Frédéric Chopin
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Frédéric François Chopin (Żelazowa Wola, 1 maart 1810 - Parijs, 17 oktober 1849), geboren als Fryderyk Franciszek Chopin, was een Poolse componist en pianist.
Inhoud |
[bewerk] Biografie
Chopins vader was de Fransman Nicolas Chopin die op zestienjarige leeftijd naar Polen emigreerde en trouwde met Justyna Krzyżanowska. Fryderyk Chopin was met hart en ziel aan Polen verknocht. Op zijn eenentwintigste ging hij naar Parijs om daar zijn verdere carrière als pianist en componist voort te zetten. Wegens politieke ontwikkelingen in Polen, dat in 1830 tevergeefs in opstand kwam tegen de Russische bezetters, kon hij nooit meer terug naar zijn geboorteland en bleef, zoals veel andere Polen, als balling in Frankrijk. Zijn voornamen werden verfranst. (Zijn achternaam wordt in Polen wel als Szopen geschreven.) De laatste achttien jaren van zijn leven heeft hij in Parijs gewoond, met uitzondering van korte verblijven in Engeland, Schotland en op Mallorca.
Zijn ambitie als pianist en componist moge blijken uit het feit dat hij reeds op zevenjarige leeftijd zijn eerste composities heeft kunnen uitgeven: een polonaise in g kleine terts en een polonaise in Bes grote terts. Op zijn achtste jaar gaf hij zijn eerste openbare concert.
Chopin is de pianocomponist bij uitstek. Hij heeft zijn composities voor een deel geënt op Poolse muziek. In zijn mazurka's en polonaises vindt men Poolse invloeden terug. Daarnaast is hij ook zeer bekend om zijn ballades, nocturnes, etudes en walsen.
De 24 Preludes van Chopin mogen worden beschouwd als een mijlpaal in de klassieke muziek. Schijnbaar eenvoudige stukken die door vorm en toongebruik (alle toonsoorten worden systematisch gebruikt) een krachtig, maar ook heel breekbaar geheel vormen.
Hoewel Chopin al bij leven een gevierd componist en pianist was, was er altijd een gevoel van eenzaamheid en heimwee naar zijn geboorteland, iets dat vaak in zijn muziek te horen is.
De componist heeft jaren een relatie gehad met George Sand, een ietwat excentrieke schrijfster van naam, die er van hield in mannenkleren rond te lopen. Hoewel aanvankelijk gelukkig, schreef ze in mei 1846 aan een vriend, dat zij van de acht jaar dat ze met Chopin had samengeleefd, zeven jaar als maagd had doorgebracht.
Chopin stierf waarschijnlijk aan tuberculose, alhoewel ook andere kwalen worden genoemd, zoals cystic fibrose en alfa-1-antitrypsinedeficiëntie, een metabole aandoening.
Hij werd begraven op het kerkhof Père-Lachaise in Parijs, met uitzondering van zijn hart: dat is ingemetseld in een pilaar in de Kerk van het Heilige Kruis in Warschau. Na zijn overlijden zijn veel onuitgegeven stukken door zijn zus meegenomen naar Polen, waar ze door een felle huisbrand zijn vernietigd.
[bewerk] Zijn composities
Chopin schreef vrijwel uitsluitend pianomuziek, waarin elegante, expressieve melodieën, experimentele harmonieën en vrije vormen worden gecombineerd met een briljante pianotechniek. Zijn werk vormt het hoogtepunt van de romantische pianomuziek en is excellent voor het instrument geschreven. Het vormt een persoonlijke synthese van Pools-traditionele en West-Europese klassieke elementen.
In tegenstelling tot andere romantici als Robert Schumann en Franz Liszt stond Chopin afwijzend tegenover duidelijke literaire of biografische verwijzingen in zijn werk. Toch leefde Chopin in een tijd waarin nationalistische gevoelens hoogtij vierden. In het geval van de Polen werd dit gevoel nog versterkt door de bezetting van hun land door Rusland, Pruisen en Oostenrijk. Dat Chopins geboorteland Polen was, kunnen we duidelijk horen in veel van zijn composities. Zijn vriendin en levenspartner George Sand vertelde over hem dat hij meer Pools was dan de Polen zelf: Het hart van zijn volk slaat in zijn borstkas. Ik ken geen andere musicus die een groter patriot is dan Chopin. Hij is meer Pools dan elke Fransman ooit Frans is geweest, elke Italiaan Italiaans en elke Duitser Duits. Hij is een Pool en niets anders dan een Pool, en uit het vernietigde, bezette Polen komt zijn ziel tevoorschijn, en zijn muziek.
Een deel van Chopins werken is geschreven voor het exclusieve milieu van de Parijse salon. De basis van zijn compositietechniek is de improvisatie, die zich steeds meer verdiepte en verinnerlijkte. Van een stilistische evolutie is nauwelijks sprake. Wel is de weerspiegeling van zijn activiteiten waarneembaar. Tijdens zijn carrière als pianovirtuoos schreef hij briljante concertstukken, zoals de Don Juan-variaties en de beide pianoconcerten. Zijn pedagogische activiteiten gaven aanleiding tot de vele kleinere werken als de mazurka's, etudes, preludes, nocturnes en walsen. Composities als de balladen, de scherzi, de barcarolle en de sonates waren bedoeld voor hemzelf en een select gezelschap van intimi. De delicate pianoklank was in zijn tijd origineel. Ook zijn toucher moet uiterst sensibel en licht zijn geweest. De elegantie en helderheid van zijn stijl is terug te leiden tot John Field, Muzio Clementi en Johann Nepomuk Hummel, die op hun beurt waren beïnvloed door Mozart. Chopins tempo rubato is dan ook eerder te beschouwen als het strenge rubato van Mozart (met metrisch strak volgehouden linkerhand), dan het vrije rubato van Liszt.
De textuur in zijn composities wordt gevormd door lange, gewichtloze, chromatische melodieën die zijn ingebed in een grote variëteit aan begeleidingen, veelal voorzien van een verborgen contrapunt. Deze melodievorming is van grote invloed geweest op Vincenzo Bellini en Richard Wagner. Op het gebied van de harmoniek is Chopin een van de belangrijkste vernieuwers van de 19e eeuw geweest. In zijn toepassing van dissonanten, chromatiek, modaliteit, en in het - met name in langzame inleidingen - vermijden van een duidelijke hoofdtoonsoort, ging hij soms zo ver dat de harmoniek haar spanningsvolle functionele werking prijsgaf voor een meer kleurende betekenis.
De ballade als instrumentaal karakterstuk is wellicht Chopins vinding, evenals het pathetische, niet-humoristische scherzo, dat bij hem een verhevigde impromptu is. De etude werd een expressiestuk van virtuoos karakter, naar de vorm verwant aan Clementi en heeft o.a. bij Liszt, Sergej Rachmaninov en Alexander Skrjabin navolging gevonden, evenals bij Claude Debussy.
[bewerk] Lijst van werken
 Zie ook Oeuvre van Frédéric Chopin voor een lijst gerangschikt op opusnummers. |
| Zie ook Oeuvre van Frédéric Chopin voor een lijst van werken in chronologische volgorde. |
- piano: Albumblad; 'Allegro de Concert'; Andante Spianato et Grande Polonaise; Andantino; 4 Ballades; Barcarolle; Berceuse; Bolero; 2 Bourrées; Canon; Cantabile; Contradans; 3 Ecossaises; 27 Etudes; Fantasie; Fuga; 4 Impromptu's; Largo; 51 Mazurka's; 2 Marsen; 21 Nocturnes; 16 Polonaises; 26 Preludes; 4 Rondo's; 4 Scherzi; 3 Sonates; Tarantelle; 4 Variatiewerken; 20 Walsen;
- piano-vierhandig: 1 Variatiewerk;
- 2 piano's: 1 Rondo;
- fluit/piano: 1 Variatiewerk;
- cello/piano: 'Grand Duo'; Introductie & Polonaise; Sonate;
- viool/cello/piano: Trio;
- zang/piano: 19 Liederen (Pools)
- piano/orkest: 'Grande Polonaise'; 'Grande fantaisie sur des airs polonais'; 'Krakowiak'; 2 Pianoconcerten; 1 Variatiewerk.
[bewerk] Media
- Chopin: the poet of the piano Anh Tran
- Ballade nr. 4 (midi), afkomstig van Mutopia
- Recordings of Chopin
[bewerk] Externe links
- Partituren van Frédéric Chopins muziek op International Music Score Library Project (publiek domein)
- The original Chopin by Angela Lear [1]
