemeenschap in Nederland aanwezig zal blijven, worden meerdere organisaties opgericht van verschillende aard: politiek, cultureel, religieus en sociaal. De Nederlandse overheid financierde een deel van deze organisaties, bijvoorbeeld die voor vrouwenemancipatie en diverse sociale programma's gericht op verbroedering, culturele uitwisseling, vermaak en educatie. Veel Turkse Nederlanders zijn echter te druk bezig met hun werk en lijden aan sociale isolatie, waardoor veel van de sociale programma's stranden en de taalachterstand niet verdwijnt. Turkse organisaties blijven wel sterk vertegenwoordigd en hebben, samen met succesvolle Turkse ondernemers, een leidende rol binnen de Turkse kant van het integratiedebat, zo werd in 2011 door het Inspraak Orgaan Turken de acceptatie van homoseksualiteit binnen de Turkse gemeenschap op de kaart gezet.


Veranderd beeld sinds 21e eeuw[bewerken]

Aantal Turken volgens het CBS[10]
Jaar Aantal Jaar Aantal
1996 271.514 2004 351.648
1997 279.708 2005 358.846
1998 289.777 2006 364.333
1999 299.662 2007 368.600
2000 308.890 2008 372.714
2001 319.600 2009 378.330
2002 330.709 2010 383.957
2003 341.400 2011 388.967

Sinds de aanslagen van 11 september 2001 is er enige discussie ontstaan in de politiek en in de samenleving omtrent de mogelijkheid tot co-existentie van islam, democratie en mensenrechten. Sommige Turkse Nederlanders verdedigen zich hierin door te verwijzen naar de komst van de AKP in Turkije in 2002. De hervormingen die deze liberaal conservatieve partij, afgesplitst uit een islamistische partij, doorgevoerd heeft hebben ook een invloed gehad op met name de eerste generatie Turken en de hogeropgeleide tweede generatie. Deze groepen kiezen er steeds vaker voor om na hun pensioen of studie naar Turkije te verhuizen; de gepensioneerden naar hun geboortedorp of regio, de afgestudeerden met name naar Istanboel. Van een grote uittocht, zoals die zich sinds 2009 in Duitsland voordoet, is in Nederland echter geen sprake. Jaarlijks gaat het om zo'n tweeduizend Turkse remigranten en twee- tot vierhonderd Turks-Nederlandse jongeren. Door de economische ontwikkeling van Turkije is het land ook aantrekkelijk geworden voor Nederlanders. Inmiddels wonen enkele tienduizenden Nederlanders in Turkije.

Turkse hogeropgeleiden komen ook steeds vaker naar Nederland voor studie of werk. Turkse studenten zijn de een na grootste gebruikers van het Erasmus-programma voor Europese uitwisseling en in Nederland vormen zij na Chinezen de grootste groep buitenlandse studenten van buiten de EU. Zij volgen hier met name economische en technische opleidingen.[11] De groei van de Turkse bevolking door immigratie is in de laatste jaren gedaald tot enkele honderden per jaar.[12] Ook is het geboortecijfer van Turkse Nederlanders (1,7) gedaald tot onder dat van autochtone Nederlanders (1,8) en is niet voldoende om de bevolking in stand te houden.[13]

Cultuur[bewerken]

Mehmet Refii Kileci, een beroemde traditioneel marmeraar en kalligraaf

De Turken zijn een erg trots volk en houden over het algemeen sterk vast aan hun tradities en cultuur van eer en respect. Dit heeft zowel voor- als nadelen, zoals verminderde criminaliteit maar toegenomen segregatie. Turken in Nederland zijn iets vaker verdachte van een misdrijf dan autochtone Nederlanders, maar als rekening wordt gehouden met hun sociaaleconomische positie (30% minder inkomen dan een autochtoon gezin[14]) is dit verschil verwaarloosbaar of valt dit zelfs positief uit; vergeleken met autochtone Nederlanders met een gelijk gemiddeld inkomen zijn Turkse Nederlanders evenveel of iets minder vaak verdachte van een misdrijf. [15][16] Door de Nederlandse tolerante opstelling voelen zij zich veel meer verbonden met Nederland dan de Turken in bijvoorbeeld Duitsland en Frankrijk zich verbonden voelen met hun land van vestiging [17][18]. De Turkse gemeenschap in Nederland is een van de best georganiseerde minderheden, met vele culturele en sociale verenigingen. Turken uit verschillende gebieden van Turkije leven enigszins gesegregeerd in Nederland; zo rekruteerde de textielindustrie in Twente Turken uit regio's die bekendstonden om hun weefnijverheid. Turken zijn vaak ook trots op het gebied waar zij vandaan komen en vernoemen hun winkels dan naar de stad of regio van hun afkomst.

Religie[bewerken]

De Mevlana-moskee in Rotterdam

Turkse Nederlanders vormen de grootste groep binnen de moslims in Nederland. Tussen 75%[19] en 87%[20] van de Turken in Nederland is moslim, een zeer klein deel is christelijk, de overigen hebben geen religieuze overtuigingen. Zo'n 20 procent van de Turks-Nederlandse moslims is aleviet, een liberale stroming binnen de sjiitische islam waarbij mannen en vrouwen samen bidden, vrouwen geen hoofddoek hoeven te dragen en waarin alcohol niet verboden is. Hak-Der is de Federatie van Alevitische organisaties in Nederland. Volgens onderzoek van de Universiteit van Amsterdam zijn er verder zo'n 12.000 Turkse orthodoxe moslims in Nederland, goed voor zo'n 2% van de totale Turkse bevolking.[21] Hoewel het percentage Turkse moslims in de afgelopen decennia enigszins is gedaald, gaan vrijwel alle Turkse Nederlanders minstens 1 keer per jaar naar de moskee of cem voor religieuze, culturele of educatieve bijeenkomsten. Van de tweede generatie Turkse Nederlanders geeft nog zo'n twee derde aan religieus te zijn, hun opvattingen zijn echter westerser dan die van hun leeftijdsgenoten in Duitsland.[22] Van de tweede generatie Turken in Nederland geeft verder maar 10% aan het dagelijks gebed uit te voeren en maar 20% van Turks-Nederlandse meisjes gaf aan een hoofddoek te dragen, dat is bijna de helft minder dan het percentage hoofddoekdragers in Turkije en onder de Marokkaanse gemeenschap in Nederland (38%). Minder dan de helft van de Turkse jongeren in Nederland gelooft dat moslims volgens de gedragsregels van de Koran moeten leven.[23] Ook Turkse Bulgaren in Nederland zijn relatief liberaal en progressief in hun religieuze beleving, zelfs in vergelijking met recente christelijke Poolse migranten [24].

De meeste Turkse moskeeën in Nederland behoren tot Diyanet, het Turkse directoraat voor godsdienstzaken. De Islamitische stichting Nederland (ISN) beheert deze moskeeën. Verder zijn er nog enkele tientallen moskeeën van Suleymanci en enkele van Milli Görüs.

Taal[bewerken]

De Turkse taal is een belangrijk cultureel element voor Turkse Nederlanders; de noodzaak om het gebruik van het Turks te behouden wordt door een groot deel van hen onderschreven. Hierdoor is de taalachterstand van met name de eerste en tweede generatie Turken in Nederland, vergeleken bij andere minderheden, gemiddeld nog groot. De taalachterstand is bij de tweede generatie echter kleiner en bij de derde generatie vrijwel afwezig. Omdat de tweede generatie in Nederland is opgegroeid, is de derde generatie meestal tweetalig opgevoed. Onderzoek wijst uit dat een tweetalige opvoeding een positief effect heeft op de schoolprestaties.[25] Mits kinderen vanaf jonge leeftijd regelmatig met de Nederlandse taal in aanraking komen, bijvoorbeeld door een crèche, voorschool of peuterspeelzaal, hoeft het gebruik van de moedertaal in de thuissfeer niet nadelig te werken op de verwerving van de Nederlandse taal. [26] Voor de acquisitie van kennis van nieuwe vreemde talen is het voor kinderen belangrijk dat zij rond hun 10e levensjaar een gedegen verbaal begrip hebben van de onderwijstaal. De grammaticale regels worden namelijk rond die leeftijd in deze taal (in Nederland doorgaans het Nederlands, maar ook Fries of Engels) uitgelegd. Als een Turkse leerling dan een of twee jaar achterstand heeft in de onderwijstaal zal hij of zij meer moeite hebben om mee te komen, ongeacht zijn of haar intelligentie. De Turkse grammatica verschilt meer van de Nederlandse vergeleken met Arabisch of Chinees, ook dit bemoeilijkt het leren van correct Nederlands. Om de taalachterstand weg te nemen zijn in veel gemeenten gesubsidieerde voorscholen opgericht.

Niet alle Turken in Nederland beheersen het Turks, een deel van de eerste generatie had in Turkije geen of weinig scholing in het Turks gehad en communiceerde thuis in een minderheidstaal zoals Koerdisch, Zaza, Arabisch, Grieks, Lazisch, Servo-Kroatisch, Albanees, Bulgaars of Armeens. Hun kinderen leerden van hen gebrekkig Turks en ontwikkelden een onvolledige kennis van 2 of 3 verschillende talen. Omdat de Turken in Nederland het belangrijk vonden dat hun kinderen wel correct Turks zouden leren werden vanaf eind jaren 80 docenten uit de bredere Turkse gemeenschap in Europa gerekruteerd en soms ook ingevlogen uit Turkije. De Nederlandse overheid stond positief tegenover de wens van de Turkse gemeenschap om hun taal te onderwijzen. De Turkse lessen op basisscholen werden pas na 11 september 2001 een discussiepunt in de Nederlandse samenleving en de financiering werd stopgezet. Het onderwijs gaat door op privéscholen en in sommige gemeenten. Over het algemeen zijn mensen die tegenwoordig naar Nederland komen wel Turks op hoger niveau machtig, en vaak ook een andere taal zoals het Duits of Engels, naast hun eventuele etnische taal.

Uit een onderzoek naar meertaligheid in de stad Utrecht blijkt dat 8% van de ondervraagden, waarvan 4% Turks, enige notie van de Turkse taal heeft.[27]

Onderwijs[bewerken]

De Turkse bevolking in Nederland is relatief jong en hun participatie in het onderwijs dus groot. Schooluitval was onder Turkse jongeren tot enkele jaren geleden een groot probleem. Sommige jongeren die in het Nederlandse onderwijs niet wisten te slagen, kozen (deels uit eigen wil) om hun opleiding in Turkije te vervolgen, vanwege het disciplinair karakter van het onderwijs aldaar. Recentelijk is het percentage vroege schoolverlaters onder Turken echter sterk gedaald, zelfs tot onder die van andere grote minderheden. In vergelijking met sommige andere Europese landen (Zweden, Zwitserland en Frankrijk) is het percentage vroege schoolverlaters onder Turkse Nederlanders echter nog altijd erg hoog. Het percentage dat doorstroomt naar het hoger onderwijs is relatief hoog (27%), maar nog lang niet zo hoog als in Frankrijk (36%) [28][29].

Voor middelbare scholieren is er een Centraal Eindexamen Turks, dat voornamelijk (maar zeker niet uitsluitend) door scholieren met Turkse achtergrond wordt genomen. Enkele honderden leerlingen leggen het examen af, iets meer dan Chinees en Fries maar minder dan Spaans. Turkse studenten vormen in het hoger onderwijs geen uitzondering meer. Onder hen zijn met name technische en economische studies populair, maar ook rechten en journalistiek. Sommige Turkse ouders hebben een conservatief (negatief) beeld over bepaalde opleidingen, zoals in de sociale wetenschap of creatieve industrie. Hierdoor blijft het aantal Turkse studenten in deze richtingen relatief laag, hoewel dit ook langzaam verandert.

Onderadvisering[bewerken]

Onder andere door hun taalachterstand krijgen Turkse leerlingen relatief vaker (44% tegenover 28%) een te laag studieadvies.[30] Hierdoor moeten Turkse leerlingen vaak een verlengd schooltraject volgen; 26% komt terecht op havo of vwo terwijl uiteindelijk 33% hoger onderwijs gaat volgen.[31] Onderadvisering wordt vaak afgedaan als gevolg van sociale factoren zoals het opleidingsniveau van de ouders; zij zouden niet in staat zijn om hun kind te kunnen ondersteunen. Uit onderzoek van de Inspectie van het Onderwijs in 2011 bleek echter dat maar 15% van de kinderen van Turkse hoogopgeleiden een havo-vwo-advies kreeg, in vergelijking met ruim 45% onder kinderen van autochtone hoogopgeleiden.[32] Volgens dit onderzoek is er echter van een onderadvisering op etnische achtergrond geen sprake. Volgens de Tweede Kamer geven beide onderzoeken echter geen inzicht in de relatie tussen het uiteindelijk behaalde schooltype en het originele schooladvies [33]. Een deel van de onderadvisering wordt niet geregistreerd, omdat ouders en/of leerlingen soms leraren overhalen tot het bijstellen van het advies zodat het dichter bij de CITO-score komt. Sommige middelbare scholen accepteren leerlingen ook als een IQ-test, afgenomen door een kindpsycholoog, heeft uitgewezen dat het schooladvies niet in overeenstemming is met de capaciteiten van het kind. Volgens een onderzoek uit 2012 zou er echter juist sprake zijn van lichte overadvisering van allochtone leerlingen. Dit werd in 2013 weer ontkracht door een andere studie, die vast stelde dat van overadvisering van allochtone kinderen zeker geen sprake is. [34]

Moderner of Conservatiever[bewerken]

Turkije 2e generatie Autochtoon
Bezoekt regelmatig gebedshuis (m) 56%[35] 36% [23] 15% [36]
Dagelijks gebed (m) 29% [37] 10% [23] < 1%
Draagt hoofddoek (v) 45% [38] 20% [23] < 1%
Vruchtbaarheid 2,15 [39] 1,8 1,7 [40]
Geboortecijfer 15,2/1000 2,3/1000 3,5/1000 [41]

Regelmatig worden Turkse Nederlanders (of nazaten van gastarbeiders in andere West Europese landen) door de media of door Turken uit Turkije weggezet als zijnde conservatiever dan Turken uit Turkije.[42][43][44]. Dat zij afkomstig zijn uit relatief arme gebieden in Centraal en Oost-Anatolië zou hier aan ten grondslag liggen, alsmede het feit dat zij een deels op zichzelf gekeerde groep vormen. Dit beeld wordt echter niet bevestigd door wetenschappelijk onderzoek. Ongeveer de helft van de Turkse Nederlanders is afkomstig uit een stedelijk milieu in Anatolië. Turkse Nederlanders zijn op vrijwel alle maatschappelijke aspecten progressiever dan de bevolking van Turkije. In Nederland vindt vrijwel geen uithuwelijking plaats onder de Turkse gemeenschap, vindt minder huiselijk geweld plaats, dragen vrouwen minder vaak een hoofddoek (30% tegenover 60%[45]), is het vruchtbaarheidscijfer lager (1.7 tegenover 2.1[46]), gaan minder mannen wekelijks naar de moskee (25% tegenover 35%[47]) en is het percentage atheïsten en agnosten hoger (~11% tegenover 3%[48]). Ook is de weerstand tegen homoseksualiteit onder Turkse Nederlanders lager dan onder de Turkse bevolking.

Politiek[bewerken]

Demonstratie van Iraakse Turkmenen in Amsterdam

De Turkse bevolking is van alle minderheden het best vertegenwoordigd in de politiek. Meer dan de helft van de allochtone gemeenteraadsleden in Nederland is van Turkse afkomst[49], het gaat hier voornamelijk om linkse politieke partijen zoals PvdA, D66, GroenLinks en SP, maar ook enkele CDA'ers en VVD'ers hebben een Turkse achtergrond. Het opkomstpercentage onder Turkse Nederlanders is ook relatief hoog, hoewel het in 2010 sterk daalde.[50] Bij de volgende verkiezingen in 2012 daalde de opkomst verder. Sinds 2006 is de PvdA niet langer de populairste partij onder Turkse Nederlanders, wegens de verbanning van diverse Turkse partijleden dat jaar na de erkenning van de Armeense Genocide door die partij. Na deze gebeurtenis wonnen D66 en Groen Links meer Turkse stemmen. Dit heeft zich voortgezet nadat enkele PvdA-ministers uitspraken deden die de multiculturele samenleving in twijfel trokken of als mislukt zagen. Sommige Turkse Nederlanders twijfelen over steun aan de SP, omdat deze partij het in het verleden soms op nam voor de PKK. Voor de ruim 60.000 Koerdisch-Turkse Nederlanders is dit echter geen issue. De succesvolste Turkse Nederlander in de politiek was de PvdA-staatssecretaris Nebahat Albayrak.

Naast de gastarbeiders en hun nazaten uit Turkije zijn er in Nederland ook enkele tienduizenden Azerbeidzjaanse, Turkmeense, Tataarse, Oezbeekse en Oeigoerse vluchtelingen uit de voormalige Sovjet-Unie, China, Iran, Irak en Afghanistan. Deze groepen delen de Turkse taal en een groot deel van hun cultuur met de gastarbeiders uit Turkije. Ze hebben ook enkele organisaties opgericht in Nederland om hun belangen te behartigen. Deze groepen komen met name in de media door demonstraties tegen onderdrukking van minderheden in hun thuisland. Bij deze demonstraties komen uit solidariteit vaak ook Nederlanders met een Turkse nationaliteit opdagen.

Economie[bewerken]

Turken zijn na de Chinezen in Nederland de bevolkingsgroep met het grootste aantal zelfstandig ondernemers, zo'n 10%. De eerste generatie Turkse Nederlanders waren voor lange tijd erg huiverig om leningen aan te gaan bij banken en creëerden dus hun eigen sociaal kapitaal. Geld van familie en vrienden kan worden aangesproken om een bedrijf te starten of te redden. Hieraan is veel risico verbonden, maar door het sociale vangnet bij de aanvang slagen veel bedrijfjes op de middellange termijn er toch in om een stabiele winstgroei te realiseren. Waar de meeste minderheden tijdens de financiële crisis te maken kregen met een terugval in het ondernemerschap, steeg het aantal binnen de Turkse gemeenschap ook na 2008 nog sterk, tot zo'n 18.000 in 2011. Deze Turks-Nederlandse bedrijven zijn goed voor zo'n 50.000 werkplaatsen en leveren gezamenlijk zo'n 2% van het totale Nederlandse bbp.[51] De relatieve economische bijdrage van de Turkse gemeenschap (inclusief werknemers, etc.) in Nederland overstijgt dus ruim hun percentuele aanwezigheid en kan dus als positief worden beschouwd vanuit een financieel oogpunt. Minister Verhagen noemde daarom de Turkse gemeenschap in economische zin zeer belangrijk voor Nederland.[52]

Nederland is een van de grootste investeerders in Turkije en veel Nederlandse bedrijven maken gebruik van hoogopgeleide Turkse Nederlanders om hun zaken in Turkije waar te nemen en om cultuurgerelateerde misverstanden te voorkomen. Eigen werkverschaffing is ook een pragmatische oplossing voor arbeidsdiscriminatie, waar Turkse Nederlanders helaas nog altijd mee geconfronteerd worden. Uit een onderzoek in 2011 bleek dat 70% van de Nederlandse arbeidsbureaus geen problemen ziet in het weren van Turken als de opdrachtgever hierom vraagt.[53]

Organisaties[bewerken]

Een Turkse Stichting in Amsterdam, 2014

Turken hebben in Nederland, na de Duitse gemeenschap, de meeste organisaties van alle migrantengroepen, iets meer dan 1100 in 2003.[54] De belangrijkste hiervan zijn het Inspraakorgaan Turken (IOT) en de ondernemersvereniging HOTIAD. Ook is er een ondernemersvereniging voor jongeren HOGIAF, landelijke studentenverenigingen SV Mozaik, SV Anatolia, SV Biruni, SV Hezarfen, Eurasia, NBA etc, Turks Academisch Netwerk TANNET en een Turks leiderschap-netwerk instantie genaamd Turkish Dutch Leadership Society.

Bekende Turken in Nederland[bewerken]

Vanaf de jaren 80 treden hier opgegroeide Turkse Nederlanders steeds vaker op de voorgrond. In eerste instantie betreft het voornamelijk schrijvers en topsporters, later ook politici, televisiepresentatoren, regisseurs en muzikanten.

De schrijver Halil Gür is een van de eersten van hen. Later komen hier nog meer schrijvers bij zoals Sadık Yemni, Sevtap Baycılı en Özkan Gölpinar. 2012, het jaar waarin de Turks-Nederlandse betrekkingen werden gevierd, was het vruchtbaarste literaire jaar tot nu toe; Murat Isik, Özcan Akyol, Nurnaz Deniz en Meltem Halaceli brachten dat jaar hun debuut uit. Theatermaker Nazmiye Oral bracht in 2011 haar debuutroman Zehra uit, waarvoor zij genomineerd werd voor de E. du Perronprijs. Genocideonderzoeker Uğur Ümit Üngör schreef enkele gezaghebbende boeken en heeft ook buiten Nederland bekendheid verkregen. Hülya Çiğdem kreeg bekendheid met haar autobiografische roman 'De importbruid'.

Enkele bekende Nederlands-Turkse muzikanten zijn Karsu Dönmez, Joan Franka, Ufuk Çalışkan, Ömer Kadan en rappers Önder Doğan en Kubilay Kaya. Atiye Deniz is een Turkse popster met een Nederlandse moeder. In Nederland wordt op verschillende plaatsen lesgegeven in klassieke Turkse muziekinstrumenten zoals de saz, de oed en de kemençhe, spelers van deze instrumenten verkrijgen in Nederland minder snel bekendheid, maar toch bestaan er meerdere Turkse bands en muziekensembles die met enige regelmaat op Turkse feesten en op interculturele festivals optreden.

Bekende regisseurs en televisiemakers zijn Meral Uslu, Mehmet Ülger, Gülsah Dogan, Ayfer Ergün, Ersin Kiris en Fidan Ekiz. Acteurs zijn onder anderen Elvan Akyıldız, Evrim Akyigit, Gamze Tazim, Fatma Genç, Funda Müjde, Cahit Ölmez en Ali Çifteci. Nilgün Yerli is een bekende cabaretière. Sadettin Kirmiziyüz is een theatermaker die in 2013 de BNG Nieuwe Theatermakersprijs won [55].

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Alevieten humanistischecanon
  2. Niet langer onzichtbaar Volkskrant
  3. Naar een nieuwe schatting van het aantal islamieten in Nederland CBS, 2007
  4. Geschiedenis Assyriers (20.000) bethnahrin.nl
  5. Syrisch-orthodoxe christenen in Nederland kunnen hun vaderland niet vergeten (15.000) Refdag
  6. Onderzoek Armeniërs in Nederland (18.000) armeensefederatiefaon
  7. Bevolkingsgroei in 2012 ingezakt Persbericht CBS, 7 februari 2013
  8. integratiemonitor 2012 SCP, 2012
  9. Foreign Knowledge Workers in the Netherlands, Hoofdstuk 10, blz. 191 CBS, 2013
  10. CBS StatLine. Population; generation, sex, age and origin, 1 January Geraadpleegd op 2010-04-12
  11. Mobiliteit in Beeld (Nuffic, 2011)
  12. Turken in Nederland; Factsheet (acbkenniscentrum.nl, 2011)
  13. Zijn er verschillen naar etniciteit? (Nationaal Kompas gezondheid, 7 december 2009)
  14. Allochtonen in Nederland 2004: Inkomen van gezinnen CBS, 2004
  15. Jaarrapport integratie, blz 20 CBS, 2012
  16. Hoeveel criminaliteit is er onder Marokkanen? RTL Nieuws, 1 april 2014
  17. Final Integrated Report, blz. 30 EurIslam, 2013
  18. Subjectieve integratie Duitslandweb, 1 december 2005
  19. CBS publicatie 'Religie aan het begin van de 21e eeuw' (2008), Bladzijde 38
  20. [http://www.cbs.nl/NR/rdonlyres/ACE89EBE-0785-4664-9973-A6A00A457A55/0/2007k3b15p48art.pdf CBS Naar een nieuwe schatting van het aantal islamieten in Nederland (2007)
  21. 53.000 moslims streng orthodox (Het Parool, 24 september 2010)
  22. Integratie en religiositeit onder de Turkse tweede generatie in Berlijn en Amsterdam (Fenella Fleischmann, Migrantenstudies 2010, Nr2.)
  23. a b c d Moslim in Nederland 2012 (Centraal Planbureau, 6 nov 2012)
  24. Nieuw in Nederland: Het leven van recent gemigreerde Bulgaren en Polen, blz. 13, 117 SCP, 9 juli 2013
  25. Turks èn Nederlands onmisbaar (Nadia Eversteijn, Sociale Vraagstukken, 26 januari 2011)
  26. Samenvatting proefschrift Scheele 2010
  27. The Dutch City of Utrecht as a EuropeanHotspot and Laboratory for Multilingualism (Dr. Borja Martinovic, Universiteit Utrecht, 2011)
  28. The European Second Generation Compared (Maurice Crul, Jens Schneider, Frans Lelie, Amsterdam University Press)
  29. Het beste land voor een migrantenkind NRC, 6 oktober 2012)
  30. Te laag schooladvies allochtone kinderen (NOS, 21 februari 2007)
  31. OECD Reviews of Migrant Education, blz 27 (OECD, 2010)
  32. Onderadvisering van allochtone jongeren?, tabel 3 (Inspectie van het Onderwijs, 2011)
  33. Gewijzigde motie van het lid Celik ter vervanging van die gedrukt onder NR.78 (Officiële Bekendmakingen van de Tweede Kamer, 2011)
  34. Overadvisering in het basisonderwijs. Wanneer heeft een leerling kans op overadvisering? Jaco Verstappen, Erasmus Universiteit Rotterdam, 2013
  35. religion, secularism and the veil in daily life Konda, 9 september 2007
  36. Kerkbezoek neemt af CBS, 20 december 2013
  37. Turkey falls into parts on ‘national pride map’ Hurriyet Daily News, 3 oktober 2012
  38. Headscarves and Secularism: Voices From Turkish Women Gallup, 8 februari 2008
  39. World Population Prospects: the 2012 revision Verenigde Naties, 26 november 2013
  40. Zijn er verschilen naar etniciteit Nationaal Kompas, 2013
  41. Jaarrapport Landelijke Jeugdmonitor 2013 CBS, Ministerie van Welzijn en Sport
  42. Een Turkse journaliste over Belgische Turken (Weliswaar magazine ondernemerschap)
  43. Turken in Nederland zijn verdrietig over afwijzing door Europa; 'De fanatieke fundamentalisten in Turkije lachen' (Volkskrant, 16 december 1997)
  44. Belgische Turken, Een brug of een breuk tussen Turkije en de Europese Unie (Koning Boudewijnstichting, 2007)
  45. Quiet end to Turkey's college headscarf ban (BBC News, 31 december 2010)
  46. Fertility Rate, Turkey (World Bank via Google Public Data)
  47. Religious regiemes and prospects for liberal politics of Iran, Iraq and Saudi Arabia Mansoor Moaddel, University of Michigan, 2008
  48. Religious Freedom Report U.S. Department of State
  49. Ervaringen van allochtone raadsleden (Instituut voor Publiek en Politiek, 10 maart 2009)
  50. Factsheet Politieke Participatie (Forum, november 2010)
  51. Facts & figures (NLTR400, 2012)
  52. Turks seriously contribute to Dutch economy, minister says (Today's Zaman, 30 november 2010)
  53. Driekwart uitzendbureaus schuldig aan discriminatie (Volkskrant, 2 november 2011)
  54. Migrantenorganisaties in Nederland (Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis)
  55. Kirmiziyüz wint BNG Prijs Theaterkrant, 11 september 2013