Station Den Haag Centraal

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
(Doorverwezen vanaf Den Haag Centraal)
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
    Den Haag Centraal   
Station Den Haag Centraal in 2018
Station Den Haag Centraal in 2018
Plaats Den Haag
Afkorting Gvc
Opening 29 mei 1976
Perrons 7 (trein, gelijkvloers)
2 (metrostation, boven)
2 (tramplatform, boven)
3 (tram, Rijnstraat)
Perronsporen 12 (trein)
2 (metro)
4 (tram, tramplatform)
4 (tram, Rijnstraat)
Spoorlijn Gouda - Den Haag en aansluitingen in beide richtingen op de Spoorlijn Amsterdam - Rotterdam
RandstadRail  3   4 
Metrolijn  E 
Tramlijn  2   6   9   15   16   17 
Buslijn(en) Stad: 18 | 22 | 24 | 28
Streek: 43 | 44 | 45 | 46 | 90 444
Qliner: 380 | 381 | 382 | 383 385 | 386
Nacht: N2 | N6
Vervoerders
- Treinvervoerder NS
- Metrovervoerder RET
- Tramvervoerder HTM
- Busvervoerder HTMbuzz, Connexxion en Arriva
Reizigers 82.057 (2016)[1] per dag
Coördinaten 52° 5′ NB, 4° 19′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Den Haag Centraal
Station Den Haag Centraal
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Station Den Haag Centraal is het centraal station van Den Haag. Den Haag Centraal is met twaalf sporen het grootste kopstation van Nederland. Het werd geopend in 1973 net naast het oude station Den Haag Staatsspoor. Daarvan is het de opvolger, maar het biedt verbindingen in meer richtingen dan het oude station.

Den Haag Centraal is het begin- en eindpunt van alle treinen die er komen. Doorgaande treinen komen er niet. Treinen tussen Amsterdam en Rotterdam via Den Haag, waaronder die van het nachtnet, stoppen op station Den Haag HS. De infrastructuur laat nauwelijks toe dat treinen van Leiden naar Rotterdam via Den Haag Centraal rijden en bovendien is het noodzakelijke kopmaken tijdrovend.

Sinds 29 mei 2000 wordt het station door NS niet meer aangeduid als Den Haag CS, maar als Den Haag Centraal.

Geschiedenis[bewerken]

Het oudste station van Den Haag is Den Haag Hollands Spoor (HS), dat aan de 'Oude Lijn' Amsterdam – Rotterdam ligt en in 1843 werd geopend door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). Het werd net buiten de bebouwde kom aangelegd, toen zelfs buiten de gemeentegrenzen, op het grondgebied van Rijswijk. In 1870 opende de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) een tweede station voor de verbinding van Den Haag naar Gouda en Utrecht. Dit station kwam aan een andere zijde van de stad te liggen. In 1890 werd de concessie van de Rijnspoorweg ontbonden en overgenomen door de Staatsspoorwegen (SS). Den Haag Rijnspoor werd omgedoopt in Den Haag Staatsspoor.

Toen de Nederlandse Spoorwegen (NS) in de jaren zestig een centraal station voor Den Haag wilde bouwen, lag het vanuit spoorwegexploitatie het meest voor de hand dat te doen op de plek van Den Haag HS. Hier kwamen immers de doorgaande treinen van de Oude lijn van Amsterdam naar Rotterdam. Het in die tijd veelbesproken Plan Jokinen uit 1962 wees ook in die richting, maar werd door de verregaande stedebouwkundige implicaties nooit in overweging genomen. De (pas eind jaren zestig aangelegde) enkelsporige verbindingsboog van rangeerterrein Binckhorst naar Den Haag HS moest dan worden verdubbeld, station SS zou worden opgeheven en alle treinen zouden van, naar of via Den Haag HS rijden. De gemeente Den Haag verzette zich hiertegen, omdat zij graag een station dichter bij het centrum wilde. Bovendien gaf de bebouwing rond het station HS weinig ruimte voor een grootschalige uitbreiding van sporen, perrons en gebouwen 'in de breedte'.

Dit leidde tot het besluit het Centraal Station te bouwen op de plek van Den Haag SS. Door de NS werd samen met de gemeente Den Haag op 25 maart 1970 een nieuw plan gepresenteerd, dat 190 miljoen gulden zou gaan kosten.[2] Hiervan zou de gemeente 120 miljoen gulden voor haar rekening nemen en de NS zou de overige 70 miljoen financieren.[3] Later verminderde de NS haar aandeel in de kosten, doordat ze een deel van haar aandeel in de financiering, liet overnemen door het Shell Pensioenfonds.[4]

Het nieuwe station werd aan de voorzijde gedomineerd door een groot kantoorgebouw met twee doorgangen, naar een ontwerp van stationsarchitect Koen van der Gaast. In zijn ontwerp was ook een ondergronds metrostation op het Koningin Julianaplein opgenomen, waar een semi-metrolijn naar Scheveningen zou moeten vertrekken.[3] Dat plan werd niet uitgevoerd.

In 27 september 1973 was de bouw zover gevorderd dat het eerste deel in gebruik kon worden genomen voor de treinen naar Gouda, Utrecht en verder. Station Staatsspoor kon worden gesloten en gesloopt om ruimte te maken voor de verdere bouw van het nieuwe station. Om verbindingen in alle richtingen mogelijk te maken werden bogen aangelegd:

  • in 1975 een verbindingsboog van Den Haag Laan van NOI naar Den Haag Centraal;
  • later de enkelsporige Schipholboog tussen Den Haag Laan van NOI en station Den Haag Mariahoeve, onder het viaduct waar de Hofpleinlijn de Oude lijn passeerde, om aan de oostelijke (rechter)zijde van het spoor richting Leiden uit te komen;
  • in 1976 een dubbelsporige verbindingsboog van Den Haag HS naar Den Haag Centraal (1976), die de al sinds 1871 bestaande enkelsporige verbinding tussen de stations Staatsspoor en Hollands Spoor verving, die voornamelijk diende voor het overbrengen van materieel.[5]

Hierdoor konden treinen uit de richtingen Leiden, Rotterdam Centraal en Rotterdam Hofplein in Den Haag Centraal eindigen. Door de verbindingsboog naar Laan van NOI kon Den Haag Centraal vanaf 1977 ook vertrekstation worden voor de Sprinters naar Zoetermeer via de Zoetermeerlijn, die in 1979 volledig in gebruik werd genomen. Vanaf 1981 rijden over deze boog ook treinen via Leiden naar de in dat jaar geopende Schiphollijn.

Het busplatform werd in 1975 in gebruik genomen. In 1976 werd het nieuwe Centraal Station voltooid door de oplevering van het tramstation. Op 28 mei van dat jaar werd de officiële openingshandeling werd verricht door prinses Beatrix en prins Claus.[6]

Alleen 's nachts met het Nachtnet had Den Haag Centraal sinds 1986 een doorgaande treindienst, die er moest kopmaken. Sinds de dienstregeling voor 2009 stoppen de Nachtnettreinen echter in Den Haag HS en rijden ze niet meer via Den Haag Centraal.

Prins Bernhardviaduct[bewerken]

Het Prins Bernhardviaduct is een vaste verkeersbrug over de sporen en perrons van station Den Haag Centraal. Aan de zuidzijde zijn er trappen naar de perrons. Aan de noordzijde biedt het viaduct voor bussen en voetgangers toegang tot het busstation.

Nieuw Centraal[bewerken]

Den Haag Centraal werd verbouwd vanwege de komst van RandstadRail, maar vooral omdat het aantal reizigers is toegenomen tot ongeveer 250.000 per dag. Dit project Den Haag Nieuw Centraal was onderdeel van het project Den Haag Nieuw Centrum. Het station kreeg vier gelijkwaardige ingangen en een transparant uiterlijk. De opvallende dakconstructie (ongeveer 120 bij 100 meter en 22 meter hoog) is opgetrokken van glas en staal. In de hal is veel ruimte voor winkels en restaurants. Het oude winkel- en kantorencomplex Babylon naast het station is verbouwd tot New Babylon.

Den Haag is een van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP's) van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, samen met Amsterdam Zuid, Arnhem Centraal, Breda, Rotterdam Centraal en Utrecht Centraal. Mede vanwege de aansluiting op de HSL-Zuid investeert het ministerie extra in deze stations omdat ze beschouwd worden als visitekaartjes van Nederland voor de internationale treinreiziger. Ook in de directe omgeving van het station wordt, mede daarom, flink gebouwd. Naast bouwer ProRail zijn de NS en de gemeente Den Haag partners bij de realisatie van het project.

Staatssecretaris Sharon Dijksma (Infrastructuur) en de Haagse burgemeester Jozias van Aartsen hebben op maandag 1 februari 2016 het volledig vernieuwde Den Haag Centraal geopend.[7]

Metrostation Den Haag Centraal[bewerken]

De metro die aankomt in Den Haag Centraal

Onder de naam Haags Startstation Erasmuslijn (HSE) is een viaduct gebouwd met twee perronsporen voor het begin- en eindpunt van de Rotterdamse metrolijn E (onderdeel van RandstadRail). Dit zijn twee zijperrons voor de metro en een laag middenperron om in noodgevallen Randstadrailtrams uit Zoetermeer te kunnen laten keren. Voorheen gebruikte metrolijn E de noordelijkst gelegen sporen 11 en 12 op station Den Haag Centraal, die naar verwachting in 2020 weer door NS in gebruik worden genomen.

Er zijn verscheidene varianten bestudeerd om de metrolijn E op het station aan te laten komen en te laten vertrekken. Er is een tijd sprake geweest van een 'tunnelvariant'. Door hoge kosten, logistieke problemen en verzwaring van de regels voor tunnelveiligheid is een ander voorstel uitgevoerd, met een hoge fly-over boven het prins Bernhardviaduct, waarbijhet HSE boven het busplatform werd gebouwd. Op 22 augustus 2016 werd het HSE in gebruik genomen en daarbij omgedoopt tot Metrostation Den Haag Centraal.[8]

Dienstregeling[bewerken]

Het station wordt in de dienstregeling 2018 door de volgende treinseries bediend:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
700 Intercity Den Haag CentraalSchiphol AirportAmsterdam ZuidLelystad CentrumZwolleGroningen Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 1800. Vormt tussen Lelystad Centrum en Leiden Centraal samen met de 1800 een scheve kwartierdienst met de serie 2400. Vormt tussen Zwolle en Groningen een halfuursdienst met serie 500. Stopt tussen Zwolle en Groningen alleen 's morgens vroeg en 's avonds laat op alle stations.
1100 Intercity Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalBredaTilburgEindhoven Stopt niet in Schiedam Centrum en Rotterdam Blaak; via HSL.
1700 Intercity Den Haag CentraalUtrecht CentraalAmersfoortDeventerHengeloEnschede Vormt tussen Den Haag Centraal en Amersfoort een halfuursdienst met serie 11700. Vormt tussen Amersfoort en Enschede een halfuursdienst met serie 1600.
1800 Intercity Den Haag CentraalSchiphol AirportAmsterdam ZuidLelystad CentrumZwolleMeppelLeeuwarden Vormt tussen Den Haag Centraal en Zwolle een halfuursdienst met serie 700. Vormt tussen Lelystad Centrum en Leiden Centraal samen met de 700 een scheve kwartierdienst met de serie 2400. Vormt tussen Zwolle en Leeuwaarden een halfuursdienst met serie 600.
2000 Intercity Den Haag CentraalGoudaUtrecht Centraal Rijdt niet na 21:00 uur.
2100 Intercity Amsterdam CentraalHaarlemLeiden CentraalDen Haag Centraal Rijdt niet na 22:00 uur. Vormt tussen Den Haag Centraal en Leiden Centraal een kwartierdienst met series 700/1800. Vormt tussen Leiden Centraal en Amsterdam Centraal een kwartierdienst met serie 2200.
4600 Sprinter Den Haag CentraalLeiden CentraalSchiphol AirportAmsterdam SloterdijkAmsterdam Centraal In Amsterdam C. gekoppeld aan serie 14600 van/naar Zwolle
5000 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht Rijdt niet 's avonds na 20:00 en in het weekend. Vormt tot 20:00 een kwartierdienst met de 5100.
5100 Sprinter Den Haag CentraalDen Haag HSDelftRotterdam CentraalDordrecht Vormt tot 20:00 een kwartierdienst met de 5000.
6300 Sprinter Den Haag Centraal Leiden CentraalHeemstede-AerdenhoutHaarlem Rijdt na 20:00 uur en in het weekend tussen Leiden Centraal en Haarlem.
6800 Sprinter Den Haag CentraalGoudaGouda Goverwelle Rijdt niet 's avonds en in het weekend
7800 Sprinter Den Haag CentraalGoudaUtrecht Centraal In Utrecht Centraal gekoppeld aan serie 6900 naar 's-Hertogenbosch.
11700 Intercity Amersfoort SchothorstAmersfoortUtrecht CentraalGoudaDen Haag Centraal Vormt tussen Den Haag Centraal en Amersfoort een halfuursdienst met serie 1700

Fotogalerij[bewerken]

Bus, tram en RandstadRail[bewerken]

Boven de treinsporen werd een groot busplatform gebouwd, met op hetzelfde niveau ook een viersporig semi-metro-tramstation (CS-Hoog) van de HTM. Aan de noordkant van het tramstation werd tevens een tramkeerlus aangelegd boven een parkeergarage om de trams komende van de stad te laten keren. Daarnaast zijn er tramhaltes op straatniveau (CS-Laag) aan de zuidkant van de stationshal. Het tramstation ligt in het verlengde van de tramtunnel en is verbouwd voor de komst van RandstadRail. De oorspronkelijke vier zijperrons hebben plaats gemaakt voor twee eilandperrons en de parkeergarage met keerlus verdween. Ook het busplatform wordt verbouwd en tijdens de werkzaamheden is maar de helft van het platform beschikbaar en halteren de buslijnen in omgekeerde richting.

Bus[bewerken]

Den Haag Centraal, busplatform/busstation (hoog):

Perron Lijn Bestemming Via Vervoerder Opmerkingen
Alles Uitstaphalte HTMbuzz,
Connexxion,
Arriva
AA 24 Station Mariahoeve Haagse Hout, Mariahoeve HTMbuzz
N2 Leidschendam/Voorburg/
Nootdorp
Mariahoeve, HMC Antoniushove, Leidschendam-Voorburg HTMbuzz Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
N6 Leidschenveen/Zoetermeer A12, Leidschenveen, Rotonde Houtkade, Hoflaan, Centrum-West, SilverDome, Rokkeveen, Mandelabrug, A12 HTMbuzz Nachtbuzz, rijdt op vrijdag- en zaterdagnacht.
A 24 Kijkduin Centrum, Kneuterdijk, Plein 1813, Javastraat, Vredespaleis, Gemeentemuseum/Museon, HagaZiekenhuis, Vogelwijk, Bohemen HTMbuzz
B 18 Clingendael Malieveld, Benoordenhout HTMbuzz
C 18 Rijswijk De Schilp Station Hollands Spoor, MegaStores, Laakkwartier, Rijswijk Station, In de Bogaard, Steenvoorde HTMbuzz
D 22 Duindorp Centrum, Kneuterdijk, Plein 1813, Javastraat, Madurodam, Kurhaus, Scheveningen HTMbuzz
28 Voorburg Station Binckhorst, Laan van NOI, Beatrixkwartier HTMbuzz Spitslijn en ringlijn.
E 22 Duinzigt Malieveld, HMC Bronovo, Waalsdorperweg HTMbuzz
Oude Waalsdorperweg Malieveld, HMC Bronovo HTMbuzz Spitslijn.
F 45 Leiden, Centraal Station Beatrixkwartier/Bezuidenhout, Voorburg (Station, Station Leidschendam-Voorburg), GGZ Haagstreek, Voorschoten, Station Lammenschans, Breestraat Connexxion/
Arriva
46 Voorschoten, Vlietwijk Beatrixkwartier/Bezuidenhout, Voorburg (Station, Station Leidschendam-Voorburg), Leidschendam (HMC Antoniushove, Leidsenhage, GGZ Haagstreek) Connexxion Rijdt niet na 22.00 uur.
G 43 Leiden, Centraal Station Bezuidenhout, Marlot, Wassenaar (De Kieviet, van Oldenbarneveltweg, Maaldrift), Haagse Schouw, Universiteit Leiden Connexxion
44 Wassenaar, Park Duinrell Bezuidenhout, Marlot, Wassenaar (De Kieviet, van Oldenbarneveltweg) Connexxion Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend.
H 380 Alphen aan den Rijn, Station Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Kruisweg, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Flemingweg, Europalaan Arriva Rijdt alleen in de spits.
381 Alphen aan den Rijn, Station Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Kruisweg, Hazerswoude-Dorp, Hazerswoude-Rijndijk, Avifauna, Het Oude Ambacht, Troubadourweg Arriva Rijdt alleen in de spits.
I 382 Boskoop, Station Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Waddinxveen (P+R A12, Beethovenlaan) Arriva Rijdt alleen in de spits.
383 Krimpen aan den IJssel, Busstation Haagse Poort, Voorburg, Zoetermeer (Station/Mandelabrug), Kruisweg, Moerkapelle, Zevenhuizen, Rotterdam (Metro Nesselande), Nieuwerkerk aan den IJssel (Zilvermos, Reigerhof, Station), Capelle aan den IJssel (Metro De Terp, Metro Centrum) Arriva Rijdt alleen in de spits.
J 90 Lisse, De Nachtegaal Wassenaar (Kerkehout, van Oldenbarneveltweg, Dr Mansveltkade/Duinrell), Katwijk aan den Rijn, Katwijk (Molentuinweg, Raadhuis, Vuurbaak, Biltlaan, Rijnsoever), Noordwijk, Noordwijkerhout, Keukenhofdreef Arriva
444 Wassenaar, Park Duinrell Van Oldenbarneveltweg Connexxion Rijdt alleen in het weekend en elke dag in de zomermaanden.
K 385 Noordwijk, Picképlein Wassenaar (Kerkehout, Deijleroord), Transferium A44, Valkenburg, Katwijk aan den Rijn, Katwijk Arriva Rijdt alleen op maandag t/m vrijdag tot 19.00 uur.
386 Oegstgeest, Simon Vestdijklaan Wassenaar (Kerkehout, Deijleroord), Transferium A44, Leidsebuurt Arriva Rijdt alleen op maandag t/m vrijdag tot 19.00 uur.

Bron: HTMbuzz, Connexxion en Arriva - Zuid-Holland

Tram en RandstadRail HTM[bewerken]

Den Haag Centraal, tramplatform/tramstation (hoog)
Perron Lijn Bestemming Via Opmerkingen
A  3  Den Haag Loosduinen Tramtunnel, Prinsegracht, HMC Westeinde, Bomen/-Vruchtenbuurt, Bohemen
 4  Den Haag De Uithof Tramtunnel, Prinsegracht, HMC Westeinde, Rustenburg en Oostbroek, Leyenburg, Bouwlust
Den Haag Monstersestraat Tramtunnel, Prinsegracht, HMC Westeinde Spitslijn.
B  2  Kraayenstein Tramtunnel, Prinsegracht, HMC Westeinde, Nieuw Eykenduynen, Oud Eik en Duinen, Houtwijk, Loosduinen
 3  De Savornin Lohmanplein Tramtunnel, Prinsegracht, HMC Westeinde, Bomen/-Vruchtenbuurt Spitslijn.
 6  Leyenburg Tramtunnel, Prinsegracht, Schilderswijk, Haagse Markt, Transvaalkwartier, Rustenburg en Oostbroek
C  2  Leidschendam Leidsenhage Ternoot, Bezuidenhout, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Essesteijn
 6  Leidschendam Noord Ternoot, Bezuidenhout, Haagse Hout, Station Mariahoeve, Essesteijn, Leidsenhage
D  3  Zoetermeer Centrum-West Beatrixkwartier, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Leidschendam-Voorburg, Forepark, Leidschenveen, Zoetermeerse Rijweg, Voorweg, Centrum-West, Seghwaert, Zoetermeerse Krakeling
 4  Zoetermeer Javalaan Beatrixkwartier, Laan van NOI, Voorburg 't Loo, Leidschendam-Voorburg, Forepark, Leidschenveen, Zoetermeerse Rijweg, Voorweg, Centrum-West, Seghwaert, Oosterheem
Den Haag Centraal, Rijnstraat (laag)
E  9  Scheveningen Noorderstrand Malieveld, Koninginnegracht, Madurodam, Westbroekpark, Circustheater, Kurhaus
Madurodam Malieveld, Koninginnegracht Spitslijn.
 16  Statenkwartier Korte Voorhout, Buitenhof, Centrum, Zeeheldenkwartier, Gemeentemuseum/Museon
F  15  Nootdorp Korte Voorhout, Buitenhof, Centrum, Bierkade, Rijswijkseplein/Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Rijswijk, Hoornbrug, Broekpolder, P+R Hoornwijck, Ypenburg
G  17  Wateringen Rijswijkseplein, Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Spoorwijk, Plaspoelpolder, Rijswijk Station, In de Bogaard, Eikelenburg, Wateringse Veld
H  9  Vrederust Kalvermarkt-Stadhuis, Bierkade, Station Hollands Spoor, Stationsbuurt, Zuiderpark, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond
 16  Wateringen Kalvermarkt-Stadhuis, Bierkade, Station Hollands Spoor, Laakkwartier, Spoorwijk, Station Moerwijk, Moerwijk, Winkelcentrum Leyweg, Morgenstond, Hoge Veld, Wateringse Veld

Bron: HTM

Metrolijn E[bewerken]

RandstadRail Metrolijn E van de RET heeft als bestemming Slinge in Rotterdam-Zuid.

Voorzieningen[bewerken]

Trivia[bewerken]

  • Station Den Haag Centraal had in de oude situatie onder het NS-personeel de bijnaam "sjoelbak". De sporen liepen namelijk dood onder een overkapping en vanuit de cabine van een treinmachinist zag het station er als een sjoelbak uit.

Externe links[bewerken]


RandstadRail