Veda's

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Rig-Veda, exemplaar in het Devanagari uit begin 19e eeuw

Veda (meervoud: Veda's) (Sanskriet: वेद) is de verzamelnaam voor de geschriften die de basis vormen voor de upanishaden, de Indiase filosofie en veel van de religies die tot het hindoeïsme gerekend worden. Ze bestaan uit religieuze hymnen over God(en), spirituele filosofie, het universum, de natuur en de juiste levenswijze. Het woord 'Veda' is etymologisch verwant aan het werkwoord weten en betekent kennis. De vroegste Veda's dateren volgens de mythologie van 1500 voor Christus.

Inhoud

[bewerken] Oorsprong

De oudste Veda, de Rig Veda, zou buiten India ontstaan zijn bij Ariërs, die volgens de omstreden Arische invasietheorie vanaf de 15e eeuw v.Chr. India zouden zijn binnengetrokken. De Veda's zijn in India door zogenoemde rishi's (Sanskriet: zieners) geschouwd zijn (schouwen = kennis door directe waarneming in zuiver bewustzijn; vandaar de Vedische aanduiding: absolute kennis, dat wil zeggen onveranderlijk en eeuwig).

De hindoe kent aan deze teksten een canonieke waarde toe, hij gelooft dat de Veda's eeuwige kennis bevatten en geschonken zijn door God aan de mensheid. De Veda's bevatten universele kennis.

Ze zouden pas lange tijd na de uitvinding van het schrift zijn opgeschreven en zijn ingedeeld, omdat het als een teken van verval werd beschouwd indien de eeuwenoude kennis niet meer gewoon onthouden kon worden. Het aanleren gebeurde door speciale personen (pandits) die getraind waren de hymnen uit hun hoofd te leren, en dit werd in de Brahmanen kaste vaak per familie doorgegeven. Speciale versvormen en ritmes zorgden ervoor dat de teksten intact konden blijven.

In de Veda's vonden de oude Indische priesters de benodigde spreuken, hymnen, formules, enzovoort voor religieuze plechtigheden. In totaal waren er vier priesters nodig bij een dienst: de roeper, de zanger, de celebrant en de opperpriester. Daarom zijn er ook vier Veda's, één voor elke priesterlijke functie.[1]

[bewerken] Inhoud

'Veda' betekent 'weten', een religieus, theologisch weten.[2] De 4 Veda's zijn:

  • de Rig-Veda: de 'Veda van de Verzen'; het weten omtrent de Lofzangen;[2] basisveda met de hymnen (lofzangen) die ook in de andere deels worden herbruikt
  • de Sama-Veda: de 'Veda der Liederen'; het ware weten;[2] zangvorm
  • de Yajur-Veda: de 'Veda van de Offerspreuken'; het weten omtrent de offerformules [2]
  • de Atharva-Veda: de 'Veda van de Atharvan'; het weten omtrent de magische formules;[2] rituelen

Er zijn daarnaast ook nog sub-Veda's, zoals de Ayurveda die over de geneeskunst gaat, Gandharva Veda, geeft de muziek met raga's weer, Sthapatya Veda geeft oerprincipes voor bouwkunst van woningen in meerdere verdiepingen en steden. Deze hebben geen religieuze inhoud. Bekender dan de Veda's zelf zijn de Upanishads, waarin uitleg wordt gegeven over de filosofie achter de Veda's.

[bewerken] Henotheïsme of monotheïsme

Vooral de latere Veda's zijn monotheïstisch. De invloedrijke westerse Indiakundige Max Müller noemde ze henotheïstisch. Daarmee bedoelde hij het geloof in meerdere goden, waarvan een enkele aanbeden wordt en als superieur gezien wordt. Hij twijfelde of hij het niet toch als monotheïstisch moest benoemen, aangezien sommige verzen op monotheïsme leken te wijzen.

De meeste hindoes beroepen zich voor hun monotheïstische visie o.a. op het vers: "Aan wat één is geven de wijzen vele namen. Ze noemen het Agni, Yama, Matarisvan" (Rig Veda, 1.164.46). Ze geloven dat dit aangeeft dat met de 'verschillende goden' verschillende aspecten van één God bedoeld worden.

[bewerken] Interpretatie

De Veda's zijn geschreven in een zeer oude vorm van Sanskriet. Woorden kunnen hierin een groot aantal en veel verschillende betekenissen hebben. Hierdoor zijn er veel verschillende interpretaties van één tekst mogelijk. Soms lijkt dat zo bedoeld, maar vaak ook niet. Zo lezen voorstanders van de Arische invasietheorie in een vers dat een Arische god-koning een irrigatiesysteem vernielt van de donkergekleurde Dravidiërs, terwijl tegenstanders van deze theorie hierin een uitleg zien van de waterkringloop.

Middeleeuwse commentaren op de Veda's zijn geschreven door o.a. Sayana en Mahidhara. Recentere commentaren zijn opgesteld door Sanskriet deskundige: Swami Dayanand die de Arya Samaj oprichtte. Er zijn ook Engelse vertalingen door westerse indologen zoals Max Müller, Wilson en Griffith die zich soms baseren op de middeleeuwse commentaren. Veel hindoes hebben kritiek op deze vertalingen en wijzen erop dat zij betaald werden door de Britten en christelijke missionarissen.

[bewerken] Bronnen & voetnoten

  1. Hans Joachim Störig: Geschiedenis van de filosofie, 33.
  2. a b c d e Hans Joachim Störig: 'Geschiedenis van de filosofie', Uitg. Het Spectrum BV, 1988

[bewerken] Zie ook

[bewerken] Literatuur

[bewerken] Externe links


Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Informatie
Hulpmiddelen
Afdrukken/exporteren
In andere talen