Antwerpen (district)

Antwerpen (district)

District in België
Situering
Provincie	Antwerpen
Gemeente	Antwerpen
Coördinaten	51°13'N  4°23'E
Algemeen
Oppervlakte	87,30 km²
Inwoners (01/01/2011)	182.492 (2090 inw/km²)
Mannen	50,61 %
Vrouwen	49,39 %
Overig
Postcode	2000, 2018, 2020, 2030, 2050, 2060
Netnummer	03
Portaal    België

Het huidige district Antwerpen, binnen de stad Antwerpen, bevat het oorspronkelijke Antwerpen zoals het bestond voor de fusie van 1958, toen Antwerpen samenging met Berendrecht, Zandvliet en Lillo.

Toponymie

Het toponiem van Antwerpen is etymologisch en archeologisch te verklaren uit de naam die gegeven werd aan de plaats van de eerste nederzetting bij de ‘anda werpum’, wat eigenlijk Germaans is voor ‘aangeworpen gronden’ (in een bocht van de rivier).

Een 15e eeuwse sage vertelt dat in het land van de Schelde omstreeks het begin van onze tijdrekening een reus, Druon Antigoon, heerste, die van elke schipper een zware tol eiste. Wanneer deze weigerde te betalen, werd hem de hand afgehakt. Een Romeinse krijger, Silvius Brabo, bevocht, overwon en doodde de reus, hakte zijn hand af en wierp hem in de Schelde. Het bevrijde volk noemde de stad Antwerpen (van handwerpen).

Geschiedenis

Zie Geschiedenis van Antwerpen voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Middeleeuwen

Hoogtepunt van zijn economische macht, tijdens de regering van Keizer Karel V. Tegelijk met de handel bloeit ook de nijverheid: diamantbewerking, boekdrukkerijen, suikerraffinaderijen ... De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal, waarvan de bouw startte in 1352, wordt voltooid. Ook de burgerlijke bouwkunst brengt interessante gebouwen voort, zoals het Stadhuis, het Vleeshuis, het Hessenhuis ...

Ancien Régime

Een kentering in het succes komt omstreeks het midden van de 16e eeuw met de razernij van de beeldenstorm en de Spaanse furie. Een eindpunt achter de overweldigende internationale rol van de havenstad was echter het sluiten van de Schelde voor het scheepsverkeer naar en van de zee, op het einde van de 16e eeuw.

Tijdens het Verdrag van Münster, in 1648, dat de onafhankelijkheid van de noordelijke provincies waarborgt, verdwijnt de laatste hoop om de Schelde terug te openen. Antwerpen wordt een regionaal centrum waar echter nog druk gehandeld wordt.

In de 19e eeuw ziet Napoleon Bonaparte het belang van Antwerpen echter als een ‘pistool op het hart van Engeland’ en laat dokken graven voor een oorlogsmarinebasis.

Moderne Tijd

Deze dokken waren de eerste aanzet van geweldige havenuitbreidingen, ondernomen in de tweede helft van de 19e eeuw en in de 20e eeuw. Pas in 1863 regelt een internationaal verdrag het afkopen van de Scheldetol en maakt de vaart op de stroom terug volledig vrij. Op het einde van de 19e eeuw worden de Scheldekaaien rechtgetrokken, wat het slopen van een deel van het oudste stadsdeel met zich meebracht.

Door het uitbreiden van, de stad worden nieuwe straten, lanen maar ook openbare gebouwen aangelegd, zoals het gerechtshof, de Nationale Bank,

De 20e eeuw zorgde voor vooruitgang. Hoewel onderbroken door twee wereldoorlogen, is het stadsgrondgebied aangegroeid en dit vooral met het oog op voortdurende havenuitbreiding. Zo werd op 22 maart 1929 de voormalige gemeenten Oosterweel, Oorderen en Wilmarsdonk plus nog enkele gedeelten van Ekeren en Merksem bij Antwerpen gevoegd. In 1958 volgden Lillo, Berendrecht en Zandvliet.

Bij de grote fusie in 1983 werd het district Berendrecht-Zandvliet-Lillo van het district Antwerpen gescheiden.

Geografie

Wijken in het district Antwerpen

De wijken van Stad Antwerpen in het rood. Het lichtoranje gedeelte bovenaan hoort eigenlijk bij het district Berendrecht-Zandvliet-Lillo. Het donkeroranje is het voormalige Oosterweel-Oorderen-Wilmarsdonk

Het district Antwerpen van de Stad Antwerpen bestaat administratief uit 22 wijken.

In de volksmond zijn er echter nog talloze andere benamingen in omloop:

• Antwerpen Noord
  • buurten: Stuivenberg, Seefhoek, Amandus-Atheneum, Chinatown
• Brederode,antwerpse zuid
• Centraal Station
  • buurten: Kievitwijk, Diamant, Statiekwartier, Joods Antwerpen
• Dam (Antwerpen)
• Eilandje
• Haringrode
• Harmonie
• Historisch Centrum
• Kiel
• Linkeroever
• Luchtbal-Rozemaai-Schoonbroek
  • buurten: Luchtbal, Rozemaai, Schoonbroek
• Markgrave
• Meir
• Middelheim
• Schipperskwartier
• Sint-Andries
• Stadspark
• Tentoonstellingswijk
• Theaterbuurt, ook wel Quartier Latin genoemd
• Universiteitswijk
• Zurenborg
• Het Zuid, ook wel Zuid - Museum genoemd.

Postnummers

Het district Antwerpen telt (samen met Berendrecht-Zandvliet-Lillo) de volgende postnummers:

• 2000 Antwerpen 1, dit is de oude kernstad, gelegen tussen de Scheldekaaien en de Leien, met de wijken 1 (Schipperskwartier), 2 (Stadswaag, Paardenmarkt ...), 3 (Theaterkwartier ...), en 4 (Sint-Andrieskwartier), het Eilandje en het Zuid.
• 2020 Antwerpen 2, gelegen ten zuiden van de Singel en de Ring, met oa. het Kiel, de Tentoonstellingswijk en het Nachtegalenpark.
• 2030 Antwerpen 3, het Havengebied: de voormalige gemeenten Oosterweel, Oorderen en Wilmarsdonk, plus enkele in 1927 aangehechte gebieden van Ekeren (oa. Rozemaai, Schoonbroek ...) en Merksem (zuidelijk deel Luchtbal).
• 2040 Antwerpen 4, in 1958 aangehecht, is sinds 1983 het district Berendrecht-Zandvliet-Lillo.
• 2050 Antwerpen 5, Linkeroever, in 1923 aangehecht van Zwijndrecht en Burcht.
• 2060 Antwerpen 6, gelegen ten oosten van de Leien en ten noorden van de Gemeentestraat en de Carnotstraat (N12), met bekende wijken als Sint-Amandus, Dambrugge (destijds ook als Sint-Job bekend), Dam, Seefhoek, Stuivenberg, Faboert ...
• 2018 Antwerpen 7, gelegen ten oosten van de Leien en ten zuiden van de Gemeentestraat en de Carnotstraat (N12), met oa. de wijken Klein-Antwerpen, Statiekwartier, De Ley (Sint-Laureys), Brederode, Haringrode, Zurenborg ...

Demografie

Het district Antwerpen is 8.730 ha groot en telde 168.049 inwoners op 31 december 2006. Volgens de districtswet mag een stedelijk district met meer dan 100.000 inwoners zich in kleinere districten (bijvoorbeeld Linkeroever) opdelen. Alleen is dit sinds 1983 voor het resterende district Antwerpen nog nooit gebeurd.

Cultuur

Bijnamen

• De inwoners van de Antwerpse binnenstad staan als sinjoren en pagadders bekend.
• Inwoners van de wijk het Kiel staan ook onder hun bijnaam (Kielse) ratten bekend en die van de wijk Linkeroever onder hun bijnaam mosselen.
• Inwoners van Oorderen en Wilmarsdonk stonden dan weer onder hun bijnamen van karotenbuters en paddenbuiken bekend.
• De Sint-Andriesparochie in de 4e wijk (of Sint-Andrieskwartier) stond dan weer bekend als de Parochie van Miserie.

Bezienswaardigheden

Antwerpen heeft tal van bezienswaardigheden zoals:

• Het Steen
• Onze-Lieve-Vrouwekathedraal,
• Antwerpse Zoo
• Rubenshuis
• Station Antwerpen-Centraal
• Station Antwerpen-Dam
• Koninklijk Museum voor Schone Kunsten
• Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen
• Museum aan de Stroom (MAS)
• Diamantmuseum (Antwerpen)

Politiek

Districtscollege

Districtscollege
Districtsvoorzitter	Chris Anseeuw (sp.a)
Districtsschepenen	Stephan Bogaert (Open Vld) Ann Vylders (CD&V) Joris Giebens (Groen) Tatjana Scheck (sp.a)

Joris Giebens werd verkozen als spiritist op de lijst sp.a-spirit. Met zijn partij ging hij mee over naar Groen. Daardoor ontstond de eigenaardige situatie dat Groen wel een schepen heeft, maar toch niet tot de meerderheid behoort.

Districtsraad

De Antwerpse districtsraad bestaat uit 33 zetels.

Uitslagen van de Antwerpse districtsraadsverkiezingen

Op 8 oktober 2000 werden de eerste districtsraadsverkiezingen voor het gemeentedistrict Antwerpen gehouden.

Partij	8 oktober 2000 33 zetels	8 oktober 2006 33 zetels
VB	10
VB - VLOTT		9
agalev	6
Groen!		3
SP	7
sp.a - spirit		13
VLD	7
VLD - Vivant		4
CVP	3
CD&V - N-VA		4

De onderstreepte getallen vormen de hieruit onderhandelde bestuursmeerderheid.

De volgende districtsraad wordt 6 jaar later op 14 oktober 2012 gekozen.

Externe links

• Officiële website van het district Antwerpen
• Officiële website van de stad Antwerpen
• Wijken van Antwerpen
• District in cijfers
• wijken in Antwerpen

Bronnen, noten en/of referenties

51° 13' NB, 4° 23' OL