Irisbus Citelis

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Irisbus Citelis
Citelis 12m van RATP
Citelis 12m van RATP
Concern Iveco
Vlag van Italië Italië
Busbouwer Irisbus
Vlag van Frankrijk Frankrijk
Type Citelis
Productiejaren 2005-heden
Voorganger Diverse;
Concurrenten Diverse;
Citelis 10,5m CNG van Arriva op de stadsdienst van Leeuwarden
Citelis 10,5m CNG van Arriva op de stadsdienst van Leeuwarden
Citelis 18m diesel van Ligne d'azur
Citelis 18m diesel van Ligne d'azur
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

De Irisbus Citelis is een integral low floor-autobus, geproduceerd door de Franse busfabrikant Irisbus. De bus wordt sinds 2005 gebouwd en is de opvolger van de Irisbus Agora en de Irisbus CityClass. In 2013 is de bus vervangen door de Iveco Bus Urbanway.

Deze bus wordt geproduceerd in de Italiaanse vallei van Ufita[1], de Franse stad Annonay en in de Irisbusfabriek van het voormalige Tsjechische merk Karosa.

Er bestaan negen versies van de Citelis:

  • 10,5m diesel;
  • 12m diesel;
  • 18m diesel;
  • 12m Line diesel;
  • 10,5m CNG;
  • 12m CNG;
  • 18m CNG;
  • 12m Hybride;
  • 18m Hybride;

Bij de Lineversie is, in tegenstelling tot de andere versies, de motor horizontaal geplaatst, in plaats van verticaal, om zo meer zitplaatsen te kunnen creëren. Naast de diesel en CNG-versies zijn er sinds 2007 ook trolleybusversies en sinds 2010[2] hybrideversies beschikbaar.

Trolleybus[bewerken]

Onder licentie van Irisbus bouwt de Tsjechische busfabrikant Škoda een trolleybusvariant van de Citelis. Deze versie staat bekend als de Škoda 24Tr Irisbus en komt vooral voor in Oost-Europese landen.

Technische specificaties[bewerken]

10,5m diesel 12m diesel 18m diesel 12m Line diesel 10,5m CNG 12m CNG 18m CNG 12m Hybrid 18m Hybrid
Lengte 10 460 mm 11 990 mm 17 900 mm 11 990 mm 10 460 mm 11 990 mm 17 900 mm 11 990 mm 17 900 mm
Breedte 2 500 mm
Hoogte 2 924 mm 2 924 mm 2 924 mm 2 979 mm 3 301 mm 3 301 mm 3 301 mm 3 391 mm 3 393 mm
Wielbasis 4 950 mm 6 120 mm 5 355 / 6 675 mm 6 120 mm 4 950 mm 6 120 mm 5 355 / 6 675 mm 6 120 mm 5 355 / 6 675 mm
Vooroverbouw 2 710 mm
Achteroverbouw 3 160 mm
Interieurhoogte 2 deuren (voor/achter) 2 344 mm / 2 115 mm n.v.t. 2 344 mm / 2 115 mm n.v.t. 2 344 mm / 2 115 mm n.v.t.
Interieurhoogte 3 deuren (voor/achter) 2 344 mm / 2 309 mm 2 344 mm / 2 119 mm 2 344 mm / 2 309 mm 2 344 mm / 2 119 mm 2 344 mm / 2 309 mm 2 344 mm / 2 119 mm
Interieurhoogte 4 deuren (voor/achter) n.v.t. 2 344 mm / 2 108 mm n.v.t. 2 344 mm / 2 108 mm n.v.t. 2 344 mm / 2 108 mm
Instaphoogte voor 320 mm
Instaphoogte midden 330 mm
Instaphoogte achter 330 mm
Draaicirkel (buitendraai) 8 955 mm 10 785 mm 11 703 mm 10 685 mm 8 955 mm 10 785 mm 11 703 mm 10 785 mm 11 703 mm
Draaicirkel (binnendraai) 7 225 mm 9 000 mm 10 260 mm 8 890 mm 7 225 mm 9 000 mm 10 260 mm 9 000 mm 10 260 mm
Motor EEV Euro 4 / 5 IVECO Cursor 8 F2B EEV IVECO Cursor 8 F2G EEV IVECO Trector 6
Vermogen 180 kW (245 pk) of 213 kW (290 pk) 180 kW (245 pk) of 213 kW (290 pk) 213 kW (290 pk) of 280 kW (380 pk) 180 kW (245 pk) of 213 kW (290 pk) 180 kW (245 pk) of 213 kW (290 pk) 180 kW (245 pk) of 213 kW (290 pk) 213 kW (290 pk) of 243 kW (330 pk) 220 kW (300 pk) 220 kW (300 pk)
Versnellingsbak Automaat Voith of ZF
Aantal zitplaatsen1 19 tot 28 personen 20 tot 37 personen 31 tot 49 personen 22 tot 41 personen 19 tot 28 personen 20 tot 37 personen 32 tot 51 personen 23 tot 37 personen 30 tot 49 personen
Maximaal aantal passagiers2 ca. 90 personen ca. 97 personen ca. 130 personen ca. 97 personen ca. 90 personen ca. 97 personen ca. 140 personen ca. 104 personen ca. 160 personen

1= afhankelijk van het aantal deuren en stoelindeling; 2= inclusief staanplaatsen

Inzet[bewerken]

In Nederland komt deze bus nog niet voor, maar een bus reed wel in 2007 tijdelijk op proef bij HTM. Daarnaast heeft Arriva Nederland een aantal 10,5m en 12m Compressed Natural Gas-bussen voor inzet op de stadsdienst van Leeuwarden in de concessie Noord- en Zuidwest Friesland per december 2012. De bus komt ook voor in onder andere België, Duitsland en Frankrijk in de reguliere dienstregeling. In België wordt de bus alleen ingezet bij TEC en enkele buspachters.

De eerste rechtsgestuurde Citelis kwam in 2008/2009 in dienst bij Swan Transit uit Australië

Bedrijf Serie Aantal Inzet Opmerking
Vlag van Australië Australië
Swan Transit  ?? 1 Perth Gelede bus
Vlag van België België
J De Reys en Zn. 111509 1 Antwerpen Line-versie
Verkocht aan Van der Straeten
SADAR 763180b 1 Luik Hybride bus
TEC 4400 - 4413 14 Namen - Luxemburg
5231 - 5347 117 Verviers - Luik
7555 - 7599 45 Charleroi
Van der Straeten 221012 1 Oost-Vlaanderen Line-versie
ex-J De Reys en Zn. 111509
Vlag van Duitsland Duitsland
VER 318 - 323 6 Ennepe-Ruhr-Kreis
Vlag van Frankrijk Frankrijk
CTPM 52 - 66 15 Perpignan
CTS 401 - 427 27 Straatsburg CNG-bussen
314 - 338 25 Straatsburg Gelede bussen
301 - 313
339 - 352
27 Straatsburg Gelede CNG-bussen
Disney 23, ??  ?? Pendeldiensten Disneyland Parijs
61, 63, ??  ?? Pendeldiensten Disneyland Parijs Gelede bussen
DK'Bus Marine  ?? 8 Duinkerke
 ?? 3 Duinkerke Line-versie
Idelis 701 - 713
814 - 820
1021 - 1040
1141 - 1152
1253-1264
64 Pau
Keolis Dijon (Divia) 3301 - 3304 4 Dijon
2311 - 2312 2 Dijon Gelede bussen
ex-demobussen
L'va 69 - 76 8 Vienne
Keolis Orléans Val de Loire 900 1 Orléans Hybride bus
801 - 834 34 825 is buiten dienst na een ongeluk
740 - 748 9 Gelede bussen
Lignes dAzur 235, ??  ?? Nice Gelede bussen
RATP 3001 - 3885 885 RATP busnetwerk
(Parijs, Île-de-France)
Line-versie
1811 - 1952 142
1651 - 1676
1953 - 1986
60 Gelede bussen
In de huisstijl van STIF-RATP
5101 - 5311 11
5312 - 5344
8521 - 8541
8543 - 8804
516 In de huisstijl van STIF-RATP
0081 - 0100 20 Line-versie
Bussen zijn reserve/niet in dienst en worden alleen gebruikt voor vervoer van conducteurs
0074 - 0080 7 Bussen zijn reserve/niet in dienst en worden alleen gebruikt voor vervoer van conducteurs
Soléa 640 - 655 16 Mulhouse Gelede bussen
ST2N 221 - 248
291 - 294
32 Nice Gelede bussen
STAN 300 - 316 17 Nancy CNG-bussen
STCL 319 - ?? 25 Limoges
STRAN 412 - 417 8 Saint Nazaire
553 - 554 2 Saint Nazaire Gelede bus
TAG  ?? 30 Grenoble
 ?? 24 Grenoble Gelede bussen
TBC 2605 - 2667, ??  ?? Gironde Gelede CNG bussen
TCAT  ?? 17 Troyes
TCL 1601 - 1655
2601 - 2663
3101 - 3158
3301 - 3356
3801 - 3847
272 Lyon
1501 - 1526 26 Lyon Line-versie
1101 - 1106
2001 - 2038
2101 - 2124
2801 - 2812
2201 - 2279
148 Lyon Gelede bussen
TCRA  ?? 5 Avignon
 ?? 9 Avignon Line-versie
TCRM 0606, 0607, ?? 18 Metz Line-versie
Tisseo 0863, ??  ?? Haute-Garonne Gelede bussen
Transdev Reims  ?? 21 Reims
 ?? 7 Reims Gelede bussen
Transpole 6001 - 6005 5 Regio Rijssel 10,5 m CNG-bussen
8600 - 8700 101 Regio Rijsel Gelede CNG-bussen
8600 draagt een speciale huisstijl met het logo van TEC Henegouwen voor de lijn MWR van en naar Moeskroen
Enkele bussen dragen speciale huisstijl van LIANES
10171 - 10284 94 Regio Rijsel CNG-bussen
10245 draagt een speciale huisstijl met het logo van TEC Henegouwen voor de lijn MWR van en naar Moeskroen
Enkele bussen dragen speciale huisstijl van LIANES.
Twisto  ?? 9 Caen Gelede bussen
Veolia Transport Normandië  ?? 14 Normandië
Vitalis 469 - 471 3 Poitiers CNG-bussen
160 - 171 12 Poitiers Gelede CNG-bussen
Vlag van IJsland IJsland
Straeto bs 21, ??  ?? Reykjavik
Vlag van Italië Italië
ATM 4270 1 Milaan Hybride bus
CTM 512 - 536 25 Cagliari
GTT  ?? 100 Turijn
Start Romagna 10418-10432 15 Ravenna
32121-32133 13 Rimini
Vlag van Kroatië Kroatië
ZET 684, ??  ?? Zagreb
Vlag van Luxemburg Luxemburg
AVL 212 - 252 41 Stadsdienst Luxemburg
31 - 45 15 Stadsdienst Luxemburg Gelede bussen
Gemengen QB386 1 Luxemburg
TICE 11 - 32 22 Kanton Esch-sur-Alzette
Voyages Vandivit 672 1 Stadsdienst Luxemburg
Vlag van Nederland Nederland
Arriva 6471-6475 5 Stadsdienst Leeuwarden 10,5m CNG-bussen
6601-6612 12 Stadsdienst Leeuwarden 12,0m CNG-bussen
6613-6615 3 Streekdienst Ameland 12,0m CNG-bussen
HTM 331 1 Den Haag 12,0m Proefbus CNG
ex PKM Gdynia 2000 exex MPK Wałbrzych 263
Vlag van Polen Polen
JLA Jarocin  ?? 1 Jarocin
Mobilis MI-957, ?? 17 Krakau
MPK Wałbrzych  ?? 14 Wałbrzych
 ?? 5 Wałbrzych Gelede CNG-bussen
MZK Słupsk  ?? 8 Słupsk Gelede CNG-bussen
PKS Bydgoszcz  ?? 15 Bydgoszcz
PKS Lubin  ?? 5 Lubin
Vlag van Spanje Spanje
EMT-Palma  ?? 22 Palma de Mallorca
 ?? 10 Palma de Mallorca CNG-bussen
 ?? 18 Palma de Mallorca Gelede bussen
 ?? 2 Palma de Mallorca Gelede CNG-bussen
EMTSAM  ?? 62 Malaga
 ?? 10 Malaga Gelede bussen
Empresa Municipal de Transportes de Valencia 80?? 15 Valencia Gelede bussen
92?? 5 Valencia CNG-bussen
TUZSA 2201 - 2227 27 Zaragoza
Vlag van Tsjechië Tsjechië
Luchthaven Praag-Ruzyně  ??  ?? Vliegveld pendelbus
Vlag van Zwitserland Zwitserland
Auto AG Group 33-37, 40 6 Luzern Gelede bussen
Bus Sierrois VS133226, VS343857 2 Stadsdienst Sierre
Bronnen, noten en/of referenties