Oud Limburgs Schuttersfeest

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Oud-Limburgs Schuttersfeest)
Naar navigatie springen Jump to search

Het Oud Limburgs Schuttersfeest (OLS), ook wel D'n Ouwe Limburger genoemd, is een jaarlijks festijn waarbij vrijwel alle schutterijen uit Belgisch en Nederlands Limburg samenkomen. De ongeveer 150 schutterijen die meedoen aan het OLS zijn aangesloten bij de Oud-Limburgse Schuttersfederatie, het overkoepelend orgaan voor alle schutterijen en schuttersgilden van beide Limburgen. Voorzitter (OLS-president) hiervan is Ger Koopmans sinds 2013.[1] Het OLS heeft sinds 2008 de status van nationaal immaterieel cultureel erfgoed in Vlaanderen; in Nederland werd die status in 2014 verworven. Het OLS trekt jaarlijks enkele tienduizenden bezoekers.[2] Vanaf 2005 wordt er ook een Kinjer-OLS georganiseerd voor basisscholen.

Wedstrijden[bewerken]

Optocht[bewerken]

Het OLS start met een folkloristische optocht van alle schutterijen, met als hoogtepunt het defilé. De schutterijen dragen hun militaire outfit, gilde-uniformen of fantasiekostuums. Allen met bordjesdrager, bielemannen of sappeurs, vendeliers, tambour-maître met drumband, marketensters, het schutterijvaandel met daarachter de koning met zijn koningin, eventueel een keizerspaar, dan de officieren en ten slotte de spiesen- of geweerdragers (soldaten of fuseliers). Tijdens de optocht worden de schutterijen op verschillende punten beoordeeld door een vakjury, zoals Beste Defilé en Mooiste Uniform.

Overige wedstrijden[bewerken]

Na de optocht vinden nog tal van groeps- en individuele wedstrijden plaats. De drumbands treden uit met een muziekstuk; exercitiepelotons worden getoetst op bekwaamheid; vendeliers tonen hun kunsten, muzieksolisten treden nog eens apart uit; en dan nog de verschillende schoonheidswedstrijden: koningen, koninginnen, keizers, keizerinnen, generaals, hofdames, bielemannen, sappeurs, marketentsters, soetelaarsters en hospitaalsoldaten.

De belangrijkste wedstrijd is de schietwedstrijd, waarbij de schutters houten bolletjes moeten afschieten uit een schietboom. De winnaar van de schietwedstrijden ontvangt de trofee den Um en mag het jaar daarop het OLS organiseren. Een winnende schutterij mag de eerstvolgende vijf jaren bij winst niet het OLS organiseren, ze schieten dan alleen mee voor de eer.

Schieten[bewerken]

De raek met daarop de bölkes

Er wordt geschoten met een ca. 15 kg zware buks, kaliber 12 of 16. De buks wordt opgelegd op een oplegpaal en met zelfgemaakte loden kogels moet men proberen over een afstand van ca. 20 meter vierkante blokjes, "bölkes" genaamd, van een stokje af te schieten. Deze blokjes zijn kubusvormig, 15x15x15 mm groot en systematisch gerangschikt op een hark, de zogenaamde "raek", die boven op de schietboom gemonteerd is. Na enkele rondes gaat men over op het schieten op blokjes van 10x10x10 mm om de moeilijkheidsgraad te verhogen. Als de duisternis invalt en er nog geen winnaar bekend is, wordt de zaterdag daarop verdergegaan, totdat er een winnaar is. Immers, het zestal dat als enige niet mist, heeft de wedstrijd gewonnen.

Elke schutterij neemt deel aan de schietwedstrijd met zes schutters, niet meer en niet minder. Iedere schutter van dit 'zestal' schiet per ronde drie maal, 18 dus in totaal. In de hark zitten vijf verticale 'latten'. In elke lat steken 18 'stokjes', waarop aan weerszijden de bölkes zitten. Een hark bevat dus tien maal 18 bölkes. Voor de schietboom staan twee oplegpalen. Elk zestal gebruikt één oplegpaal en dus één halve hark. Na vijf rondes moeten de latten dus verwisseld worden. Mist iemand van het zestal, dan ligt het hele zestal en dus de hele schutterij uit de race.

In 1906 is het evenement voor de eerste keer onder de naam Oud Limburgs Schuttersfeest georganiseerd. Daarvoor veelal onder de naam Groot Internationaal Schuttersfeest.

Bij het 100-jarig jubileum van het Oud Limburgs Schuttersfeest in 2006 bezochten koningin Beatrix van Nederland en kroonprins Filip van België het OLS in Stramproy.

Kinjer-OLS[bewerken]

Vanaf 2005 vindt op de dinsdag vóór het OLS een kinderschuttersfeest plaats; het Kinjer-OLS. Jaarlijks doen er zo'n 20 à 30 basisscholen aan mee. Zij worden in de weken vooraf begeleid door een (meestal de plaatselijke) schutterij. De leerlingen van groep 7 en 8 (in België het 5e en 6e leerjaar) maken zelf hun uniformen, leren trommelen en marcheren, verzinnen een 'yell' voor tijdens het defilé en leren schieten met een windbuks. Net als bij de 'echte' schutterijen schieten de beste leerlingen in het zestal bij de schietwedstrijd na de optocht. Tijdens deze optocht wordt o.a. gestreden voor prijzen als Mooiste Bordje, Creatiefste Koningsvogel, Mooiste Vaandel, Creatiefste Commandantensabel en Beste Yell. De eindwinnaar wordt bepaald door de optelling van de prijzen in de optocht en de schietwedstrijd. De eindwinnaar wint 't Ummeke, maar hoeft niet het volgende jaar te organiseren. De organisatie is in handen van de organisator van het 'grote' OLS.

Plaatsen waar het OLS heeft plaatsgevonden[bewerken]


* Zowel in 1914 als in 1939 werd het OLS gewonnen door (de inmiddels opgeheven) schutterij St. Anna uit Santfort, een buurtschap van Ittervoort. Beide keren organiseerde men het OLS pas na afloop van de oorlog: in 1919 en in 1947.

Zie ook[bewerken]

Externe link[bewerken]