Umicore

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Umicore
Beurs Euronext: UMI
Grootaandeelhouders GBL 10,61%
BlackRock 5,01%
Norges Bank 3,32%
Oprichting 1906 als Union Minière du Haut Katanga (UMHK)
2001 naamsverandering in Umicore
Sleutelfiguren Marc Grynberg (CEO)
Thomas Leysen (voorzitter RvB)
Hoofdkantoor Broekstraat 31
1000 Brussel
Werknemers 14.074 (2014)
Producten technologische materialen, edelmetaal-producten
Omzet € 8.828,5 miljoen (2014)[1]
Winst € 170,6 miljoen (2014)[1]
Website (en) umicore.com
Portaal  Portaalicoon   Economie

Umicore (tot 2001 bekend onder de naam Union Minière; de naamsverandering was ingegeven door het feit dat Union Minière geen mijnactiviteiten meer uitvoerde) is een Belgisch bedrijf dat zich bezighoudt met het smelten en in mindere mate andere bewerkingen van voornamelijk edelmetalen. Het bedrijf is een van de bekendere geaccrediteerde goudsmelters.

Activiteiten[bewerken]

Umicore was oorspronkelijk gespecialiseerd in vijf gebieden met betrekking tot metalen:

  • Precious Metals Services (edelmetaaldiensten, zoals raffinage en verwerking van edelmetaalhoudende materialen);
  • Precious Metals Products and Catalysts (edelmetaalproducten zoals goud, platina; katalysatoren, vooral voor voertuigen);
  • Advanced Materials (geavanceerde materialen onder meer kobalt- en germanium-verbindingen).

Afgesplitste activiteiten[bewerken]

  • zink (in 2007 afgesplitst, met uitzondering van de activiteit "zinkspecialiteiten");
  • koper (in 2005 afgesplitst).

Met de afsplitsing van de zink- en koperactiviteiten heeft Umicore zich omgevormd tot een "materiaaltechnologiebedrijf".

Geschiedenis[bewerken]

De geschiedenis van het bedrijf gaat meer dan 200 jaar terug in de tijd. Eind 1805 kreeg Jean-Jacques Dony de concessie voor de zinkmijnen van Vieille Montagne toegewezen. Hiermee ontstond de vroegste voorloper van het huidige bedrijf.

Nog tijdens het bewind van Leopold II in Congo, werd in 1906 Union Minière (du Haut Katanga, of UMHK) opgericht, de andere grote poot van het toekomstige Umicore. De oprichting gebeurde met kapitaal van Britse investeerders enerzijds en Belgische bedrijven anderzijds. Grote aandeelhouders waren onder andere de Compagnie du Katanga, de CCCI, de Banque d'Outremer en vooral de Belgische Generale Maatschappij. Die Generale Maatschappij had vanaf 1822 de touwtjes van de Belgische economie stevig in handen en had grote belangen in de bedrijven die actief waren in de Congolese kolonie. De raad van bestuur van de Generale Maatschappij bestond dan ook grotendeels uit politici en getrouwen van Leopold II.[2]

De UMHK had tot doel de mineraalrijke ondergrond van Belgisch-Kongo te ontginnen. Zo kwam Vieille Montagne door een overname in handen van Union Minière. De ontginning van de enorme bodemrijkdommen van Katanga gebeurde vaak ten koste van de lokale Congolese bevolking. De werk- en leefomstandigheden van Congolese arbeiders waren mensonwaardig en velen van hen leden onder tuberculose of longontsteking. Dit leidde tot een hoog sterftecijfer onder de Congolese werknemers van het bedrijf.[3] Een staking van de werknemers werd manu militari de kop ingedrukt en naar schatting 60 arbeiders verloren het leven.[4]

De Union Minière leverde tijdens de Tweede Wereldoorlog uranium aan de Verenigde Staten[5]. In deze periode was Katanga immers de enige bekende bron van uranium in de wereld. Met dit uranium slaagden de Verenigde Staten erin de eerste kernbommen te maken, die later zouden gebruikt worden bij de aanvallen op Hiroshima en Nagasaki. België hield aan de deal met de Verenigde Staten 2,5 miljard dollar over.[4]

De UMHK speelde ook een rol bij de afscheiding van de mijnprovincie Katanga tijdens de interne strijd die losbarstte na de onafhankelijkheid van Congo in 1960. De Union Minière leverde financiële steun[6] aan het regime van opstandeling Moïse Tshombé om de provincie af te scheiden van het centrale bestuur in Leopoldstad, waar premier Lumumba de leiding had over de eerste democratisch verkozen Congolese regering. Door mee de Katangese secessie te bewerkstelligen hield het bestuur de UMHK uit Congolese handen.[4]

In het boek 'De moord op Lumumba' beschrijft Ludo De Witte de rol van de UMHK bij die moord. Naast financiële en logistieke steun zou de Union Minière ook het zwavelzuur hebben geleverd waarin het lijk van Patrice Lumumba werd opgelost. Dit boek leidde tot een parlementaire onderzoekscommissie waarbij onder andere de Belgische overheid mee verantwoordelijk werd gesteld voor die moord.

In 1967 werden de activiteiten in Katanga door Mobutu genationaliseerd tot Gécamines.

In 1989 werden alle dochtermaatschappijen geïntegreerd in Union Minière. In de jaren 90 ging de firma zich steeds minder bezighouden met het ontginnen van mijnen, wat in 2001 symbolisch leidde tot de naamsverandering naar het huidige Umicore.

In 2003 kocht Umicore de Duitse verwerker van edele metalen PMG voor 643 miljoen euro.[7] Het was daarmee de grootste overname uit haar geschiedenis. PMG is wereldwijd actief en telde 3500 werknemers.[7] Na deze transactie is Umicore een van de grootste producenten van autokatalysatoren ter wereld. De verkoper, de Amerikaanse OM Group, had in 2000 PMG overgenomen van de Duitse Degussa, maar was tot verkoop genoodzaakt nadat het in financiële problemen was geraakt.[7] Door de aanschaf nam het strategisch belang van zink en koper in Umicore af.[7]

In 2005 werd de koper-afdeling afgesplitst onder de naam Cumerio (een anagram van Umicore). In 2008 werd Cumerio overgenomen door Norddeutsche Affinerie (nu Aurubis AG) en verdween op 8 april 2008 van de beurs.[8] Na de overname is Norddeutsche Affinerie het grootste koperconcern van Europa geworden. Het telde direct na de overname twaalf vestigingen in zeven Europese landen en zo'n 4700 werknemers.

In 2007 fuseerden de zinkactiviteiten van Umicore, dat 4,2% van de wereldzinkproductie voor zijn rekening nam, met Zinifex tot het Nyrstar-concern. Nyrstar zal 1,2 miljoen ton zink en zinklegeringen per jaar produceren.[9] Met een aandeel van 10,1% van de wereldzinkproductie is Nyrstar marktleider geworden. Zinifex wordt met een belang van 60% de grootste aandeelhouder in Nyrstar en Umicore houdt de resterende 40% aan.[9] Umicore heeft haar belang gereduceerd en had per eind 2008 nog maar 5,25% van de Nyrstar aandelen in handen.

Vestigingen[bewerken]

België[bewerken]

De Umicore-vestiging in Hoboken.

Nederland[bewerken]

Prijzen[bewerken]

In 2013 en 2014 viel Umicore samen met Galloo, Coolrec, Recupel, WorldLoop en United Nations Industrial Development Organization (UNIDO) in de prijzen voor hun samenwerking rond Changing the e-waste cycle. De partners werden erkend voor hun multi-stakeholdersamenwerking om e-afval in Afrika aan te pakken. Het partnerschap zou het beste van beide werelden bundelen: lokale inzameling en ontmanteling van afval enerzijds, gebruikmaken van de internationale expertise voor hoogtechnologische recyclage van bepaalde afvalfracties anderzijds.[10]