Heers (België)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Heers
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Heers Wapen van Heers
Heers (België)
Heers (België)
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Arrondissement Tongeren
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
53,07 km² (2011)
90,97%
4,01%
5,02%
Coördinaten 50° 45' NB, 5° 18' OL
Bevolking (Bron: ADSEI)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
7.160 (01/01/2014)
49,78%
50,22%
134,93 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
17,96%
63,67%
18,37%
Buitenlanders 2,74% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Kristof Pirard (Open Vld)
Bestuur DUMONT, Open Vld & N-VA
Zetels
sp.a-DUMONT
CD&V
Open Vld
N-VA
19
8
5
3
3
Economie
Gemiddeld inkomen 15.755 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 6,01% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3870
3870
3870
3870
3870
3870
3870
3870
3870
3870
3870
3870
Deelgemeente
Heers
Batsheers
Gutschoven
Heks
Horpmaal
Klein-Gelmen
Mechelen-Bovelingen
Mettekoven
Opheers
Rukkelingen-Loon
Vechmaal
Veulen
Zonenummer 011 - 012
NIS-code 73022
Politiezone Kanton Borgloon
Website www.heers.be
Detailkaart
Heers Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Tongeren
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

Heers is een plaats en gemeente in de provincie Limburg in België en behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Borgloon. De gemeente telt ongeveer 7100 inwoners.

Etymologie[bewerken]

Heers werd voor het eerst vermeld in 927, als Comitatus de Haire. In 1250 was sprake van Hers Castrum; in 1890 sprak men van Borg-Heers. Mogelijk betekent Heers: van de heer.

Geschiedenis[bewerken]

De Romeinse invloed blijkt uit de vondst, in 1930, bij de afbraak van de kerkhofmuur, van een viergodensteen. Onder andere de afbeeldingen van de Dioscuren en van Juno waren daarop te onderscheiden. Deze dateerde uit de 2e of het begin van de 3e eeuw. De oude weg van Tongeren naar Gembloers liep door het gebied van Heers. Er zou sprake kunnen zijn van een diverticulum van Tongeren over Heers naar Montenaken.

In de middeleeuwen was Heers een heerlijkheid, die ook Middelheers, Horpmaal, Wimmertingen en Jesseren omvatte. De eerst vermelde heer (1034) was Cuno van Heers. Vermoedelijk was Heers enige tijd in staat om onafhankelijkheid ten aanzien van het Graafschap Loon te bewaren. In 1136 oefende de Graaf er echter al een voogdij uit, en kort na 1171 was Heers al onderdeel van Loon. Een document uit 1186 spreekt omtrent Heers als een Loons leen.

Niettemin bleven de Heren van Heers belangrijk, ook aan het Loonse hof waren zij prominent aanwezig. In de strijd tussen prinsbisschop Adolf van der Mark en de inwoners van het Prinsbisdom Luik streed Jan van Heers aan de kant van de prinsbisschop, waarop diens tegenstanders in 1328 het kasteel en het dorp verwoestten. Ook in de Awans- en Warouxoorlog koos de heer van Heers partij, en wel aan de kant van de Waroux (1327-1334).

In 1362 kwam de heerlijkheid, door huwelijk, in bezit van de familie Van den Rivieren. Raes van den Rivieren, ook Raes van Heers genaamd, werd leider van de opstand tegen de prinsbisschop Lodewijk van Bourbon, die de steun van de Bourgondiërs onder leiding van Filips de Goede had. Uiteindelijk verloor Raes een groot deel van zijn leger in de Slag bij Brustem (1467). Daarop verwoestten de Bourgondiërs het kasteel en het dorp. Raes vluchtte hierop naar Frankrijk, en zijn bezittingen werden in beslag genomen, maar nadat Karel de Stoute in 1477 overleden was, kon hij terugkeren en kreeg ook zijn bezittingen weer.

In 1623 kocht Henri Van den Rivieren de titel Graaf van Heers. In 1639 voegde hij ook Batsheers en Opheers nog toe aan zijn bezit. In 1682 echter stierf Henri-Oger en kwam er aan het graafschap een einde. De Sint-Laurentiusabdij te Luik kwam in het bezit van de grafelijke goederen, inclusief het kasteel.

Een dochter van graaf Henri de Rivière d'Arschot, Barbara de Rivière d'Arschot was abdis was de abdij van Herkenrode. Zij was de laatste telg van de familie. Toen ze in 1744 overleed, stierf met haar het geslacht de Rivière d'Arschot uit.

In 1757 ging de familie Van den Rivieren failliet, en de Abdij verkocht alles aan baron Jan Herman van Stokkem, die de belangrijkste crediteur was.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Het kasteel van Heers (foto 14 okt 2004)

Zie ook:

Natuur en landschap[bewerken]

Heers ligt op een hoogte van 132 meter op het hoogste punt van een plateau in Droog-Haspengouw. Het gebied is rijk aan reliëf, en het laagste punt is ongeveer 75 meter. De landbouw die hier beoefend wordt omvat suikerbietenteelt, en ook de fruitteelt is van belang. Heers ontstond bij het brongebied van de Heerse Beek, dat bekendstaat als het Broek. Ook de vijvers van het kasteel worden door deze beek gevoed.

Iets ten oosten van de kern vindt men nog de veldnaam Mergelkuil. Tot in de 18e eeuw werd hier mergel gewonnen.

Kernen[bewerken]

Fusies in 1971 en 1977 smolten 12 kerkdorpen samen tot de nieuwe gemeente Heers: Heers, Batsheers, Opheers, Veulen, Gutschoven, Mettekoven, Mechelen-Bovelingen, Rukkelingen-Loon, Heks, Horpmaal, Vechmaal en Klein-Gelmen. Enkel Heers en Mechelen-Bovelingen tellen meer dan 1000 inwoners.

Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(01/01/2003)
I Heers 9,00 1.990
II Batsheers 2,27 86
III Gutschoven 2,78 327
IV Heks 4,76 343
V Horpmaal 5,53 505
VI Klein-Gelmen 3,09 492
VII Mechelen-Bovelingen 4,45 1.198
VIII Mettekoven 2,17 153
IX Opheers 4,15 127
X Rukkelingen-Loon 3,88 354
XI Vechmaal 7,14 612
XII Veulen 3,81 437

Bron:Studiecel Demografie Provincie Limburg

Demografische ontwikkeling[bewerken]

Alle historische gegevens hebben betrekking op de huidige gemeente, inclusief deelgemeenten, zoals ontstaan na de fusie van 1 januari 1977.

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Heers ligt in het kieskanton Borgloon en het provinciedistrict Sint-Truiden, het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).

Borgloon Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Limburg Limburg Hasselt Heers
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Limburg Hasselt-Tongeren-Maaseik Sint-Truiden Borgloon Heers
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Burgemeesters[bewerken]

  • 1924-1954: Jozef Jan Roppe
  • 1954-1957: Edmond Corswarem
  • 1957-31/12/1958: Jean Vanoostveldt
  • 01/01/1959-31/12/1976: Jef Neven
  • 01/01/1977-31/12/1982: Clement Knapen
  • 01/01/1983-02/09/1989: Jef Neven
  • 1989-1993: Arnold Dewelf
  • 1993-2012: Gerald Kindermans (CD&V)
  • 2013-2014: Kristof Pirard (Open Vld)
  • 2015-heden: Henri Dumont (sp.a-Dumont).

2013-2018[bewerken]

Burgemeester is Henri Dumont (sp.a-Dumont). Hij leidt een coalitie bestaande uit Open Vld, N-VA en sp.a-DUMONT. Samen vormen ze de meerderheid met 14 op 19 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij 10-10-1976[1] 10-10-1982[1] 9-10-1988[1] 9-10-1994[1] 8-10-2000[1] 8-10-2006[2] 14-10-2012[3]
Stemmen / Zetels % 19 % 17 % 17 % 17 % 17 % 17 % 19
CVP1/CD&V2 41,061 8 48,241 9 47,071 8 34,971 6 25,951 5 31,892 6 26,082 5
N-VA - - - - - - 16,65 3
PVV1/VLD2/Open Vld3 - - 24,441 4 19,42 3 26,282 5 28,152 5 19,953 3
SP 25,84 5 25,16 4 28,49 5 27,8 5 22,37 4 - -
sp.a-Dumont - - - - - 33,08 6 37,31 8
Vlaams Blok1/Vlaams Belang2 - - - - 6,281 0 6,882 0 -
VD 33,1 6 26,61 4 - - - - -
GOED - - - 17,83 3 - - -
DUMONT - - - - 19,12 3 - -
Totaal stemmen 5080 5107 5148 5183 5228 5230 5218
Opkomst % 98,43 97,68 97,05 96,56
Blanco en ongeldig % 2,11 2,86 2,64 3,45 2,77 3,1 4,2

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Religie[bewerken]

In de gemeente bevinden zich verschillende kerkdorpen. De kerken zijn:

Geboren[bewerken]

Louis Roppe, geboren in Heers in 1914, was gouverneur van Limburg van 1950 tot 1978.

Nabijgelegen kernen[bewerken]

Opheers, Batsheers, Oerle, Horpmaal, Veulen, Klein-Gelmen, Gelinden

Externe links[bewerken]