Vredesoperatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Ga naar: navigatie, zoeken

Een vredesoperatie of vredesmacht is een leger en/of een diplomatieke missie, die speciaal is ontworpen om de vrede te herstellen en te behouden in bepaalde gebieden waar zich een gewapend conflict afspeelt. Deze worden meestal door de Verenigde Naties georganiseerd, maar ook andere internationale organisaties, zoals het GOS, de ECOWAS en de OCSE, organiseren zulke vredesoperaties. De burger-waarnemers van deze vredesmacht dragen witte kledij met daarop duidelijk de afkorting "UN", van United Nations, in het zwart. De militairen van de vredesmacht dragen hun nationale uniformen, maar hun muts of helm heeft de lichtblauwe kleur van de VN vlag, met daarop een VN insigne of de afkorting "UN" in het wit. Vandaar dat men spreekt over blauwmutsen of blauwhelmen. Soms zie je ook wel troepen uit bijvoorbeeld India met een lichtblauwe tulband. De burger-en of militaire voertuigen zijn allemaal in een helle witte kleur met daarop ook duidelijk de zwarte afkorting "UN". Meestal is er op de voertuigen ook een VN vlag bevestigd.

Inhoud

[bewerk] Vredesoperaties van de Verenigde Naties

Iniatieven voor VN vredesoperaties verschillen van kleine, diplomatieke of politieke delegaties tot grote mobilisaties van vredestroepen. Van 1948 tot 2003, waren er 56 VN vredesmissies, 13 missies waren nog actief op het einde van 2003. 130 landen hebben in deze periode vredestroepen geleverd, waarvan 89 ook nog in 2003. Canada en Fiji hebben vrijwel van elke vredesmacht deel uit gemaakt. Het is de VN Veiligheidsraad die besluit om een vredesoperatie uit te voeren.

Een totaal van 1800 soldaten uit 100 landen, zijn gedood tijdens het dienen in een vredesmacht. Dertig procent van deze fatale gebeurtenissen in de eerste 55 jaar van de VN vredesoperaties, vonden plaats in de jaren 1993 tot en met 1995.

De voorziene hervormingen van de VN waarover vanaf september 2005 gedebatteerd zal worden, voorzien ook in de oprichting van een "Peace Building Commission". Nu 95% van de conflicten intra-statelijk zijn, voldoen de gangbare "peacekeeping" operaties niet meer: ze zijn te beperkt van aard, en stoppen vaak eens het conflict gedoofd is terwijl het belangrijkste werk dan nog moet gebeuren. Daarom moet het bredere "peacebuilding" in de plaats komen, waarbij aandacht gaat naar de heropbouw van de burgerlijke maatschappij en een minimaal herstel van de sociale cohesie, noodzakelijke voorwaarden voor een duurzame vrede. Kernbegrippen in deze denkoefening zijn dan ook "institution building", "réhabilitation socio-économique" en "justice transitionnelle". Alleen al de laatste term illustreert ten volle de complexiteit: soms kan je de leiders niet vervolgen voor hun misdaden tijdens het conflict omdat je ze nodig hebt in het organiseren van de vrede; uiteraard mag dit slechts een "overgangsjustitie" zijn en moeten die misdaden ooit bestraft worden opdat een normalisering überhaupt mogelijk kan zijn.

In 1988 werd de Nobelprijs voor de Vrede toegekend aan de vredesoperaties van de VN.

[bewerk] Andere vredesoperaties

Vredesoperaties worden ook uitgevoerd door internationale organisaties. Zo zijn er onder de paraplu van het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS) Russische vredestroepen gelegerd in Abchazië, heeft de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (ECOWAS) een kleine vredesmacht naar Liberia gestuurd en heeft de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OCSE) een vredesmacht gestuurd naar het conflict in Nagorno-Karabach.

De Afrikaanse Unie heeft ongeveer 300 personen in Darfoer om toezicht te houden op het Conflict in Darfoer. Dit aantal wordt mogelijk uitgebreid.

Daarnaast sturen landen ook op eigen initiatief legers onder de noemer van een vredesmacht naar conflicthaarden, meestal op uitnodiging van het land waar het conflict zich afspeelt.

[bewerk] Nederlandse deelname aan vredesmissie

Volgens het instellingsbesluit Herinneringsmedaille Vredesoperaties, artikel 1, lid b is een vredesoperatie: "inzet of ter beschikking stellen van de krijgsmacht als bedoeld in artikel 100, eerste lid, van de Grondwet, ter handhaving of bevordering van de vrede".

Land
 Missie
 Start
 Einde
 #militairen
 #doden
 Omschrijving
Albanië 1913 1914 14/17 1 Lokaal strijdende partijen uit elkaar houden
Albanië MAPE / ECPA 1997 2001 54 0 Militaire politie
Albanië AFOR apr 1999 jul 1999 550 0 Operatie Allied Harbour Albania
Angola UNAVEM II
UNAVEM III
CMATS		 1991 1999 365 1 Hulp bij opruiming van mijnen
Bosnië EUPM jan 2003 heden 460 politiefunctionarissen
55 civiele functionarissen		 0 European Police Mission
Bosnië EUMM heden  ? 0
Bosnië NHQ heden  ? 0
Bosnië EUFOR Althea dec 2004 heden 0
Bosnië IPU 2005 heden 0 Politieeenheid
Burundi UNAMIS 2004 2004 1 0
Cambodja UNAMIC
UNTAC
CMAC
UNDP		 1992 1993 2616 2 Opruimen van mijnen en vredeshandhaving
Cambodja CMAC 1993 1999  ? 0
Congo EUFOR RD Congo jul 2006 dec 2006 0
Congo UNOC 1960 1963 19 1
Cyprus UNFICYP
CIVPOL		 1998 heden 600 0 Toezicht houden op het bestand dat in 1974 tussen Griekenland en Turkije is afgekondigd
Egypte/Gaza EUBAM 2006 heden 3 0
Ethiopië, Eritrea, Djibouti UNMEE 2000 2001 1380 1 vredeshandhaving
Georgië CVSE/OVSE Georgië 1994 1996 0 Georgische autoriteiten ondersteunen
Griekenland UNSCOB 1947 1951 1 0 Nederland stuurde een militaire waarnemer
Haïti UNMIH 1993 1996 ca. 1000 0 vredeshandhaving
Indonesië EUAMM 2005 heden 15 0
Israël, Egypte UNEF-1 1956 1956 0 First UN Emergency Force
Israël, Egypte UNTSO 1956 heden 10 0 Truce Supervision Organisation
Italië EUCE ? ca. 1995 1 0
Jemen UNYOM 1963 1964 10 0
Jordanië UNHAS 2004 2004 0
Congo Operation Artemis 2003 2003 2 0
Congo EUPOL 2005 2006 2 0
Congo EUSEC 2005 heden 3 0
Congo MONUC 2005 2007 0
Korea NDVN 1950 1955 5314 123 vredesafdwinging
Kosovo KFOR 1999 2000 5140 1 vredesafdwinging en vredeshandhaving
Kosovo UNMIK 1999 heden 0
Libanon UNOGIL 1958 1958 17 0
Libanon UNIFIL 1979 1985 9084 9 vredeshandhaving in het zuiden van Libanon
Libanon UNIFIL 2006 heden 320 0 2 x 1 fregat
Liberia UNMIL 2003 2004 270 0 vredeshandhaving
Macedonië TTF
Essential Harvest		 2001 2002 550 0 Ontwapening, beveiliging verkiezingswaarnemers
Macedonië EUFOR Concordia 2003 einde 0
Macedonië EUPOL Proxima dec 2003 dec 0
Macedonië EUPAT dec 2005 einde 0
Nieuw Guinea UNTEA 1962 1962 0
Pakistan UNIPOM 1965 1966 6 0 controleren op bestand (staakt het vuren)
Sinaï MFO 1982 1995 2622 1 waarneming en vredeshandhaving
Soedan UNAMIS 2004 2004 1 0
Soedan UNMIS 2005 heden 30 0
Voormalig Joegoslavië (Bosnië en Kroatië) UNPROFOR 21 maart 1992 14 december 1995 9753 7 vredeshandhaving
Voormalig Joegoslavië (Bosnië, Kroatië) IFOR 20 december 1995 20 december 1996 5074 0 Implementation Force Joegoslavië
Voormalig Joegoslavië (Bosnië, Kroatië) SFOR 21 december 1996 2 december 2004 22660 8 Stabilisation Force

[bewerk] Overzicht

[bewerk] VN-vredesoperaties

[bewerk] NAVO-vredesoperaties

Sinds 1995 voert de NAVO actief vredesoperaties uit. Een lijst:

  • 1995 IFOR (Implementation Force) - Bosnië - tot januari 1997.
  • 1996 SFOR (Stabilization Force) - Bosnië - tot december 2004. Opgevolgd door EUFOR
  • 1999 KFOR (Kosovo Force) - Kosovo - Actief
  • 1999 AFOR (Albania Force) - Albanië - april - september 1999.
  • 2001 TFF (Taskforce Fox) - Macedonië - tot december 2002.

[bewerk] Europese Unie

[bewerk] Zie ook

[bewerk] Externe links

 
Persoonlijke instellingen