Max van der Stoel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Max van der Stoel
Minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel in 1973
Minister van Buitenlandse Zaken Max van der Stoel in 1973
Algemene informatie
Naam Maximilianus van der Stoel
Geboren 3 augustus 1924
Overleden 23 april 2011
Partij PvdA
Titulatuur Dr.h.c.mult, KCMG
Politieke functies
1958-1965 Internationaal secretaris PvdA
1960-1963 Eerste Kamer
1963-1965
1967-1973
1977-1981
Tweede Kamer
1965-1966 Staatssecretaris Buitenlandse Zaken
1971-1973 Europees Parlement
1973-1977
1981-1982
Minister Buitenlandse Zaken
1983-1986 Ambassadeur bij Verenigde Naties (New York City)
1986-1993 Raad van State
1993-2001 Hoge Commissaris inzake Nationale Minderheden OVSE
Parlement & Politiek - biografie
Portaal  Portaalicoon   Politiek
Nederland

Maximilianus (Max) van der Stoel (Voorschoten, 3 augustus 1924Den Haag, 23 april 2011) was een vooraanstaand Nederlands politicus. Hij was de speciale adviseur van Javier Solana op het gebied van het Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie.

Naast minister van Buitenlandse Zaken, was hij tevens ambassadeur van Nederland bij de Verenigde Naties en de eerste Hoge Commissaris inzake Nationale Minderheden van de OVSE. In 1991 werd Van der Stoel benoemd tot minister van staat.

Levensloop[bewerken]

Na het behalen van het diploma gymnasium-α aan het Stedelijk Gymnasium in Leiden studeerde hij rechten aan de Rijksuniversiteit Leiden. Hij behaalde daar zijn doctoraalexamen rechten in 1947 en het doctoraalexamen vrije studierichting (hoofdvak sociologie) in 1953.

Van 1953 tot 1958 was hij medewerker van de Wiardi Beckman Stichting, het wetenschappelijk bureau van de Partij van de Arbeid (PvdA) en vervolgens tot 1963 internationaal secretaris van de PvdA. Van 1960 tot 1965 was hij lid van de Eerste Kamer der Staten-Generaal. In het Kabinet-Cals was hij van 22 juli 1965 tot 22 november 1966 staatssecretaris van Buitenlandse Zaken. Van der Stoel was van 1966 tot 1973 en van 1977 tot 1981 lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. In 1971 was hij schaduw-minister van Buitenlandse Zaken in het Schaduwkabinet-Den Uyl.

Hij was minister van Buitenlandse Zaken van 11 mei 1973 tot 19 december 1977 in het Kabinet-Den Uyl. Zijn ministerschap werd gekenmerkt door steun aan mensenrechtenbewegingen, zoals Charta 77 in Tsjechoslowakije. Ook speelde hij een belangrijke rol tijdens de oliecrisis van 1973. Zijn beleid werd door de Arabische olieproducerende landen gezien als pro-Israël. Onder invloed van de olieboycot wijzigde Nederland zijn koers door een gezamenlijke EEG-verklaring te ondertekenen, waarin de ‘legitieme rechten van de Palestijnen' erkend werden. Van 8 september 1981 tot 29 mei 1982 was Van der Stoel opnieuw minister van Buitenlandse Zaken, in het Tweede Kabinet-Van Agt. Van 1983 tot 1986 was hij ambassadeur bij de Verenigde Naties en daarna tot 1992 lid van de Raad van State. Op 22 mei 1991 werd Van der Stoel benoemd tot minister van staat.

Van 1991 tot 1999 was hij VN-rapporteur voor de naleving van de mensenrechten in Irak. Van 1993 tot 1 juli 2001 was hij Hoge Commissaris inzake Nationale Minderheden van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Zowel als Kamerlid als minister was Max van der Stoel erg actief in de ondersteuning van dissidente bewegingen in dictaturen als Griekenland en Tsjechoslowakije.

Tot de opheffing in 1992 was Van der Stoel leider van de uiterst geheime organisatie O&I (Operaties en Inlichtingen), beter bekend als Gladio, die het verzet moest leiden, mocht Nederland na WO II opnieuw bezet worden.

Van der Stoel heeft een bemiddelende rol gespeeld bij het huwelijk van Prins Willem-Alexander met Prinses Máxima, waarbij hij door zijn tactvolle diplomatie ervoor zorgde dat de vader van Máxima, Jorge Horacio Zorreguieta, die minister van landbouw was tijdens het dictatoriale regime van generaal Videla in Argentinië, niet bij het huwelijk aanwezig is geweest.

Vanaf 1 juli 2001 was Van der Stoel actief als speciale adviseur van Javier Solana, de secretaris-generaal/hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenland- en veiligheidsbeleid van de Europese Unie.

Van der Stoel overleed op 86-jarige leeftijd na een kort ziekbed.[1]

Onderscheidingen[bewerken]

Ridderorden[bewerken]

Van der Stoel is geridderd in de volgende Nederlandse orden:

Buitenlandse ridderorden en onderscheidingen[bewerken]

Verdere belangrijke prijzen en honoraire benoemingen[bewerken]

Eredoctoraten[bewerken]

Van der Stoel ontving twee eredoctoraten (doctor honoris causa):

Onderscheidingen die naar van der Stoel genoemd zijn[bewerken]

De Max van der Stoel Prijs is een internationale prijs die bij zijn afscheid door de Nederlandse regering is ingesteld. Deze prijs, momenteel ter waarde van €50 000, wordt elke twee jaar uitgereikt aan personen of organisaties die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor de positie van nationale minderheden in het OVSE-gebied.[3]

De Max van der Stoel-Mensenrechtenprijs wordt door de Universiteit van Tilburg uitgereikt aan studenten die een proefschrift of scriptie hebben geschreven op het gebied van de rechten van de mens.[4]

Voorganger:
Isaäc Nicolaas Theodoor Diepenhorst
Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken
1965-1966
Opvolger:
Leo de Block
Voorganger:
Norbert Schmelzer
Minister van Buitenlandse Zaken
1973-1977
Opvolger:
Chris van der Klaauw
Voorganger:
Chris van der Klaauw
Minister van Buitenlandse Zaken
1981-1982
Opvolger:
Dries van Agt
Bronnen, noten en/of referenties
  • Ministerie van Algemene Zaken - Onder voorwaarde dat de bron wordt vermeld, mogen onderdelen van de inhoud van deze website worden overgenomen.