Portaal:Mens & maatschappij

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Portaal:Mens & Maatschappij)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
P social sciences.png
Portaal Mens & maatschappij
Op dit portaal vind je alle portalen die met mensen en met de maatschappij te maken hebben.
P social sciences.png

INHOUD
Belgisch koningshuisbestuurskundebierchristendomdagelijks leveneten en drinkenEuropese Uniefilosofiegeschiedenisislamjodendomkunst & cultuurlandbouwmediamuziekNederlands koningshuisesoterieopenbaar vervoerpolitiekpsychologiesportVlaamse politiekscoutingsteden (Benelux)steden (internationaal)toerismeridderordensociologie

Uitgelicht Openbaar Vervoer

Een tram van RandstadRail

RandstadRail is een lightrailproject in Zuid-Holland. Een van de belangrijkste kenmerken van het project is de koppeling via het tracé van opgeheven spoorlijnen (Zoetermeer Stadslijn en Hofpleinlijn) van het tramnetwerk in Den Haag en het metronetwerk in Rotterdam. Daarnaast zijn nieuwe stations geopend en werden de frequenties op de bestaande spoorlijnen aanzienlijk verhoogd. In de eindsituatie zijn alle treinen op de twee genoemde lijnen vervangen door metro's (RET) en sneltrams (HTM).

Den HaagZoetermeer (sneltram)

Het project bestaat voor een deel uit de inzet van (snel)trams met een lage vloer (en lage perrons) tussen Zoetermeer en Den Haag, met de nieuwe lijnen RandstadRail 3 en RandstadRail 4. Deze lijnen worden geëxploiteerd door de Haagse vervoermaatschappij HTM.

Den Haag CentraalRotterdam Slinge (metro)

Het tweede deel van het project bestaat uit de koppeling van het tracé van de voormalige Hofpleinlijn (Rotterdam Hofplein – Den Haag Centraal) aan het Rotterdamse metronet. Sinds 13 december 2009 wordt de lijn aangeduid als RandstadRail Metrolijn E. De lijn is sinds 17 augustus 2010 met een tunnel, het Statenwegtracé, aangesloten op de Rotterdamse metro en rijdt niet meer via het Hofpleinviaduct. Er is nu een doorgaande metrodienst Rotterdam SlingeDen Haag Centraal op de Erasmuslijn. In tegenstelling tot de lijnen naar Zoetermeer hebben de voertuigen op deze lijn hoge vloeren. De perrons zijn op gelijke hoogte aangelegd, zodat ook hier een gelijkvloerse instap is. .

[bewerk]

Uitgelicht dagelijks leven

Badhanddoek

Een handdoek is een doek (meestal gemaakt van badstof) om de handen na het wassen mee af te drogen. De doek wordt ook gebruikt om het lichaam mee te drogen. Met dit onderscheid dat een keukenhanddoek, meestal kleiner en vierkant (circa 50 x 50 cm), alleen bedoeld is om de handen af te drogen en een (bad)handdoek groter is en meestal een rechthoekige vorm heeft van minimaal 50 x 90 cm. Ook de stof van een keukenhanddoek en een badhanddoek verschilt.

Extra grote handdoeken, badhanddoeken genaamd, worden ook gebruikt om het lichaam mee te omhullen na een bad of douche. Badhanddoeken zijn ook handig op het strand, om op te gaan liggen in plaats van in het zand, en worden dan soms badlaken of strandlaken genoemd.


Uitgelicht Eten en drinken

Verschillende flessen met tequila

Tequila is een Mexicaanse alcoholische drank die gemaakt wordt van een bepaalde Mexicaanse agavesoort, de Agave tequilana.

Tequila wordt gemaakt in het gebied rond Santiago de Tequila, een stad in de Mexicaanse staat Jalisco in het westen van het land. Tequila is de naam van bepaalde soort mezcal; dit is een verzamelnaam voor elke alcoholische drank die uit het sap van de agave wordt gedistilleerd. De productieregio en de agavesoort is het enige dat tequila onderscheidt van andere mezcals. De naam tequila is een beschermd handelsmerk en mag alleen gedragen worden door mezcals uit de streek rond Santiago de Tequila en dragen de titel Hecho en México (made in Mexico).

Tequila moet voor minstens 51% uit agavesap bestaan, de rest is meestal suikerriet. Deze tequila's worden ook mixto genoemd. Hoge kwaliteit tequila's bestaan voor 100% uit Agave tequilana.

Tequila kan op zich gedronken worden, maar kan ook gebruikt worden in cocktails. De bekendste coctail met tequila is de Tequila Sunrise (tequila met sinaasappelsap en grenadine)


Uitgelicht Belgisch koningshuis

Koning Albert bezoekt Voka Limburg.jpg

Albert Felix Humbert Theodoor Christiaan Eugène Marie (Brussel, 6 juni 1934), Prins van Luik, Prins van België, was van 9 augustus 1993 tot 21 juli 2013 de zesde Koning der Belgen. Hij is de jongste zoon van koning Leopold III en koningin Astrid. Hij volgde zijn broer Boudewijn op na diens dood in 1993. Zelf werd hij in 2013 opgevolgd door zijn zoon, Filip van België. Zijn zus Josephine Charlotte was de gemalin van groothertog Jan van Luxemburg.

Op 2 juli 1959 trouwde Albert met de Italiaanse prinses Donna Paola Ruffo di Calabria. Het huwelijk van prins Albert kwam er voordat zijn broer koning Boudewijn trouwde. Het burgerlijk huwelijk vond in de Empirezaal van het Koninklijk Paleis plaats. Het paar nam vervolgens zijn intrek in het Kasteel Belvédère. Ze kregen drie kinderen:

Na enige tijd kwamen er echter barsten in hun huwelijk. De prins leerde barones Sybille de Selys Longchamps kennen. Uit hun relatie werd een kind geboren: Delphine van Saksen-Coburg (toen nog Boël).


Uitgelicht Nederlands koningshuis

Ariane Wilhelmina Máxima Ines (Den Haag, 10 april 2007), Prinses der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, is de derde dochter van prins Willem-Alexander en prinses Máxima.

H.K.H. prinses Ariane der Nederlanden is derde in de lijn van troonopvolging, na haar zussen Catharina-Amalia en Alexia.

De prinses kreeg de volgende doopnamen:

  • Ariane, het prinselijk paar vond het leuk om de naam wederom met een a te laten beginnen en vond Ariane een mooie naam. Ariane betekent de eerbiedwaardige.
  • Wilhelmina, verwijst naar Koningin Wilhelmina, de overgrootmoeder van Prins Willem-Alexander. Wilhelmina betekent de wilskrachtige beschermer.
  • Máxima, verwijst naar de overgrootmoeder van Prinses Máxima. Máxima betekent de grootste.
  • Ines, verwijst naar de jongste zus van Prinses Máxima. Ines betekent de kuise.

Prinses Ariane staat ook in de Britse lijn van troonopvolging, echter pas op de 789e plaats. De kans dat Ariane ooit daadwerkelijk de Britse troon zal bestijgen is dus te verwaarlozen.

Uitgelicht Filosofie

Meditaties.jpg

Meditaties is een filosofisch boek, geschreven door de Franse filosoof René Descartes (1596–1650). De volledige titel van het boek is: Meditaties over de eerste filosofie in welke het bestaan van God en de onsterflijke ziel worden bewezen. Het boek is oorspronkelijk in het Frans geschreven. De eerste druk is verschenen in 1641. Het boek is later, door Descartes zelf vertaald in het Latijn omdat deze taal de lingua franca was van de wetenschappelijke gemeenschap in de zeventiende eeuw.

Het boek is onderverdeeld in zes meditaties en een gedeelte waarin commentaren van andere filosofen zijn verzameld samen met Descartes' reacties. Het boek is grotendeels metafysisch van aard en, zoals de ondertitel aangeeft, is Descartes uit op het bewijzen van het bestaan van God en een onsterflijke ziel. In de inleiding schrijft Descartes dat de reden dat hij dit boek geschreven heeft is omdat hij op zoek is naar de fundamenten van het kennen om zo tot onbetwistbare kennis te komen.

In de eerste meditatie begint Descartes zijn zoektocht naar onbetwijfelbare kennis op paradoxale wijze door aan alles waar hij ooit aan geloofd heeft te twijfelen. Descartes is van mening dat hij alleen onbetwijfelbare kennis kan vinden door eerst aan alles wat hij denkt te weten te twijfelen. Hij wil het fundament voor kennis vinden door eerst alle onzekere kennis te verwerpen.


Uitgelicht geschiedenis

De slag om Stalingrad begon op 23 augustus 1942 na een groot bombardement op de stad, die 40.000 burgers het leven kostte. De slag zou vijf en een halve maand duren. In het begin van de veldslag hadden de Duitsers een overmacht en vielen de stad met 12 van hun 22 divisies aan.

[bewerk]

Uitgelicht Kunst & Cultuur

Johannes Vermeer. Het melkmeisje. 1658. Rijksmuseum Amsterdam.

De Gouden Eeuw was een periode in de Nederlandse geschiedenis, en dan met name van de noordelijke zeven Verenigde Provinciën, waarin de Nederlandse handel, wetenschap, kunst en militaire macht (vooral ter zee) een toppositie in de wereld innamen.

[bewerk]

Uitgelicht Scouting

Herfstontmoeting is het jaarlijkse weekend dat de start inluidt van een nieuw werkjaar bij Scouts en Gidsen Vlaanderen. Het vindt plaats tijdens het laatste weekend van augustus of hoogst uitzonderlijk, zoals in 2007, het eerste weekend van september op het domein de Hoge Rielen in Kasterlee.

Herstontmoeting of HO, zoals het vaak wordt afgekort, lokt elk jaar zo'n 4.000 scouts. Voor het hele gebeuren wordt het domein reeds 2 weken voor de start afgehuurd. Een SiS-ploeg(Service in Scouting) van zo'n 30 à 40 vrijwilligers, staat in die periode in voor het opzetten van podia, het leggen van verlengkabels, opzetten van tenten etc. (lees meer...)

Uitgelicht Luchtvaart

Fok.Dr.I.jpg

Fokker was de naam van een vliegtuigfabriek, genoemd naar de stichter Anthony Fokker. Fokker raakte al zeer vroeg in zijn jeugd geïnteresseerd in vliegen. Hij is geboren op 6 april 1890 in het toenmalige Nederlands-Indië. Begin 1900 keert het gezin Fokker terug naar Nederland en vestigt zich in Haarlem. Antony begint rond 1910 met de bouw van zijn eerste echte vliegtuig. Dit vliegtuig werd de "Fokker Spin" gedoopt. Hiermee werd Fokker beroemd toen hij op 31 augustus 1911 ter demonstratie rondjes rond de Grote Kerk van Haarlem vloog. Lees verder...

[bewerk]

Uitgelicht Muziek

Zither1 David Dupplaw.jpg

De citer of zither (niet te verwarren met het Indiase snaarinstrument sitar) is een snaarinstrument, dat voornamelijk bestaat uit een klankbodem die bespannen is met snaren. Het instrument wordt voornamelijk gebruikt in het Duitstalige deel van Europa bij volksmuziekevenementen. De term zither wordt tevens gebruikt om de instrumentengroep zitherachtigen aan te duiden. Tot deze instrumentengroep behoren onder andere de Japanse koto, de piano en het hakkebord. Voor een uitgebreidere lijst zie onderstaande lijst.

"Citer" is afgeleid van het Griekse woord kithara, een instrument uit de klassieke oudheid dat werd gebruikt in het Oude Griekenland en later in het hele Romeinse Rijk en in de Arabische wereld (Arabisch قيثارة). Ook het woord ‘gitaar’ is afgeleid van "kithara".

Er zijn citers met en zonder fretten. De voorganger van de citer is de hommel. De naam was toen scheitholt of raffele kratzzither. (Lees verder)

Uitgelicht Auto

Onder verkeersafwikkeling wordt verstaan hoe het verkeer over de wegen wordt afgewikkeld. Daarvoor kunnen statische en dynamische technieken gebruikt worden.

De verkeerskundige theorie over verkeersafwikkeling is gebaseerd op 3 grootheden:

  • Intensiteit (q): aantal voertuigen per uur
  • Dichtheid (k) : aantal voertuigen per km
  • Snelheid (v): km/h

Door middel van de relatie q = k * v kan in veel gevallen de verkeersafwikkeling worden beschreven. Het bijbehorende diagram wordt ook wel het fundamentele diagram in de verkeerskunde genoemd.

De maximale intensiteit (q) haalbaar op een doorsnede van een weg wordt de wegcapaciteit genoemd. De bijbehorende snelheid is de kritische snelheid, en de bijbehorende dichtheid is de kritische dichtheid.

Bij een snelheid van 0 km/h wordt de maximale dichtheid bereikt (denk daarbij aan een stilstaande file), deze dichtheid wordt de 'jam'-density genoemd ofwel file-dichtheid.

[bewerk]

Uitgelicht Media

Het logo van VMMa

De Vlaamse Media Maatschappij (VMMa) is de moedermaatschappij van het eerste Vlaamse commerciële televisiestation: VTM. De VMMa werd in 1987 opgericht als de Vlaamse Televisie Maatschappij door negen uitgevers die ieder 11,1% van de aandelen bezaten. Sinds 1998 bezitten De Persgroep en de Roularta Media Group ieder 50% van de aandelen. Op 31 mei 1999 werd de naam gewijzigd in Vlaamse Media Maatschappij.

In februari 2005 heeft VMMa haar belang van 50% in attractiepark Plopsaland verkocht aan Studio 100.

Op 2 mei 2007 raakt bekend dat VMMa het 2de landelijke radiostation van Vlaanderen, 4FM heeft gekocht van de Nederlandse groep Talpa van John de mol. Daarmee kan de VMMa nog meer de strijd aan gaan tegen de 5 radiostations van de VRT. Dit was nog niet zolang mogelijk, omdat vroeger in Vlaanderen het niet mogelijk was dat één groep twee landelijke radiostations in handen had, maar deze wet is in de zomer van 2006 goedgekeurd. Lees Verder

[bewerk]

Uitgelicht Europese Unie

Flag of the European Coal and Steel Community 6 Star Version.svg

De Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal of de EGKS was een zes Europese landen tellende organisatie die bedoeld was om een ononderbroken voorziening van staal en kolen te garanderen voor de heropbouw van Europa na WOII. De EGKS gold als een prille aanzet van de Europese Unie en werd, 50 jaar oud, in 2002 opgeheven.

[bewerk]

Uitgelicht Vlaggen en Wapens

Bladzijde 55 uit het boek met de oudste bron van de vlag van Denemarken.

Het Wapenboek Gelre is een register van 1755 Europese heraldische wapens. Het boek is geschreven tussen 1340 en 1370 (sommige bronnen zeggen 1378 of 1386) door de Heraut Gelre Claes Heinen. Claes Heinen was als Wapenkoning der Ruwieren, dat is wapenkoning in het rivierengebied, verantwoordelijk voor alle herauten. Een heraut hield zich ambtshalve bezig met de registratie en verificatie van de wapens. Koningen, bisschoppen en hun vazallen waren kenbaar aan hun wapens. Een heraut kon, op basis van de gevoerde wapens en helmtekens, zijn heer vertellen welke ridders aan een toernooi of veldslag deelnamen. Claes Heinen verzamelde de heraldische kennis die hij nodig had in het Wapenboek Gelre.

Het Wapenboek Gelre bevindt zich nu in de Koninklijke Bibliotheek in Brussel. Het bestaat uit 161 folio's, gebundeld in 6 delen. Telkens staat het wapen van de belangrijkste vorst, te beginnen met de paus en de keizer, voorop met een grotere afbeelding en deze wordt gevolgd door zijn ridders, die in volgorde van belangrijkheid staan. Verder lezen

Uitgelicht Politiek

Dag Hammarskjöld (1905–1961) was secretaris-generaal van de Verenigde Naties van 10 april 1953 tot 18 september 1961 toen hij stierf in een vliegtuigongeval tijdens zijn vredesmissie in Congo. Zijn geboortestreek lag in Zuid-Centraal-Zweden. Hij was de vierde zoon van Hjalmar Hammarskjöld – premier van Zweden tijdens de Eerste Wereldoorlog – en M.C. (Agnes) Almquist.

[bewerk]

Uitgelicht Vlaamse politiek

Met de term staatshervorming wordt in België het proces aangeduid waarbij, doorheen opeenvolgende grondwetswijzigingen, het unitaire België van 1830 is geëvolueerd naar een federale staat met drie gewesten en drie gemeenschappen, met elk hun bevoegdheden.

De Vlamingen wilden met de staatshervorming aanvankelijk vooral respect voor hun taal en culturele autonomie bekomen. Dit zal later gerealiseerd worden via de oprichting van Gemeenschappen. De Walen wilden vooral sociaaleconomische bevoegdheden overdragen om de economische malaise te kunnen keren. Dit zal leiden tot de vorming van Gewesten.


Uitgelicht Islam

Islamitisch bankieren of Islamitisch financieren is een systeem van bankieren volgens de principes van de Sharia, de islamitische wetgeving. Aangezien de islam geen vast leergezag kent, variëren de precieze regels van land tot land. In het algemeen verbiedt de sharia rente of riba. Ook is het vaak verboden om te handelen in financiële risico's omdat die gezien worden als een vorm van gokken. Ook zal niet belegd mogen worden in verboden zaken, zoals casino's, varkensvlees, alcohol, pornografie, etc.

Met de opkomst van onder andere de Golfstaten en Maleisië als economische machten, heeft islamitisch bankieren wereldwijd aan invloed gewonnen. Verschillende westerse banken, zoals Citibank, ABN AMRO en Goldman Sachs hebben aparte afdelingen voor islamitisch bankieren. Londen en Dubai zijn de belangrijkste centra van islamitisch bankieren. Lees verder...


Uitgelicht Christendom

Een kerk (Grieks: kyriakon = huis des Heren) is een gebouw waar de christelijke godsdienstoefening en andere religieuze samenkomsten worden gehouden. Een kerk wordt ook wel bedehuis, gebedshuis, Godshuis of tempel genoemd. Veel kerkgebouwen zijn monumenten.

Rooms-katholieken en oosters-orthodoxen beschouwen een kerkgebouw dat ingewijd is als kerk als huis van God. De kerkbouw kent een lange geschiedenis. De eerste christenen kenden geen kerken maar kwamen bijeen op iedere geschikte plaats. De Grot van Sint Petrus nabij Antiochië is daarvan een voorbeeld. Pas na enkele eeuwen werden gebouwen speciaal voor de eredienst gebouwd. De oudste bekende kerk is de Huiskerk van Dura Europos in het oosten van Syrië uit de eerste helft van de derde eeuw. Lees verder… >>


[bewerk]

Uitgelicht Steden Benelux

Zicht op Vianden

Vianden (Luxemburgs: Veianen, uitspraak: Veinen) is een stad in het gelijknamige kanton Vianden in het noordoosten van Luxemburg. De plaats Vianden ligt onmiddellijk aan de grens met Duitsland, en wel met de deelstaat Rijnland-Palts, aan beide zijden van de rivier de Our. Vianden is een van de belangrijkste toeristische trekpleisters van Luxemburg.

Reeds in de Romeinse tijd was Vianden een castellum. Later werd Vianden de zetel van de graven van Vianden, die troonden in de burcht hoog boven het stadje. Vianden kreeg in de 11e eeuw stadsrechten naar het model van Trier.

In 1417 kwam het Graafschap Vianden door vererving in handen van de broers Adolf I, Johan II, Engelbrecht I en Johan III van Nassau-Siegen, die daarmee Graaf van Vianden werden.

In 1815 kwam een groot deel van het Graafschap Vianden bij Pruisen. Het overblijvende deel werd opgedeeld in een aantal kantons. Dat is de reden waarom het kanton Vianden tegenwoordig het kleinste kanton van Luxemburg is.


Uitgelicht Steden Internationaal

Casablanca (Arabisch: الدار البيضاء ed-Dar el-Beida) is een stad in het westen van Marokko. Casablanca is met een agglomeratie van meer dan 3 miljoen inwoners de grootste stad van Marokko en de belangrijkste haven van het land, gelegen aan de Atlantische Oceaan. De stad is tevens een van de grootste steden van Arabisch Afrika.

Op of nabij het huidige Casablanca lag al vanouds de nederzetting Anfa, waarschijnlijk al sinds de tijd van Carthago. Omdat Anfa een broeinest van piraten was, vernietigden de Portugezen de stad in 1468. In 1515 herbouwden de Portugezen de stad onder de naam "Casa Branca". De Portugezen bleven tot 1755, toen ze na een aardbeving de stad verlieten. Het werd door sultan Sidi Mohammed Ben Abdallah herbouwd als Dar el-Beida. De Spanjaarden kregen het recht er een commercieel centrum te stichten, en gaven het zijn huidige naam.

Toch was het pas na de Franse kolonisatie vanaf 1912 dat Casablanca andere Marokkaanse steden als Fez en Marrakesh overvleugelde: Rabat werd hoofdstad, en de as Rabat-Casablanca werd sterk ontwikkeld. Casablanca werd de belangrijkste handelsstad van het land en de belangrijkste plaats voor Europese vestiging.

In januari 1943 werd in Casablanca de Conferentie van Casablanca gehouden, een belangrijke conferentie, waarin Franklin Delano Roosevelt en Winston Churchill afspraken dat slechts de volledige overgave van nazi-Duitsland als einde van de Tweede Wereldoorlog zou worden geaccepteerd.

Op 16 mei 2003 vonden in Casablanca terroristische aanslagen plaats, waarbij 45 mensen omkwamen.

Uitgelicht Sport

Tiger Woods

Golf is een balspel waarbij een kleine, harde bal met een golfclub van de tee (afslagplaats) weggeslagen wordt in de richting van een met een vlag gemarkeerd punt (de hole). Het doel is om de bal in zo min mogelijk slagen in de hole te doen belanden.

De lengte tussen de tee en de hole ligt meestal tussen de 100 en 560 meter. Afhankelijk van de lengte en de moeilijkheid van de hole wordt vastgesteld in hoeveel slagen de hole gespeeld zou moeten worden, de zgn. "par". Zo kan een speler die erg goed speelt op een baan onder par spelen, oftewel in minder dan het aantal vooraf vastgestelde slagen.

Vanaf de Spelen van 2016 in Rio de Janeiro staat de sport voor het eerst sinds 1904 weer op het programma van de Olympische Spelen. >>lees verder


Uitgelicht Toerisme

De Kabaa in Mekka

Bedevaartstoerisme is een soort van toerisme. Het is een vorm van toerisme waarbij pelgrims op bedevaart gaan een bedevaartsoord. Bedevaartstoerisme kan jaarlijks plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan is de miljoenen moslims die tijdens de Dhu al-Hijjah naar Mekka afreizen. Bedevaartstoerisme kan ook het hele jaar door plaatsvinden, bijvoorbeeld naar Santiago de Compostella.


Uitgelicht Bestuurskunde

De Europese flag

De Europese Unie of EU is een intergouvernementele en supranationale organisatie van in meerderheid Europese staten, die momenteel 27 lidstaten heeft. De Unie is onder deze naam opgericht door het Verdrag van Maastricht in 1992. Vele aspecten van de EU bestonden echter al in de voorlopers van deze Unie, daterend uit de jaren '50. Binnen de Unie wordt er onder andere op politiek, economisch en juridisch vlak samengewerkt.
De politiek van de EU is in drie gebieden verdeeld, die 'pijlers' genoemd worden. De eerste pijler, de 'gemeenschapspijler' betreft de gemeenschappelijke economische, sociale en milieupolitiek. De tweede pijler betreft het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid (GBVB). De derde pijler behelst de Politiële en Justitiële Samenwerking in Strafzaken (PJSS).

Lees verder

Uitgelicht Ridderorden

Militaire orden zijn de uit de kruistochten en de reconquista, de eeuwenlange strijd tegen de Moren in Portugal en Spanje voortgekomen ridderorden die zowel een geestelijk als een militair doel dienden. Ook het begrip kruisridderorde is gebruikelijk.

De ridders en broeders van deze orden, het ging om zonen van adellijke families, wisselden het kloosterleven af met veldtochten en leefden celibatair. De Orde van Malta was een orde van hospitaalridders die ziekenzorg en oorlog combineerde.


Uitgelicht Bier

Traditionele gosefles

Gose is een zeldzaam bier dat wordt gebrouwen in de Duitse steden Leipzig en Goslar. Buiten deze steden is het bier nauwelijks te krijgen. De Gose is lange tijd zelfs compleet verdwenen geweest, maar beleeft de laatste jaren een voorzichtige renaissance.

Gose is vernoemd naar het riviertje de Gose, dat door het centrum van Goslar stroomt. In deze stad, in het noorden van de Harz, ontstond in de late middeleeuwen de bierstijl die we tegenwoordig als Gose kennen. Gose was, net als de verwante geuze die in Brussel gebrouwen wordt, een bier van spontane gisting: de moutpap werd niet door toevoeging van brouwersgist, maar door contact met de open lucht tot vergisten gebracht. Het resultaat was een betrekkelijk zuur tarwebier dat op smaak werd gebracht met koriander en zout.

Gose was aanvankelijk een lokale specialiteit van Goslar, maar het bier werd opgemerkt door de burgers van Leipzig, een stad die hemelsbreed toch wel 150 kilometer van Goslar verwijderd is. Het Gosebier groeide in de 18e en 19e eeuw uit tot het stadsbier van Leipzig en werd er algemeen gedronken - ook in het nabije Halle werd het populair. In 1824 werd de eerste brouwerij in de regio Leipzig geopend, Rittergutes Döllnitz, in het plaatsje Döllnitz bij Halle. Later volgde andere Leipziger brouwerijen.

In de 20e eeuw zou de Gose verdwijnen. Nadat de Gose in Goslar zelf al eerder niet meer werd geproduceerd, verdwenen ook in Leipzig steeds meer brouwerijen. De brouwerij in Döllnitz werd in 1945 door de Russen verwoest. Daarna beleefde Gosebier nog een voorzichtige doorstart in Leipzig, maar in 1966 verdween de Gose alsnog.

Pas in 1986 beleeft de Gose haar wedergeboorte als in Leipzig een café opent dat een eigen Gose schenkt, dan nog gebrouwen in Berlijn. Hoewel er in het begin problemen met de producent waren werd de Gose toch een bescheiden succes en besloten ook andere brouwers de Gose nieuw leven in te blazen. In 1999 werd de Döllnitzer Gose weer in productie genomen en ook in Goslar zelf is het bijna vergeten bier in ere hersteld.


Uitgelicht Psychologie

Alfred Adler (Wenen, 7 februari 1870 – Aberdeen, 28 mei 1937) was een Oostenrijks psycholoog en psychiater.

Hij was evenals Jung een tijdgenoot van Freud. Naast Freud en Jung geldt Adler als de derde stamvader van de psychoanalyse.

Een tweede overeenkomst met Jung is dat ook Adler na enige jaren samenwerking brak met de leer van Freud. Hij deed dat zelfs nog een jaar eerder dan Jung, in 1911.

Ook geloofde hij dat de sterkste menselijke drijfveer het verlangen naar 'superioriteit' is.

>>lees meer>>

[bewerk]

Uitgelicht Esoterie

Thelema (Grieks Θελημα voor wil of intentie) is een occulte filosofie waarin de Wil heilig is en alle handelingen die intentioneel geschieden in meerdere of mindere mate als magisch beschouwd worden.

Ontstaan

De regels van Thelema werden geopenbaard aan de occultist Aleister Crowley (1875-1947) van 8 tot en met 10 april 1904 door het spirituele wezen Aiwass (ook wel Aiwaz) in Caïro, Egypte. Crowley diende daarbij als schrijver en zijn vrouw Ross Kelly als medium. Het boek Liber AL vel Legis, beter bekend onder zijn Engelse titel The Book of the Law, dat zo ontstond kan gekarakeriseerd worden in de volgende verzen:

  • "Doet wat ge wilt zal het geheel van de Wet zijn" (AL I:40)
  • "Liefde is de wet, liefde onder wil" (AL I:57)
  • "Het woord van de Wet is THELEMA" (AL I:39)
  • "Er is geen wet naast Doet wat ge wilt" (AL III:60)
  • "Iedere man en iedere vrouw is een ster" (AL I:3)

Opgemerkt moet worden dat Crowley een bewonderaar was van de 16e eeuwse Franse satirist François Rabelais, die in zijn spotwerk over religie, mystiek en politiek, getiteld Gargantua, de hoofdpersoon een Abdij van Thélème (een fictieve stad aan de Loire) laat stichten waarin de zogenaamde Thelemieten een soort van anti-kloosterorde vormen; hierin mag toch wel een inspiratiebron vermoed worden, niet alleen omdat Crowley de naam "Thelemieten" overnam, maar ook daar hij in 1920 te Cefalù, Sicilië, zelf een Abdij van Thelema stichtte (die in 1923 gesloten werd nadat de Thelemieten op last van Mussolini's regering Italië moesten verlaten).


P social sciences.png
Portalen
Portal.svg Hulp-en-beheerportaal · Gebruikersportaal · Navigatieportaal · In het nieuws
Biologie · Geschiedenis · Kunst & Cultuur · Landen & Volken · Mens & Maatschappij · Politiek · Religie · Sport · Taal · Wetenschap & Technologie
Portaal van de week: Fascisme en nationaalsocialisme in Nederland