Tarbosaurus
| Tarbosaurus Status: Uitgestorven, als fossiel bekend |
|||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Tarbosaurus skelet |
|||||||||||||||||||||||||||
| Taxonomische indeling | |||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
| Soort | |||||||||||||||||||||||||||
| Tarbosaurus bataar Maleev, 1955 |
|||||||||||||||||||||||||||
 |
|||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||
Tarbosaurus bataar was een theropode dinosauriër uit het late Krijt (Maastrichtien), levend in Azië. Hij behoort per definitie tot de Tyrannosauriden en hoogstwaarschijnlijk tot de Tyrannosaurinae.
Tarbosaurus werd in 1949 gevonden in Mongolië en in 1955 beschreven door Malejew. De geslachtsnaam betekent "vreeswekkend reptiel"; de soortaanduiding is Mongools voor "held", een verwijzing naar Soeche Bator Damdin waarnaar ook de hoofdstad van Mongolië, Oelan Bator, vernoemd is.
De verschillende skeletten die ontdekt zijn, stellen ons voor een aantal moeilijke problemen. Malejew beschreef twee soorten: een kleinere, Tarbosaurus efremovi en een grotere, gebaseerd op holotype PIN 551-1: T. bataar. Er is door George Olshevsky gesteld dat het kleinere skelet dat voor de eerste beschrijving gebruikt werd tot een ander geslacht behoorde; voor de andere, grotere vormen stelde hij het geslacht Jenghizkhan voor. Hoewel dat nu algemeen verworpen wordt, geloven sommigen nog steeds dat er twee soorten aanwezig waren: T. bataar en T. efremovi. Dit is zeer omstreden: de kleinere vormen zouden zeer wel onvolwassen exemplaren geweest kunnen zijn van de soort T. bataar.
Een verder probleem wordt gevormd door het feit dat Tyrannosaurus rex en Tarbosaurus zeer nauw verwant waren. Sinds Gregory S. Paul — in navolging van de allereerste toeschrijving van Malejew zelf — ze in 1988 aan één genus "Tyrannosaurus" toewees, zijn er velen geweest die deze praktijk gevolgd hebben. Binnen de kladistiek is het echter handiger om alle te onderscheiden vormen een eigen geslachtsnaam te geven en dat wordt ook in dit geval steeds gebruikelijker. Daarbij komt dat de relatie met Daspletosaurus problematisch is doordat de Nemengtformatie waar Tarbosaurus gevonden is, lastig te dateren valt.
In vorm komt Tarbosaurus sterk met Tyrannosaurus rex overeen. Hij is met een lengte van tien à twaalf meter en een gewicht van rond de vijf ton een stuk kleiner en zijn schedel is smaller. Omdat T. rex erg variabel was, valt niet uit te sluiten dat beide vormen als ondersoort deel uitmaakten van een enkele populatie die over Noord-Amerika en Azië verspreid was.
