Wikipedia:Taalcafé

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
U bevindt zich hier: De kroeg · Auteursrechtencafé · Biologiecafé · Botcafé · Categoriecafé · Doorverwijscafé · Exactewetenschapscafé · Geografiecafé · Geologiecafé · Geschiedeniscafé · ICT-café · Medisch café · Muziekcafé · Politiek- en nieuwscafé · Redactielokaal · Religie- en filosofiecafé · Ruslandcafé · Schaakcafé · Sportcafé · Taalcafé · Zuidoost-Europacafé · (wikiprojecten) · (mededelingen) · (helpdesk)
Overzicht beheerpagina's
1rightarrow.png WP:T
1rightarrow.png WP:TC
B up.svg
B down.svg

  → Naar inhoud | → Naar onder | → Een nieuw onderwerp toevoegen | → Taalzolder (oud overleg)

Taalcafe logo2009.png
Welkom in het Taalcafé van Wikipedia
Het Taalcafé is een overlegruimte voor wie op deze Wikipedia tijd aan taal, taalkunde en verwante onderwerpen wil besteden. Dit is tevens een centrale plek ter bespreking en afstemming van artikelen, categorieën, portalen, lijsten en andere zaken met betrekking tot taal.

Specialiteit van dit café is een ruime voorraad kletskoppen die onze stamgasten bij voorkeur nuttigen met spraakwater. Schroom niet een vraag te stellen, gezellig mee te praten of alleen maar te luisteren naar wat anderen te vertellen hebben. Je leert er in elk geval wat van op het gebied van je moedertaal. Soms komen ook andere levende of dode talen ter sprake.



Handige hulpmiddelen

Intern
Categorie Nederlandse grammatica
Categorie Nederlandse spelling
Hoofdcategorie Taal
Lijst van talen
Por·τααl
Taal (hoofdartikel)

Wikipedia-naamruimte

Talenkennis van collega's
Transliteratie- en transcriptiegids
Verzoeken aan (spelling)bots

Extern
Aardrijkskundige namen
ANS (elektronisch)
Etymologiebank
Instituut Nederlandse Lexicologie
Interinstitutionele schrijfwijzer
Nederlandse spellingshandleiding
Synoniemen
Van Dale online (beknopt)
Woordenboek der Nederlandse Taal
Woordenlijst Nederlandse Taal

Overige taallinks
Beter Spellen
Dicteewoorden
Lexilogos
Meldpunt taal
Taalunieversum


Taaladvies
Onze Taal
Taalunie
Taaltelefoon
VRT

Woordenboeken vreemde talen
Académie, 8e druk
Académie, 9e druk incompleet
Cambridge
Longman Comtemporary English
Merriam-Webster
Oxford
Duden
Diccionario de la RAE

De taalbanaan[bewerken]

Anekdotische verzameling van gehoorde uitglijders op taalgebied
Kleine hobbyistische verzameling van in de praktijk gehoorde uitglijders op taalgebied:

  • dus niet geschreven, maar gesproken, door politici en anderen op tv bijvoorbeeld
  • alleen originele gevallen, dus niet "minium" en zo

Verzoeke de bananenschillen die je opvangt, hier te vermelden. Als je ook bron en tijd weet, dan hoera: kunnen we nog een onderzoekje opzetten ook.

Voorwaarden:

  1. gesproken taal, dus geen schriftuur
  2. zelf gehoord, niet verzonnen
  3. alleen Nederlandstalig
  4. eenmalige versprekingen
  5. niet ondertekenen
  6. nieuwe uitglijders bovenaan toevoegen

Tips:

a. Kijk veel tv, luister daarbij naar politici, managers, en andere leiders in wier handen wij ons lot hebben gelegd.
b. Een ander goudmijntje is het winkelcentrum, dus begeef je veel op straat en spits je oren!
Schillenlijst
  • 'Ik heb tussen de 4 en 5 sprinters in mijn ploeg', schaatstrainer in NOS sport, 22 maart 2015
  • "Ik zit vandaag lekker in mijn eigen vel!" Bewoner Utopia, 8 maart Utopia (televisieprogramma)
  • "Ik praat met m'n moeder over meer dingen dan over m'n vader." - Hannah Wagendorp in Dit is de Dag, 6 maart 2015
  • "Hoeveel moet de gaskraan nog verder zakken, vindt u?" Vraag aan minister Dijsselbloem door presentator Pauw in gelijknamige programma, 5 maart 2015
  • "Maar vooral trots is hij op zijn gelopen bergmarathons in Noorwegen en Loch Ness" - persoonsprofiel in Zakendoen, BNR, 19 februari 2015
  • "Een handschoen complimenteert de outfit" - een handschoenendeskundige in het tv-programma Blauw Bloed, 24 januari 2015
  • "De tweede collecte is voor de bestrijding van deze dienst" - in een kerkdienst op 18 januari 2015
  • "Mijn ouders hebben altijd rond gerezen" - Frans Bauer in 24 uur met, 9 januari 2014
  • "Je kunt niet al die mensen door één kam scheren!" - dochter van uitgezette Afghaan tijdens RTL nieuws, 5 januari 2015, avonduitzending (rond 19:45).
  • "[...] dan moet je met je twee voeten in de grond staan!" - Bart Verhaeghe op Radio 1, 21 november 2014, rond 9u 's morgens
  • "Het is een verbinding tussen de stad en het mooie Maas en Land Waal" - een Tielse wethouder over het veer Tiel-Wamel bij Omroep Gelderland, 7 november 2014 08:20:15
  • "Toen gingen bij een heleboel mensen de vraagtekens rinkelen" - een gast bij Knevel & Van den Brink, 21 augustus 2014
  • "Een kwartet met (...) en een dubbele bas" - iets te letterlijk vertaald... KlaRa, 14 juli 2014.
  • "Nou, ik wel. Ik was het wel met me eens" - Frank de Boer in reactie op Hugo Borst die stelde dat Franks broer Ronald het niet met hem eens was, Studio Brasil, 7 juli 2014
  • "Mama moest altijd keihard werken om ons hoofd boven de tafel te houden", DNA onbekend, 13 mei 2014
  • "Nederland is een van de drukstbevolkste landen in Europa." - gehoord op Radio 1 rond 11:58 op 13 mei 2014
  • "Nu probeert u het een beetje op een grijze fles te trekken" — CD&V-voorzitter Wouter Beke tegen Kathleen Cools in Terzake Politiek op Canvas in de aanloop naar de federale en Brusselse en Vlaamse regionale verkiezingen van 2014
  • "Het wordt een beetje een tijd door de reis", NOS-koningshuisverslaggever voorspelt hoe het bezoek van de koninklijke familie aan De Rijp zal gaan verlopen. 26 apr 2014 09:55 (CEST)
  • "Jeroen Pauw gaat na de zomer voor de VARA een nieuwe dagelijkse stalkshow presenteren"- Jeroen Tjepkema in het NOS Journaal van 16 april 2014
  • "De eerste kop is er af, het kan alleen nog maar mooier worden" - IOC-lid Camiel Eurlings over de eerste dagen van de Olympische Winterspelen - NOS 9 februari 2014
  • "Straks die 1,8 telefoontjes die niet de Amerikanen maar wijzelf hebben afgeluisterd" - Suzanne Bosman in Radio 1 Vandaag, 5 februari 2014 (het ging om 1,8 miljoen)
  • "Dus als het zich herstelt, kan het zich ook redelijk goed herstellen" - Prof. Dr. Peter Boelhouwer, hoogleraar woningmarkt aan de TU Delft. Radio 1 Journaal, 9 januari 2014
  • "Deze trein zal nog stoppen op alle gelegen stations" - in de trein van Groningen naar Lelystad, 28 november 2013
  • "De Maatschappij Voor Beter OV hoopt dat de NOS de concessie voor de HSL kwijtraakt." - Lucella Carasso in het Radio 1 Journaal van de NOS, 30 september 2013
  • "Dat is op dit moment koffie kijken." — Minister Frans Timmermans, gevraagd naar een mogelijk scenario in Egypte. Radio 1 Journaal, 7 augustus 2013
  • "Wij hebben een AIVD: de Algemene Inlichting- en Voorlichtingsdienst." — Andries Knevel in Knevel & Van den Brink, 6 augustus 2013
  • "Er zijn talloze second opinions geleverd door verschillende adviesbureaus". Fractievoorzitter Leefbaar Rotterdam over Feyenoordstadion, Knevel & Van den Brink, juli 2013.
  • "Ik denk dat een onderzoekscommissie vandaag misschien een beetje met een mug schieten is op een olifant". — N.VA-kamerlid Steven Vandeput in Terzake, 18 juni 2013
  • "Men schuift de hete appel door, maar wie heeft de appel op het vuur gelegd, dat is de Vlaamse regering". — Europees commissaris van Handel Karel De Gucht in De zevende dag, 16 juni 2013
  • "Straks heb ik het allemaal voor Jan met de korte lul gedaan", Oh Oh Vegas, mei 2013
  • "Ik ben hier geboren als kind." — Inwoonster van gevangenisdorp Veenhuizen in De Vijfde Dag, 24 april 2013
  • "De school is nu nog dicht, maar dat zal snel veranderen als de school straks geopend wordt". — Verslaggever bij een school in Leiden de dag nadat er een dreigbericht werd geschreven. Vandaag de dag van 23 april 2013.
  • "Het is crisis, mensen houden de knip op de portemonnee." — presentator Radio West, 25 maart 2013
  • "Alsof er alleen maar rijke ouderen zijn die staan te golfen op de Malafiden!" — Een verontwaardigde 50Plus-stemmer in Brandpunt, 3 maart 2013
  • "... op de radio gezien" - Een vriend, 18 februari 2013

Zie voor oudere jaargangen het Schillenarchief.



Sofia, Sofija of Sofja?[bewerken]

Bij het translitereren vanuit het Russisch naar het Nederlands loop ik vast bij Софья. Moet dat nu Sofia, Sofija of Sofja worden? Trijnstel (overleg) 17 mrt 2015 15:17 (CET)

Als het Russisch is, dan is het Sofja (gebaseerd op http://www.schaeken.nl/lu/onderwijs/extra/cyrtrans.pdf). Gaat het om de hoofdstad van Bulgarije, dan is het Sofia (omdat wij daar onze eigen spelling voor hebben). Mbch331 (Overleg) 17 mrt 2015 15:35 (CET)
Ja, het is inderdaad Sofja. София wordt Sofia in het Russisch en Sofija wordt volgens mij alleen in het Oekraïens gebruikt. Het is in principe hetzelfde geval als bij Наталия (Natalia) Наталя (Natalja). RenskeT (overleg) 17 mrt 2015 16:05 (CET)
Dat laatste is niet helemaal juist. Het Russische София is precies hetzelfde ding als het Oekraïense Софія, alleen zijn er sommige mensen (mijzelf niet inbegrepen overigens) die het prettiger vinden om dat als "Sofia" te transcriberen in plaats van "Sofija". Vandaar ook de eeuwige discussies over Joelia vs. Joelija. Flag Slovjanskogo Jazika.svg IJzeren Jan 17 mrt 2015 19:10 (CET)
Dank voor de input allen. :-) Ik zat met de shorttrackster en:Sofia Prosvirnova. Hier wordt het over het algemeen hetzelfde getranscribeerd, terwijl haar Russische naam volgens sports-reference.com Софья Просвирнова is. Ik transcribeer dat naar Sofja Prosvirnova, maar dat heeft nul verwijzingen - in tegenstelling tot Sofia Prosvirnova. Uiteraard kan ik dat aanpassen, maar ik vond Sofja zo gek klinken dus ik wilde weten of het klopte. Sofia/Sofija klonk logischer. Trijnstel (overleg) 18 mrt 2015 00:16 (CET)
Ik wil er even op wijzen dat spellingen als Sofija en Joelija niet echt gebruikelijk zijn. Wanneer er een j volgt op een i in transliteraties uit het cyrillisch, wordt die j doorgaans weggelaten om verwarring met de ij in tijd te voorkomen. Het is immers ook Moessorgski en Dostojevski i.p.v. Moessorgskij en Dostojevskij. Niemand schijnt daar problemen mee te hebben. Heer van Robaais (overleg) 22 mrt 2015 12:59 (CET)

Wij van Wc-eend adviseren...[bewerken]

Omdat dit de titel van een lemma betreft gaarne uw welwillend advies wat betreft de kwestie: wel of géen spatie voor de drie punten. Ik constateer dat eind 2013 de spatie middels een titelwijziging is verwijderd. – Maiella (overleg) 22 mrt 2015 04:54 (CET)

Het is niet fout, toch? Je er niet aan ergeren is meestal het beste. VanBuren (overleg) 26 mrt 2015 15:24 (CET)

Vlaamse auteurs[bewerken]

Er is een kwestie die me al geruime tijd dwarszit. Ik heb — tegen beter weten in — besloten om de zaak hier toch nog eens aan te kaarten.
In België schrijven we de lidwoorden en de voorzetsels in onze achternamen doorgaans met hoofdletters. We schrijven Herman Van Rompuy en Bart De Wever. Dat is een erfenis uit de Franse tijd. In het Noorden zijn de achternamen opgetekend door Nederlandse ambtenaren. Hier in de Zuidelijke Nederlanden hebben Franse ambtenaren dat voor ons gedaan. En die ambtenaren hebben daarbij de Franse hoofdletterregels gebruikt. Tijdens het Ancien Regime was dat anders. Dat bewijzen namen als Pieter de Coninck, Jan van Eyck en Jacob van Maerlant.
Er waren in het verleden echter veel Vlaamse auteurs (en bij uitbreiding kunstenaars en intellectuelen), die hun naam op de Nederlandse manier spelden. In de 19e en de eerste helft van de 20e eeuw gebeurde dat dikwijls uit Vlaamsgezinde overwegingen. Die hoofdletters werden immers opgelegd door "de Franse bezetter". In de tweede helft van de 20e eeuw speelden er soms ook commerciële motieven mee. Op die manier hoopten auteurs gemakkelijker door te breken in Nederland. Bovendien waren veel Vlaamse auteurs ook gewoon verbonden aan Nederlandse uitgeverijen.
Tegenwoordig zijn er steeds meer auteurs die de Noord-Nederlandse spellingsregeltjes aan hun laars lappen. Zo schrijft David Van Reybrouck zijn naam altijd met drie hoofdletters.
Hoe het ook zij, auteurs als Walter van den Broeck, Herman de Coninck, Geert van Istendael of Paul de Wispelaere spellen hun naam met kleine letter. Hun redenen daarvoor kunnen verschillend zijn. Misschien is het een Vlaamsgezinde reflex. Misschien zoeken ze aansluiting bij het Noorden. Misschien zijn ze ertoe gedwongen door boosaardige Nederlandse uitgevers. Sommige auteurs zijn nog in leven. We kunnen het hun misschien eens vragen. Feit is dat ze hun naam met kleine letter schrijven. En dat moeten we m.i. respecteren op Wikipedia.
Als ik het hoofdlettergebruik in zulke Vlaamse namen probeer te verbeteren, worden mijn wijzigingen vrijwel altijd teruggedraaid. Het enige argument dat ik dan krijg, is dat Herman De Coninck de officiële naam is in het bevolkingsregister. Maar als we iedereen gaan noemen zoals hij heet in het bevolkingsregister, dan moeten we ook William Clinton, Angela Kasner, Wilhelmus Fortuijn en Alphonsus De Ridder schrijven i.p.v. Bill Clinton, Angela Merkel, Pim Fortuyn en Willem Elsschot.
Ik stel daarom voor om deze databank te gebruiken als norm. Er wordt daar rekening gehouden met de schrijfwijze die auteurs hanteren in hun publicaties. Zo worden de namen van Herman de Coninck en Paul de Wispelaere er met kleine letter geschreven, maar de namen van Christine D'haen en David Van Reybrouck zijn op de Belgische manier gespeld. Het lijkt me dus een ideale oplossing. Heer van Robaais (overleg) 22 mrt 2015 12:08 (CET)
Voor Voor Prima voorstel, prima bron.
Ik heb in het verleden wat getobt met dit probleem, maar dan bij artiesten. Vaak hebben die een eigen webstek, die min of meer uitsluitsel geeft, maar niet altijd. Magere Hein (overleg) 22 mrt 2015 17:58 (CET)
Eens wat betreft die bron, lijkt me een prima oplossing om misverstanden te vermijden. VanBuren (overleg) 26 mrt 2015 15:24 (CET)
Lijkt me een goed idee. Voorbeeldig heldere uiteenzetting overigens. Marrakech (overleg) 26 mrt 2015 16:09 (CET)
Heer van Robaais, hebt u al een permalink naar dit overleg op een pagina in uw eigen naamruimte gemaakt? Want ik zou me kunnen voorstellen dat u die vaak nodig gaat hebben. In elk geval krijgt u bijval van mij voor deze zinvolle benadering. WIKIKLAAS overleg 26 mrt 2015 22:41 (CET)
Het voorstel van Heer van Robaais lijkt me een prima uitgangspunt, dat overigens aansluit bij de gewoonte om die lemmatitels te gebruiken die aansluiten bij wat het meest gebruikelijk is. Ik zou daarbij toch de kanttekening willen maken dat het wat mij betreft wel altijd de voorkeur verdient in een lemma te vermelden wat volgens de Burgerlijke Stand [≠ bevolkingsregister] de feitelijke naam is van een gegeven persoon. Daar wil ik als illustratie aan toevoegen dat in België inzake adelsgeslachten zeer vaak een hoofdletter V of D, van Van of De (vooral die laatste), na adelsverheffing officieel wordt gewijzigd (zie bijvoorbeeld de Launoit) om maar te suggereren dat de familienaam het zogenaamd adellijke particuul de zou bevatten in plaats van het niet-adellijke De (ook al is in Frankrijk het voorvoegsel de in de meeste gevallen nu juist niet, anders dan gedacht, een 'bewijs' van adeldom). Paul Brussel (overleg) 27 mrt 2015 01:18 (CET)
Ik ben het daarbij zeker eens met Paul Brussel. Zo doen we het ook bij "duidelijker" pseudoniemen, zoals bij de auteurs Stijn Streuvels of Willem Elsschot. Of in gevallen waarbij de roepnaam afwijkt van de officiële voornaam, zoals bij de politici Bart Somers of Jo Vandeurzen. Heer van Robaais (overleg) 27 mrt 2015 20:25 (CET)

Heel goed initiatief. Feitelijk zou je bij gebruik van "correcte spelling" Pim Fortuijn en Joop Den Uijl moeten schrijven. Maar vaak respecteren we synoniemen, zoals Arnon Grünberg naar Grunberg. De laatste behoeft geen uitleg, maar op advies van de uitgever, heet hij in Duitsland Grünberg (met umlaut) en de IJ naar Y-variatie is handig i.v.m. het typisch Nederlandse karakter: anderstaligen snappen de IJ niet. Maar dan heb je bij "synoniemen" dus de breedst mogelijke interpretatie en je gaat uit van wat de persoon zelf wil. Dat zou je misschien als extra uitgangspunt moeten nemen, omdat anders een niet-literair clubje erbuiten kan vallen als het om de definitie/richtlijn gaat. Dus de definitie met de DBNL als aanvullig, prima voorstel. Jasper Coenraats  29 mrt 2015 23:27 (CEST)

"teamuitje"[bewerken]

Ik begreep niet wat er staat tot ik het verhaal las: [1]. Een streepje zou helpen. Of word ik verondersteld dit rare woord wel onmiddellijk te begrijpen? VanBuren (overleg) 26 mrt 2015 15:24 (CET)

Dit is een samenstelling van team en uitje. Aangezien er geen sprake is van een klinkerbotsing moet het aan elkaar geschreven worden conform de leidraad van het groene boekje. (Woord staat niet in het groene boekje en niet in Van Dale (onlineversie gecontroleerd)). Mbch331 (Overleg) 26 mrt 2015 16:02 (CET)
Nou ja, moeten ... Facultatief koppelteken is facultatief. EvilFreD (overleg) 26 mrt 2015 16:06 (CET)
Wat EvilFreD: bij een onduidelijke samenstelling mag je altijd een koppelteken zetten. Zelf zou ik het hier niet nodig vinden, maar de regels laten het toe. Maarten vdM (overleg) 26 mrt 2015 16:19 (CET)
Tjonge jonge, ik heb dat woord vandaag diverse keren voorbij zien komen in een bewerkingssamenvatting (vanwege het kopje hier) en ik heb elke keer gedacht dat het iets met thee te maken had, en me er daarna niet meer het hoofd over gebroken wat een "muitje" dan kon zijn want ik ben geen theeliefhebber. Maar wat mij betreft is een koppelteken hier bijna verplicht. WIKIKLAAS overleg 26 mrt 2015 22:33 (CET)