Keizer Maximiliaan II

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Maximiliaan II
Portret van Maximiliaan II door Nicolas Neufchatel, 1566.
Portret van Maximiliaan II door Nicolas Neufchatel, 1566.
Rooms-Duits koning en keizer
Regeerperiode 1564 - 1576
Voorganger Ferdinand I
Opvolger Rudolf II
Koning van Hongarije, koning van Bohemen en regerend aartshertog van Neder-Oostenrijk
Regeerperiode 1564 - 1576
Voorganger Ferdinand I
Opvolger Rudolf II
Huis Habsburg
Vader Ferdinand I
Moeder Anna van Bohemen
Geboren 31 juli 1527
Wenen, Oostenrijk
Gestorven 12 oktober 1576
Regensburg, Regensburg
Begraven Sint-Vituskathedraal, Praag
Religie Rooms-katholiek[1]

Keizer Maximiliaan II (Wenen, 31 juli 1527 - Regensburg, 12 oktober 1576) was keizer van het Heilige Roomse Rijk, koning van Bohemen, koning van Hongarije en aartshertog van Oostenrijk. Hij was de oudste zoon van keizer Ferdinand I en een neef van keizer Karel V.

Religieus beleid[bewerken]

Maximiliaan II regeerde tijdens de lutherse hervormingen en hij stelde zich open voor de argumentatie van de protestanten. Hij had lutherse predikers, adviseurs, artsen en wetenschappers naar het hof geroepen. Onder druk van zijn vader, Ferdinand I, het katholieke Spanje en de Heilige stoel moest Maximiliaan II publiekelijk verklaren zich altijd aan het officiële geloof van Rome te zullen houden. Dit belette hem niet om privé te blijven omgaan met de volgelingen van Luther.

In 1553 verving Maximiliaan II Filips II van Spanje, de zoon van Karel V, nadat de Duitse keurvorsten geprotesteerd hadden tegen een uitgesproken Rooms-katholieke keizer. Eenmaal op de troon, sloeg Maximiliaan II een nieuwe weg in: in plaats van zich actief achter de Kerk van Rome te scharen en aan de strijd tegen de ketters deel te nemen, had hij besloten vrede en verdraagzaamheid te dienen. Hij zou zich niet bij de ene (protestanten) noch bij de ander (rooms-katholieken) aan sluiten. Geen van de twee partijen kon dus zeggen dat hij een van hen was.

Ottomaanse dreiging[bewerken]

Ook al gaf hij de voorkeur aan vrede, Maximiliaan II had niet onder een oorlog uit gekund. De Turken vanuit het Oosten oefenden een sterke druk uit. De verdediging van de grenzen van de christelijke wereld rustte op het keizerrijk, en vooral op Wenen, dat aan het oosten enorm was blootgesteld. Uiteindelijk kwam het in 1566 tot een treffen van de christelijke legers met de Ottomaanse. Maximiliaan II werd verslagen; maar zonder te vechten. Ferdinand I had tijdens zijn regeerperiode een vredesverdrag gesloten met sultan Süleyman I voor de duur van acht jaar. In ruil voor het afzien van oorlog moest het keizerrijk jaarlijks een tribuut betalen van 30.000 dukaten. Bij de dood van Ferdinand I had Maximiliaan II gevraagd aan Süleyman I om het akkoord te verlengen.

Na 1565 liet één van de diplomaten van Maximiliaan II van het Heilige Roomse Rijk, David Ungnad, hem weten dat er in Constantinopel een leger van 100.000 manschappen bijeen was gebracht. De keizer gaf de rijksmeester van financiën toen opdracht om net zo'n leger op de been te brengen. Enige tijd later meldde de rijksmeester, Georg Ilsung, zich persoonlijk bij de keizer met de resultaten: dankzij de hechte contacten met de machtigste bankiers en dankzij zijn eigen vermogen had hij een leger van 80.000 manschappen verkregen, waarvan 50.000 infanteristen en 30.000 cavaleristen. Hierop bevorderde Maximiliaan II Georg Ilsung tot hoofdrijksmeester van financiën en werd hij hiermee de sleutelfiguur van de keizerlijke financiën. Dit bleek echter een leugen, achteraf gezien waren het maar 25.000 soldaten.

Het keizerlijke leger verliet Wenen op 12 augustus 1566 en sloeg zijn tenten 12 dagen later op in het stadje Raab aan de Donau. Maximiliaan II had besloten om zich persoonlijk aan het hoofd van zijn troepen te stellen, maar hij wilde niet als eerste in beweging komen en wachtte de eerste zet van de sultan af. Süleyman nam de burcht van Szigeti onder vuur. De keizerlijke troepen snelden eerst de belegerden te hulp.

Op 9 september viel Szigeti en daarna viel de burcht van Gyula. De keizer besloot weer om niet in actie te komen want 25.000 tegen 100.000: het zou een bloedbad geworden zijn, met ook nog het risico dat de Ottomanen na uitschakeling van het christelijke leger zouden kunnen doorstoten naar Wenen en het in een zucht konden innemen omdat het ontmanteld was. Even later keerden de Turken terug naar huis.

Maximiliaan II had nooit een sterk gestel gehad. Op 49-jarige leeftijd, tijdens zijn terugkeer van zijn militaire veldtocht naar Wenen, speelde zijn oude kwaal, hartkloppingen, weer op en stierf hij.

Maximiliaan II was lid van de Orde van het Gulden Vlies.

Nageslacht[bewerken]

Hij trouwde op 13 september 1548 met zijn nicht Maria van Spanje, dochter van Karel V. Uit dit huwelijk werden zestien kinderen geboren:

Noten[bewerken]

  1. Waarschijnlijk bekeerde Maximiliaan zich vlak voor zijn dood tot het lutheranisme.
Karolingen (800-911): Karel de Grote · Lodewijk I de Vrome · Lotharius I · Lodewijk II · Lodewijk III de Duitser · Karel II de Kale · Lotharius II · Karloman van Beieren1 · Lodewijk III de Jonge1 · Karel III de Dikke · Arnulf van Karinthië · Lodewijk IV het Kind
Italiaanse keizers (891-928): Guido van Spoleto · Lambert van Spoleto · Lodewijk de Blinde · Berengarius van Friuli
Ottonen (911-1024): Koenraad I van Franken2 · Hendrik I de Vogelaar · Otto I de Grote · Otto II · Otto III · Hendrik II de Heilige
Saliërs (1024-1125): Koenraad II · Hendrik III · Hendrik IV · Rudolf van Rheinfelden · Herman van Salm · Koenraad (III)1 · Hendrik V
Hohenstaufen (1125-1254): Lotharius III2 · Koenraad III · Hendrik (VI) Berengarius1 · Frederik I Barbarossa · Hendrik VI · Filips van Zwaben · Otto IV2 · Frederik II · Hendrik VII1 · Koenraad IV · Hendrik Raspe
Interregnum (1254-1273): Willem van Holland · Richard van Cornwall · Alfons van Castilië
Versch. dynastieën (1273-1437): Rudolf I · Adolf van Nassau · Albrecht I · Hendrik VII · Lodewijk V de Beier · Frederik de Schone1 · Karel IV · Gunther van Schwarzburg · Wenceslaus · Ruprecht van de Palts · Jobst van Moravië · Sigismund
Habsburgers (1437-1806): Albrecht II · Frederik III · Maximiliaan I · Karel V · Ferdinand I · Maximiliaan II · Rudolf II · Matthias · Ferdinand II · Ferdinand III · Ferdinand IV1 · Leopold I · Jozef I · Karel VI · Karel VII Albrecht2 · Frans I Stefan · Jozef II · Leopold II · Frans II

Vetgedrukt: keizer · Cursief: tegenkoning · 1 medekoning (in een deelrijk)· 2 afkomstig uit een andere dynastie