Leeuwarden (gemeente)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Leeuwarden
Ljouwert
Gemeente in Nederland Vlag van Nederland
Vlag van de gemeente Leeuwarden Wapen van de gemeente Leeuwarden
(Details) (Details)
Locatie van de gemeente Leeuwarden (gemeentegrenzen CBS 2016)
Situering
Provincie Friesland
Coördinaten 53° 12′ NB, 5° 47′ OL
Algemeen
Oppervlakte 166,99 km²
- land 151,70 km²
- water 15,29 km²
Inwoners (31 mei 2018) 122.335?
(806 inw./km²)
Bestuurscentrum Leeuwarden
Belangrijke verkeersaders A31 N31 A32 N32 N355 N357 N359 N383
Station(s) Leeuwarden,
Leeuwarden Camminghaburen,
Grou-Jirnsum, Mantgum
Politiek
Burgemeester (lijst) Ferd Crone (PvdA)
Zetels
Gemeenteraad
PvdA
CDA
PAL/GroenLinks
D66
VVD
GBL
FNP
ChristenUnie
Lijst058
50Plus
Partij voor de Dieren

39
11
5
5
4
4
2
2
2
2
1
1
Economie
Gemiddeld inkomen (2012) € 28.700 per huishouden
Gem. WOZ-waarde (2014) € 135.000
WW-uitkeringen (2014) 47 per 1000 inw.
Overig
Postcode(s) 8900 - 9089
Netnummer(s) 058 en 0566
CBS-code 0080
CBS-wijkindeling zie wijken en buurten
Website www.leeuwarden.nl
Bevolkingspiramide van de gemeente Leeuwarden
Bevolkingspiramide (2008)
Portaal  Portaalicoon   Nederland
Satellietfoto Leeuwarden, linksboven Vliegbasis Leeuwarden
De gemeente Leeuwarden in 1866
Topografische gemeentekaart van Leeuwarden, grenzen per 1-1-2018

Leeuwarden (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg)) (Stadsfries: Liwwadden of Leewadden; Fries: Ljouwert (Geluidsfragment uitspraak (info / uitleg))) is een gemeente in het noorden van de Nederlandse provincie Friesland. De gemeente heeft in totaal 122.393 inwoners per 1 januari 2018 en hoort hiermee qua inwonertal tot de 25 grootste gemeenten van Nederland en is na Groningen de tweede grootste gemeente van Noord-Nederland. Leeuwarden heeft een oppervlakte van 167,10 km², waarvan 15,25 km² water.

De hoofdplaats van de gemeente is de gelijknamige stad Leeuwarden. De stad zelf telt ongeveer 108.000 inwoners per 1 september 2018.

Kernen[bewerken]

De gemeente Leeuwarden telt met ingang van 1 januari 2018 35 officiële kernen, waarvan de stad Leeuwarden verreweg de grootste is. Per die datum werd de gemeente Leeuwarden opgeheven, per dezelfde datum werd een nieuwe gemeente Leeuwarden ingesteld, bestaande uit het grondgebied van de opgeheven gemeente Leeuwarden, uitgebreid met het grondgebied van de gemeente Leeuwarderadeel en een deel van het grondgebied van de gemeente Littenseradeel.Voor de dorpen die eerder tot Littenseradeel behoorden is de Friese naam de officiële. Eerder werd door de gemeente Leeuwarden ook Wijtgaard al officieel verfriest tot Wytgaard.

Stad en dorpen[bewerken]

Aantal inwoners per woonkern op 1 januari 2018 behorende tot de gemeente Leeuwarden (let op, verschillende peildata):

Nederlandse naam Stadsfriese naam Friese naam Inwoners
Leeuwarden Liwwadden Ljouwert 95.949
Stiens - Stiens 7.804
Grouw - Grou 5.757
Goutum - Goutum 2.565
Warga - Wergea 1.660
Irnsum - Jirnsum 1.292
Mantgum - Mantgum 1.172
Britsum - Britsum 1.134
Wirdum - Wurdum 1.040
Roordahuizum Roadahuzum Reduzum 1.096
Wartena - Warten 948
Wijtgaard Wytgaard Wytgaard 590
Weidum - Weidum 580
Cornjum - Koarnjum 489
Oosterlittens - Easterlittens 462
Lekkum - Lekkum 425
Hijum - Hijum 390
Jorwerd - Jorwert 337
Hijlaard - Hilaard 310
Jelsum - Jelsum 235
Oude Leije - Aldeleie 270
Snakkerburen - Snakkerbuorren 225
Baard - Baard 186
Hempens Hempus Himpens 155
Jellum - Jellum 146
Beers - Bears 131
Huins - Húns 110
Finkum - Feinsum 99
Idaard - Ideard 96
Friens - Friens 89
Swichum - Swichum 50
Warstiens - Warstiens 41
Aegum Agum Eagum 28
Lions - Leons 26
Teerns Tirns Tearns 16

Overige officiële kern:

In juni 2007 is door de gemeentelijke naamgevingscommissie overigens vastgesteld dat Miedum officieel als dorp moet worden aangemerkt, terwijl Snakkerburen een buurtschap is. Dit zou blijken uit een document uit 1975.[1] De hieronder genoemde buurtschappen hebben geen officiële status.

Buurtschappen[bewerken]

Naast deze officiële kernen bevinden zich in de gemeente de volgende buurtschappen:

Bevolkingsgroei[bewerken]

Vanaf de jaren ´80 heeft Leeuwarden een groeiende bevolking na een dip in de jaren ´70 van de vorige eeuw.

  • 1960 - 82.649
  • 1970 - 88.688
  • 1980 - 84.518
  • 1990 - 85.570
  • 2000 - 88.887
  • 2010 - 94.073
  • 2011 - 94.838
  • 2012 - 95.321
  • 2013 - 95.949
  • 2014 -107.412 (na gemeentelijke herindeling)

Bron: CBS Statline

Aangrenzende gemeenten[bewerken]

   Aangrenzende gemeenten   
 Waadhoeke   Ferwerderadeel   Tietjerksteradeel 
   Brosen windrose nl.svg  Smallingerland 
 Súdwest-Fryslân   De Fryske Marren   Heerenveen 

Bestuur en politiek[bewerken]

De gemeenteraad van Leeuwarden bestaat uit 39 zetels. Hieronder staat de samenstelling van de gemeenteraad sinds 2006:

Gemeenteraadszetels
Partij 2006 2010 2014 2018[2]
PvdA 15 11 12 11
CDA 5 5 6 5
D66 0 2 4 4
VVD 4 5 4 4
Gemeentebelangen Leeuwarden 2 4 4 2
PAL/GroenLinks 4 5 4 5
FNP 1 1 2 2
ChristenUnie 2 2 2 2
Verenigd Links - Feriene Lofts - - 1 -
SP 4 2 - -
Lijst058 - - - 2
50PLUS - - - 1
Partij voor de Dieren - - - 1
Totaal 37 37 39 39

College van burgemeester en wethouders[bewerken]

Het college van B&W wordt 17 januari 2018 officieel benoemd en bestaat uit een coalitie van PvdA, CDA, Pal/GroenLinks en D66[3].

Zie ook: Lijst van burgemeesters van Leeuwarden

Monumenten[bewerken]

In de gemeente zijn er een aantal rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, en oorlogsmonumenten, zie: