Agnus Dei

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Agnus Dei, afbeelding uit het Nordisk familjebok

De Latijnse uitdrukking Agnus Dei staat voor het Lam Gods en verwijst naar Jezus Christus in zijn rol van de perfecte sacramentele opoffering die de zonden van de mens verzoent in de christelijke theologie.

Het offer van een lam en het Bloed van het lam zijn in de godsdiensten van het Midden-Oosten een vaker gebruikt beeld. In de protestantse kerken wordt de aan Openbaring van Johannes ontleende uitdrukking "gewassen in het bloed van het lam"[1] wel gebruikt als aanduiding van de verlossing van de door kerken veronderstelde erfzonde.

In de kunst is het Agnus Dei de figuur van een lam dat een kruis draagt, symbool voor Jezus als Lam Gods. Deze voorstelling wordt vaak gebruikt in christelijke kunstwerken, waarvan het Lam Gods te Gent het beroemdste is.

Heilige Mis[bewerken]

Het Agnus Dei maakt deel uit van het ordinarium van de Heilige Mis. Het is een gebed dat stamt uit de oudjoodse tijd van de sacramentele opofferingen. Het Agnus Dei of het Lam Gods wordt gezongen terwijl de priester het heilig Brood breekt en de vermenging plaats vindt: de priester laat een deeltje van de hostie in de kelk vallen.

Het Agnus Dei werd altijd gezongen en schijnt voor het eerst geïntroduceerd te zijn tijdens een mis door Paus Sergius I (687-701). De tekst van het Agnus Dei, die gebaseerd is op Johannes 1:29 waarin Johannes de Doper Jezus aanwijst als het Lam Gods, luidt als volgt:

Agnus Dei Vertaling
Agnus Dei, Lam Gods,
qui tollis peccata mundi, dat wegneemt de zonden der wereld,
miserere nobis. ontferm U over ons.
Agnus Dei, Lam Gods,
qui tollis peccata mundi, dat wegneemt de zonden der wereld,
miserere nobis. ontferm U over ons.
Agnus Dei, Lam Gods,
qui tollis peccata mundi, dat wegneemt de zonden der wereld,
dona nobis pacem. geef ons de Vrede.


Nadat op het Tweede Vaticaans Concilie middels het document Sacrosanctum Concilium: Constitutie over de heilige Liturgie (4 december 1963) was besloten toestemming te geven de Mis naast het Latijn ook in de volkstaal te vieren, is er voor de Nederlandse en Belgische kerkprovincie een groot aantal composities verschenen van het Lam Gods, waarin veelal in wisselzang het gelovige volk het antwoord ontferm U over ons en Geef ons de Vrede meezingt. Zowel voor de Latijnse liturgie als de liturgie in de volkstaal werd hierbij in de Mis voor de overledenen het antwoord Dona eis requiem (sempiternam), Heer geef hem de (eeuwige) rust officieel afgeschaft.

Trivia[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties