Achlum

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Achlum
Plaats in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van Achlum Wapen van Achlum
Details Details
Achlum (Friesland (hoofdbetekenis))
Achlum
Situering
Provincie Friesland
Gemeente Waadhoeke
Coördinaten 53° 9′ NB, 5° 29′ OL
Algemeen
Inwoners (2018) 611
Overig
Postcode 8806
Netnummer 0517
Belangrijke verkeersaders N31
Detailkaart
Locatie in de voormalige gemeente Franekeradeel
Locatie in de voormalige gemeente Franekeradeel
Foto's
De Achlumervaart en Achlum
De Achlumervaart en Achlum
De Gertrudiskerk (2014)
De Gertrudiskerk (2014)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Friesland

Achlum is een dorp in de gemeente Waadhoeke, in de Nederlandse provincie Friesland. Het ligt ten zuidoosten van Harlingen en ten zuidwesten van Franeker.

Achlum is een terpdorp aan de Slachtedijk en door het dorp loopt de Achlumervaart die overgaat in de Lollumervaart en de Arumervaart. In 2018 telde het dorp 611 inwoners. Onder het dorp valt een deel van de buurtschap Sopsum.

Geschiedenis[bewerken]

Achlum is in de Middeleeuwen gesticht op een terp, die later deels werd afgegraven voor uitbreidingen. In 1319 werd de plaats vermeld als Echtlum, in 1400 als Achlim, in 1418 als Achtlum. Het is onduidelijk waarnaar de plaatsnaam precies verwijst, mogelijk duidt het op een woonplaats (heem/um) van of opgericht door ene Achtele.

Voor de gemeentelijke herindelingen in 1984 behoorde het dorp tot de gemeente Franekeradeel, daarna tot 2018 bij de gelijknamige fusiegemeente Franekeradeel.

Bezienswaardigheden[bewerken]

Ten noorden van Achlum staat de Stinspoort van het slot Groot Deersum. Het is in 1658 gebouwd van gele baksteen en is voorzien van twee trapgevels. De Gertrudiskerk werd gebouwd in de 12e eeuw. De toren is in de 15e eeuw gebouwd en heeft in 1789 een houten bekroning gekregen. De huidige entree dateert uit 1860 en is in 2011 vervangen. Naast de kerk staat een monumentale 18e-eeuwse kop-hals-rompboerderij

Buiten de dorpskern bevindt zich de in 2007 geheel gerestaureerde Achlumer Molen, in bezit van Stichting De Fryske Mole. Achlum had tot 2007 een dorpswinkeltje, de Spar.

Monumenten[bewerken]

Een deel van Achlum is een beschermd dorpsgezicht, een van de beschermde stads- en dorpsgezichten in Friesland. Verder zijn er in het dorp enkele tientallen rijksmonumenten.

Bevolkingsontwikkeling[bewerken]

1999 2002 2003 2004 2008 2009 2014
652 674 664 666 652 635 629

Conventie van Achlum[bewerken]

Gedenksteen voor Ulbe Piers Draisma in de zuidgevel van de Gertrudiskerk, aangebracht ter gelegenheid van de in 2011 gehouden Conventie van Achlum (foto: 2014)

Om te vieren dat de verre voorloper van de verzekeringsmaatschappij Achmea tweehonderd jaar geleden door Ulbe Piers Draisma in Achlum werd opgericht, organiseerde het bedrijf op 28 mei 2011 de Conventie van Achlum. Op deze manifestatie, die 2500 gasten trok, traden een groot aantal artiesten, sportlieden en politici op, waaronder Femke Halsema, de Limburgse band Rowwen Hèze, Hans Wiegel, Bas Heijne, Foppe de Haan, Riemer van der Velde en Bill Clinton, oud-president van de Verenigde Staten.[1] De bewoners van het dorp werden bij de festiviteiten betrokken.

Sport[bewerken]

Woonhuis uit de 19e eeuw
Boerderij De Kloosterplaats

Het dorp kent een eigen sportpark, waarop de voetbalvereniging Stormvogels '64 een veld heeft. Daarnaast zijn er een kaatsveld en twee tennisbanen.

Onderwijs[bewerken]

Het dorp heeft onderwijs gekend, al in de 16e eeuw is er sprake van een school. Tot halfweg de 20ste eeuw was er een basisschool gevestigd in het dorp. Deze werd gesloten maar in 1966 werd de basisschool Rehobothschool opgericht. Deze school fuseerde in 2011 met de school van Hitzum om te kunnen overleven. De school in Hitzum werd gesloten.

Bekende (ex-)inwoners[bewerken]

Geboren in Achlum[bewerken]

Overleden in Achlum[bewerken]