Station Hengelo

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
    Station Hengelo   
Station Hengelo Voorzijde.jpg
Afkorting Hgl
Opening 18 oktober 1865
Perrons 1
Perronsporen 3
(sporenschema)
Toegang vrij
Lijn(en) Almelo - Salzbergen
Staatslijn D
Vervoerders
- Treinvervoerder NS
NS International
Keolis
eurobahn
- Busvervoerder Syntus Twente
Reizigers 13.535 (2016)[1] per dag
Coördinaten 52° 16′ NB, 6° 48′ OL
Externe link  NS-stationsinformatie
Station Hengelo
Station Hengelo
Portaal  Portaalicoon   Openbaar vervoer

Station Hengelo is een Nederlands station dat werd geopend op 18 oktober 1865 aan de toen nieuwe lijn AlmeloOldenzaalSalzbergen.

Het ligt in het centrum van de Twentse stad Hengelo, aan de spoorlijnen ZutphenEnschede en OldenzaalAlmelo.

Geschiedenis[bewerken]

Eerste station 1866-1898[bewerken]

Het eerste stationsgebouw in Hengelo was een noodgebouw. In 1866 kwam een nieuw station gereed. Bij het Staatsspoor (SS) deelde men de stations in klassen in en Hengelo kreeg een station SS type 3e klasse. Dit gebouw deed dienst tot 1898, toen het door een tijdelijk station werd vervangen.

Tweede station 1899-1944[bewerken]

Hengelo groeide snel aan het einde van de negentiende eeuw en ook de bedrijvigheid nam toe. Omdat de spoorbomen erg vaak gesloten waren, werd er een loopbrug over het spoor gebouwd, maar voor het rijdende verkeer was dit geen oplossing. In 1899 werd dan eindelijk de machtiging door Den Haag gegeven om een nieuw station te bouwen. De kosten voor het gebouw en de ophoging van bet emplacement en alle kunstwerken zoals tunnels werden toen op f 2.300.000 geraamd. Het zand voor de ophoging van het emplacement en de spoorlijnen werd in Driene afgegraven en zo ontstond het waardevolle natuurgebied Landgoed Lonnekermeer. Het stationsgebouw werd door Ir. G.W. van Heukelom (1870-1952) gebouwd. In 1900 werd tevens de stationsoverkapping gebouwd. Deze overkapping, die enkele jaren geleden geheel is gerestaureerd, is een voorbeeld van een constructie uit gietijzer.

Derde station 1951-nu[bewerken]

Het station, dat ongeveer ter hoogte van de Beursstraat stond, werd in oktober 1944 bij het verwoestende bombardement op Hengelo zwaar beschadigd. De bovenverdieping was grotendeels vernield en de herbouw zou veel geld hebben gekost. De Nederlandse Spoorwegen namen het besluit om het te slopen en door een nieuw gebouw te vervangen. Dit gebouw werd een stuk westelijker gebouwd in de stijl van de jaren vijftig. In 1951 kwam het nieuwe station gereed. Voor het gebouw tekende H.G.J. Schelling (1888-1978). Gelijksoortige stations van zijn hand zijn ook te vinden in Enschede, Zutphen, Leiden en Arnhem. De gebouwen werden allemaal uitgevoerd in een constructie van gewapend beton, opgevuld met verschillende soorten van prefab betonnen elementen.[2]

Ten zuiden van het oude station bevond zich het station Hengelo GOLS van de Geldersch-Overijsselsche Lokaalspoorweg-Maatschappij die de spoorlijn (Doetinchem / Winterswijk) - Boekelo - Hengelo exploiteerde.

Vanaf station Hengelo vertrok vroeger ook de chloortrein naar AKZO, die in 2006 is gestopt sinds Akzo de werkzaamheden heeft verplaatst naar Delfzijl. De verbinding met het AKZO-raccordement is inmiddels opgebroken.

Voorzieningen[bewerken]

De tunnel van station Hengelo. Links 1951, Midden 1990, Rechts 2010
K: loketten
G: Bank GWK
T: Trap naar perron
R: Roltrap
L: Lift
S: Snackbar
B: Boekwinkel
W: Albert Heijn

Renovatie en vernieuwing[bewerken]

Tijdens de renovatie heeft het bestaande stationsgebouw een 'facelift' gekregen. De voetgangerspassage is verbreed en voorzien van bijzondere verlichting en door de komst van een roltrap (alleen naar boven), een moderne lift en bredere trappen is de toegankelijkheid naar de perrons een stuk verbeterd. Een luifel aan de zuidzijde van het station zorgt voor een herkenbare zuidingang van het station. Ook is de overkapping van de perrons opgeknapt en zijn de perrons voorzien van nieuwe bestrating.

Het stationsgebied wordt de schakel tussen de binnenstad en het 50 hectare grote herontwikkelingsgebied ‘Hart van Zuid’ aan de zuidzijde van het station.

In 2014 werd de oude fietsflat afgebroken en in 2016 werd de nieuwe geopend. Deze biedt capaciteit voor 2000 fietsen. In het ontwerp is rekening gehouden met een toekomstige uitbreiding van de capaciteit naar 2500 fietsen.

Sporen[bewerken]

Het station van Hengelo heeft drie perronsporen, waarvan er twee zijn opgedeeld in twee delen (a en b), waarbij spoor 2 en spoor 3 (met spoor 11) een eilandperron vormen. Spoor 2 ligt aan de kant van het centrum (Stationsplein, noordzijde) en aan de andere kant van het perron kan men spoor 3 vinden (zuidzijde). Treinen richting west (Almelo 2b of 2, Zutphen 2a) gaan via spoor 2, treinen naar het oosten (Enschede 3a of 3, Oldenzaal 3b, internationaal IC 3) gaan via spoor 3. De a perron-delen liggen aan westzijde, de b delen aan de oostzijde.

Het derde perronspoor is zakspoor 11.

Men bereikt dit spoor via perron spoor 2b, dus aan noord-oost zijde van het perron-eiland. Spoor 11 ligt tussen spoor 2b en spoor 3b in, het spoor 11 ligt aan de noordzijde (spoor 2b zijde). Spoor 11 werd gebruikt voor de trein naar Oldenzaal en later naar Bad Bentheim. De treinverbinding naar Bad Bentheim was een proef die duurde tot december 2013. Voordien, voordat de blauwnetdienst Zutphen - Oldenzaal v.v. werd ingesteld, vertrok hier de trein Hengelo - Oldenzaal v.v. Ook wordt het spoor elk jaar gebruikt voor de carnavalstrein naar Oldenzaal. Een verbinding van dit spoor naar Enschede is niet mogelijk. Sinds 26 februari 2018 exploiteert Keolis Deutschland onder de naam eurobahn tweesystemen FLIRTtreinen, die op 1500VDC en op 15kVAC kunnen rijden, naar Bielefeld[3], die van spoor 11 vertrekken.

Station Hengelo heeft een rangeerterrein. Het rangeerterrein is grotendeels geëlektrificeerd. Er zijn ook werkplaatsen waar dieseltreinen (blauwnet Lint ´41) onderhouden worden en een aparte werkplaats waar de blauwnet FLIRT treinen worden onderhouden[4]. Het station heeft ook een tankplaats.

Treinverbindingen[bewerken]

In de dienstregeling 2018 wordt het station bediend door de volgende treinseries:

Serie Treinsoort Route Bijzonderheden
140 / 240

IC 77

Intercity (NS International / DB Fernverkehr) Amsterdam CentraalAmersfoortDeventerHengeloBad BentheimRheineOsnabrück HbfHannover HbfBerlin HbfBerlin Ostbahnhof Rijdt elke twee uur, stopt alternerend te Bünde (Westf) of Bad Oeynhausen
1600 Intercity Schiphol AirportAmsterdam ZuidAmersfoortDeventerHengeloEnschede Vormt tussen Schiphol en Amersfoort een halfuursdienst met serie 11600. Vormt tussen Amersfoort en Enschede een halfuursdienst met serie 1700.
1700 Intercity Den Haag CentraalGoudaUtrecht CentraalAmersfoortDeventerHengeloEnschede Vormt tussen Den Haag Centraal en Amersfoort een halfuursdienst met serie 11700. Vormt tussen Amersfoort en Enschede een halfuursdienst met serie 1600.
7000 Sprinter ApeldoornDeventerAlmeloHengeloEnschede Rijdt in de spits van/naar Enschede
7900 Sprinter (Keolis) ZwolleAlmeloHengeloEnschede Onderdeel van Blauwnet
17900 Intercity (Keolis) ZwolleAlmeloHengeloEnschede Onderdeel van Blauwnet. Rijdt alleen op werkdagen overdag en 1x per uur.
20350

RB 61

Regionalbahn (eurobahn) HengeloBad BentheimRheineOsnabrück HbfBünde (Westf)HerfordBielefeld Hbf Wiehengebirgsbahn
31200 Stoptrein (Syntus Twente) ZutphenHengeloOldenzaal Onderdeel van Blauwnet.

Al deze treinen rijden overdag op werkdagen minimaal eenmaal per uur, met uitzondering van de internationale intercity Amsterdam Centraal - Berlin Ostbahnhof, die zeven maal per dag rijdt (rond de oneven uren)en terinserie 7000, die alleen in de spits rijdt. De treinseries Bij thuiswedstrijden van FC Twente rijden er daarnaast extra supporterstreinen tussen Rijssen en Enschede.

Vanaf 12 december 2010 reed er voor een proef van drie jaar een stoptrein tussen Hengelo, Oldenzaal en Bad Bentheim. Deze trein reed een keer per uur. In Hengelo werd daarvoor na 7 jaar het zakspoor weer voor regulier reizigersvervoer gebruikt. De trein werd geëxploiteerd door Syntus maar reed onafhankelijk van de Syntusdienst Zutphen - Hengelo - Oldenzaal. De treindienst werd op 8 december 2013 opgeheven.

Als vervolg hierop werd op 14 januari 2018 een nieuwe grensoverschrijdende treinverbinding gecreëerd naar Bielefeld. Deze treinverbinding wordt gefinancierd door de Rijksoverheid, Regio Twente, Provinciale Staten en de Duitse Zweckverband Nahverkehr Westfalen-Lippe en Landesnahverkehrsgesellschaft Niedersachsen. Deze stoptrein rijdt elk uur en wordt geëxploiteerd door Keolis onder de merknaam Eurobahn.[5] Op 15 januari 2018, een dag na de start van de exploitatie, werd de treindienst tussen Hengelo en Bad Bentheim geschrapt door aanhoudende problemen met de overgang van het Duitse naar het Nederlandse net.[6] Op 26 februari 2018 waren de technische problemen verholpen en rijdt de trein volgens de dienstregeling.[7][8]

Busverbindingen[bewerken]

Aan de noordzijde van het station is het busstation. Hier stoppen de Syntus (Twents)-stadsbussen en de streekbussen van Syntus. Het busstation bestaat sinds 2012 uit 4 busperrons. Bij de hoofdingang van het station staat een informatiebord met een kaart en vertrektijden van de bussen. Het station van Hengelo ligt in zone 4511 en/of 4512 (centrumzone).

Stadsbussen[bewerken]

Lijn Route Bijzonderheden
8 Station NS – Westermaat – IKEA – Slangenbeek – Hasseler Es – Klein Driene – Groot Driene – Universiteit – Enschede Station NS - Enschede Wesselerbrink - Station NS Rijdt alleen in de spits
9 Station NS – Universiteit – Enschede Station NS
10 Station NS – Berflo Es – Veldwijk Rijdt niet op zondag
11 Station NS – Klein Driene – Hasseler Es
12 Groot Driene → De Grundel → Station NS → Wilderinkshoek → Ziekenhuisgroep Twente → Woolder Es → Station NS → De Grundel → Groot Driene
13 Station NS – 't Wilbert – Hengelose Es – Westermaat – Vossenbelt – Slangenbeek – Het Broek – Roershoek – Hasseler Es
16 Station NS – Enschede, Universiteit/Langenkampweg Sneldienst, rijdt alleen op zondag

Streekbussen[bewerken]

Lijn Route Bijzonderheden
51 Almelo – Zenderen – Borne – Hengelo, Station NS
53 Hengelo, Station NS – Beckum – Stepelo – Haaksbergen Busstation
59 Tubbergen – Fleringen – Weerselo – Gammelke – Deurningen – Hengelo, Station NS – Beckum – Stepelo - Haaksbergen Busstation Rijdt niet op zondag, Hengelo - Haaksbergen niet 's avonds en in het weekend

Foto's[bewerken]