Tessenderlo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Tessenderlo
Gemeente in België Vlag van België
Vlag van Tessenderlo Wapen van Tessenderlo
Tessenderlo
Tessenderlo
Geografie
Gewest Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen
Provincie Vlag Limburg Limburg
Arrondissement Hasselt
Oppervlakte
– Onbebouwd
– Woongebied
– Andere
51,35 km² (2011)
72,34%
11,44%
16,22%
Coördinaten 51° 4' NB, 5° 5' OL
Bevolking (Bron: AD Statistiek)
Inwoners
– Mannen
– Vrouwen
– Bevolkingsdichtheid
18.205 (01/01/2014)
49,44%
50,56%
354,51 inw./km²
Leeftijdsopbouw
0-17 jaar
18-64 jaar
65 jaar en ouder
(01/01/2013)
19,18%
64,95%
15,87%
Buitenlanders 2,07% (01/01/2013)
Politiek en bestuur
Burgemeester Fons Verwimp (sp.a)
Bestuur sp.a, CD&V, spirit
Zetels
CD&V
spirit
Open Vld
sp.a
Vlaams Belang
25
8
5
5
4
3
Economie
Gemiddeld inkomen 17.194 euro/inw. (2011)
Werkloosheidsgraad 5,37% (jan. 2009)
Overige informatie
Postcode
3980
Deelgemeente
Tessenderlo
Zonenummer 013
NIS-code 71057
Politiezone Beringen/Ham/Tessenderlo
Website www.tessenderlo.be
Detailkaart
Tessenderlo Limburg Belgium Map.png
ligging binnen het arrondissement Hasselt
in de provincie Limburg
Portaal  Portaalicoon   België

Tessenderlo is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Limburg. De gemeente telt ruim 18.000 inwoners. Tessenderlo behoort tot het kieskanton en het gerechtelijk kanton Beringen. Historisch was het deel van de Luikse Kempen, bodemkundig en volkskundig behoort het tot de Zuiderkempen.

Sint-Martinuskerk

Toponymie[bewerken]

De plaatsnaam werd voor het eerst vermeld in 1135 als Tessenderloz. Een vroegere interpretatie was de samentrekking van Taxandria (de Kempen in de Romeinse tijd) en het Latijnse locus of plaats. Tegenwoordig wordt de naam verklaard als: "(de open plaats in) het bos van de Taxandriërs". Plaatselijk spreekt men van "Looi" (in het Loois dialect uitgesproken als Loeëj) en de inwoners van deze gemeente worden "Looienaars" genoemd.

Geschiedenis[bewerken]

Tessenderlo was de eerste parochie waarvan de in 1134 gestichte Abdij van Averbode het patronaatsrecht bezat. Dit werd verkregen in 1135. Hoewel tegenwoordig gelegen in Vlaams-Brabant, werd deze Abdij door Graaf Arnold II van Loon gesticht op de grens van het Graafschap Loon en het Hertogdom Brabant. Dit is de reden dat de huidige grens van de provincie Limburg hier een grillig verloop vertoont en diep inspringt tussen de provincies Vlaams-Brabant en Antwerpen. Men spreekt wel van de neus van Limburg.

In 1889 vestigden de Broeders van Liefde zich te Tessenderlo in het Huis Heilig Hart. Zij stichtten diverse onderwijsinstituten. Eén van de meest bekende broeders was schrijver en historicus Victor Van Meerbeeck, alias Broeder Max.

In 1892 vestigde zich de Exploitation des Procédés Raynaud, deel van het huidige Tessenderlo Chemie, ten oosten van de plaats. Dit bedrijf vervaardigde aanvankelijk natriumsulfaat en zoutzuur ten behoeve van de vervaardiging van glas, papier en wasmiddelen. In 1942 vond hier een ontploffing plaats, waarbij honderden mensen het leven verloren of gewond raakten, zie hieronder. Na de Tweede Wereldoorlog groeide het bedrijf uit tot een groot concern met vele vestigingen. Ook langs het naburige Albertkanaal verrezen vestigingen van dit concern.

Door dit alles groeide Tessenderlo uit van een plattelands- tot een verstedelijkte industriegemeente.

Ramp van Tessenderlo[bewerken]

Een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Tessenderlo is de ramp van Tessenderlo waarbij vele slachtoffers vielen. Op het einde van de 19e eeuw vestigde het chemisch bedrijf "Produits Chimiques de Tessenderloo" (PCT, nu Tessenderlo Chemie (TC)) zich in Tessenderlo. Op 29 april 1942 vond er een zware ontploffing plaats in het bedrijf waardoor de hele fabriek en de ruime omgeving verwoest werden. De Duitse bezetter vermoedde sabotage. Maar de oorzaak was hoogstwaarschijnlijk een tragisch bedrijfsongeval, waarbij arbeiders tegen de regels in probeerden brokken ammoniumnitraat met dynamiet los te maken.

Doordat het bedrijf vlak bij het centrum en kort bij het Technisch Heilig-Hartinstituut lag, was de impact enorm: naast grote materiële schade vielen er 189 doden en meer dan 900 gewonden te betreuren. Na een controversiële enquête bij de buurtbewoners, die meestal werknemers waren bij de PCT, of middenstanders die van de klandizie van de werknemers leefden, werd de nieuwe fabriek - tegen de wil van de meerderheid van de bewoners en het gemeentebestuur, maar onder druk van de Bestendige Deputatie van de Provincie Limburg - op dezelfde plaats herbouwd, in plaats van op de nieuwe industriezone aan het Albertkanaal, ver van de bewoonde zone.

Geografie[bewerken]

Kernen[bewerken]

Naast het centrum heeft de gemeente nog vier gehuchten die uitgegroeid zijn tot volwaardige parochies: Hulst, Schoot, Engsbergen en Berg.

# Naam Oppervlakte
(km²)
Bevolking
(31/12/2009)
Bevolking
(31/12/2013)
I Centrum 7.467 7.665
II Hulst 3.815 3.954
III Engsbergen 2.619 2.746
IV Schoot 2.198 2.247
V Berg 1.532 1.590
Bron: Gemeente Tessenderlo

Demografie[bewerken]

Demografische evolutie[bewerken]

  • Bronnen:NIS, Opm:1806 tot en met 1981=volkstellingen; 1990 en later= inwonertal op 1 januari

Politiek[bewerken]

Structuur[bewerken]

De gemeente Tessenderlo ligt in het kieskanton Beringen (dewelke hetzelfde is als het provinciedistrict Beringen), het kiesarrondissement Hasselt-Tongeren-Maaseik (identiek aan de kieskring Limburg).

Tessenderlo Supranationaal Nationaal Gemeenschap Gewest Provincie Arrondissement Provinciedistrict Kanton Gemeente
Administratief Niveau Vlag van Europa Europese Unie Vlag van België België Vlag Vlaams Gewest Vlaanderen Vlag Limburg Limburg Hasselt Tessenderlo
Bestuur Europese Commissie Belgische regering Vlaamse regering Deputatie Gemeentebestuur
Raad Europees Parlement Kamer van
Volksvertegenwoordigers
Vlaams Parlement Provincieraad Gemeenteraad
Kiesomschrijving Nederlands Kiescollege Kieskring Limburg Hasselt-Tongeren-Maaseik Beringen Beringen Tessenderlo
Verkiezing Europese Federale Vlaamse Provincieraads- Gemeenteraads-

Geschiedenis[bewerken]

(Voormalige) Burgemeesters[bewerken]

Tijdspanne Burgemeester
1903 - ? Louis Ooms (Kath. Partij)
...
1935 - ? Paul Clerckx[1] (UCB)
1944 Antoon Ariën[2] (oorlogsburgemeester, VNV)
1944 - 1970 Paul Clerckx (CVP)
...
 ? - ? J.H. Schoonbroodt
...
1995 - 2009 Jan Verheyden (SP / sp.a)
2009 - heden Alfons Verwimp (sp.a)

Legislatuur 2013 - 2018[bewerken]

Burgemeester is Alfons Verwimp (sp.a-SPIL). Hij leidt een coalitie bestaande uit sp.a-SPIL en CD&V. Samen vormen ze de meerderheid met 17 op 25 zetels.

Resultaten gemeenteraadsverkiezingen sinds 1976[bewerken]

Partij of kartel 10-10-1976[3] 10-10-1982 9-10-1988 9-10-1994 8-10-2000 8-10-2006[4] 14-10-2012[5]
Stemmen / Zetels  % 21 % 23 % 23 % 23 % 25 % 25 % 25
CVP1 / VKD2 / CD&V3 50,161 12 23,781 6 21,211 5 20,592 0 20,941 6 30,843 8 26,973 7
PVV1 / VLD2 / Open Vld3 12,41 2 14,521 3 14,131 3 17,692 0 17,642 5 20,132 5 11,363 2
SP1 / sp.a-spirit2 / sp.a-Spil3 17,21 3 23,261 5 25,071 6 25,051 0 25,851 8 33,802 9 34,363 10
Vlaams Blok1 / Vlaams Belang2 - - - 6,141 0 10,131 2 15,242 3 7,102 1
N-VA - - - - - - 20,21 5
AGALEV - - 6,54 1 5,86 0 5,1 0 - -
VU1 / VU&ID2 - - 10,011 2 - 12,72 3 - -
L.C.D. - - - - 7,64 1 - -
KDG - 23,79 6 23,04 6 23,12 0 - - -
LEF - - - 1,55 0 - - -
VB 20,25 4 14,64 3 - - - - -
Totaal stemmen 8399 9667 10355 10915 11906 12252 12775
Opkomst % 97,31 95,86 95,68 92,92
Blanco en ongeldig % 3,96 4,78 4,71 4,96 3,94 4,56 3,37

De rode cijfers naast de gegevens duiden aan onder welke naam de partijen telkens bij een verkiezing opkwamen.
De zetels van de gevormde meerderheid staan vetjes afgedrukt

Bezienswaardigheden[bewerken]

Sint-Martinuskerk
1rightarrow blue.svg Zie ook: Lijst van onroerend erfgoed in Tessenderlo

Natuur en landschap[bewerken]

Ten noorden van Tessenderloo loopt de Grote Laak, terwijl zich in het zuiden een reeks getuigenheuvels uitstrekt, met name de Houterenberg en de Rodenberg. Hier weer ten zuiden van stroomt de Winterbeek met haar bijbeken zoals de Grote Beek en de Kleine Beek. Al deze elementen strekken zich uit van oost naar west. Belangrijke natuurgebieden zijn ook Gerhagen en Asdonk, dat zich voornamelijk uitstrekt in de aangrenzende gemeente Diest.

Cultuur[bewerken]

Evenementen[bewerken]

  • De wekelijkse markt vindt elke maandagvoormiddag plaats op de Markt, Kerkstraat en Rodeheide.
  • De zwarte markt: een grote overdekte rommelmarkt geopend op zondag.
  • Looi feest: kermis, braderij, animatie, stratenloop in het tweede weekend van juli
  • Moulin Rock Festival (vroeger Moulin Rouge Festival)
  • Voetbal Voor Vrede: een voetbaltoernooi voor het goede doel
  • Levensloop: jaarlijks gemeenschapsevenement tijdens het laatste weekend van september. Men kan er wandelen, lopen, fietsen of gewoon genieten van de talrijke optredens. De opbrengst ervan gaat integraal naar 'Stichting tegen Kanker'.

Mobiliteit[bewerken]

De industriegebieden in het oosten van de gemeente worden ontsloten via de weg, het spoor en het water. Door het oosten van de gemeente loopt de autosnelweg A13/E313 die er een op- en afrit heeft. Op spoorlijn 17 staat het goederenstation Tessenderlo en door het uiterste oosten van de gemeente loopt het Albertkanaal.

Economie[bewerken]

Tessenderlo maakt deel uit van het Economisch Netwerk Albertkanaal.

Sport[bewerken]

Bekende inwoners[bewerken]

  • Tia Hellebaut (1978), Belgisch atlete (hoogspringster en meerkampster)

Geboren[bewerken]