Waadhoeke

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Waadhoeke
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Waadhoeke Wapen van de gemeente Waadhoeke
(Details) (Details)
Map - NL - Municipality code 1949 (2019).svg
Situering
Provincie Vlag Friesland Friesland
COROP-gebied Noord-Friesland
Coördinaten 53° 11′ 0″ NB, 5° 32′ 0″ OL
Algemeen
Oppervlakte 315,26 km²
- land 284,86 km²
- water 30,4 km²
Inwoners
(31 januari 2022)
46.344?
(163 inw./km²)
Bestuurscentrum Franeker
Belangrijke verkeersaders A31 N31 N383 N393
spoorlijn Harlingen - Leeuwarden
Station(s) Deinum, Dronryp en Franeker
Politiek
Burgemeester (lijst) Marga Waanders (PvdA)
Zetels
Gemeenteraad
Gemeentebelangen
SAM Waadhoeke
CDA
FNP
VVD
ChristenUnie

29
7
7
6
6
2
1
Economie
Gem. WOZ-waarde (2014) € 163.000
Overig
Postcode(s) 8800 - 8814, 8850 - 8859
9030 - 9045, 8816
9047, 9075 - 9079
8831, 8841, 8842, 8843
Netnummer(s) 0515, 0517, 0518, 058
CBS-code 1949
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website Gemeente Waadhoeke
Bevolkingspiramide van de gemeente Waadhoeke
Bevolkingspiramide (2021)
Portaal  Portaalicoon   Nederland

Waadhoeke (Fries De Waadhoeke; Bildts/Nederlands: Waddenhoek) is een gemeente in de Nederlandse provincie Friesland. De gemeente ligt in het noordwesten van de provincie bij de Waddenzee. De hoofdplaats van de gemeente is Franeker.

De gemeente is op 1 januari 2018 ontstaan uit de voormalige gemeenten Franekeradeel, het Bildt, Menaldumadeel (Menameradiel) en uit vier dorpen van de voormalige gemeente Littenseradeel (Littenseradiel).[1][2]

Op 31 januari 2022 telde de gemeente 46.344 inwoners.

Naam[bewerken | brontekst bewerken]

De naam verwijst naar de Waddenzee, omdat de gemeente in een hoek bij de Waddenzee ligt.[3]

Eerder gebruikten de ambtelijke organisaties de werknaam Westergo,[4] maar na de tweede stemronde werd de naam Waadhoeke verkozen boven Franeker en Nij-Westergo.[5]

De naam zelf is een combinatie/compromis van het Nederlands en het Fries. In het Fries is de eigenlijke naam De Waadhoeke en in het Nederlands Waddenhoek.

Geografie[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Waadhoeke bestaat uit 41 officiële kernen, met Franeker als hoofdplaats.[6] In niet elke voormalige gemeente waren de Friese plaatsnamen de officiële, zo waren de officiële plaatsnamen in Het Bildt en Franekeradeel de Nederlandse en in Littenseradeel en Menaldumadeel de Friese.

Stad en dorpen[bewerken | brontekst bewerken]

Topografisch kaartbeeld van de gemeente Waadhoeke per 30 september 2020. Klik voor een leesbare vergroting.

Aantal inwoners per woonkern per 2021.[7]

Nederlandse naam Friese naam Inwoners
Franeker Frjentsjer 12.780
Sint Annaparochie Sint Anne; Bildts: Sint-Anne 4.830
Dronrijp Dronryp 3.275
Menaldum Menaam 2.665
Berlikum Berltsum 2.575
Minnertsga Minnertsgea; Bildts: Minnertska 1.740
Sint Jacobiparochie Sint Jabik; Bildts: Sint-Jabik 1.765
Sexbierum Seisbierrum 1.705
Tzummarum Tsjummearum 1.370
Tzum Tsjom 1.105
Marssum Marsum 1.055
Winsum Winsum 1.025
Deinum Deinum 1.055
Oudebildtzijl Aldebiltsyl; Bildts: Ouwe-Syl 950
Beetgumermolen Bitgummole 910
Beetgum Bitgum 800
Vrouwenparochie Froubuorren; Bildts: Froubuurt 685
Achlum Achlum 595
Oosterbierum Easterbierrum 540
Ried Rie 445
Welsrijp Wjelsryp 455
Boksum Boksum 420
Engelum Ingelum 375
Dongjum Doanjum 375
Nij Altoenae Fries/Bildts: Nij Altena 325
Spannum Spannum 255
Peins Peins 260
Westhoek Fries/Bildts: De Westhoek 255
Herbaijum Hjerbeam 260
Hitzum Hitsum 225
Wier Wier 190
Pietersbierum Pitersbierrum 140
Schalsum Skalsum 150
Zweins Sweins 125
Baijum Baaium 115
Schingen Skingen 95
Slappeterp Slappeterp 90
Blessum Blessum 80
Firdgum Furdgum 70
Boer Boer 45
Klooster-Lidlum Kleaster-Lidlum 45

Bron: Gemeente Waadhoeke/CBS.

Het dorp Ritsumazijl (Ritsumasyl) is (nog) geen officiële kern (verdeeld onder Marssum en Deinum) en een klein deeltje van het dorp Oude Leije ligt binnen de gemeentegrenzen (verdeeld onder Oudebildtzijl en Vrouwenparochie).

Buurtschappen[bewerken | brontekst bewerken]

Naast de officiële plaatsen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Aangrenzende gemeenten[bewerken | brontekst bewerken]

Waadhoeke grenst aan de volgende gemeenten:

   Aangrenzende gemeenten   
        Terschelling (over zee)       Noardeast-Fryslân
Ameland (over zee) 
      Brosen windrose nl.svg      
 Harlingen    
           
        Súdwest-Fryslân       Leeuwarden 

Wateren[bewerken | brontekst bewerken]

De Opvaart bij Sexbierum

In de gemeente Waadhoeke zijn de officiële namen van de oppervlaktewateren meestal Fries of Bildts.

Diverse kanalen, sloten en watergangen in de gemeente zijn:

Nederlandse naam Officiële naam
Achlumervaart Achlumer Feart
Arumervaart Arumer Feart
Baaiumer Opvaart Baaiumer Opfeart
Beetgumervaart Bitgumer Feart
Berlikumervaart Berltsumer Feart
Berlikumerwijd Berltsumer Wiid
Bisschopsrak Biskopsrak
Blessumervaart Blessumer Feart
Blikvaart Blikfeart
Bolswardertrekvaart Boalserter Feart
Boxumervaart Boksumer Soal
Botgorre Botgoarre
Deinumerrak Deinumer Rak
Dijkvaart Dyksfeart
Doijumervaart Doaiumer Feart
Dongjumervaart Doanjumer Feart
Engelumervaart Ingelumer Feart
Franekervaart Frjentsjerter Feart
Harlingertrekvaart Harnzer Trekfeart
Harlingervaart Harnzer Feart
Hatsumeropvaart Hatsumer Opfeart
Hijlaardervaart Hilaarder Feart
Kadijkstervaart Kaaifaart
Kleine Blikvaart Klaine Blikfaart
Koude Vaart Kouwe Faart
Kubaardervaart Kûbaarder Feart
Laakwerder Opvaart Leakwerter Opfeart
Lange Buurstervaart Longbuorster Feart
Lathumervaart Lathumer Feart
Leistervaart Leister Feart
Liemervaart Limerfeart
Lollumervaart Lollumer Feart
Nederlandse naam Officiële naam
Menaldumervaart Menamer Feart
Minnertsgaastervaart Minnertsgeaster Feart
Moddergat Moddergat
Molensloot Molesleat
Nieuwe Bildtdijkstervaart Nije Faart
Noordervaart Noorderfaart
Oosterbierumervaart Easterbierrumer Feart
Opvaart Seisbierrumer Opfeart
Oude Bildtdijkstervaart Ouwe Faart
Oude Meer (Minnertsga) Aldmear
Oude Meer (Peins) Aldmear
Oudemeer Aldmear
Oudevaart Aldfeart
Ouwe Rij Aldrij
Poelvaart Puolfeart
Ried De Rie
Rentmeester Rintmaster
Roptavaart Roptafeart
Schalsumervaart Skalsumer Feart
Schingervaart Skingster Feart
Sexbierumervaart Seisbierrumer Feart
Spannumer Opvaart Lange Daam
Tzummarumervaart Tsjummearumer Feart
Tzummarumervissersvaart Fiskersfeart
Tzummervaart Tsjommer Feart
Van Harinxmakanaal Van Harinxmakanaal
Westervaart Westerfaart
Wierzijlsterrak Wiersylsterrak
Zijlsloot Sylsleat
Zijlsterrak Sylster Rak
Zuidervaart Súdderfaart
Zuidhoekstervaart Súdhoekster Feart

Politiek[bewerken | brontekst bewerken]

College van B&W[8][bewerken | brontekst bewerken]

Burgemeester
  • Marga Waanders (PvdA)[9]
    • Openbare orde en veiligheid
    • Informatiebeheer
    • Publiekscentrum
    • Bedrijfsvoering
    • Staf
    • Programma's ontwikkelperspectief en dienstverlening
Wethouders
  • Caroline de Pee (CDA)[10]
    • Financiën
    • Sport
    • Economische zaken
    • Landbouw en glastuinbouw
    • Recreatie & Toerisme
    • Gemeentelijk Vastgoed
  • Nel Haarsma (CDA)[11]
    • Wonen
    • Onderwijs
    • Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving
    • Coördinerend portefeuillehouder dorpen en wijken
  • Boukje Tol (SAM)[12]
    • Sociaal Domein (3 D's)
    • Statushouders
    • Verkeer en vervoer
    • Jeugd en jongeren
  • Jan Dijkstra (FNP)[13]
    • Ruimtelijke ordening (Omgevingswet)
    • Beheer openbare ruimte
    • Taal
    • Cultuur, erfgoed, monumenten en musea
    • Duurzaamheid & milieu
Gemeentesecretaris

Gemeenteraad[15][16][bewerken | brontekst bewerken]

De behaalde zetels per partij bij de gemeenteraadsverkiezingen sinds 2017:[17]

Gemeenteraadszetels
Partij 2017 2022
Gemeentebelangen 6 7
SAM Waadhoeke 6 7
CDA 8 6
FNP 5 6
VVD 3 2
ChristenUnie 1 1
Totaal 29 29
Raadsgriffier
  • Tinco Lyklema

Jongerenraad[18][bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente Waadhoeke beschikt over een jongerenraad, een orgaan met als doel de jeugd binnen de gemeente te vertegenwoordigen.[19]

Kinderburgemeester[20][bewerken | brontekst bewerken]

Kinderburgemeester

Rekenkamer[22][bewerken | brontekst bewerken]

Voorzitter rekenkamer
Leden rekenkamer

Cultuur[bewerken | brontekst bewerken]

Monumenten[bewerken | brontekst bewerken]

De gemeente heeft een aantal rijksmonumenten en oorlogsmonumenten, zie:

Externe links[bewerken | brontekst bewerken]