Wim Eijk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Willem Jacobus (Wim) Eijk (Duivendrecht, 22 juni 1953) is een Nederlandse rooms-katholieke geestelijke. Hij werd bekend als bisschop van het bisdom Groningen-Leeuwarden. Eind 2007 werd hij door de paus tot aartsbisschop van Utrecht benoemd en daarmee tot metropoliet (hoofd) van de Nederlandse kerkprovincie van de rooms-katholieke Kerk. Op 26 januari 2008 werd hij geïnstalleerd.^[1]

Inhoud 1 Levensloop 1.1 Bisschop van Groningen-Leeuwarden 1.2 Aartsbisschop van Utrecht 2 Overige functies 3 Zie ook 4 Bronnen, noten en/of referenties

[bewerk] Levensloop

Wim Eijk volgde van 1959 tot 1965 basisonderwijs aan de St.–Joannesschool te Duiven­drecht en van 1965 tot 1971 liep hij middelbare school aan het Sint-Nicolaaslyceum in Amsterdam. Hij voltooide in 1978 zijn studie geneeskunde aan de Universiteit van Amsterdam en vanaf 1979 combineerde hij de priesteropleiding aan het grootseminarie Rolduc met een studie in de medische ethiek aan de Rijksuniversiteit van Leiden. In 1984 werd hij door bisschop Gijsen tot diaken gewijd en in 1985 werd hij priester gewijd voor het Bisdom Roermond. Daarna ging hij als kapelaan aan het werk in de parochie van de heilige Antonius van Padua in Blerick, en promoveerde hij tegelijkertijd in Leiden tot doctor in de geneeskunde onder begeleiding van prof. A.M. Luyendijk-Elshout en dr. Heleen Dupuis op een proefschrift over euthanasie. In 1990 behaalde hij bovendien aan de Pauselijke Universiteit Sint Thomas van Aquino in Rome, het zogenaamde Angelicum, een licentiaat en doctoraat in de filosofie.^[2] Dit tweede proefschrift behandelde genetische manipulatie. Op dat moment werd hij tevens benoemd tot hoogleraar in de filosofie en de medische ethiek aan het MEDO, het Pauselijk Instituut voor Huwelijk en Gezin in Kerkrade. Ook behaalde hij nog een licentiaat in de theologie aan de Lateraanse universiteit te Rome. Tegelijkertijd ging hij moraaltheologie doceren aan het seminarie Rolduc van het bisdom Roermond en het grootseminarie Sint-Janscentrum van het bisdom 's-Hertogenbosch. Nadat in 1996 het MEDO werd gesloten verhuisde Eijk naar Lugano in Zwitserland, waar hij docent moraaltheologie werd aan de theologische faculteit van de plaatselijke universiteit. Van 1997 tot 2002 was hij lid van de Internationale Theologencommissie.

[bewerk] Bisschop van Groningen-Leeuwarden

Toen bisschop Eijk op 17 juli 1999 als opvolger van bisschop Möller als bisschop van Groningen-Leeuwarden werd benoemd, koos hij de wapenspreuk Noli recusare laborem ("Weiger het werk niet"). De wijding volgde op 6 november 1999. Bijna onmiddellijk kwam er vanuit een deel van de Nederlandse pers kritiek op zijn standpunten ten aanzien van de seksuele moraal, die extreem conservatief en onbuigzaam zouden zijn. Aanleiding was een aantal collegedictaten uit de jaren '90 die Eijk aan priesterstudenten had gegeven in de tijd dat hij moraaltheologie doceerde aan onder andere de seminaries van ’s-Hertogenbosch en Roermond, en die nu bij de kerkhistoricus Ton van Schaik waren terechtgekomen. Deze bracht ze vervolgens in de openbaarheid. Vooral de opmerkingen over homoseksualiteit die erin stonden - homo's zouden niet in staat zijn tot liefde en slechts aan 'wederzijdse zelfbevrediging' doen - deden veel stof opwaaien. Deze leverden de bisschop niet alleen een protest op van de Nederlandse Vereniging voor Integratie van Homoseksualiteit COC, maar ook de ex-priester Herman Verbeek en de Acht-Mei-beweging uitten scherpe kritiek op Eijks denkbeelden. Van Schaik noemde de opvattingen van Eijk "onpastoraal en onbarmhartig". "Dit zijn denkbeelden uit de jaren dertig, relicten uit een afgesloten verleden.".^[3] Op andere opmerkingen van Eijk reageerde het Nederlands-Israëlitisch Kerkgenootschap (NIK) pijnlijk getroffen: de bisschop zou hebben verklaard dat wat de Katholieke Kerk de Joden in de loop der eeuwen had aangedaan, vaak schromelijk overdreven werd. In een brief van 1 september 1999 aan de gelovigen van het bisdom Groningen verklaarde de kersverse bisschop dat hij de uitspraken die hem werden toegeschreven als zouden bepaalde categorieën van mensen niet tot liefde in staat zijn nooit beweerd had en tot het rijk der fabelen moesten verwezen worden^[4]. Een aangezegde strafvervolging wegens discriminatie werd niet ontvankelijk verklaard, omdat er volgens de officier van Justitie geen opzet in het spel was en de dictaten evenmin voor de openbaarheid bestemd waren geweest.^[5] In de loop van september 1999 luwde deze zaak na verzoenende stappen van de verschillende partijen.

In 2001 werd de bisschop getroffen door een hersenbloeding en moest hij zijn bisdom lange tijd aan zijn beide vicarissen overlaten. Na deze moeilijke start werd het episcopaat van bisschop Eijk tot nu toe vooral getekend door een actief beleid in alle geledingen van de Kerk. Als meest sprekende voorbeeld mag de Groningse kathedraal genoemd worden, die veranderde van een kerk die vooral op slot zat naar een kerk die niet alleen dagelijks geopend en gebruikt wordt, maar ook de thuisbasis is voor een grote en actieve gemeenschap, waaronder veel jongeren en studenten. Het aantal priesterwijdingen is sinds het aantreden van Eijk toegenomen.

Ondanks de hierboven vermelde opleving zijn sommigen van mening dat de benoeming van Willem Eijk als bisschop van Groningen-Leeuwarden het bisdom geen goed heeft gedaan: de rol van pastorale werkers werd beperkter (conform de regelgeving van de Kerk^[6]). Analoog daaraan is de liturgische rol van leken in de Kerk minder prominent geworden. Het beleid van het bisdom sloot terug aan bij het beleid van de wereldkerk ten koste van sommige gebruiken die in Nederland in de jaren zestig en zeventig ontstonden. De afgelopen jaren heeft daarom een aantal modernistische gelovigen en katholieken die de meer progressieve lijn die ook aanwezig in de teksten van Vaticanum II aanhangen de Kerk de rug toegekeerd^[bron?].

[bewerk] Aartsbisschop van Utrecht

Eijk werd op 11 december 2007 door paus Benedictus XVI tot aartsbisschop van Utrecht benoemd.^[7][8] In interviews gaf hij aan dat hij zich vooralsnog niet kandidaat zal stellen voor het voorzitterschap van de Nederlandse Bisschoppenconferentie, hoewel die positie tot op heden steeds door de aartsbisschop van Utrecht werd vervuld. Voorlopig zal hij ook de leiding over het bisdom Groningen-Leeuwarden blijven waarnemen. Op 26 januari 2008 werd hij officieel als aartsbisschop geïnstalleerd.

De reacties op zijn benoeming waren gemengd. Modernistische katholieken en de meer progressieve katholieken uitten hun bedenkingen vanwege zijn rechtzinnige leerstellige opvattingen, maar behoudender gelovigen reageerden positief vanwege zijn beleid in het bisdom Groningen-Leeuwarden.^[9]

In april 2008 nam de onrust toe over de manier waarop Eijk de reorganisatie van het aartsbisdom leidt. Talrijke ontslagen en gebrek aan communicatie liggen aan de onrust ten grondslag.^[10] Ook zijn voorganger Simonis is niet gelukkig met de aanpak van de nieuwe aartsbisschop, en wil geen contact meer met Eijk.^[11]

[bewerk] Overige functies

Eijk is bisschop-referent van de beleidssector Roeping en Opleiding (RO) en voor medisch-ethische zaken. Hij is bestuurslid van de Pauselijke Academie voor het Leven en lid van de Wetenschappelijke Raad van de Faculteit voor Bio-ethiek van de Athenaeum Pontificium Regina Apostolorum. Daarnaast zit hij in de redactieraad van de Nederlandstalige uitgave van het internationale theologietijdschrift Communio. Op 6 mei 2008 werd Eijk door Paus Benedictus XVI benoemd in de pauselijke Congregatie voor de Clerus.

[bewerk] Zie ook

• Lijst van metropolieten van Nederland

Bronnen, noten en/of referenties:

^ Wim Eijk nieuwe aartsbisschop van Utrecht, Katholiek Nederland, 11 dec 2007 ^ Rinunce e nomine, Nomina dell’Arcivescovo Metropolita di Utrecht (Paesi Bassi), Holy See Press Office, Daily Bulletin, 11 dec 2007 ^ Bisschop: 'Homo's kunnen niet liefhebben' NRC Handelsblad, 18 aug 1999 ^ Brief van de nieuw benoemde bisschop van Groningen aan zijn gelovigen, 1 september 1999 ^ Geen strafrechtelijk onderzoek tegen bisschop Eijk, Katholiek Nieuwsblad, 10 sept 1999 ^ Instructie over enige vragen betreffende de medewerking van lekengelovigen aan het dienstwerk van de priesters (1997) ^ Rinunce e nomine, Nomina dell’Arcivescovo Metropolita di Utrecht (Paesi Bassi), Holy See Press Office, Daily Bulletin, 11 dec 2007 ^ Wim Eijk aartsbisschop van Utrecht, ANP/NU.nl, 11 dec 2007 ^ Eijk belooft teamspeler te zijn, Trouw, 12 dec 2007 ^ http://www.rtvutrecht.nl/nieuws/186389 ^ [1] Kanselbericht Katholieke kerk De Bilt, 6 april 2008 e.v.

Voorganger: Bernhard Möller	Bisschop van Groningen-Leeuwarden 1999-heden	Opvolger: nog niet bekend
Voorganger: Ad Simonis	Aartsbisschop van Utrecht vanaf 2008	Opvolger: n.v.t.