Greta Thunberg

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Greta Thunberg
Thunberg in 2018
Thunberg in 2018
Algemene informatie
Geboren 3 januari 2003
Nationaliteit Zweedse
Bekend van sit-in voor Zweeds parlement

Greta Thunberg (3 januari 2003) is een Zweedse klimaatactiviste. Ze raakte bekend toen ze besloot om na de zomervakantie tot de Zweedse parlementsverkiezingen op 9 september 2018 elke schooldag te staken en met een spandoek buiten het Zweeds parlement post te vatten om aandacht te vragen voor de dreigende klimaatverandering.[1] Na de verkiezingen staakte ze iedere vrijdag.[2] “Ik doe dat tot de politici de voorwaarden van het Akkoord van Parijs naleven”, zei ze in 2018 in een opiniestuk in The Guardian.[3]

Biografie

Thunbergs moeder is Malena Ernman, een Zweedse operazangeres. Haar vader is Svante Thunberg, een acteur, genoemd naar Svante Arrhenius, een neef van zijn overgrootmoeder.[4] Deze won in 1903 de Nobelprijs voor Scheikunde voor zijn theorie over elektrolytische dissociatie.[5]

Greta Thunberg was al vroeg sterk geïnteresseerd in milieu en wetenschap, houdt van dieren, en overtuigde haar gezinsleden ervan een meer duurzame levensstijl aan te nemen.[6] Zij verklaart de verbetenheid van haar engagement ten dele vanuit haar autisme.[7][8]

Thunberg werd begin maart 2019 in Zweden uitgeroepen tot "vrouw van het jaar", na een enquête, uitgevoerd in opdracht van de Zweedse krant Aftonbladet. Expressen, een andere Zweedse krant, riep Thunberg eerder ook al tot vrouw van het jaar uit.[9] Op 13 maart 2019 werd Greta Thunberg genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede door drie Noorse parlementsleden, Freddy André Øvstegård en twee andere leden van de Socialistische Linkse Partij[10] nadat ze begin februari ook al was genomineerd door de Duitse politica Lisa Badum.[11]

Activisme

Thunberg voor het Zweeds parlement in augustus 2018

Greta Thunberg kwam geregeld in de pers vanwege haar scherpe uitspraken op klimaatbijeenkomsten. Tijdens een actie van burgerlijke ongehoorzaamheid voor het Britse parlement op 31 oktober 2018, georganiseerd door Extinction Rebellion, had Thunberg het over “een uitzonderlijke en dringende crisis die nooit als zodanig is erkend, en onze leiders handelen allemaal als kleine kinderen".[12] Op de TED-conferentie van 24 november 2018 in Stockholm stelde Thunberg “we hebben al dertig jaar pep-talk en positieve praatjes gehoord. En sorry, maar het is nutteloos. Had het geholpen, dan waren de emissies nu al gezakt – en dat is niet het geval".[6][13][8]

Op de Klimaatconferentie van Katowice 2018 sprak Thunberg meermaals de aanwezigen toe, en verweet ze de huidige wereldleiders “de toekomst van jullie kinderen voor hun ogen te stelen”[14] en “jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te zeggen zoals ze is. Zelfs die last laten jullie aan ons, kinderen, over”.[2]

Op 23 december 2018 werd zij geïnterviewd door Fareed Zakaria in het CNN-programma GPS, waarin normaliter politici, regeringsautoriteiten en diplomaten aan het woord komen.[15]. Op 23 januari 2019 arriveerde ze in Davos waar ze was uitgenodigd om te spreken op het World Economic Forum.[16] Terwijl Thunberg koos voor een 32 uur durende treinreis[17], kwamen veel deelnemers toe met privévliegtuigen, 1500 in totaal.[18]

Greta Thunberg fungeerde ook als rolmodel voor de klimaatacties van scholieren (Spijbelen voor het klimaat) in België, Duitsland en Zwitserland, in januari 2019.[19][20]

Op 21 februari 2019 kwam Greta Thunberg naar Brussel om samen met Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier, de Belgische boegbeelden van Youth for Climate vooraan mee te lopen in de zevende klimaatmars op donderdag. Door de massale persbelangstelling moest de politie ingrijpen om de jongeren te beschermen.[21] In de voormiddag sprak Thunberg in Brussel de Europese Commissie met voorzitter Jean-Claude Juncker toe.[22] Op vrijdag 22 februari 2019 was Thunberg samen met onder anderen Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier aanwezig bij de klimaatmars in Parijs en werd nadien samen met de Belgische en Duitse delegaties ontvangen door de Franse president Emmanuel Macron.[23] Thunberg deed tijdens een week schoolvakantie in Zweden mee aan de klimaatmarsen in Antwerpen op 28 februari 2019 en Hamburg op 1 maart 2019.[24]

Coaching & rolmodel

Greta Thunberg werd reeds op 20 augustus 2018, de eerste dag van haar protest, ontdekt door We Don't Have Time, een Zweedse tech-start-up onder leiding van CEO Ingmar Rentzhog,[25][26][27][28] een kennis van haar moeder Malena Ernman.[29] De stichting/onderneming zet zich in om via de sociale media ondersteuning te bieden voor ingrijpende klimaatinvesteringen (Green New Deal).[30][31] Greta Thunberg is korte tijd als speciale jeugdadviseur toegetreden tot het bestuur van de stichting.[30] In februari 2019 gaf de organisatie We Don’t Have Time toe dat ze zonder medeweten van Greta Thunberg en haar familie haar naam gebruikt hadden.[32]

Zie ook

Algemeen:broeikasgas · klimaatverandering · systeem Aarde · koolstofdioxide · stikstofoxiden · methaan
Fenomenen:verwoestijning · zeespiegelstijging · klimaatvluchteling · terugtrekking van gletsjers sinds 1850 · waterschaarste · global dimming · gat in de ozonlaag · Massa-extinctie
Internationaal overleg:akkoord van Kopenhagen · akkoord van Parijs · desertificatieverdrag · emissiehandel · Europees systeem voor emissiehandel · Forests Now Declaration · Green Climate Fund · Intergovernmental Panel on Climate Change · klimaatconferentie Kopenhagen 2009 · COP-20 · klimaatconferentie van Parijs 2015 (COP-21) · COP-22 · COP-23 · COP24 · COP25 · klimaatverdrag (UNFCCC) · Kyoto-protocol
Maatregelen:adaptatie · BECCS · CO2-afvang en -opslag · duurzame ontwikkeling · geo-engineering · klimaatneutraal · klimaatrechtspraak · koolstofput · mitigatie
Metingen:hockeystickcurve · Keelingcurve · Mauna Loa Observatorium · Ny-Ålesund · ppm · State of the Climate · temperatuurstijging in het noordpoolgebied · Wereld Meteorologische Organisatie
Onderzoek:algemeen circulatiemodel (ACM, GCM) · Climate Change Performance Index · Gaia-hypothese · IPCC-rapport 2014 · Lijst van klimaatwetenschappers · planetaire grenzen · RCP scenario's · Stern Review· Tellus Institute
Overheidsprogramma's:Deltaprogramma‎ · Sigmaplan · energiebox · klimaatbos · Nationaal emissieplafond · Nederlandse Emissieautoriteit · Energieakkoord · Green New Deal
Controverse:Christopher Monckton · Climategate · controverse over de opwarming van de Aarde · Koch Industries
Sociale actie & media:An Inconvenient Truth · Dikketruiendag / Warmetruiendag · Earth Hour · Energy Survival · Klimaatactivist in de politiek (boek) · klimaatrechtvaardigheid · Live Earth · pooljaar (2007-2009) · vleesloze dag · klimaatbeweging · Schoolstaking voor het klimaat · Greta Thunberg · Anuna De Wever